장음표시 사용
111쪽
vignae uri deniq; ciuitates, nunquid non lustris plenae sunt ac lupanatibus strent ebci impu quid dixi omnes certe nobilissimae quaeq; ac sublimi adeo dignitate: qi
etiam pr.vrogatiua est honorum in magnis urbibus, ut quantum praecellulca teris magnitudine, tantum prastent impuritate. Et quq esse rogo Romano statui spes potest, quando castiores ac puriores sunt de quibus dixi e sententia luperna certe est quod patimur. Cum enim sint omnia ditionis sacrae.& nutu dei cuneta moderentur, quicquid malorum quotidie poena/rumq; perserimus,censura in diuinae manus: quam utiq; censuram nos imardescere facimus, de peccatis nostris iugiter commovemus. Nos coelestis irae ignem accendimus, & excitamus incendia quibus ardeamus, ut recte
utit quoties mala ista perserimus, etiam ad nos dici illud propheticu posr9 sq sit: ite in flammam ignis quam accendistis. Ac per hoc iuxta sententia sa/η ιτ cram: Ipse sibi parat peccator qui quod patitur. Nihil est ital quod de
calamitatibus nostris deo imputare possimus. Nos calamitatum nostra .rim, x rum autores sumus. Deus enim pius est & misericors, di qui, ut scriptum est, neminem uelit perire uel haedere. Nos ergo aduersum nos omnia facit mus. Nihil itaq; nihil est in nobis, crudelius nobis. Nos, inqua,nos etiam deo nolente cruciamus. Sed uidelicet aduersum incipsum dicere arbitror. qui cum superius dixerim, ob peccata nostra nos puniri a deo, nunc dicam . nos puniri a nobis ipsis.Utrunq; uerum est,a deo quippe punimur, sed ii facimus ut puniamur. Cum autem punire nos ipsi facimus cui dubium est
quin ipsi nos nostris criminibus puniamus:quia quicunq; dat causam quar d. ii puniatur,ipse se punit secundu illud: Funibus peccatorii suom unusquis a contingitur. Ergo si funibus peccatorii suom peruersi homines alligantur, raris blase ipse se absq; dubio alligat pcccator quisl cu peccat. Sed quia de impurita/Demis, te Afroru iam multa diximus, nunc de blasphemi js saltem pauca dicamus. Prosella enim illic iugiter plurimorii paganitas fuit. Habent quippe intra A muros patrios intestinu scelus. Coeleste illu scilicet: Asrom daemone dico, Cis., cui ideo reor ueteres pagani tam speciota appellationis titulu dederunt, ut
quia in eo no crat numenaael nomen aliquod esset: & quia no habcbat ali/quam ex potestate uirtute Baberet saltu ex uocabulo dignitalcm. Quis crago illi idolo no initiatus,quis non a stirpe ipsa, sorsitan cita a natiuitate,d uotus nec loquor de hominibus sicut uita ita cita prosessione ac uocabulo
paganis,&qui sicut profani erant errore, sic nomine. Tolerabilior quippe est.& minus nephatia gentilitas in hominibus prosissionis sum:illud perni -- ciosius ac scelestius, id multi eoru qui prosessione Christo dicauerant, mea te idolis seruiebat. Quis enim no eoru qui Christiani appellant Coeleste illum, aut post Christu adorauit, aut id est pcius multo ante q; Christuc Quis no d oniacoru sacrificioru nidore plenus, diuins domus limc intra uitici cu fluore ipsoru demonu Christi altare costendit ut no tam imma/
112쪽
nis ctiminis suisset ad temptu domini non uenire,eb ste uenire quia Christianus qui ad ccclesia non uenit,negligentiae reus est: qui aute sic uenit, facii Iegq. Minoris enim piaculi res est,si honor deo no deserat,quam ii irrove iniuria ac per hoc quicunt ista secerunt,no dederunt honore deo, sed derogarat. Nam ctia iplam quodamodo ecclesiae salutatione idolo praestiteruci
quia secundi loci officiolitas honori illius proficit, cui principalia deseruns. Ecce quae Afroru dc maxime nobilissimoru fides, quae religio. quς Christia. nitas fuit, dicebatur Christiani ad contumelia Christi. cu Apostolus declamet: N5 potestis calicem domini bibere,de calicem daemonioru. Non pote 1.coni. stis mense domini participare,& mensae daemoniom. Illis hoc satis no erat, ut m calice dei calicem biberent daemonioru, nisi illum cita prςtulissent . nee sifficiebat ut mensam daemonu mensae dominicς compararet, nisi post su/. perstitionu nepharium cultum ad dci templa uenientes sacrosanctis Christi altatibus ductu ipsius diabolici spiritus spurcissimu nidore inhalassent. At inquis,no omnes ista faciebant, sed potentissimi qui ac sublimissimi. Acquiescamus hoc ita esse. Sed cum ditissimae quaeq; ac potentissimae do
mus turbam faciant ciuitatis, uides perpaucorum potentiu sacrilega super stitione urbem cunctam fuisse pollutam. Nemini aute dubium est omnes dominorum similias aut similes esse dominis aut deteriores:quamuis hoeulitatius, ut deteriores: ac per hoc cum etiam domini boni seruos uel maxime malos habeant, promptu est intelligere, quales illic familiae omnes se rint,cum seruiles animos iam per se malos etiam dominorii faceret nequi/tia peiores. Esto ergo illa quae diximus ad potetissimos quosl ac nobilis li/mos pertinuertit, nunquid illa leuiora quae nobilibus ignobilibuswconat, oia odia scilicet atq; execrationes sanctorii omnita dico.Sacrilegi j qppe ge S crilegii ge nus cst dei odisse cultores. Sicut cin, si seruos nostros quispia caedat, nos in ημ seruom nostroru caedit iniuria: Et si a quoqua filius uerberet alienus, in sup iiisi, plicio fili j pietas paterna torques: Ita dc cu seruus dei a quocul lςdit,maiestas diuina uiolat,dicente idipsum ad apostolos suos domino: Qui uos re ravit h. incipit,me recipit:& qui uos spernit, me spernit. Benignissimus ac prjssimus dominus comunem sibi cum seruis suis dc honorem limul,& contumeliam facit, ne quis cum laederet dei sinuum, hominem tantum a se laedi arbitrare turricum absq; dubio intubis seruorum dominicorum .dei admiscetur iniu/ria, testante id suis deo affectu indulgetissimo in hunc modum: Quoniam Eseb., qui uos tangit quasi qui tangit pupillam oculi mei. Ad exprimedam teneritudinem pietatis tuae, tenerrimam parte humani corporis nominauit, ut apertissime intclligeremus cum tam pama sanctorum suorum contumelia laedi,quam parui uerberis tactu humani uisus acies icderetur. Insectabani
itaq; AH. atq; oderant seruos dei,dc in ins deu.Sed quae is forsitan, quibus modis pro tur odiu illoru. Scilicet, quibus etia Iudaeoru odia coprobanei A. in Chii
113쪽
Ioas.s in Ch istum, cum dicebant ad eum: Samaritanus es, & daemonium ha/bes,cum irridebant,cum malediccbantaeum insufflabant in faciem eius, Nfrendebant dentibus super caput eius. Vnde etiam in Psalmis dicit balli,n Lii tor ipse qui pertulit: omnes qui conspiciebant,aspernabantur me,& locutiniere. io sunt labi js,oc mouerunt caput. Et alibi: Tentaverunt, inquit, me, de derise/Horacbi runt derisu, frenduerunt in me dentibus suis. Ita igitur de in monachis, id est sanctis dei Afrorum probatur odium, quia irridebant scilicet,quia in ledicebant, quia insectabantur,quia detestabanturquia omnia in illos prat a ne secerunt, quae in saluatorem nostrum Iudaeorum impietas secit, anteaquam ad equilonem ipsam diuini sanguinis perueniret. Sed isti, inquis.
sanctos non occiderunt, sicut Iudaeos fecisse legimus. An occiderint, nescio. non affirmo.Sed tamen magna defensio, si hoc tantum in eis de pagano/rum non fuit persecutione, quod habet persecutio ipsa postremum. Put mus ergo occisos illic non esse sanctos: led quid faciemus, quod non sunt longe ab occidentibus qui animo occisionis oderunt praesertim cum dominis o nus ipse dicat: Qui odit fiatrem sirum sine causa, homicida est, quamuis non sine causa persecuti sunt seruos dei. Nam quis dicere possit, quod sine causa.homines scilicet omnibus a se uitae studi js discrepantes, in quibus nisnlarissia, hil uidebant suum quoniam dei totum. Maxima enim causa est discordi 3 luntatum rum diuersitas uoluntatum: quia fieri aut omnino non potest, aut uix po/test, ut eam rem in alio quisquam diligat, a qua ipse dissentit. Itaque eos non sine causa,ut dixi, oderunt, in quibus omnia tibi aemula atquc inimica cernebant. Illi enim uiuebant iugiter in nequitia, isti in innocentia: illi in li/bidine. isti in castitate: illi in lutitis. isti in monaster as i illi prope iugiter cum diabolo,isti sine cessatione cum Christo. Non sine causa itaque illud
sitit, quod intra Africie ciuitates, & maxime intra Carthaginis muros pabitatum dc pallidum, dc recisis comarum suentium iubis ad cutem tonsum uidere,iam inselix ille populus quam infidelis sine conuicio atque execra . tione uix poterat. Et si quando aliquis dei semus, aut de Agyptiorum coenob as, aut de sacris Hierosolymorum locis, aut de sanctis eremi uenerat, dism secretis ad urbem illam officio diuini operis accessit, simul ut in populo apparuit contumeliassacrilegia,N maledictioncs excepit.Nec solu hoc, sed improbissinis flagitiosorum hominu cachimis S detestantibus ridens tium sibilis quast taureis caedebatur,uere ut siquis ea institis rem ficti uid ret,non aliquem homine ludificari, sed nouum inauditumq; monstru abbgi atq; exterminari arbitraretur. Ecce Afiom. oc praecipue Carthaginensiusdem: quondam apostolis paganas urbes licuit intrare,& minus primit cod rum aduentu atl co spectum seri illi ac barbari sacrilegorii coitus detest, Astar bantur. Sanctum electionis uas Paulum apostolum de unius dei cultu ac
114쪽
o c τ A v v s 63 Lymon 3 autem intantum etiam admirati sunt, ut cum apostolis diuinas er i
uirtutes inesse cernerent,esse coS homines non putauerint.Intra Carthaginem uero apparere in plateis 5c compitis dei seruos sine contumelia atque execratione uix licuit. Persecutionem hoc quidem sitisse non putant, quia non bc occisi sunt. Latrones hoc quidem prouerbio uti solent,ut quibus no Latronum auferant uitam. dedisse se dicant. Sed in urbe illa non tam hominum fue/ prouerbium tunt haec beneficia, quam legum. Interfici enim indemnatum quemcunq3
hominem, etiam duodecim tabularum decreta uetuerunt. Ex quo agno/ Duo rim rascitur,quod magna illic praerogatiua dominicae religionis fuit ubi ideo tam No. tum seruis dei licuit euadere, quia a pagano iure desensi sunt, ne Christia/nomin manibus trucidarentur. Et miramur,si nunc barbaros illi perserunt, cum uideamus quod sancti uiri in illis barbaros pertulerui: iustus ergo est dominus de iustum iudicium suum .Quae cnim, ut scriptum est,seminami, Gabahaec dil metunt, ut uere uideatur de improbitate illius gentis dixisse domi, nus: Reddite ei secundum opus suum,iuxta omnia quae fecit,sicite illi,quia Hiere. μcontra dominum erecta est. Miremur itaque aut indignemur,quod aliqua nunc illi ab hominibus mala perserant: multo illa maiora sunt, quae ipsi in deum ante secerunt: iuxta personarum diuersitatem existimentur quae patian/tur, dc quae secerunt.
oc TO LIBRORVM SALVIANI MASsΥLIENI Is Episco PI DE VERO IVDI cIO ET PROVIDENTIA DEI, FINIS . .
116쪽
uel subobscura,vel quae propter exquisitam elegantiam atq; reconditam eruditioncm digna uisa sunt,ut de attentius obseruarentur,& dilucidius etiam explicarentur, Autore Ioanne Alexandro Brassicano. i
Ad Salonium. Huius Salon a Viennae Galliarum Episcopi, cui Sab alaianus librum suum nominatim inscripsit, saepissime meminit Sidonius Apollinaris in Epistolis,& Gennadius etiam in Salviano. x Omnes admodum homines. Usus est serme Salustiano exordio. Vi αdetur autem hic admodu panicula usus esse pro quidem uel equide, nam de in aliam partem non semel hac utitur Eucherius Lugdunensis,dc Saluia 'nus etiam noster aliter usus est,ut suo loco indicabimus. Mundialium negociorum.) Videtur usus esse dictione suo seculo simi stiari nam alias mundiale uix satisfacit auribus eruditorum. Neq; uero ob unam aliquam uoculam,ut quidam solent, integru autorem damnare conuenit. Quando in omni re sit improba ac reprehendenda praeteritis melioribus malorum selectio ut Cicero in libris de legibus docuit. Scholastici.) Scholasticos uocat nisi saltar,quemadmodum etiam Gen uerradius, stylum tantum expolientes, nec animaduerientes interea quam splendidis illis uerbis, de exquisitiore dictione minime dignum sit argu mentum hoc quod tractandu sitsceperunt. Sic Prudentius Symmachum damnat quod eloquentia sit abusus,quando Gentilium deos esse recipiendos ac seruandos, elegantissime quidem, sed parum uere diceret. Os dignum aetemo tinctum quod fulgeat auro, Si mallet laudare deum cui sordida monstra Praetulit.& liquidam temerauit crimine uocem. Haud aliter quam cum rastris quis tentat eburnis tCoenosum uersare solum, limoin madentes Excolere aureolis si sorte ligonibus uiuas. Splendorem nitidi dentis scrobis inquinat atra, Et preciosa acies squallenti sordet in amo, ecci Cicero certe in primo Tuscul. quaest. libro scholas intelligi uoluit eruditas disertationes, quibus ultro citro habitis, ea quae ad philosophiam perti
nem,exquirerentur. Seneca libro sexto controueritarum appellat scholasti. eosalui tantum in umbra declamationum argumentis sese exercitatim, nee
dum in sori lucem prodierint. I. unitate sunt tumida. Sic constanter habet exemplar descriptum. Proin l
117쪽
Proinde nihil immutare uolui,atq; utinam omnes eadem religione presertim in re sacra hoc est in castigandis ueterum libris uterentur. Neque uero latini sermonis elegantiam damnat Salvianus,sed ita latinitatem Acuat, ut Cicero etiam in primo libro de Oratore docet. si non scientia plurimarum re optimarum rerum illi coniuncta sit, sine qua uerborum uolubilitas in, nis atl irridenda est. Sedeshunc locum doctioribus rectius uel explican/dum, uel restituendum Sacrilegi j enim genus est restituere uelle id quod nescias in medium relinquo.
. Magistrum suum philosophia. a Magna laus Pythagorae. Quippe que ipsa philosophia magistrum suum agnouerit , id quod satis approbat uel
unicum hoc uerbum de illo uulgatum αἰτοe ἔφα.
a Animus per omnes mundi partes. Hoc fusius explicat Plutarchus ID bro primo de placitis philosophorum:& Vergilius libro sexto 2 eid. huc irespexisse uidetur, Principio coelum ac terras, campoSU liquentes iLucentem V globum lunae,titania pastra Spiritus intus alit totam cp infusa per artus Mens agitat molem id magno se corpore miscet. dcta , Gubernatori. Hoc elegantissime docet Aristoteles in libro quem ad Alexandrum Magnum scripsit de mundo, sic dicens: xQόλου δε is . νεi .
Latine ila dixeris. Ad summa quod in naui gubernator,in curru auriga, in choro praecentor, in ciuitate lex,in exercitu imperator, hoc idem in mundo est Deus nisi quod illis ipsis principatus laboriosius,perturbatus,& anxius 'est: Deo autem expers omnis moestitiae laboris, nullamq; corpori asserens imbecillitatem. S c. Idem sere scribit L. Apuleius in eiusdem inscriptionis N argumenti libro.Sic apud Prudentium deus ipse loquitur: Unus ego ipsa clementa rego, nec mole laboris Vt miser infirmus* aliquis fragilisw fatigor. Fabh. Fabriti j. Eiusmodi uirtutum de uirtute praestantiu uiroru exem/pla.deprehendes apud Valerium Maximum Lib. IIII. Cap. m.& mr.s Decem argenti libras. Is fuit Cornelius Rufinus, ut Valerius Mari, mus docet Lib. II. Cap. II H. denota Censoria. ε Etiam in catenis. J J c sentcntia ad Stoicorum tamina , pertinet. Et
Horatius Poeta indicat libro primo Epistolarum ad Quintium nihil pla,
ne sapienti uiro nocere posse. Vir bonus ec sapiens audebit dicere, Pentheu
118쪽
Rector Thebarum, quid me perferre, pauo indignum cogeset Adimam bona. Nempe pecus, rem, ' a
Lectos, argentum: tollas licet .Et manicis,&Compedibus sexto te sub custode tenebo. Ipse deus limul ati uelim me soluet opinor. Hoc sentit, moriar, mors ultima linea rerum est. M. Anaxarchus etiam philosophus cum pistillis serreis tunderetur, nde, inquit, Anaxarchi peram, neque enim Anaxarchum contundis. Possem hiemulta congerere,nisi me non commentatios, sed annotationes aliquot scripturum pollicitus fuissem. Carnes.) Noue dixit habilius corpus, ec nullo ualetudinis aduersae pe/ τriculo offensum aut imminutum. Infirmitas carnis. Galenus medicus in protreptico scribit ex Hippocra stis sententia,summe bonam corporis ualetudinem esse periculosam. Vnde dc Plato academia locu insalubre sibi delegit, ut immodica corporis incolumitate de prorsus inoffensam ualetudine hoc ceu remedio reprimeret. Me/minit eius rei Gregorius theologus in monodia in Basilium Magnum. Et Basilius magnus ad nepotes. Item AEneas Platonicus Christianus in di logo de immortalitate animae.. Manus tendimus. Hoc etiam Aristoteles in libro de mundo agnosciti V
hoc uiucntes omnes. Quippe qui deo summum atati ant locum, omnes enim deprecaturi ad coelum manus tollimus. Vnde toties est hoc repetitu apud Homerum. Sisin δε Miαs πιάχωρ.
Et duplices cum uoce manus ad sedera tendcns. .,
IN LIBRUM TERTI UM, QUONIAM IN sECvNDO NIHIL NON APERTUM EST.
De quibus lis est,relinquere iubet.) Pudeat tandem nos Christianos dc hvitae dc professionis nostrie, quando net sacra,neq; profana uel unius assis aestimamus. Nam dc Vlpianus iureconsultus in titulo II. de rei uindicatione testatur praetorem eius factum non improbare, qui tanti habuit re carere,iae propter eam saepius litigaret. π cnim uerecundia eius ec cogitatio, ut ipse inquit, qui lites exocratur, non est uituperanda, dcc. Quid simile re/petias in nostri seculi iureconsultis, quom sutelis cautelas dicere uoluiὶ iam
olim omnis aequitas corrupta est lites creuerunt S ctiamnum cresciat. Controuersi js autem dirimendis tantu abest ut aliquis com manus admoueat,
ut multo libentius etiam si gidam futandant: adeo ut uerum sit quod ille dixit, Solis iis uel in medio foro concessum esse latrocinium.
119쪽
Implent canonem. Summa cum elegantia dictum hoc est Serui ita demensum suum accipiunt, ut interea tamen strenue cogantur esurire. Ratio loquendi desumpta est a canone frumctatio. Cuius in init Asconius Podianus Suetonius, Lampridius,Spartianus, Salii. Extat etiam lib. XII. Codicis,Titide canone frumentario urbis Romae.
ι Si extra conscientiam suam sunt. Huc pertinet uulgata illa diui Hiero/nymi regula,Vbi generalis disputatio de uitiis si tabi nullius personae iniu/riam csse, net quenquam acerbius reprehendi quasi malus sit, sed omnes admoneri ne lint mali.Sic Martialis, Hunc seruare modum nostri didicere libelli. Parcere personis,dicere de uitiis.s Namne admirabilis gemmas. Nempe Magnetem lapidem, de quo Lucretius ita scribit in v I Quem magneta uocant patrio de nomine Graii, Magnetum quia sit patrius in finibus ortus. 'Meminit eius prolixe diuus Augustinus in XXI libro de Ciuitate dei. Haec autem Salviani ualde quam elegans similitudo sumpta est ex Plato/nis dialogo qui Ion.siue de furore Poetico inscribituricam quoniam Angelus Politianus in nutriciis non infeliciter expressit. no grauabor aiktibere, Ceu serreus olim
Annulus arcana quem ui magnesia cautes Sustulerit, longam nexu pendente catenam Implicat,& caecis inter se conserit hamis. v.
Impraestabilem. Noue dixit sed non inerudite, qui nihil pra set pro
rei dignitate, nam impii hoc de pientis limo deo conqueruntur. ue Persona peccantis. γ Hoc Iuvenalis etiam attigit, Omne animi uitium tanto conspectius in se Crimen habet,quanto maior qui peccat habctur. . Syricorum. Sic constanter legitur. Quamobrem nihil temere uel radere uel substituere uolui. Qui autem sint Syrici Mactenus me nec legisse, nec audisse memini. Apparet tamen aliquod mercatom genus ita dictu fuisse, nisi quis legere malit ex coiectura Syrom, a celebres aliquado sunt habiti, autore Strabone, in omni mercatus genere. Veru de isthic nihil pnuciasse uolo, sed doctorii iudicio ne litem incam faciam, rem no ita aperta delego. τ Initia nostr religionis. Haec omnia no minus uere quam grauiter co/futat Tertullianus in Apologetico, de Lactantius Firmemus non uno loco in libris diuinarum institutionum.
, Raritas bonorum. Ita Iuvenalis,
120쪽
IN OBVIANUM 36Rari quippe boni, numero uix sunt totidem, quot Thebarum portae,uel diuitis hostia Nili. Banandas.) Dictio est mere barbara, sed seculo suo familiaris ac reco ipta, ut eiusmodi multa uocabula Gothorum impressio tam multis regnis quam etiam linguae latinae coloni js intulit. Sic autem appellabant transsu/gas prorsus inculpatos, qui ob inclementem potentiorum dominationem, ob crebras Sc intolerabiles exactiones,ad haec seruitutem quavis morte duriorem ad barbaros profugissent. Noui nunci , nouarum epistolarum. Iustinianus Imperator lib. XII. 3Cod.Tit. ultimo, grauissimam poenam in eos statuit, qui uel bella regum. ubi desinant, uel ubi uictoria seliciter euenerit,aut ubi ustus honor quibus/dam datus fuerit, si compositam pacis tranquillitate, si princeps sacros uubtus sic enim ipse de se loquituo inhiatibus forte populis inseratummodico precio nuntiauerint,d c. ne eiusmodi iis citis nihil aliud sint, quam pamperum praeda. Capitatio. Capitationem noue, sed eleganter dixit, quado tributa ta/4gulis per capita imponutur. Usus est ea uoce, nisi me memoria deficiat, ali/bi Iulius Capitolinus. Maleficae potetis. Circen uenellom intelligit, quae solebat homines in scanes de porcos, re eiusmodi immunda animalia demutare. De qua re co/piose scribit Homerus, S post eum noster Vergilius. Plutarchus autem in uita Homeri figmentum hoc doctissime ut omnia plicat.
Personanter. Noue dixit, hoc est in personam tantum unius, nemine sinterea suo nomine notato. Quod Cornelius Tacitus in dialoso de orato/tibus expressit, Neminem nominabo, genus hominu signasse contentus.
Si fuerit tamen aliquis.) Respexit ad modestiam illam Vergilianam, , Si quis tamen haec quoq; siquis Captus amore leget. Sic Persius Satyra IQuis leget haec miis tu istud ais nemo Hereule. nemo Vel duo uel nemo. 8α. Vnum saepissime malum. Huc pertinet nobilis ille uersiculus Hesio/ νdi ab A schyne rhetore aduersus Timaretium honorifice citatus,
Admodum. Admodum dixit id est praxipiti cursu, Nproclinatisanis mis in perditioncm ruunt. Bestiarum dentibus.) Huc seciunt non aspemanda illa uerba Isidori: shm quippe,inquit,spectacula crudelitatis N inspectio uanitatum,non tantum hominum uitiis, sed ec daemonum iussis instituta sent: proinde nihil k x com