장음표시 사용
351쪽
B Ernardum Papiensem imitatus Gilbertus, ut alibi diximus, in colli.
Pontificum Decretalibus, aliisque sanctionibus Eccleuam cis in odidinein redigendis. quae vel edita suerant post evulgatam Bernardi collecti nem . vel eius diligentiam fugilse credebantur. Cepit idem consilium Alanus,& novam Decretalium compilationem edidit. Sed neutram probaverunt docto. res noliri; & utramque a Rholis abesse voluerunt. Atque haec causa fuit Ioan . ni Wallensi, ut opus. a Gilberto, S Alatro infelici successu tentatum, in se susceperit; ta ex ruinis utriusque collectionis. ca quasi vacuam possessionem nactus, novam ipse Collectionem compegerit . quae communi scholarum sus fragio eit recepta, re tamdiu viguit . quoad in Gregoriata collectione a serpta est. II. Gilbertus qua ex gente fuerit, quave in Academia eruditus . non Iiquet; nec eum audeo pro Soribus nostris adiungere. Seo dubitabit sorte aliquis, num hic siit Gilbe tus ille, qui cum in icholis nostris Iurisprudentiam doce et . ad nascentem lianc Praeditatorum ominem se transtulit, secumque
adauxit duo 'ecim Anglos auditores suos. qui postea in Angliam profecit. ordinem illum magno Religionis Chiistianae emolumento propagarunt . b Fuit igitur pluto post initi Gm XIlI. saeculi Gilbe, tos aliquis scholarum nostrarum professor . svo idem suerit, ac ille collector Decretalium . sive alter ab illo. Alanum quoque ex eo numero fuisse censeo. natione item Angliam , ut a speculatore dicitur. & nomen ipsum indicat. c) Hic glossas scripsit in primam coLectionem Decretalium a Bernardo editam; in se undam, quam supra diximus, a Ioanne Wallensi ex Gilberti, & Alani ipi ius spoliis consarcin tam; in tertiam denique . quam postea concinnavit Petius Beneventanus ex Decretalibus Innocentii. ab initio Pontificatus ad annum XII. d) Itaque non dubito illum recensere inter antiquos illos Decretalium glossatores, quos Tan credus cloetores Bononienses appellat. est quorum labolibus plurimum adiutus est Bernardus Parmensis in Decretalibus Gregorianis intei pretancis. D Anno MCLXXXIII Alanus adhuc vivebat. si ille quidem est Mag. Alanus Anglicus. quem eo anno Bononiae praesentem habemus cuidam contractui, de quo
in tabulis archivi Fratrum Praedicatorum g) Celebratur inter eius discipulos
Guillelmus Naso , illustris canonum interpres, de quo postea dicemus. Ceterum de Λ latro, ac ceteris canonum professoribus, qui iis temporibus Bononiae floruerunt. Cum plerumque exteri essent. & in suis scholis abditi nullam reipublicae partem attingerent, & raro etiam privatorum civium negotiis naist Tentur, vix quidquam reperire licet in nostris monumentis Bononiensibus. Ac nisi suorum nominum perennitati prospexissent, iis appictis ad glossas, quas inter docendum scribebant in Decretorum , ac Decretalium libris, ne eorum quidem nomina ad aetatem nostram pervenissent.
eret ales galiquas. Tanere . su praefat. ad tertIam eo uin
352쪽
III. Alanum hunc nostrum, antiquum Decretalium interpretem, Panci rotus existimat doctorem universa Dm appellatum; quod verum non est. Is enim, quem doctorem uniser tim appellarunt, e1t Alanus de Insulis, non Anglus ,1ed Belga , Theologus Parilinus. ejusque Academiae moderator, qui rerum humanarum pertaesus ad Cisterciensem Ordinem convolavit. ab Hunc autem Juris Pontificii scientia clarum fuisse . nemo unquam dixit, nec unquam colligendis Pontificum Decretalibus insudasse. Suspicatur etiam rinci rotus, Alanum hunc canonum collectorem , & interpretem, n potem suisse S. Yvonis Trecorensis presbyteri; quod etiam a vero alienissimum est. Floruit enim Alanus ante natam Yvonem, ut indubiis Historiarum monumentis manifestum est. b
Neque felicius de Alano aliquid expiscari apud Fabricium. in Bibliotheca mediae. & infimae Latinitatis . alii tentarunt. Nam duo Alani Angli, quos circa initium saeculi XIII. recenset Fabricius, a nostro diversi omnino sunt . Alanus nimirum Albretus , qui decessit anno MCCI., S Alanus Belloelinus, qui aliquanto serius inter professores Parisinos celebratus est , & magnis latidibus a Matthaeo West monasteriensi elatus. c Melius aliquid de Alano vidit Diplo-vataccius, qui floruisse dicit anno MCCXXXVIII., S praeceptorem fit: ste Guillelmi Nasonis. d) Quamquam certum est, longe a me annum M CCXXXVIII. fortasse; nam scripsit in primas Decretalium collectiones, quae in usu erant
ante Gregorianas Decretales. Et quoniam ejus glossas in quartam. & quin tam collectionem non habemus, coniici potest, non multo post editam Coblectionem tertiam a docendo cessasseia Video autem, Alanum sempir, tum a Bernardo Parmen si in Apparatu Decretalium , tum a Guillelmo Durantis in
Speculo, tum a Joanne Andreae in additionibus ad speculum . praemitti Lauis rentio, & Tancredo; ex quo etiam ejus aetas intelligitur, nec dubitari potest, quin finem saeculi XII. . & initium XIII. attigerit IV. Ioanni Wallensi eadem patria fuisse videtur, ae Alano. Hunc multi Italum fuisse putant. ex Volaterrana civitate. Id porro habuerunt eκ Joanne Andreae . qui ita scribit in prooemio Novellae. Et ita quidem esse potest in libris editis, quorum consensum ut investigarem operae pretium non duxi, nec mihi tam otioso esse licuit. In quatuor codicibus Vaticanis manu exaratis,& optimae notae, Ioannem Gallensem , sive Wallensem a Ioanne Andreae VAtram tauum dictum reperio. In uno tantum codice minus antiquo est vox compendio scripta ad Ioannis patriam indicandam . quae miserranus legi posint, niti ob consensum aliorum Codicum, quem dixi, appareret, legendum esse Ultramout us. Ex hac autem . ambigua scribendi ratione . in aliquo antiquo exemplari observata , factum arbitror, ut Ioannes Wallensis reputatus si Volaterranus, qui Ultramontanus dicendus fuerat. Sed haec ipsa 'vallensis, sive Gabiensis appellatio exoticum quiddam. & minime Italicum sonat. Ego Anglum fuisse arbitror, ex allia provincia. quae Guallia etiam appellatur; unde Guallem sis etiam, & Gallensis, aeque ac wallensis hic noster canonum professior dici potuit. Atque id tandem placuit Antonio Augustino, qui prius Ioannis Andreae testimonio deceptus Volaterranum dixerat. OV. Fuit ex eadem provincia Ioannes Guallenss Anglus ordinis Minorum, qui Ρariliis Philosophiam . & Theologiam docuit. ob omnigenam doctrinae &eruditionis copiam, arbor vitae appellatus. Atque hunc ipsum auctorem fuisse antiquae Decretalium collectionis quam cum aliis tribus vulgavit Antonius Augustinus. crassio nimium errore tradidit Guillelmus Cave, cgb qui omnem temporum rationem pervertit. chb
collectionis primae antiqv. Decretal.
353쪽
VI. Habemus Ioannis Wallensis glossas in secundam collectionem antiis
quarum Decretalium . quam ab ipso concinnatam diximus. Iis usus est Bernardus Parmensis in adornando De re talium communium apparatu. b)Quare hunc non veremur nostris protelloribus adjungere. Quoniam autem nullae eius glossae memorantur in polleriores collectiones Decretalium, paulo post initium faeculi XIII. vel obiisse , vel scholas deseruisse existimo. VII. Est suus hic locus Paulo Hungaro tribuendus , qui selectas aliquot adnotationes reliquit in primam, & secundam Decretalium compilationem. ut tradit Ioannes Andieae, C) ω tertiam quoque Compilationem interpretatus est. Eκ eius autem scriptis aliqua more suo delabavit Bernardus Parmensis, ta in Glossam Decreta litim invexit. eb In multis scholarum nostrarum professoribus. ει alumnis, qui ad Oidinem Praedicatorum nuper institutum . &Bononiae in ipso sui exordio maxime florentem convolarunt, Paulum Hungarum Iuris prudentiae profusiorem fuit se constat. O Sit ne hic idem Decretalium interpres, non temere dixerim. Atas tamen, & nomen, & Patria mire congruunt . Hic amao MCCXXI. in eum ordinem receptus est a fundatore ipso S. Dominico; mox autem in Pannoniam missus est, ad novas ordinis sui c.
LII. Memoratur etiam inter primos ordinis Praedicatorum ex Academia nostra eductos Fr. Clarus Sextius, vel de Sexto, morum sanctitate non minus, quam doctrina illustris. Hic dicitur in Iure Civili peritus suisse, in artibus etiam. & in Cano aico rexisse . hoc est. docendi munere in scholis nostris pedi functus. Post autem, ubi in Ordinem Praedicatorum receptus est an. MCCXIX. . ct dignitates praecipuas in eo ordine obtinuit. & ab Honorio III., & Gregorio IX. magno in honore habitus. utriusque Poenitentiarius, & Capellanus fuit.
Plura de illo apud Echardum inter scriptores Ordinis Praedicatorum. g XVII.
I X isto Bononiensum Doctorum numero, qui glossas in antiquas Pontifi-
, clarum Decretalium collectiones sci ipserunt, Richardum Anglum fuisse pro certo habeo. εκ cuius glossis aliquid manavit in vulgata Decretalium commentaria a Bernardo Parmensi concinnata. h Eum certe Ioannes Andreae, ci Ioannes Ni oletus. Imola vulgo appellatus. & ante illos Guillelmus Durantis in Speculo inter vetustiores Iuris Pontificii interpretes recensent . cl)Tancredus autem Archidiaconus Bononiensis initio tractatus de ordine iudiciorum . quem edidit paulo post initium 1aeculi XIII. . hanc ei laudem tribuit. quod omnium primus de eodem argumento scribere aggressus sit. Ait autem, Pillium postea idem argumentum tractasse ; ex quo conjecturam facere Iicet de Richardi aetate . cum enim Pillius exeunte saeculo XII. floreret, atque ad an
354쪽
num MCCVII. adhuc esset in vivis ca), verisimile est, Richardum . qui ante Pillium scripsit, sub finem eiusdem saeculi XII. in scholis nostiis foruisse. II. Non facile existimari potest, fuerit ne idem Richardus, quem ad scho-Ias nostras venisse aiunt admodum pauperem , ac propter eam caulam Pauperis nomen ei perpetuo haesisse. Erant cum Richarito duo praeterea scholares Angliaeque pauperes in eodem contubernio, qui Iurisprudentiae operam dabant. Sed Cum unum tantummodo tribus esset capitium, sine quo solemni habitu scholaribus in publicum prodire nefas erat, duobus domi se continentibus, tertius pervices ad lectiones professorum audiendas accedebat. Haec de Richardo narrat Panci rotus, nulla tamen veterum monumentorum fide subnixus. Eumdem tradit, cum in Angliam reversus esset, creatum postea Episcopum Cice strensem fuisse. ib III. Ae revera ad Cice strensem sedem evectus est anno MCLXIV. Richardus Poore , idest, Pauper cognomine appellatus, cum esset antea Decanus Sarisberiensis, vir morum probitate . ac dinrina praestans; idemque triennio post ad Ecclesiam ipsam Sarisberiensem regendam translatus. Dein a Monachis Dunelmensibus, quorum 'us erat Episcopum Dunelmensem eligere, ad eam Ecclesiam vocatus est; sed Romanus Pontifex Monachorum postulationem primo reiecit. Post autem eorum precibus. D constantia victus, ea enim de re Romam frequentes Venerant, Dunei mensem Episcopatum eidem attribuit. IIaec
anno MCCXXVIII. gesta sunt: sc) Richardus autem vitam produxit ad an
num usque MCCXXXVII. db .R I C R D I SCRIPTA.
Scripsit Richardus glossas in Decretales epistolas Romanorum Pontificum. ut
fere solebant . qui eas publice cum auditorum plausu interpretabantur. Id ec dubito. quin unus ex eorum numero fuerit, quos Tancredus Bon nienses doetores vocat antiquarum Decretalium interpretes. Sed quoniam antiqui doctores una tantum litera suum nomen scribere solebant, propterea difficile est distinguere in antiquis libris Rufini. Rodoici. & Richardi glossas eadem litera R. inscriptas, ut observavit Joannes Andreae tu additionibus ad Speculum Iuris. θ)Praeterea distinctiones edidit in Gratiani Decretum. ad modum Summae, ut alunt, scriptas, quibus magnopere usus est Ioannes Andreae, Iuris Pontificii interpretum aetatas suae longe Celeberrimus. cum in aliis libris, tum vero
maxime in additionibus ad Speculum Guillelmi Durantis, in quibus Richardi distinetiones passim laudat. Ita porro distinctiones Richaidi incipiebant: Patres nostri omnes sub nube fuerunt. cf Eas ego si ustra quaesivi non solum in ditioribus bibliothecis, quas adire licuit; sed etiam in cat, Iogis mss codicum, quos aetate nostra copiosissimos habemus . Miror a te m. in instructissimis Angliae bibliothecis nullum auctoris hujus manu
exaratum librum esse repertum : atque hinc etiam conjecturam utcumque
capere licet, illum in Italia. & procul ab Angliae oris floruisse. Denique . quod primo loco Connumerandum Drtasse fuerat, de ordine iudiciorum ex Iure Civili , & Canonico ante omnes scribere aggressus est, ut sinpra indicavimus. Et quoniam ejus libri nullum, quod sciam. vestigium
super a) Vide ἐκ Pillio. Robini; de Gra suaes apud mariboa To. l. Angistb Parim M. lib. III. e. II Sac. p. 'as. r. et. Goi κ. de P csu. a xl. p. 73s. eὶ Monachi igitur tractatu habito prius d Circa idem quoque tempus , st. XVIL
supplicarunt Ricardam Pauperem Sarisberien- Maii, obiit piae memoriae Richardua II. Episcosem episcopum sibi praefici in pastorem, quem pus Dunelmecisis , vir eximiae sanctitatis , de aliar, ut eth prius habitum, in suum episcin profundae scientiae, cum tres Eccletias urenue piam pollularunt i ita postulationem papa e D rexisset, stilicet Ciecit rensem , Sarisburimis , savit. Tandem victus constantia monachorum & Dunelmensem dic. Blattb. Par. ad Matim Danelmensium ita elaria existentium , scripsit M AxXνIl. Ricardo dacto Pauperi episco; κ, Saram praecis e) Io. Andri a ad in ad Dee. Iur. in
mens, ut curam episcopatus Irinelmensis rein prooem.
355쪽
superest, quod Drtasse ne antiquiores illi quidem iuris professores admodum
curarunt, ubi in pubIicum procliere & Tancredi Archidiaconi. & Guillelmi Durantis, Speculatoris vulgo appellati, aliorumque clodiorum scripta de or. dine iudiciario absolutissima , copiosissima; juvat ex Tancredo ipso hinjus Richardiani operis qualemcumque notitiam mutuari. Itaque Tancredus in hunc modum initio tractatus 1 ut de ordine judiciario scribit: D mderiis oestris satisfaeere cupians . rem mihi arduam, vobis , ceteris fuctum Iam aggredior . quod primo Richardus Anglicus , ad iustar cujusdam compilationis teges eanones sub certis paragraphis inducendo, pro utraque parte in Angulis artieulis allegando tentas it. G Haec Tancredus: ex quo
intelligimus, & quam scribendi rationem secutus sit in eo libro Richareus . di cum in Iure Pontificio excelleret, in Civili quoque diligenter versatum fuisse ; id quod aetate illa rariusculum erat.
QVantum humano, & divino in Iure valuerit Innocentius III., eximia ejus
Responsa, & Decretales epistolae . quibus non minima pars Iuris Canin- nici continetur, satis oemonstrant : nec desunt alia ejus ingenii minnumenta , ex quibus apparet, quantum in sacris disciplinis esset exercitatus. Mag. Lotharius ante Pontificatum dicebatur; ex quo vix dubitari potest, quin aliquando docendi munere functus iit . quamvis non admodum diu in scholis versari potuerit, Cardinalis creatus nondum annos natus triginta. Parisiis Philosophiae, & Theologiae vacavit. Medicinae quoque peritus vel suit, vel creditus est: siquidem eius nomine olim circumferebatur remedium quoddam ad oculorum visum reparandum. conservandum. b) Ex scholis Parisinis ad n
nias venit. c) ut in iis studiorum suorum curriculum absolveret. & Iuris utriusque scientiae operam daret, Huguccionis Pilani disciplina in primis erudi
II. Fuit hic Pontifex vere maximus, cum sapientissimis quibusque, qui unquam Petri cathedram tenuerint. Comparandus: ac nescio, an superiorem habuerit ullum in Civilium, S Ecclesiasticarum legum 1cientia & cognitione; ut natus ipse condendis legibus ad Christianae reipublicae utilitatem videatur. HOC igitur debet Romana Ecclesia scholis nostris, quod in hoc viro non tam insignem juris legumque peritum, quam legislatorem eximium ab illis acceperit. Sed non minus debent scholae nostrae huic Pontifici, cuius plura extant amicissimi animi monumenta erga ipsas, earumque pro sessores. Mitto enim pluribus scho
Polegio, uom , hora di Boralia , grauella di Ginepro , Sassisaga di eat uno one. III. Ie
quali cola sorit et te potuerietate insieme con fiale con mele cocto est litumato, e pol ia' usala sera e la naatina.
dem Bononiae scholasticis si iis insudavit, super eoaetaneos suos tam in Philosophica, qtiam in Iheologica disciplina profecit, sciat ejus o scula manifestant, quae diversis temporibus edidit, di dictavit . FGit enim ante Pontificatum libros de miseria conditionis humanae, & de Millarum mysteriis, & de quadri I artita specie nuptiarum. Post Pontificatum
autem libros sermonum , epistolarum , reginstorum , & decretalium, quae manifeste declarant, quantum suerit tam in liumano, quam in divino iure peritus . Ieriptor rit Iaase. Ill. edit. a Balaris I s. l. epis. ejus Psin
356쪽
Iarum nostrarum professoribus Causas Eccles asticas, & gravissima iudicia ab In. nocentio commissa, datis ad eos literis, quarum non paucas habemus in anti, quis Pontificiarum epistolarum Collectionibus. a Mitto aliquod eius responsum in dissicili consultatione datum ad doctores Decretorum Academiae nolirae. III. Illud autem minime praetereundum est, quod cum suarum Decreta. lium collectionem fieri curasset per Petrum Beneventanum notarium suum. olim in Academia nostra sacrorum Canonum professorem . hanc novam luris Pomificii partem Academiae nostiae committendam censbir, ratus . non posse melius Decretales suas toto orbe promulgari, & in scholae, ac fori ulum , ut optabat, deduci, quam si nostris proseisoribus commendarentur. bo Atque hoc Innocentii consilium postea secuti sunt alii Pontifices, quoties suas Decretales in corpus redactas emisere in publicum: quem morem promulgandi Pontificias sanctiones, etsi non probet impudentissimus ille scriptor. quisquis sit, qui sub mentito Iustini Febronii nomine nuper prodivit in publicum. probarunt tamen omneς totius Orbis Christiani Academiae. & quidquid fuit unquam hominum doetorum . & prudentum . Haec autem de tanto Pontifice leviter indicasse sussiciat, non ad eius gesta exponenda & illustranda . quod mei instituti non est; sed ut appareat. non temere illum inter Λcademiae nostrae vel prolessores . vel alumnos a nobis recenseri. XIX.
INter Iuris Ecclesiastici scriptores. qui initio saeculi XIII. floruerunt. Petrus
Beneventanus Clarus homo Cum maxime celebratur, quem Innocentius III Pontifex charissimum habuit. & in Cardinalium numerum adlegit. Est hic Ata-gi er Petrus Beneientanus Notarius muti eius . cuius opera usum se fatetur In nocentius in edendis Decretalibus suis, quae prodierant usque ad annum Pontificatus sui duodecimum. cc
hus epistolis privatam operam impenderat Bel nardus Compostellanus Archidi Conus, cum in Romana Curia versaretur: quae tamen collectio neque Pontificis ipsius judicio, neque communi scholarum 1astragio probari potuit. γ) De superiore alia nihil dico, quam ex primis Innocentii regestis adornaverat Rayne rius Diaconus. & Monachus Pompolianus . quamque ex vetusto codice in lucem edidit Stephanus Balueius: ce) suit enim & scholis . & soro prorsus ignota; neque illius uspiam doctores trostri. aut interpretes meminerunt.
quem antiquum vulgo appellant, ut ab altero distinguant, qui cum Innocentio IV. vixit, non satis liquet: ego id maxime verisimile existimaverim. Praeteream, quam diximus. Decretalium collectionem. glossas etiam scripsit in vetuniores illas a Bernardo Papiensi. & Ioanne Wallensi elaboratas. D De electio nibus denique Summam a Ioanne Andreae laudatam composuit. g)
357쪽
ex prooemio glossarum, quas Hispanus quidam, Laborans appellatus. appin
suit ad colla tionem Decretalium Innocentii III. a Ferro Beneventano concinnatam. Ibi enim legitur, Innocentium III. Decretales epitiolas utque ad annum intificatus sui duodecimum per Notaritim sum Petrum silicet Beneventanum quondam Bononis Affagi xtim sub certis tittilis diginas edidisse. Ac miror sane, antiquum hunc Hil parium Iuris Canonici professorem in tenebris ad hanc diem latitasse: si quidem inter professores sit recensendus, nec solum eius industria in eo versata iit, quod aliorum glossas, Laurentii maxime. & Vincentii. ad Decretales istas acCommodaverit; qua de re integrum erit iudicium eorum,
qui imul modi glossarum specimen , quod in Appendice damus, diligenter comsiderare voluerint.
V. Petrus igitur Beneventanus. antequam Ecclesae Romanae servitio se addiceret, in Academia noltra Ius Canonicum prosellus est; ibique verisimile est ab Innocentio III. agnitum, cum ipse quoque in scholis nostris degeret. Sed quamdiu apud nos suerit, aut quo tempore a scholis nostris discesserit, incompertum est ; nec ulla ejus mentio in nostris monumentis Bononiensibus. Cum Decretales Innocentianas vulgavit, Notarius erat, S subdiaconus Pontificius. tb
Postmodum ab Innocentio VI. in collegium Cardinalium Romanae Ecclesiae adscitus est. Nec dubito, quin sit ille idem Maeister Pὰtrus Peneνentanus Apostolicae Sedis Legatus, qui an. MCCXIV. Concilium apud Montempessulanum celebravit . ut turbatam ab Albigentibus & publicam tranquillitatem. & fidem Catholicam restitueret. c Hunc Legatum suum Innocentius III. Petrum Cadidinalem Diaconum s. Mariae in Aquiro appellat in literis ad Simonem Mon. ti,fortis Comitem datis. cd Sed alii petium hunc Beneventanum, qui ex Notatio & Subdiacono Pontificio Cardinalis creatus est , di Sedis Apostolicae negotia in Gallia strenue tractavit, Petrum de Morra . alii Petrum Collivacci. num probabilius appellant. In vetullo Neciologio Beneventano Sancti Spiritus Petri Colli vaccini obitus in hunc modum notatur : Obitus A aDi Petri Colli. eeini episcopi Sabinensis. Hunc doctissimus Praesul Sic phanus Borgia eumdem esse recte existimat Cum Petro Beneventano canonum prosetare, qui in Diacono S. Mariae in Aquiro Episcopus Sabinentis crhatus sit. ebVI Inter codices mss. Regiae bibliothecae Taurinensis prolixum opus habetur Petri de Mora Cardinalis. D idem opus viderat Oudinus in aliis codicibus cum hoc titulo: Dictionarium Alohabettim artis praeesseandi , sive Alphabetuma, tis Iermocinandi. ta) Sed in codice Taurinensi Rosa inscribitur. Sic enim initio voluminis scriptum est : Incipit liber qui voeatur Ros . Praemittitur Petri epistola ad Clerum Romanum. viros scholaiticos . in qua cogitasse se dicit dies antiquos, & annos scholasticos in mente habuisse . quibus ab aliis curisti occupationibus liber totus erat in meditanda Iege Domini. h Sequitur ejusdem epistola, qua respondet scholaribus, a quibus ad opus istud inchoandum excitatus fuerat. i9 Dein sequitur liber. qui incipit a voce Alpha , &desinit litera S. Duamme pistam. Ex his manifestum est. Petrum Cardinalem hujus operis auctorem diu in scholit versatum esse . ac sacras disciplinas di
.... convenerunt apud Montem 1 lanum ar
chiepiscopi & episcopi vocati a Magistro Pe
tro Belimentano Apostolicae Sedis legato ad concilium, ut de his, quae pacia erant & ω dei idem legatus secundum Praelatorum consilium ordinaret . Petrus nati arnelia monae us4. Hi - . Auitem apud Laue Cosei I. To. Al. P. l. pag. vos. Ibid. Eo I.
Λὶ Dilectis plurimum & diligendis semis
per in viseeri x iesu Christi veneralido clero Romano viris stlimiasticis .... Petrus mis ratione d vina s. Matris Eccletiae Cardinalis indignus .... Cogitavi des atatiquos, ct an, nos scholasticos in mente habui, quibus in lege Domini erat voluntas mea, ec in lege eius meditabar die ac nocte Ece.
i) Respolitio Mag. Petri facta Pholaribus
in thiis scholis institemibus Pro Praesunt i ope Ie inciroalido. Parvuli retierunt panem dic.
358쪽
Pllos Esso Escisse. Nee tamen idem esse censendus est . ac Petrus Beneventanus scholarum nostrarum professor et mox autem innocentii II l. Notarius . & ipse demum Cardinali, . Petrus enim de Morra, Gregorii VIII. P. M. agnatus . is plane ella vide. tur . qui Cardinalis s. Λngeli ab Innocentio III. primis temporibus creatus. ei. , plomati ejusdem ad Albertum Eugubinum Episcopum dato subscripsit anno MCCV. ab At Petrus Colli vaccinus Iuris Canonici interpres non ante annum MCCX. Cardinalis renunciatus est; quo anno eius opera prodiit tertia collectio Decretalium. Ex Diacono S. Ll. in Aquiro, ut ostendimus, anno MCCXVI. Episcopus Sabinensis factus . extremum diem obiit anno MCCXXI. b) De illo videndi sunt prae ceteris Ughellus. Ciacconius, & Tasiarius. c) Sed multa apud illos implexa de ambigua, quae hic non Vacat accuratius expendere. XX.
od in Iure Civili secerant Guillelmus de Cabriano. Vivianus Tuscus,
aliique, qui Casus legum scripserunt, id aemulati sunt canonum protessores; & ad plures Gratiani canones suos Casus, idest. nudam simplicem facti speciem . de quo in canone quovis agitur, exposuerunt. Plures eiusmodi Casus praesermavit Huguccio Ferrariensis in Summa Decretorum; nec dubito. quin alii etiam antiquiores Gratiani interpretes id interdum fecerint. Sed majorem prae ceteris in eo laborem contulit Magister Benincata . patria,
ut arbitror. Senensis. d) qui sub exitum saeculi XII., & initio iaculi XIII.
floruit in scholis nostris. Huic auetori vulgo tribuebantur Casus Decretorum , quo utebantur Juris Canonici studiosi, quosque postmodum novis euris emem clavit . perfecitque Bartholomaeus B ixiensis. ce) Sed Benincasa diu caruit hac laude, qua imperitorum amanuentium culpa spoliatus est. Casus Decretorum, quos habemus in libris editis, Beneventano cuidam tributos reperio. In elegantissima Gratiani editione . quam iussu Gregorii X. II. correctores Romani curaverunt, ad C. Da plane. XXIII. IV. haec legitur glossa , sive adnotatio Bartholomaei Brixiensis: Hugo hune esum Iis ponit in Summa jka .... Beneventanus vero hune easium sic ponit In eumdem modum aliis multis locis Beneν. vel Beneventani Casus memorantur. At nullus unquam Beneventanus Casus Decretorum scripsisse traditur. Id factum constat a Ben incasa; cuius nomen compem dio scriptum cum aliquis reperistet, f Beneventarium pro Benincasa intrusit. II. Obiit Mag. Ben incata anno MCCVI . vel paulo ante. Ac certe anno MCCVI. Idibus Dec. iam fato cesserat. Sed incertum, quo loco decesserit. procul tamen ab urbe nostra, in qua non modicam argenti summam deposuerat apud Prior cm. & Canonicos S. Ioannis in Monte : de qua cum orta esset controversia, num tradenda esset ejus fideicommissariis; Mag. Gratia Decretorum doctor . a Gaala Cardinali. de Apostolicae sedis Legato, ad hanc causam cognoscendam, finiendamque delegatus, decrevit. esse tradendam. Q) Erant iaeo deposito XXXm Marehae tina uneta argenti, CLVIIL Massi mutinae I pliere . XV duplices, XXXIII. Frigiatici, haud exigua pecunia pro Rr a facul.
359쪽
ncultatibus hominis privati, qui quaestum docendo faceret, nec fortasse inter magni nominis proseliores censetetur. XXI.
Arelidiaeontis Eouonsenses. ΙΑurentius Hispanus omnes sui temporis canonum prosessores doctrina supe- , rasse visus est. Id ostendunt innumerae propemodum eius glossae, quas habemus in Gratiani Decretum. & Decretales Gregorianas: quamquam multo etiam plures suae ejus nomine iacere arbitror in ea glossarum farragine. quae postmodum iis libris accrevit. In eximio Gratiani codice Palatino. Vaticano, cum solis Ioannis Teutonici glossis, ad totum traftatum de Poenitentia nullus alius interpres occurrit, quam Laurentius. Non solum ceteri, quos interdum affert Ioannes Teutonicus, ibi perpetuo silent; sed silet Ioannes ipse, cujus non amplius quam ono loco exiguam quamdam glossam ejus nomine s gnatam reperi. Cereris omnibus semper adscriptum est Laurentii nomen . In editis tamen libris, S in aliis etiam codicibus minus antiquis, glossae, quae habentur ad traebitum de Poenitentia, licet plerumque sint illae ipsae, quae in colice Palatino. Vaticano Laurentio tribuuntur, ut multarum collatione faeta deprehensum est , nullam aut horis notam adscriptam habent.
agnoscimus clatissimos viros, Tancredum , ab & Bartholomaeum Brixi ensem . ba Atque hinc de tempore jucli re possumus. quo in scholis nostris docuit. Nam Tancredum constat paulo post initium XII l. saeculi sorere coepisse , Bartholomaeum vero Brixi ensem serius aliquanto vixisse, ac medium circiter saeculum attigiise . De ejus patria dubium esse non potest . quin Hispanus merit. cc Cespitavit igitur hic etiam Pancimius, clum Cremensem sui se scripsit, deceptus mendo Ioannis Andreae exemplari edito, in quo legitur Laureu. Cr . cd Sed ibi legendum esse Lanfram Cre., idest, Lan francum . uve Cremensem , sive Cremonensem , manu exarati codices Vaticani ostendunt, di res ipsa loquitur. eb
inter Decretalistas, quos vocant, vulgo recenseri inlet. sed etiam in Gratiani 1ibrum; multaque propterea suppeditavit cum Ioanni Teutonico, tum Bernardo Parmensi ad componendum Decretorum. & Decretalium Apparatus. Verum in primas dumtaxat tres Decretalium colle 'iones scripsit; f) nec quartam, quae extremis annis It nocentii III. Prodiit. ac multo minus quintam , quam vulgavit Honorius III. . vidisse videtur. Atque hinc etiam ejus aetas dignoscitur. Eum appellat magnae auctoritatis virum Bonaguida Arretinus; gb ejusque opiniones passim rei erunt antiqui omnes Canonum interpretes.
conus Bononiensis; de quo inter Archicliaconos dicetur, quos seorsim dabimus ad calcem huius voluminis.
360쪽
V Idimus ante cum Bagiano Mag. Lansrancum anno MCXCIV. sententiam
dicere pro Canonicorum Sancti Salvatoris tuendis iuribus. Non Plane certum est, quis fuerit iste Lan francus: florebant enim ineunte saeculo XIII. duci in Academia nostra proselliores eodem nomine; sacrarum alter literarum Magister. Ecelesilae Bononiensis Canonicus, ad quem aliquot sunt Innocentii III. Decretales epistolae ; ab alter Pontificii Iuris clarus interpres, Lanfrancus Cromensis, quem religiolis sodalitio Canonicorum S. Salvatoris. qui S. Mariae ad Rhenum etiam dicebantur, nomen aliquando dedisse constat. Lanfrancum hunc
haud omnino ignoravit Diplovataccius, bb qui ejus nomen in scriptis Uberti de Bobio , tu apud Speculatorem, & Ostiensem reperit. Potuisset etiam ejus nomen legere in additionibus Ioannis Andreae ad Speculum juris . ce) Itaque illum ait pulchre in libros Iuris civilis, & Canonici scripsisse. utpote utriusque auris periti in mum. fuisse patria Cremonensem . & cum Iacobo Balduino vixiste, nimirum, circa annum Christi MCCXXXVIII. Sed cum Lan francus Clericali militiae adscriptus esset, vix crediderim, praeter Iuris Canonici scientiam . Ius etiam Civile professum esse, atque in utroque doctorem fuisse . uti
Diplovataccius scribit, ex usu potius suorum temporum, quam ex cognita rei veritate, hanc Lansranci excellentiam praedicans. Secl neque necesse fuit, ut vixerit ad annum usque MCCXXXVIII., ut synchronus esset Jacobo Balduino. qui multo ante illum annum in Academia nostra floruit, fiet eo anno jam fato cesserat. Melius autem Diplovat accius de ejus aetate iudicat, cum observat,
Lan francum Iacobo Balduino a Speculatore anteponi ; d) ex quo inferre Iicet, Lan Dancum a Speculatore ipso reputatum esse Iacobo Balduino antiquio. rem . Sed inter Iuris Pontificii prosetares, qui exeunte saeculo XII. . di initio XIII. Bononiae claruerunt, maxime illum celebrem suisse, pauca. quae de illo supersunt, monumenta satis superque ostendunt.
II. De ejus parata dubium esse potest; qui enim in Nec rologio Canonico. rum Regularium S. M. ad Rhenum de Crema dicitur, idem ab Ostiensi, & Speculatore Cremonensis appellatur. Hoc autem discrimen ortum existimo ex ve. teri more scribendi nomen hujus auctoris in iurisperitorum libris, in hunc modum G. . vel Lan. Cre. . ut Ioannem Bassianum Cremonensem sic indicabant
M. Cre. Hinc facile fuit pro Cremensi Cremonensem legere: nam potior mihi videtur Nec rologii auctoritas, qui Cremensem dicit. III. Est alius Iuris Canonici prose star apud Panci rotum , quem ex primis fuisse ait. qui glossas in Gratiani librum scripserunt, Laurentius Cremensis. ce Sed quoniam hunc Tancredi Archidiaconi Bononiensis praeceptorem suisse tradit, D & Tancredum a Laurentio Hispano celebri viro, de quo antea dictum est, eruditum constat; non alius est Laurentius ille Cremensis a Panci roto as
b) 1.ans ranci in Cremonensia I. V. doctor eximius hae tempestate doeundo di seribe idolii 14gnis plurimum k:t, qui super ordinariis iuris civilis re canonici pulchra commentaria fecit. 1 e illo facit mentionem Uberios de B bio in suis lecturis Speculator in tria de in. I. u. edit. restat via re, dc in tit. . e acto . , r. v. Icit pone quos lis , dia in tit. de libeae oblati. i. quid delat contiuere, & tit. de sueres. ab ια- resa. tibi dicit quod fuit Cremonuitiis. & idem dicit Ostientis, ubi eum allegat in sua summa in titi de eonsuetui. Obrentur. in Princidi in tit. de elect. O electi potest. f. quassuersariensa st. Ille floruit tempori hcs Jacobi MI-duini & aliorum sipradictorum, & sic anno MCCXXXu III. ut patet ex supra dictis &e.
e) Io. Auir. in additi ad Speri titi 'de acti. seu peti. Speculator in tit. de acto. f. r. v. s.
quis s. dicit quod Lansrancus & Jacobus Bal.
ex quidam alii tenuerunt contrarium. Et sic praeponit Lansraii. Jacobo Bald. Diplo tac.