장음표시 사용
381쪽
ter alia , libros suos legavit, commetidavitque. Codicem scilicet. Digestorum libros. Institutiones. Summam Agonis, in quibus ipse olim legebat, quibus nimirum utebatur cum in scholis doceret. Hinc intelligimus, Zoenem Ius civile aliquando professum est'; quod quidem erat alienum ab instituto Ecclesiastici h minis, te minime confirme canonicis sanctionibus: verum forta se id Apostolicae Sedis indulgentia Zoeni concessum fuerat, ob praestantem ejus doctrinam. Sed pro certo habeo, Zoenem Ius quoque Canonicum in Academia nostra docui si e , atque in eo potissimum versatum esse, ut Ecclesiasticum hominem decebat. Quare inter Iuris Canonici professores locum ei assignandum censui. IU. Illud vero praecipuum suit in Zoenis tellamento , quod Certos reditus reliquit ad alendos octo scholares in Academia Bononiensi; quorum tres esse voluit eκ Collegio Canonicorum Ecclesiae Aventonensis, duos clericos saeculares ex civitate, duos item ex castro Novarienti clioecesis Aventonensis, & unum ex alio quovis castro eiusdem dioecesiis. Mandavit ejus rei curam Episcopis A v monentibus, successoribus suis; quibus, si desides esse contigisset. substituit Ec. clesiam, & Conventum Fratrum S. Michaelis in Busco; atque his item, si minus diligentes sore accidisset in implenda eius voluntate, Capitulum, & Canonicos Eccletiae Aventonensis substituit: multaque solertissime cavit, ne quid perennitati praeclari hujus instituit Obsisteret. Hoc primum fuit scholarium exterorum Collegium in civitate nostra excitatum; quod aliis multis exemplo fuit. Sed ejus nunc nullum superest vestigium . Post varios casus, Eugenio IV. Pontifice, omnino extinctum est anno MCDXXXVI., exiguis eius reliquiis Collesto Gregoriano attributis. Verum de his scholarium Collegiis alio loco dicetur. V. Multae sunt in codice diplomatico mss. Ecelesiae, & Gymnasi Bononiensis Urbani IV. . & Ioannis XXII. literae de Menis testamento, & haereditate , quas dabimus, ubi de Collegio Aventonensi agetur. Ac testamentum quidem auctoritate sua confirmavit Urb.inus IV. an. MCCLXIlI., quo vita functum Zoenem Galliae Christianae auctores testantur. Multa etiam sunt in archivo Fratrum Minorum, de in Memorialibus Communis Bononiae, ex quibus a P paret, hunc Episcopum ditissimum fuisse . & eius hona haereditaria , quae aliis, atque aliis locis. 6c regionibus sita erant, aegre ab invasoribus desenta . VI. Ex auditoribus. quos in Iure Canonico Zoen erudiit, unum novimus virum celebrem. & multis libris editis clatum, Joannem de Deo Hispanum, qui medio saeculo XIII. inter professores nostros fit,iuit. Laudat ipse magistrum suum initio libri de ordine ludiciario, quem esse dicit Archipresbyterum Ecclesiae Bononienss, & tum propter generis Claritatem , & doctrinam , tum Prointer pietatem, aliasque egregias animi dotes, qualibet alia dignitate majori ei-gnismum: in quo iudicio deceptus non est ; ex Art hi presbyteratu enim Bononiensi ad Episcopatum Aventonensem translatus est . 6e legationibus etiam pro
VII. Uerum, quis credat admodum obscura fuit. ac tantum non extincta est tam clari viri memoria Bononiae , vel apud Tencararios posteros suos. Hieronymus Tencararius anno MDLI. in principe Ecclesia S. Petri memoriam restituit Iacobi Cti, & Ioannis Archipresbyteri Bononiens s gentilium suorum. Primus horum in apposito titulo dicitur floruisse ad annum M CCXIII. Alter insgnis Theologus fir ille perhibetur. & Ius Ononicum in Colociensi Pamnoniae civitate docuisse, ac demum an. MCCXXXIX. secisse vivendi finem . bJ
itiis 1emporibus Doctor , aus Magi r dictus es. b) D. O. M. Iaee Tencarario Iur. Consqui antio sere sal. MCCXIII. floruit. Joacini
Tentarario Archipres i. Bonon. ac Theologo ii
sigili qui Iux Pontitie. in Pannoniae urbe Colo.
cen. summo cum Hot orario proscisus mox Diti
obiit anno sal. MCCXXXuIIII. Hieronymus
I encararius Presb. ac Prae situs Con. Mah,rita clarisse. 6c opt. mori inieritiam ab lini tria vetuit
iis asserium rei. cur. & sibi di suis posteriique eor. MDLI. Eat. Bon. iu stitisp. Mel. D. Petii.
382쪽
Sed Iaecibus ille Ictus totius saeculi spatio recentior fuit. O Ioannes autem A chipresbyter est hic ipse Zoen , quem posterior aetas ignoravit fuisse Epitcopum
Aventonensem , ae tantum noverat mille Archipresbyterum Bononiensem . Prinnum autem suit Joannem pro Zoene scribere; cum enim haec duo nomina, in vulgari Bononientium sermone, parvo discrimine differant, creditum est, ex cle-
torto Ioannis nomine Zoenem emersisse. b Sed quia aliquid suboluerat de L ctoratu Bathiensi, Ecelesiastico scilicet gradu, quem Zoenem in Ecclesia Bathiensi obtinuisse diximus, id interpretatus est de lectione scholastica Hieronymus Ten- Cararius, qui eius memoriam restituit, & Bathiensem . sive Bachiensem Hungariae civitatem cum Colociensi facile confudit; tum quod in Bathienti comitatu Colocia urbs sita est , Metropolitae illius regionis sedes; tum quia, sublata iam propter loci infrequentiam Bathiensi cathedra. Colociensibus Archiepilaopis ea clioecesis accesserat, quorum antea suerant Bathienses Antistites Suffraganei.
LAurentium Hispanum d) eum in scholis nostris audivisset Bartholomaeus
Brixiensis, θ) magistrum vel aequavit. vel vicit doctrinae praestantia , Et
celebritate nominis Is totum se dedit perficiendis commentariis, quae ab aliis doctoribus. ac praesertim a Ioanne Teutonico in Gratiani librum vulgata fuerant. Itaque Decretorum glossas. eo ordine, quo nunc habentur. Bartholomaeo Brixiensi debemus. Casus quoque Decretorum a Benincasa editos meliori luce donavit; atque istud operis se suscepisse ait, cum esset minimus inter studentes Bononiae, nondum, ut opinor. in doctorum Ccetum cooptatus. quamvis fortasse iam tum in scholis nostris docere coepisset. Extant ejus casus, & commentarii in
librum Decretorum inserti, & seorsim editi. Quaestiones etiam, quas diebus Dominicis, & Veneris in scholis disputavit, in unum collectas edidit; & Dominicales, ta) ac Veneriales memplo Pillii inscripsi, qui quaestiones Sab. bati die ab te discussas in schola Sabbatinas nuncupavit. Plurimi autem secere veteres iurisperiti has Brixiensa quaestiones. & maxime Guillelmus Durantis, qui saepenumero ad easdem appellat in suo Iuris Speculo. S Io. Andreae in suis additionibus ad Speculum, aliisque Iibris. Et Dominicales quidem prostetur Bartholomaeus se scripsisse, ut usui essent iis maxime, qui Iutisprudentiae navarent operam in scholis Bononiensibus, in quibus ipse honestissimo Ioco sacros canones interpretabatur. Damasi quoque BroCarda, quae appellantur, re
cognita, & aucta edidit. ac nonnullas disputationes scripsit in libros Decreta. lium . Celebres quoque libros Tincredi Archidiaconi Bononiensis meliori V v a ordi-
minimus casus decretorum quondam a Benim casa compositos, pro modulo scientiae meae di, xi in melius resormandos. Nam ubi corrupti erant scriptorum vitio, eox diligenter correxi,
ubi dese m patiebantur supplevi &e. Eatant etiam latex eo tres Bibliotb. Taurinen visi etiam in coiteib. Icariri a x as 34 g Quaesisaea Dominiealex ira In nomine I unini amen. Ad honorem omnipotentis Dei, di ecclesiae Romanae, cui praesidet Gregorius nonus , dc ad utilitatem scho. larium Bononiae, & alibi studentium, ego Ba tholomaeus Brixiensis inter doctores iuris mis
non obseurus, Bononiae Ioruit ineunte fe-
culo XIV. 60que erebra mentio recurrit in m
, nomen esse exoticum, is minime ex Ioannis Nomine detretum, ea imae clari NomIur: fortasse Germaniex , aut Staineae Mitinis, ut Zwende beus. Hi ne ex Mea febat Zentotas 3 quare in ame quis tabulis oe Frit Zoen , qui dicitur Zeng tua, nunquam vero Ioannes, qui dicitur Zoen. e, Vid. Martiniere Dialiou. Geoem D. Barb.
383쪽
ordine donatos in publicum emisit; ca de quo videndus Io. Andreae in addi,tionibus ad Speculatorem. b II. Non inutili quiniue opera Iuris Pontificii midiosos adiuvit, cum sing
Ias historias, quarum mentio est in Decretorum volumine. brevi sermone exposuit , vel potius earum expositionem, quae tradi solebat in scholis, correxit. Vidimus hoc opusculum in codice membranaceo bibliothecae Vaticanae , ita imscriptum: Historiae decretorum B. Brixienses. Eius tale mitium est: Lieet merita sanctae scientiae non respondeant . me opus aliquod sinciant adimplere ς Ego Bart. Brixiev. divina gratia mini rante propter meae sientiae parvitatem evis utilitatibus scholaritim providere. Illel eo Hurias Deeratorum frequentes ustatas duxi pro meis viribus . ahOrtim interveniente essilio, eorrigendas, eas his Deis in eatissia inflionibus assignando prout eommuniter legi conssueνerunt. In Celebri volumine Decretorum Gratiani Conventus Fratrum Praedicatorum S. Mariae sinyra Minervam , quo usi sunt Correctores Romani, & nunc est in bibliotheca Casanat ensi, Historiarum expositiones sunt suis quaeque locis in ima pagina post glossas dispositae. In aliquot autem codicibus Vaticanis Decretorum Corpori praemittuntur. Scripsisse etiam dicitur epistolarum volumen, & Chronica de Italiae urbibus. & maxime de Brixia , & Bergomo, ut narrat Diplovatae cius. Sed haec magno rei literariae detrimento, si ab eo quidem scripta sunt,nuspiam apParent.
IlI. Floruit Bartholomaeus Brixiensis tempore Gregorii IX., quo sedente quaestiones Dominicales in scholis tractabat ; cl) ac fertur attigisse Alexandri IV. tempora, qui in eum magna praemia di beneficia contulerit. Sed Platina, qui
hoc narrat, vereor ne non idoneus sit testis in re tam antiqua . Neque magis attendendam Censeo glossam in c. Relatio. XXI. q. I. ν. eanonise , ut est in editione Romana post correetionem Gregorianam, quae indicare videtur. Barthol maeum Brixiensem cum Fluguecione Pisano, Ferrariensi Episcopo. cuidam Concilio interfuisse. ce) Mendosa est enim ea glossa. ut ex collatione aliarum edi. tionum, & mss. codicum demonstrari potest . GIV. Illud autem peculiare est in Bartholomaei Brixiensis emendationibus,& additionibus ad Decretorum glossas apposuis. quod novas Constitutiones Pomtificum suis quasque locis indicat, quibus antiqua jura emendantur & Corriguntur. In opinionum autem delectu . quantum ex paucis aliquot animadve sonibus deprehendere potui. plerumque mihi visus est Bartholomaeus Brixiensis paulo rigidiores, si quae erant, Ioannis Teutonici sententias mitigasse, quemadmodum de Ioannes Teutonicus duriores Huguccionis sententias emollire studuit. Plures etiam opiniones, parum nunc probatas viris doctis, & emunctae naris. habemus in Glossa Decretorum . quarum non minimam partem eo ingessit Bartholomaeus Brixiensis, minus certe sobrius S prudens, quam Ioannes Teutonicus. Exemplo sit quod legitur in Glo. ad initium Di. κ de Poenit. . nimirum, oris e fessionem institutam fuiF quadam uviser lis eeelota traditione potius quam πινι, vel veteris tesamenti auctoritate, quae traditio cum apud Graecos non
d Ex ibarum prooemio, cura verba supra
se) Numquid talis Arma erit in literis
procuratoris, ut sic scribatur et quidquid cari nice vel legitime per eam suerit onfiitiatum , Tatiam habeo . . . . . . vidi mr da. Hiag. M
Iem Procuratorem in coticilio reprobari. Mart. Brix. Gla. ἔα e. Retit Io. XXI. q. I. in eanotesce. Ia aliqua Gratiavi edittolle ante Ging rianam eorretiisnem Ite extrema ellus Glo. Derba r vidi per da. Hugonem eoi uilio reprobari. ita te editione noeta aa. MDLXXILAιque baue esse puto optimam lectionem 3 ut Iem
piari S. Μ. supra Μι-νvam , quod supra in De vimus , se Ietitur : vidi PQ dri. H. talem procinratorem in o. reprobari. Ubi essela , quae eon, vel ad Iummum cora ra possc t exprimere vox a tem coiicilio Me ibi pote' babere Ioevm, nec ita reipsa evνimitur in aliis loris υ Iem Dolia minis , a me diligenter observati .
384쪽
manarit. propterea apud illos necessariam non esse oris consessionem. In glossis Ioannis Teutonici, sive Laurentii Hispani. quas adoptavit Io. Teutonicus. Di hil tale legitur. Videntur igitur haec adjecta a Bartholomaeo Briκiensi. Quod si ita est, malum proiecto Theologum fuisse oportet hunc canonum profestorem.
ORTHOLOMAEI PRIXIENSIS SCRIPTΛ.
Η Ee igitur sunt Bartholomaei Brixiensis scriptae
I. Apparatus Decretorum emendatus auctus.
ii. -siones Dominisales. Iii. Quasiones Heneriatis: alii Venercales appellant. ΗΣe typis edita habemus. rv. Damasi , sise Damasi moraria aucta emendata . v. Taneredi liber de ordine iudieiario emendatus item auctus . Atque hic etiam typis editus est. vi. Quasliones aliquor in meretales. vii. Historia Decretorum.
quare illum inter celebriores Agonis discipulos suo loco recensuimus. Quos autem in Iure Canonico praeceptores habuerit ex tam multis , qui eo tempore. hoc est, paulo post initium XIlI. saeculi, Bononiae docuerunt, non liquet. In eo certe excelluit Goffredus. qui & Decretales Gregorianas, ubi Primum editae sunt, nobili commentario exornavit, quo tempore iis in schola interpretandis vacabat. & Summam Decretalium postea edidit, quae magno
semper in pretio fuit apud Iuris Ponti fieti studiosos. & saepius impressa est. Multa ab eo accepit Bernardus Parmensis b) multa Guillelmus Durantis ; Oaliique veteres eius auctoritatem passim usurpant. Α scholis abductus apud Gregorium IX. Subdiaconi. & Capellani officio functus est. γ) causis nimi Tum . quae ad Pontificem asserebantur, cognoscendis adhibitus. Fuit etiam apud Pontificem Contradictarum auditor. Θ quod munus doctissimi semper ICti obtinere consueverunt. Bonaguida Arretinus summae scientiae hominem fuisse dicit, dignum propterea, qui inter Romanae Ecclesiae Cardinales cooptaretur. DII. At
ter brevem terminum non peremptorium viam non dare literas appellanti . . . Et dicit, quod literam iam super hoe factam vidit pellviceexncellarium dilatitari. Dicit tamen, quod Gos. tune auditor contradictarum resistebat,
dicens id iniuste fieri. Io. Au r. i. addit. Dec. de appellat. b. in qui . v. de ditat. s Item Bonaguida in principio tracta. ctus de dispensat. dicit, quod Gos redus stea fuit cardinalis. Diplo t. ἐκ Goseia Tram Ea autem Bonaeui in Arretini verba: In hac opinione eth Gos Iredus vix summae scientiae, qui suit cares alis.
385쪽
II. At dubius haeret Panes rotus . nec affirmare audet. Go Pedum Cardinalia purpura insgnitum fuisse, ut aliqui tradiderunt. Verum potior mihi est auctoritas Bonaguidae Arretini, qui Cum Gostredo vixit. & cum eodem in Curia Romana versatus est. ab Et quamquam apud Ciacoratum nulIus occurrat Gosfredus Tranensis inter cardinales, qui saeculo XIlI. vixerunt; iuvat tamen illum sub ementito Gotisredi Castilionei nomine latentem apud Ciaconium detegere. Narrat Ciaconius . Gotifredum . sive Gofridum , vel Galfridum Castilioneum Mediolanensem . sive . ut alii scribunt, Ianuensem ex Subdiacono . & Sacelli Pontificii Sacerdote ab Innocentio IV. Diaconum Cardinalem S. Hadriani anno MCCXLIV. in concilio Lugdunensi renunciatum fuisse, eumdemque antea ab Honorio III. in Sardiniam legatum , ut fidei sacramentum a Benedicta Calaritana, & Massensi Domina pro Ecclelia Romana reciperet. b Sed Gotine-dus, sive GOffredus iste, qui ab Innocentio IV. Cardinalis creatus est in Con. cilio Lugdunensi , non alius est . quam Goflaedus Tranenss. ut intelligimus ex Mattheo paris in Historia Anglicana. Detrahenda est igitur Iarva fibitio illi Gotifredo Castilioneo . & 1bus locus Goffredo Tranensi inter Cardinales restituendus. Igitur Matthaeus Paris in Historia Λnglicana ad annum MCCXLV. his verbis obitum Gotifredi, sic enim appellat, describit: An. MCCXLV Lu
dum in Gallia obiit Goti edus de Trans eardinalis , quo non erat aliquis alius domino Papae familiarior, υel utilior. Hunc autem Gotifredum esse Tranensem nostrum , eumdemque , qui anno superiore Cardinalis renunciatus fuerat, manifestum est ex epistola Innocentii IV. ad Abbatem & Conventum Eboracem
sem Lugduni data III. Kal. Sept. anno tertio. in qua Gotis edi Sancti Hadriani Diaconi Cardinalis, jam vita sunt hi, mentio habetur. ce Constat igi.
tur. Goffredum Tranensem ab Innocentio IV. . cui erat amicissimus. in Con-eilio Lugdunensi Cardinalem creatum. eumdemque insequenti anno. vix dum gustato rubet galeri honore, quem tunc primum Innocentius Pontifex Cadie inalibus concesserat, decessisse. Credo autem, Goffredum ab Innocentio IU. ad Concilium Lugdunense accitum, quo eius opera uteretur in arduis illis negotiis . quae in eo Concilio tractanda hierant. & in conscribendis legibus Ecclesiasticis, quas in ipso Concilio edidit. Eo enim spectasse videtur Matthaeus Paris . cum scripsit, neminem hoc homine magis familiarem . di utilem Inn centio fuisse .
III. Jungimus huic Guillelmum Nasonem glossatorem Decretalium illustrem. Alani discipulum . d) llic multas glossias reliquit in antiquas De.
cretalium Compilationes. eb ex quibus decerput Bernardus Bolonus quidquid ad rem suam esse poterat in perficiendo Decretalium Gregorianarum apparatu. in quo interdum Guillelmi Nasonis nomen occurrit. D Hunc omnino igno ravit Panci rolus. licet a Speeulatore, Oiliensi , Joanne Andreae . aliisque antiquis laudatum. Diplovataccius vixisse ait ad annum MCCXXVII. . co quod verissimum censeo; 1eo aliquanto etiam serius aetatem agere potuit. De ejus patria nihil omnino explorati habemus.
quod episcopus numquam potest suspendere interdictum, quin tollat illud ex lino. Glo. in c. as Me quoniam . de appellat. gὶ Guis. Nazo praeclarissimus canonum doctor. Eius multae habentur reportationes ita
compilationes antiquas ..... Fuit discipulus Alani secundum Specta. in tit. de resar. in latet . N Uiti. in summa tit. de obligas. a . . . non ordinan. quis oblitatu impediatur . Fl
386쪽
ANDREAS VECLUS. BEREN GERIUS SENENSIS .
IVRat Bononiae iisdem sere temporibus Mag. Guillelmus Papiensis. canonum
a profestar non obscurae famae in scholis nostris. Is anno MCCXXXIII. Cum duobus aetatis suae celeberrimis viris, Bernardo Bolono, & Hugolino Presebyteri, praesens adfuit transactioni Canonicorum Bononiensis Ecclesiae cum Fratribus Cruci seris. ca) Sed nulla deinceps huius viri mentio in monumentis nonris. Post annos multos Mag. Guillelmum Papiensem opulento Sacerdotio clitatum reperio ab Archiepiscopo Cantuariensi, cujus fortasse negotia tractabat apud Sedem Apostolicam: neque enim ex immo, illum unquam ad suam LC. clesiam , quae erat in Dioecesi Roffensi , accessisse. Obtinuit Guillelmus hoc Sa. cerdotium Bisiense , sic enim dicebatur, regnante Innocentio IV. Anno autem MCCLVI. Alexandro IV. Pontisce creatus est Episcopus Papiensis. quam Ecelesiam deinde usque ad an. MCCLXXII. administravit. Erat Guillelmus. Cum electus est Papiensium Episcopus, inter Capellanos Pontificis adscriptus, iudiciis nimirum in foro Ecclesiastico apud Pontificem exercendis deputatus. Atque haec omnia habemus ex pluribus ipsius Alexandri IV literis pertinentibus ad controversiam, quae exorta erat ob Sacerdotium illud Bisiense Guillelmo collatum, quam operae pretium non est hoc loco exponere. cc Ughellus, cui haec omnia ignota fuerunt. Guillelmum Canetum appellat hunc Papientem Episcopum; eumdemque suspicatur, quem Hippolytus Donesmundus patria litantuanum, ex familia Canetorum suisse tradit. db Sed vel de alio homine loquitur, vel aperte fallitur Donesmundus; semper enim hic noster dictus est Magister Guillelmus Papienses. quod ejus patriam manifeste demonstrat . II. Non aeque notus est Andreas Uectus Decretorum doetor, Gregorii IX. P. M. Capellanus; quem tamen anno MCCXXXVIII. Bononiae vixisse , ac d mam amplam & nobilem in vicinia Ecclesiae S. Andreae An idorum, quae Hugolini Daniae olim fuerat, de procuratoribus testamenti ejusdem Hugolini emisse comperimus. Extint tabulae emptionis, quibus obsignandis interfuere, praeter Odofredum insignem legum doctorem, Mag. Petrus de Targe, & Mag. Gratianus de Campano, quos ambo canonum profetares suisse, verisimile est . ce)Eadem domus anno MCCLXVIII. ad praeclarae nobilitatis virum Iacobum Columnam Romanum, Odonis filium, pertinebat, co qui tunc in Academia no- sua studiis, ut opinor, vacabat, & clarissimus postea Romanae Ecclesiae Cardi.
b, Alexander Ep. seri ut servorum Dei diis lecto filio Priori S. Irinitatis Londolitet1. Olim venerabili fratri nostro mag. GuilleImo Papietisi episcopo , tutae capellario nostro ad ecclesiam Papiensem promoto , dilectus filius mag. Iordanus notarius noster, de Dothro is ciali mandato ore tenus tibi laeto, Melesiam de R.ste Rosset a. dioeces quam idem episcopus lectatur obtinere, dilecto filio L hab ino et xleo , netioli dilecti filii nostri O. S. M. in via lata diaci card. contulit occi I lat. Viterbii VII. Id. Nov. anno III. Extat apud Druer inter actu 1 ux To. l. p. 643. cJ EI. ιt in:er acta pia. Ataliae collecta a Doma Rγmer. G. I. pae. σ39. σ4 t. si qria d) Uebest. Ita . Sac To. I. in D. Papie .
ei MCCXXXVIII. die X. m. Septembri
Dn. Alberius fit. dn. Caranimici Iacobi Albe et Ursi emancipatur. I n. Iacominu Prendi. partis . & dri. Gerardinus Salarolus Commis. iarii diti Ugolini drae Danie &e. veradiderunt drio Andree vecto Decretorum doctori Capellano dim Pape domos que fia erutit dili Ugolini ene Danie positas in guaita marcliixana juxta Eeclesiam S. Andreu de Arisaidis &c. IaArctivo S. Mieb. ia Buqeo visit G. Muntius.
Die XI. Augusti MCCLXVIII. Diiux
aecibus qu. drii Odonis Collio, pne de Urbe venit diceris se approbasse ratificationem quam Deit drio Alberto Odosredi de domibus que olim
387쪽
III. Berenger Ius, sive Berengarius Senensis sub idem tempus Bononiae 3 ter Iuris Pontilicii protelibres non incelibris habebatur. Is anno ME ALII. cum illustri legum civilium interprete Bagarotto interfuit transae ioni , quam iniit Iacobus Guidonis Lambertini cum Is narco Abbate S. Stephani: Ob idem. que triennio post praesens adsuit, cum Aliotius Munsarelli Ioanni Abbati. Isnardi necessori fidelitatis oblequium praestaret. b) Anno clemum MCCXLVII., ut infra dicemus, cum nobilissimo Canonum professore Ioanne de Deo arbiter electus est ad dissidia . quae orta erant inter Camaldulenses nostros, di Spavabdorum sodalitium componenda. Θ
MAgno ornamento fuit Academiae nostrae post initium XIII. Deaei Sini.
baldus Fliscus; qui subinde fama & dignitatibus auctus, ad Petri cath dram difficillimo Ecclesiae tempore evectus est . Hunc scribit Panci rotus erudi tum in scholis nostris ab Agone iam sene , Accurlio. & Balduino. d) Jacobo scilicet Balduino, qui, post Agonem. praecipuum honoris locum tenuit inter lingum proselsores eorum temporum. Et Bulaeus etiam . qui plerosque ex nobilioribus Academiae nostrae proselibribus vel ignorat, vel dissimulat. Innocentium IV. ex eorum numero habet. Θ Consentit Pancimio Diplovataccius, quoad Innocentii IU. . sive Sinibaldi Flisci praeceptores in Iure Civili. Addit autem. in Iure Canonico eJus praeceptores fuisse Laurentium, & Vincentium Hispanos, Ioannem Teutonicum. & Jacobum Albingaunensem, quem de Alba sco ipse appellat, denique Huguccionem. Ita Diplovataccius in Vita Innocentii l V., quae praefixa eii ejus commentariis in Decretales Lugduni editis, f quaeque inscripta est Nicolao Flisco Romanae Ecclesiae Cardinali, ipsus Dipi vat accii coaetaneo . Verum in antiquo Diplovataccii libro manu exarato, quo utor , ne verbum quidem de Agone. & reliquis Iuris Canonici. & Caesarei doctoribus Innocentii magistris. Unicus ibi indicatur Innocentii IU. praeceptor Huguccio doctor antiquus; idque ex fide Ioannis Andreae in commentariis ad Decretales. g uamquam vero nihil obstet . quo minus singuli ex superioribus, a Diplovat accio indicatis, Innocentii l V. praeceptores e1le potuerint . id tamen de Huguccione Pisano concedi non potest , qui eleetus est Ferrarien- sum Episcopus vix dum fortaste nato Innocentio IV. . ut ex iis, quae supra in Haguccione ipso diximus. mani tellum est. Sed cum Diplovat accio non bene cognita fuerit Huguccionis Pilani aetas. facile potuit existimare, Huguecio nem fui Illi Innocentii IV. magistrum , quem revera magistrum fuisse Innocen iii III. manites tum est, ut alibi ostendimus. h Videtur autem Diplovatac'cius hujus Pontificis Uitam primo mmus copiose scriptam edidisse in eo libro . quo dc Claris aetatum omnium Ictis agit; post autem secundis curis eam au xiste, cum Cardinali Flisco dicatam in lucem emisit II. In nostris igitur scholis eruditus . non dubito , quin in iisdem Ius Pontificium interpietatus su , cui nimirum totum se dedit; quamquam Iuri etiam Civilis cognitione excelluerit, ut ejus scripta demonstrant. Si id verum esset
edita ante ejus commentaνia in Decretalis .
388쪽
esset, quod narrat Panci rotus , Ioannem Fabrum celebrem ICtum Gallum eius auditorem fuisse . ab existimari posset, Sinibaldum Fliscum . praeter Ius Canonicum, in quo summus evasit, etiam Ius Civile prosellum esse . Sed di locus ille, quem ex ipsius Fabri commentariis in libros Institutionum affert Pancirinius, quidvis aliud significat; b & plane manifestum est, Ioannem Fabrum , Philippo Valesio in Gallia regnante, saeculo integro post Innocentii IV. tempora floruisse. ccb duae porro e nostris scholis Uresbs egerit Sinibaldus, quae
munera exercuerit, quo usque ad summam Ecclesiae dignitatem assumptus eli,
quae denique in Pontificatu gesserit. neque ad hunc locum pertinent, S a C rate copioseque scripta sunt ab aliis. Illud tantum non omittam, Juris Canoni, ei studia ab eo in scholis nostris suscepta . adeo non intermissa ullo unquam tempore, ut inter gravissimas difficillimi Pontificatus curas de perficiendis. de edendis commentariis suis in quinque libros Decretalium cogitare potuerit. Nemini non notissima sunt tempora illa. Et calamitates Christianae reipublicae.
in quas incidit Innocentii IV. Pontificatus, qui ne tutus quidem esse potuit Romae . atque in Italia. Quare, ut sibi caveret ab insidiis Friderici II. Imperatoris, perfugium sibi in Galliis quaesivit. Mirum itaque, potuisse Ρontifici militer hujusmodi discrimina scribendis libris tantillum otii reperire ; nec dubium est, quin tantum temporis somno & quieti eorporis surriperet, quantum impendebat studiis doctrinae, vir scilicet frugalissimus, & abstinentissimae vitae. III. Illud etiam minime est praetereundum, quod ad scholarum nostrarum dignitatem decusque pertinet, quod , cum in Lugdunensi Concilio insignem
Decretalium collestionem promulgasset, eam ad magistros, & 1cholares Bononienses misit, Innocentium III., Honorium III., ti Gregorium IX. secutus, qui eumdem honorem in suis Decretalibus Promulgandis Academiae nostrae e tulerant. Post autem, annis aliquot elapsis, cum animadvertisset, quasdam De- Cretales supposititias . ementito ipsus nomine, circumferri, ne quis deinceps spurias pro genuinis obtruderet, scripsit ad Λrchidiaconum Bononiens cm . Academiae nostrae praesectum . singularum Decretalium . quas ad eum diem edide xat , quasque in Corpore Iuris Canonici haberi volebat . initium describens; eLque mandavit, ut Decretales illas in nostris scholis promulgaret, vetaretque, nequis alias constitutiones, ejus nomine editas. vel edendas in scholis, & judiciis inconsulta Sede Apostolica admittere auderet. Habemus hac de re Innocentii literas ad Archidiaconum Bononiensem Assisio datas V. Id. Septemb. anno sedis
ejus XI., idest, anno MCCLIII. cd
IV. ostenderat Innocentius suam optimam voluntatem erga Academiam Bononiensem in eo etiam , quod Statuta a Rectore. & Universitate scholarium condita probaverat, datis ea de re literis Archidiacono Bononiensi . & Fr. Danieli Orcl. Praedicatorum . quibus mandavit, ut ea Statuta diligenter consider Tent,&, si recta, atque honesta deprehensa essent . ea auctoritate Apostolica confirmarent . Damus in Appendice eas literas eκ autographis Vaticanis exscriptas. e Rursum idem Pontifex, ut rem gratissimam scholarum nostrarum alumnis faceret, sancivit, ne quis quid exigeret, extorqueretve ab iis, qui magisterii honores, & doctoris inlignia in Academia nostra percepturi essent; qua de re sunt ejus literae tum ad Universitatem scholarium, tum ad Episcopum Mutinensem, cui mandat, ut si quem compererit ob eam rem scholaribus molestiam inferre, in eum censuris , & canonicis poenis auctoritate Apostolica animadvertat. f Vetuit etiam , ne quis ex clericis scholaribus, qui studiorum causa Bononiae degerent . a iudice saeculari capi, aut detineri posset. g) Haec autem valere puto ad convellendam fabulam de translatis ab Innocentio scholis Bononiens bus ad
Patavinos, quam placui se video Guillelmo Cave , ch) aliisque scriptoribus. Ac
a PaueIrol. Ioc eis. ctum post eum, vel PhIlippum modernum Re- b Hatac opinionem tenebat Dominus gem Franciae prostrame Flamingos ad Casei meus. Innocentius dii linguit Ece. Io. λ ia iam. Io. Fab. in Pro n.
389쪽
, miror sene, potuisse quemquam sibi in animum inducere. Innocentium IV. Pon. tificem Bononiensibus amicum, S Academiae nostrae . in qua eruditus fuerat, impense faventem. voluisse scholas ex civitate nostra Patavium transducere. quae ei vitas Fliderico II. obnoxia fuerat . quamque regnante Innocentio IV. Ecelinus mortalium nequissimus obtinebat, ad quem comprimendum sua arma Innocentius ipse movere jam Coeperat.
DEcretales epistolae plures ab Innocentio IV. scriptae sunt, quae quia prodie runt postquam superiorum Pontificum Decretales in unum corpus a Gre. orio IX. redastae fuerant, propterea non inscite ab aliquibus Novellarum, ve Authenticarum nomine cietae sunt, ca) quo nomine jam appellari Consueverant Constitutiones Imperiales. quas . post Codicem, & Pandectas a Iustiniano editas, promulgari contigerat. Innocentius ipse Decretales suas interpretatus est . & post illum Cardinalis Ostiensis. Extant autem haec Innocentii commentaria in suas Decretales, subiecta maioribus commentariis, quae idem scripsit in quinque libros Decretalium Gregorii IX.
Optaverat ille, ut etiam ejus Decretales adiungerentur Uecretalibus Gregorii IX, sive, ut vocantur. Communibus, ita ut singulae singulis titulis secundum ordinem, quem tenent Decretales Gregorianae, aptarentur. Atque id ipsum mandaverat Archidiacono Bononiensi iis literis, quas supra me motavimus. Sed cum alii poli illum Pontifices novas in dies Conitituti nes emitterent. Bonifacius Vi II. novum Decretalium codicem, petentibus maxime scholarum nostrarum prosetaribus, initi uxit; in quo etiam InnOcelitii IV. Decretales complexus est. Atque is eli. quem dicimus Sextum Decretalium libum. Ceterum Decretales ipsae integrae, ut ab Innocen tio 1 V. editae sunt, nunquam . quod si iam . in lucem prodierunt.
Edidit etiam alias Constitutiones in Concilio Generali Lugdunensi II. . in quo Fridericum secundum Imperiali dignitate privavit. Eas publici iuris nuperfecit V. Cl. Dominicus Mansius ex codice mss. Ecclesiae Lucensis; b) antea
enim eas non habebamus. nisi decurtatas. & mutilas, uti nimirum insertae; fuerant Sexto Decretalium libro per Bonifacium VIII., qui hac etiam su- Pellectile canonum suam compilationem ditavit. Atque has Constituti nes in Concilio editas uno volumine cum epistolis Decretalibus promulgatas Censeo ab Innocentio, quae omnes simul Authenticarum nomine ab Oiliensi earum interprete appellatae sunt, ut supra adnotavimus. Porro iura ab hoc Pontifice condita enumerat Ioannes Andreae in Commentariis
super Decretales. c) de ipse Innocentius in literis ad Λrchidiaconum Binnoniensem. d
Magnum opus innocentii IV., & maiorum vigiliarum, est apparatus, sive com mentaria in quinque libros Decretalium . quod etsi Romanus iam Pontifex edidit, non aliam tamen auctoritatem ei tributam voluit, quam quae a Pri vato doctore esse posset. θ) Summis laticibus prosecuti sunt haec Innocen iii IV. Commentaria nobiliores quique Iuris Canonici interpretes, qui illa aetate, dc consequentibus temporibus vixerunt. Λtque ob singularem doctri
novellas , quae 1 irit a titulo de Rescriptis ad tit. de regulis tur x. Item es alium librum suaru in decretesium oc coiittitutioniam , ut sum.
Iinlocentius Iv. in Concilio Lugdunciui , a
390쪽
nam, quae in iis scriptis continetur, non latum monarcha iuris legum. que, ab & lumen fulgidissimum Decretorum , b) & Cano iii 1 arum dominus, c) sed veritatis pater, & organum appellari meruit ; db ita ut in foro Ecclesiastico, quasi idolum quoddam, illum adorari contigerit. γ)Tantae autem auectoritatis habitus est , ut ex litigantibus, qui pro se Innocentium habuisset, vulgo crederetur, nunquam causa casurus. f) Haec olim . Nunc quotusquiique judicum est, qui Innocentium consulat, aut eius commentaria viderit, nedum volutaverit Scribit autem Bernardus Compostellanus, nullam esse ex tam multis causis, quae per eos dies ex uni verso orbe Christiano ad Sedis Apostolicae iudicium afferrentur . quae ex traditis ab Innocentio in suis commentariis ad Decretalium libros commode definiri non posset . O Porro Bernardus ille Compostellanus, qui erat ipsius Innocentii IU. capellanus, S Joris praestitim canonici peritia
celebris, ut Innocentii doctrina, vasto commentariorum suorum volumine
contenta, cuilibet in promptu esset. selectiora quaeque & utiliora ex ipsis
commentariis excerpens, ea in unum collegit. &, permittente Innocentio
ipso, in publicum emisit. Atque haeC est a largarita Conrrostellam . libellus haud sane ignotus, nec minimae utilitatis quondam habitus, cuius erebra exemplaria mss. in bibliothecis aliquanto instructioribus reperiuntur. Seripsisse dicitur, aut potius persedille haec commentaria innocentius IV. Cum
esset Lugduni ch) post celebratum Concilium, in quo Fridericum II. EX
Patrum sententia exauctoraverat. Atque aliquorum opinio est, eum voluisse, ut haec ipsis Decretalium libris aptarentur, S passim pro glossa Decretalium Communi, & ordinaria, ut ajunt, haberentur. Sed cum vidiset Bernardi Parmensis scholia, seu glossas copiose. summaque diligentia scrip. tas in Decretales. mutasse lintentiam , & seorsim sua commentaria edidi DD. 0 defuere tamen qui aliquid in commentariis istis reprehenderent. Licet enim Innocentius admodum copiose scripserit, alicubi tamen in explicandis quaestionibus propositis plus a quo brevis, & oblcurus viis
detur: k alicubi contra nimium prolixus, atque ad intelligendum ditacilis ob disserendi subtilitatem, & implicatum sermonem . cl) uuandoque etiam non satis sibi Constare videtur; nec eadem semper de re eadem illi arridet sententia. m) Ipse autem prudenter monuit, non omnia. quae iis commentariis complexus est, tradenda esse in scholis; plura enim esse, quae reservanda essent privatae exercitationi & meditationi, vel ad usum fori & judiciorum trabenda. no Ceterum ex his Innocentii commentariis profecit plurimum Berna reus Parmensis. qui multis locis Innincentii avictoritatem usurpat; ac multo etiam magis Joannes Andreae in Com, mentariis in Sextum librum Decretalium ; ut nihil dicam de ceteris J .ris Canonici interpretibus, quibus semper in promptu est Innocentii dόetii, Ira, ex ejus commentariis in Decretalium libros hausta.
rere , Innocentiι opiniones recipi in foro Mese- illa glossa facit multum contra Innocentium, sia leo ferebastvν. vi.L Panciri Ioe. est. qui unam & eandem materiam in diversis I Pacleiroi. ibidem. cis ponit vario modo. Diplovat. Ioe. et . gὶ Bernari. Composeu. in premi. Deeretia. I oceatius IK in prooem. Dceretia. eirea medium. G Di Iovatae.