장음표시 사용
281쪽
in actuali praedicatione , est extrinseca naturae , ut est sub applehensione universalis. Instabis L. Abstractio est separatio naturae ab inferioribus, & contractio est unio naturae cum inferioribus r separatio , & conjunctio se de
Resp. dist. min. separatio, & conjetinctio a prehensiva, se mutuo destruunt, concedo e separatio apprehensiva & conjunctio judicativa , negοτat praedicatio actualis est conjunctio judicativa , qua intellectus praedicatum cum subjecto per affirmationem connectit, quae non repugnat abstractioni, sed eam supponit : at contrae se mutindestruunt separatis apprehensiva, & conjunctiva , quia separatio apprehensiva est, qua gradus communis cognoscitur , non cognito gradu inferiori, cum quo idem est:conjunctio autem apprehensiva, qua gradus communis simul apprehenditur cum gradu inferiori, nec ab alis distinguitur : . non potest idem grudus per eandem operationem ap
prehendi fine inferiori gradu, & simul cum in riori gradu.Instabis 3. Abstractio est negatio conjunctionis naturae cum individuis e ergo cum apprehenditur natura abstracta, non potest conjungi per judicium. . . Dist. ant.' stractio exclusiva, 8c positiva, con cedo: praecisiva , & negariva tantam , nego. Pomro universale fit per abstractionem praecisivam ,.& negativam, non exclusivam,& positivam. r objicies 3. Dum dicitur, Petrus es homo, HI praedicatur;tota natura humana, Vel tantium pars illius ι non primum, quia falsa esset praedicatio ι' nam. Petrus non est omnia homo : non secundum,
282쪽
LOGICAE. 2M quia fiasium est Petrum habere tantum partem naturae humanae , cium sit integre, & completh
Resp. dist. maj. Praedicatur tota natura intensive, & essentialiter simpla, id est secundam id omne , quod dicit in conceptu essentiali, conc do : tota extensivδ, α integraliter, nego. Natura porro intensive, est natura summa lacundum attributa essentialia , quo sensu Petrus , ut est homo , tam est essentialiter homo, quam mille homines , quia essentia rerum Metaphysicartina ia divisibili posita est , natura extensivE , At integraliter , est natura quatenus per praedicationem extenditur ad multa individua . & ita dum praea dicatur de Petro, non praedicatur tota extensi τὸ, quia potest praedicari de Ioanne , Iacobo , δα. qui sunt magis homines extensivὰ , quam ει trus, Ut pote qui majorem numerum conficianti sicut ignis , qui inflammat totam domum , major est eo, extensive , qui ardet tantum in cami
Instabis r. Non potest explicari, quis sie sensus hujus propositionis , Pet me est hom.. Resp. Sensus est, Petrus habet naturam humanam intensivὰ quidem totam, extensiiaveris, δc in actu exercito luam. Quare praedicatum ex modo est universale, quia . ex parte praedicati nulla apparet limitatio, quamvis ex parte subjecti limitetur. huncque sensam habeat propositio, Petrus est v-num ex naturae humanae infectinibus . . AInstabis i. Vel praedicatur homo in suppoisione simplici, vel personali, non simplici , via praedicaretur ut volversale , non perscinali, quin ut tale sumatur pro fingularitas : ergo. est quid singularea
283쪽
Respondeo , dum homo praedicatur de Petro transire de suppositione simplici in absolutam, quae supponit tam pro immediato , quam pro mediato significato. Instabis 3. Ergo Praedicatur natura,vt fingularis,& ut universalis. Nego subsumptum ι sed praedicatur natura, quae singularis est a parte res , Muniversalis per intellectum, non tamen qua singularis aut universialis.
Instabis . In suppositione personali sumitux pro individuis t ergo praedicatur ut singularis. Resip. I. Non fiumi tantlim in suppcisitione personali , sed ab tu in 1. Dist. ant. sumitur pro individuis secundlim rem , id est secundum naturam, quae est in individuis, concedo: secundum modum lingularitatis , nego antecedens, & consequentiam. Vt ergo ignis , dum comburit lignum , non comburit lignum , qua approximatum , sied qua combustibile , licet requirat approximationem Vt conditionem , sine qua non : Ita natura non praedicatur ut universalis aut ut singularis, licet universalitatem requirat in intellectu qui est illius opifex,& singularitatem 4 parte rei. Instabis s. Vel praedicatur omnis homo de Petro, vel aliquis. Resip. Nec omnem . nec aliquem praedicari, sed hominem sub abstractione, qui tamen sub actuali praedicatione expressitis supponit pro Petro. Instabis 6. Satrem praedicatio illa non erit intrinseca Petro : ergo non praedicabitur aliquid i
triaecum. Resp. distinguo antecedens, non erit intrinseca secundum modum, concedo et secundum rem, ne
go a Mempe duo sunt in natura humana, modus,
284쪽
cata, nempe animal rationale. Abstractio, & vniversialitas est extrinseca Petro , natura autem est
ipsi intrinseca, utpote quae idem sit realiter cum ipso. Objicies 4. Id quod praedicatur actu, non est amplius praedicabile : id quod non est amplius prae dicabile , non est amplisis universale , quia praedicabilitas sequitur unitatem communem, Vt Pro Prietas: ergo universale, dum actu praedicatur, amittit universalitatem. 'Resp. dist. andi. Id quod praedicatur actu, non est amplius praedicabale , potentia excludente actum , & pura , concedo : potentia mixta, & i cludente actum , nego. Duplex quippe potentia,
pura, S mixta; pura excludit omnem actum , miT-ta includit aliquem actum : universale antequam
actu praedicetur, est praedic bile potentia pura. At dum actu praedicatur , est praedicabile potentia mixta. Vt enim paries est maxime visibilis, dum videtur actu , aut habet potentigm exiliandi, qui existit actu, sed non puram , quia mixta est cumactu : ita universale dum actu praedicatur, est ma-ιxime praedicabile. Ratio est, quia actus non destruit potentiam , sed perficit , hinc axioma fluxit, ab actu ad potentiam valet consequentia , id est ab existentia actuali alicujus rei recte infertur ejus possibilitas, ut Petrus existit : ergo est maxi-
ὸ possibilis, & vero dici non potest de eo , quod existit, est impossibile : ergo dici debet, est possibile , non potentia pura , sed potentia actum in .
Objicies s. Si universale servat universalitatem, hac conversio nulla eris , homo est animal; erso
285쪽
aliquod animal est homo , quia praedicatum in conversa, nou erit idem cum iubjecto s animal enim latids patet, quam homo. Resp. sussicere, quod animal si idem cum homine , saltem inadaequatE.
I uomodo concreta. O asstracta primarum,s secundarum intentionum praedicentur. RAuro praedicandi unum de alio permagni
est ad Logicas enuntiationes momenti ; ideoque juvat regulas, quae in ejusmodi pmdicatione servati debeam, accuratius praescribere. Sed --
te sit S. I. sistraedam observanda. q. Ne RETVM definitur, id quod subjectum, formam fmul significat : sic homo signifieat habens humanitatem : abstractum vero , id quod formam tantum fignificat hinc concretasgnificant vi tota : sic album id totum significat, quod ex subjecto , & albedine coalescit: abstracta autem significant ut partes : M albedo formam etantum significat, ex qua album constituitur. 11. Id discriminis est inter abstracta labstantiae.& accidentis , quod abstrina substantiae significent non sNam ut partes , sed fim reipsa partes, ut humanitas, quia simul cum subjecto unum per se faciunt , at unum per se nonnisi ex partibus essentialiter incompletis existit ι abstracta verb ac cidentium praesertim Physicorum , ut color, lic esumant
286쪽
sumantur ut partes in ordine ad concretum, quod componunt, non sunt tamen Verae partes Meta physicae , sed tota quaedam essentialiter completa in proprio genere : sic color est qualitas perfecte completa secundum se, nec ad aliud com plendum essentialiter refertur . sed tantium ad perficiendum acclientacio subjectam coloratum : vnde elh pars tantum accidentalis per ordinem ad
illud. m. Abstractionis duplex species; prima physi
ca , secunda metaphysica. Phyuca tribuitur accideatibus , quia per modum naturae completae significantur, habentque rationem concretorum, ut a bedo, quae rursus abstractionem metaphysicam asmittit , nempe albedineitatem , quae est forma albedinis essentialiter constitutiva , sicut humanitas hominis : Quare abstractum physicum signifi-Cat I. qualitatem sine subj cto. Mrtaphysica ethabstractio superioris gradus ab inhrioribus, quia bus est essentialis, ut cum abstrahitur homo a Petro , & Paulo &c. Vel gradus essentialis in abstracto sumpti ab ente , cujus effmtiam tanquam forma
constituit, ut dum abstrahitur ab homine humanitas , coloreitas a colore &c. Vt autem scias quomodo fiat praedicatio concretorum, & abstracto-gum. Sit a
g. II. Regula praedicationis abstractorum,
PRIMA sit. Concreta primae intentionis , hoc est naturae reales in concreto sumptae, praedicantur de suis inferioribus aut aequalibus, etiam in con- Creto expressis. Sic recte dicimus, homo est anit. M
287쪽
mali animales corpus : Ratio est , quia non praedicatur pars de parte, sed totum de subjecto , quod Proinde continet potentia , vel actu id totum. quod est in subjecto ι ideoque praedicatio est bona in sensi formali. Secunda. Abstractum de concreto , aut concretum de abstracto , non praedicatur in sensiu forma Ii , sed tantum in sensu reali , & identico : quia abstractum significat per modum partiS, & con- Cretum per modum totius : at pars non dicitur de toto , nec totum de parte ut pars est , quia haec propositio, humanitas est animal, hunc haberet sensum formalem , humanitas , qua humanitas , est habens animalitatem , quod Alsum est in sensu formali , licet verum siti in siensiu reali,& identico . Porro dicitur praedicari de alio in sensu reali, quod est realiter idem cum illo, quamvis non sit idem formali ter , ut rationalitaw esnnimalitaw ; praedicari vero dicitur in sensi for mali , quod est idem formaliter cum subjecto, vel adaequate , ut homo es animal rationale : vel inadaequate , ut homo est animal. Dices. Valent istae praedicationes in seni formali, entitas est ens : Deus est DeitaΗ : quantita est quanta. Resip. Esto , ita obtinuit vins apud Philosophos. Ratio est in ente, & Deo , quod sint simplicia ;in quantitate Vero , quod concretum illius nota habeat magis partes, quam abstractum. Tertia. Abstracta prima accidentium, hoc est, nomina, quibus accidentia significantur sine subjectis , non praedicantur de subjectis , nec abstractum generis de abstracto differentiae , hinc nota dicitur , albedo sparies, quia hunc sensum fal-
288쪽
lam essiceret , albedo est habens parietem e nec dicitur, rationalitaι est animalitas. quia hic sen- .sus propositioni subesset, rationalitas , ut talis est animalitas , quod falsum. Ratio est, qudd omne praedicatum ciebeat continere subjectum , vel actu, vel potentia ; deinde praedicatum debet habere habitudinem ad subjectum : at animalitas non
continet rationalitatem, quia pars, Vt pars , non includit compartem , nec albedo habet habitudinem ad parietem. Quarta. Abstracta superiora substantialia de inferioribus abstractis substantiarum, non praedicantur in sensu formali , hinc falsa est in senis formali haec praedicatio , humanis in est animalitas: animalitas est corporeitas. Ratio est , quia praedicatum debet continere , id quod continet subjectum vel actu , vel potentia : at animalitas non continet id quod dicit humanitas, actu aut pciis tentia. Deinde hic sensus esset, humanitas , Ut concepta in ordine ad ratiocinationem, est animaliatas , ut concepta in ordine ad sensationem 1 hinc Duo inferuntur ; primum , genera universalia debent sumi in concreto ; secundum , naturae
abstractae non sunt genera, & species, nisi exprimantur nominibus concretis ue genus enim est ex natura sua totum potentiale , species Vero totum actuale.
Objicies 1. Haec praedicatio , anima rationalis est gensitiva . vera est in sensu formali, in qua tamen abstractum superius de inferiori praedicatur : ergo abstractum superius de inferiori prae dicari potest m sensu formali. Resp. nego consequentiam ; nam in hac praedicatione praedicatum, & subjectum sunt connexa,
289쪽
quia anima rationalis significat per modum habentis gradum sensitivum , non quidem ut homo , qui ex corpore , & anima componitur, sed ut larma , quae composito gradum illum tribuit. Objicies L. Sufficit inclusio praedicati in subjecto ad veram praedicationem : ergo abstractum praedicatum , potest praedicari de subjecto , quia in
Dist. ant. Sufficit inclusio sormalis , concedo :realis , nego: non enim sussicit identitas in re ad Praedieationem formalem, nisi etiam sit in conceptu , aliter enim pars praedicaretur de toto iα recto. Quinta. Abstracta physica accidentium, praedicantur de abstractis physicis inferioribus in sensu formali, ut albedo est color et color est qualitas, quia est eadem ratio abstracti physici accidentium , quae concreti substantiarum : atqui concreta substanti rum praegicantur de inferioribus in concreto sumptis di ergo abstractum physicum accidentium praedicari potest de alio abstracto physico in sensu
rmali. Sexta : Abstractum metaphysicum accidentis. quod dicitur abstractum secundum , non praedi--tur de concreto metaphysico ; hinc non valet, albedo est albedinolim. Item abstractum unum metaphysicum accidentis physici, non potest dici de inferiori abstracto metaphysico accidentis physici : Ratio est, quia nec pars de toto, nec pars de parte , ut talis , formaliter praedicatur , huic
non valet, albedineitas est e olore it . . . Dices : in accidentibus abstractum praedicatur
ae abstracto in sensu formali, ut albeia est co a
290쪽
LOGIC IE. 169. ergo etiam abstractum substantiale Re abstracta
substantiali, Vt rationalitin s animalitaου. Dist. ant. Abstractum physicum praedicatur de abstracho physico in accidentibus, concerio .metaphysicum de metaphysico , nego antecedens,& consequentiam nam in substantiis non datur abstractum physicum , ficut in accidentibus νat abstractum physicum in accidentibus , est ro tum quoddam. Pori d, quae diximus de rerminis primae intentionis , facile applicari possunt terminis secundae intentionis , ut comparantur inter se , vel cum terminis primae intentionis , ex quibus tria sequuntur.
I. Concreta superiora secundarum intentionum rem praedicantur de concretis inferioribus , Vrgenus est υniversale. II. Concreta non praedicantur de abstractis, nec
vicissim , hinc non dicitur , genus est universa Iitas , aut universalitas est genus , sicut non Licitur, albedo est assum , aut album es an do. Philo phi tamen in secundis intentionibus legitimam volunt esse praedicationem abstracti superioris de abstracto superiori, ut generetim es universalitas , quia secundar intentiones , utpote accidentia rationis, naturam imitantur acciden
tium physicorum , & significant per modum totius , sicut abstracta physica accidentium.
i II. Secundae intentiones praedicantur de primis in concreto , quia secundae intentiones luntquaedam primarum accidentia , hinc dicimus, animal es genus : homo es Decies . non autem , humanitas est Ipecies et animalitas es genus et ani malitin est genereti m.