장음표시 사용
141쪽
nllebo de omnibus malis quae cogitaui facere eis. Et in sinem laquar supergentem dc regna, ut reaedificem eos, dc repleam:& si secerit mala in conlp ctu meo, ut non audiant uoccm meam, poenitebit me de omnibus bonis
quae locutus fueram,ut sacerem eis. Quomodo ergo possumus his quae ab solute per Hieremia dicta sunt, praeserta illa quae lus ense per propheta dicuntur,nisi quia negligentibus S contemptoribus illa confirmanda, hμ uero persectioribus secretius aduertcda sunt. i N T. Quomodo dominus in Deuteronomio praecipiat, per nomen meum iurabitis,& econtra in Tostamento nouo uideatur praecepille,nolite iurare. REs. Periurare quiPpe graue peccatu est, non iurare autem sicut veru iurare nullum riccatum est: sed longius remotus est a falso iurando, qui nec iurare consueuit, quam qui veru iurare procliuis est. Unde maluit nos dominus, ta no iurantes norecedere a uero,quam veru iurantes propinquare periurio. Ergo ammonistio no iurandi, uersio est a peccato periurii. Nam omnino qui veru iurata non peccat. Unde dominus omne occasione uoluit amputare periuri j,cum
nos iurare prohibuit. Na dc Apostolus in strinonibus quos habuisse nararatur,neq; iurauit,neq; iurandi consuetudine habuit, ne aliquando uel ne scius in periurium laberetur. Scriptis autem,tibi cst col ideratio maior,atq; perpentior,pluribus locis iurasse inuenitur:nequaqua quod putaret etia iurando peccare,sed potius intelligeret humanae fragilitatis corda non iurando tutius a periurio coseruati. i N T. Cum dominus in Deuteronomio praecipiat,dices: Dominu deu tuu adorabis quomodo Psalmilia ccotrario in Psalmo X C VIII terra nos iubet adorare,praecipiendo: Adorate sca/bellu pedu eius. Quod utit terra est,iuxta quod alius propheta dicit: Coratum mihi sedes est terra aut scabellu in pedu meoru. REs P. illam terra dicit adorada propheta,qua dominus Iesus incarnationis alnumptione si stepit. Itaq; per scabellu terra intelligit, per terra aut crux Christi, qua quotidieque in ministerio adoramus de quam apostoli in domino Iesu adora
runt.Suscepit enim de aerra terra, quia caro de terra est, de de carne Mariae carne accepit.Et quia in ipsa carne hic ambulauit,& ipsam carne nobis m, ducanda ad salutem dedit nemo aut illam carne manducat nisi prius ado rauerit: inuentu est quemadmodu adores scabellu pedum domini, de non solum no peccemus adorando, sed riccemus no adorando. i N T . Quomodo in Deuteronomio Moses dicat,Tentat uos dominus uester deus: de ecotra Iacobus apostolus praedicet, Deus neminc tcntat. REs P. Duas
esse tentationes in scripturis sanctis solet intelligi, una quae decipit, altera quae probat: secundu eam quς probat dictu cst, I entat uos dominus deus uester.Sccundu cam uero quae decipit, Iacob apostolus p*dicat, Deus ne/mine tentat. iNT, Cu scriptu sit in libro Deuteronomin, Maledictusqno reliquerit semen in Istas: quomodo contra hanc diuina sententia plurimi
142쪽
mi, R in ueteri Testamento 5c in nouo nec coniugia sortiti sunt, nec semen suae carnis ullo modo reliquerunt.Sicut in ueteri Testamento Helias, Hie remias,& Daniel in nouo aute Ioannes Baptista, de Ioannes Euangelista. caeterAp quam plures secisse monstrantur, qui semen secundum camcm noreliquerunt. R E s p. Haec duo quae sibi uidentur esse cotrariauta ab Origene reperimus explanata, ait cm: Qui cosumma dc persecu uirtutis est. lam per necessc est ut in aliqua eruditione uersetur,qua eruditione coniuge
eius sermo diuinus appellat: secundu hoc puto, quod in lege celebs dc sterilis maledicto subiacet quia si hac de camali semine dici putent , omnes ecflclesiae uirgines sub maledicto positae uidebuntur. Similiter re Ioannes Ba pusta.&alin sanctoru plurimi: sed certu est illos spirituale semen reliquisse, de habuisse unuquen in coniugem sapientia, sicut Sc Paulus per Euangeliugenerauit. INT. Cum in libro Regum primo deus ad domum Heli lo/quens promiserit,dicens: Hax dicit dominus, domus tua, oc domus patris tui ministrabut in cospectu meo usq; in sempiternu:quomodo e tra qua si mutata promissione subissciat dicens, Ecce dies uenient,& praecida brachiuin tuu 6c brachium domus patris tui,& non sit senis in domo tua. Et post aliqua subiungit: Suscitabo mihi sacerdote fidelem, qui iuxta cor meum de anima meam faciat, dc aedificabo ei domu fidelem dc ambulabit cora Christo meo cunctis diebus. REs P. Avavs T. Cum haec tanta tunc ab titudine praenuntiata sint,tanta nunc praenuntiatione clarescant,no frustra tamen moueri quispia potest ac dicere: quomodo cofidimus uenire omnia
quae in illis libris uentura praedicta sunt, si hoc ipsum quod ibi diuinitus dictum est, Domus tua re domus patris tui ministrabut cora me in aeternu. effectu habere non potuit: quonia videmus illud sacerdotiu fuisse mutatu.ec quod illi domui promissum est,nec sperari aliquado coplendum: quia il/lud quod ei reprobato mutatoq; succedit,hoc potius p*dicat aetemu . Hoc qui dicit nodum intelligit, aut no recolit etia ipsum secundu ordine Aaron sacerdotium, tanquam umbram futuri 3c aeterni saccrdoti j costitutu ac per hoc quado Fernitas eius promissa est,no ipsi umbrς ac figurae, sed ei quod per ipsam adumbrabatur figurabaturque promissum est: sed ne putaretur ipsa umbra esse mansura ideo etiam mutatio eius debuit prophetati.
iNτ. Cum in libro Regum scriptu sit, quod eleuatus fuerit Helias per
turbinem in coelum: quomodo dominus in Euagelio dicit: Nemo ascendit in coelum,M. Rns p. Aliud est coelum aereu, aliud aethereum: coelum quippe aereum terrae est proximu. Vnde εἱ aues coeli dicimus, quia cas uolitare in aere videmus in coelum itaque aereum Helias subleuatus est,ut in secreta quada terrae regione repente duceres, ubi in magna ia camis de sputitus quiete uiueret,quousi ad fine mundi redeat, Ac mortis debitu soluat.
IN T. Quomodo Esaias dicat,Spiritus domini saper me,uel caeteri pro B 3 phetae,
143쪽
phetae. siue Symeon, uel Zacharias per spiritum sanctum sutura pronun/tialle credant,cum in Evangelio dicat ,Nodum erat spiritus datus quia Iesus nondum crat glorificatus. R Esp. Vtiq; non sine spiritu sancto antiqui patriarcha: atl propheta: futura pronuntiauertit.Sed quod dicit, spiritus nota erat datus, id est illa abundantia gratiae spiritualis adhuc antea illis sic nunqua suerat data: sicut postea cu cogregati in unum discipuliam/guis omniu gentium sunt locuti, ac sic in linguis omni u gentium sutura est pronatiata ecticlia. IN T. Quomodo Esaias pro Christo dicit, Qui peccatu non fecit,nec inuentus cst dolus in ore eius cu Paulus econtra uideatur dixi fle, cum qui non nouerat peccatu, pro nobis peccatum secit. RES P. Quod enim Esaias dicit, quia peccatu non secerit, apertissime os cndit quia persona ipsa fili j peccatis coinquinata no extitit. Ipse est em agnus sine macula, sine peccato. Quod aut Paulus dicit eum,qui no nouerat peccatu, pro nobis peccatu secit: hoc ipsum quia dixit secit ad patris personam retulitudest quia deus pater filium suu qui peccatum non secit hostia illum pro peccatis nostris secit,cum eum pro saluatione mundi immolari permisi EDicii: enim, quod eum pater peccatu secit, quia eum hostia pro peccato fieri uo/luit sicut dicit Peccata populi mei comedent, cum non peccata comedans. sed oblationes quae pro peccatis ossem tur. iNT. Quomodo Esaias de Christo dicit, Generatione eius quis enarrabit: cu Euangelista omne Christi geucrationc dinumcrans inter caetera dicat,Christi autem generatio sic erat. REs P. Propheta de diuinitatis generatione praedixit, Euagelista incarnationis mysterium sequens, generatione Christi secundum humanitatem exposuit. IN T. Quomodo Esaias dicat pro persona Christi Glii dei: non est species ei nem decor:*uidimus eu,& no erat aspectuS:dc desiderauimus eum, dc nouissimum uirum doloru, dc scientem infirmitate, de quali absconditus uultus eius S despectus unde nec reputauimus eum: dc econtra Psalmista dicit, Speciosus forma prae si as hominum. RES P.
Quod Esaias dicit pro nostro sponso Christo quod nihil est pulchrius eo: id quasi foedus apparuit de intersectoribus Christi hoc dicit. ubus Chri Rus ipse uilis apparuitisi enim cognouissent,nunqua dominum gloriae crimcifixissent. Quod aut Psalmista dicit, quod speciosus fuerit prae fili js homunum,ad fidem credentium reputat,qui sic illum uidere meruerunt, ut ueruillum deum 6c hominem fide integra faterent Restat igitur quia de foedus apud persequentes,& speciosus existimatus est apud credentes. INT. Cum dominus Esaiae prophete praecipiat,dicens: Clama,ne cesses: quomodo econtrario uidetur Apostolus clamorem prohibens dicere: Ira de indis gnatio,&clamor tollat a uobis. R Esp. Alius est clamor qui de priudibratione uel postulatione, alius qui de ira descendit: dc ideo clamorem hunc
qui de ira descendit Apostolus prohibuit, non illum quo aut Esaias praedi
144쪽
rare tutatur, aut contritoru corda ad dominu gemebundos clamores emittunt. is T. Cum Esaias dicat pro A gypti js, Clamabiit ad dominum a facie tribulantis,dc mittet eis saluatorem dc propugnatore qui liberet eos: quomodo quali econtrario statim subiungit dicens: Et percutiet dominus AEgyptu plaga. REs P. Percussio haec domini super Agyptios parcentis est. non perdentis: quae potius per plaga poenitentiae, anima possit peraducere ad salute: oc ideo contrarium illud non erit, ubi a facie tribulantis saluator oc propugnator eis missurus promittit: quia dc haec percussio uel plaga quae subisscitur, non ad reprobationem, sed ad sanitatem conuersionis inducit. Hoc enim ualet supra quod dicis, Mittet eis saluatore qui liberet eos:quia de hic subsequitur, Et percutiet dominus Agyptu plaga, dc san,
bit eam:quod ut mani sestius aperiretur,addidit dicens: Et reuertent ad dominu ,dc placabit cis,& sanabit eos. IN T. Quomodo Hieremias utruaque dicat quae sibi cotraria esse uidentsidicit enim ex uoce dei: Fili j colligue ligna S patres succendunt igne, dc mulieres cospergunt adipem, ut faciant placentas reginae coeli, de libent di js alienis, dc me ad iracundia prouocant, nunquid me ad iracundia prouocat dicit dominus: Vbi statim quasi econtrario subiugit,Ecce Liror meus de indignatio mea cossatura locu istu super uiros oc super iumenta,&c. Qui supra dixerat, Nunquid me ad iracundiam frouocant: quomodo nunc dicit, Ecce furor meus Sc indignatio mea stilla/it super locu istum. R Esp. Iste est sensus, ego quide naturaliter nota
irascor,sed illi ita agunt,ut me ad iracundia prouocent,& mca uidear mutare naturi sentiantigit iratum, quod quantu in se in saccre conant. I NT.
Cu nouerimus,quod Hieremias propheta silentiu sibi praedicationis indi=xcrit per hoc quod dicit, No recordabor eius, net loquar ultra in nomine illiust quomodo quasi ccotrario statim subiungit, Factus est in corde meo quali ignis exaestuans, lausus in ostibus meis: dc deseci serre no sustines,
audiui enim columelias multom. REs P. Pro eo enim quod se minime audiri cospexit, silentiu appetit: sed cu cresccntia mala cerneret,in code sit tio no permansit: quia cnim soris tacuit,ex taedio locutionis intus igne peratulit de zelo charitatis. INT. Cu multiplicia de dura peccata Iudaeoniante aduentum Christi prophetam uocibus praedicata sint,sicut illud pe catu seu sicut Sodoma p gicauerunt,nec abscodemi. Et in Hieremia pec/catu Iuda coscriptum est stylo ferreo in ungue adamantino,&c. quomodo Christus in Evangelio quasi ccotrario uidetur de Iudaeis dixisse. Si no v nissem, peccatum non haberent. Quid hoc est nunquid sine ullo peccato
erant antequam Christus in carne nasceretur,&ex quo uenit, coepertit hv
bere peccatum: REs P. Peccatum quoddam certum, id est infidelita, tis intelligi uoluit,quoniam non crediderunt in cum qui iustificat impium.
iti T. Si iuxta uerba Ezechielis iustitiae iusti obliuioni tradentur, in
145쪽
ΑNTI cIME NON LIB. tquacunq; die peccauerit:quomodo cosequens est quia Paulus scribit, quia
deus reddet unicuit secuta opera sua,cu ii quid de iustitie operibus tutius habuit tunc id perdidit m deliquit,prcsertim cu 5c Paulus scribat,quod uniuscuiusq; opus id est ec bona de mala per igne sint ponderanda. RES P.
Videamus,ne forte absolutione sui in seipso sermo diuinus inueniat, si ob/scrucinus quomodo scriptu est: quia diciti Cu auersus suerit iustus a iustitia sua .dc non susscit ut diceret,cu auersus fuerit a iustitia sua: sed addidit, oc se ccrit omnem impietate secundu omnes iniquitates quas fecerit iniquus: in quo uides latenter huiusmodi inseruille intellectu, ut si sorte no secundu o/mnes iniquitates quas secit iniquus, secerit oc iustus,no omnes iustitiae cius de memoria auserant. Si uero omnes iniquitates seretit quas secit iniquus. tunc demu omnes iustitiae in lapsu eius de memoria subtrahunt .Haec qua
uis occultauerit in scripturis spiritus sanctus, propter hos qui diuitias bonitatis 5c patientiae eius cotemnunt,no tame penitus abstulit. Si igie sub isto
intellectu accipiat illud quod Paulus dixit no erit omnino cotratium mamta beatus Gregorius iuxta translatione noua hoc testimoniu sub isto intellectu ediiserit dicens: Cum dicit iustus in peccato suo monet,& non crunt in memoria iustitiae cius quas fecit: hoc nobis maxime cotiderandum est. quia cum mala comittimus, sine causa ad memoria bona nostra transacta reuocamus: quonia in perpetratione malorum,nulla debet esse fiducia γnorum praeteritoria. IN T. Quomodo Ezechiel propheta motus animalium narrat,dicenS: No reuertebant m incederent: dc paulo post quasi eco/tratio sub iciens dicit. Et animalia ibant de reuertcbant. R Esp. Sacra quippe animalia aliquando uadunt,& minime rcdcundi aliquando uaducita protinus reuertunt:quia clectorum metes cum per collata libi activo uibiae gratiam crroris uias desimunt,redire ad mala mundi nesciunt,quae reluquerunt. Cum uero per cotemplationis aciem,& ab hac se eade activa uita
suspendunt eunt de redeunt: quia per hoc quandiu persistere minime in cotemplatione sufficiunt,sese iterum ad operatione fundunt: ut in his quae sis hi iuxta sunt,se exercendo refoueant, de super se rursum surgere cotem plando coualescant. INT. Cum dominus per Ezechielem dicat, Ego dedicis praecepta no bona:quomodo Paulus quasi ecotratio dicit, Lex quidem sancta,&mandatum sanetum dc iustum .d bonum. R Esp. Malacinquasi mala esse desinunt coparatione peioru: 6c bona quasi bona non sunt comparatione meliorum: nam sicut pcius delinquenti Iudaeae de Sodoma atq; Samaria dicit, Iustificasti sorores tuas in omnibus abominationibus tuis quas opcrata cs: ita melioribus testamenti noui praeceptis subsequen/tibus praecepta bona quae rudibus data sunt, non bona esse memorantur.
1NT. Cum in Ezechielis libro de uolumine quod acceperat scripturrisit, Et factum est in os meum sicut mel dulce, qua ratione postmodum
146쪽
Erechiel ipse de se loquat dices: Abin amarus in indignatione spititus meLi R E s p. Mim quippe ualde est,si dulcedo simul de amaritudo conueni. ant: sed sciendu est,quia cui sermo dei in ore dulcescere coeperit huius proflculdubio contra semetipsum animus amarescit. Quo enim in illo subtilius discit qualiter se reprehendere debeat, eo se durius per amaritudinem me/nitentiae castigati quia tanto sibi magis displicet, quato in sacro uolumine amplius de omnipotete deo uidet quod amet. 1NT. Cu in uisione φυritualis aedifici j Ezechiel propheta prius dicat se uidisse, quod gazophyla/cia ad australe uia facies haberent: qua ratione post sub Jcit,quia gazophylacium quod respicit uiam meridiana sacerdotu est, qui excubant in custo/diis templi S gazophylaciu id respicit uiam aquilonis,faccrdotu qui excubant ad ministeriu altaris. Si utral facies ad australem uia tendebat, quomodo nucunii ad meridiana, atq; aliud ad aquilonis uia respicere dicitur R E s p. In his uerbis agnoscimus, quia gazophylactu sacerdotu qui excibant in custodi js templi ita impositu fuerat ut sola meridiana uiam respiceret gazophylactu uero sacerdotia qui excubabant ad ministeriu altatis, ita erat in amo,ut australem uia dc aquilonis facie intenderet quatenus de cuna gazophylacio sacerdotu, qui excubant in custodi js templi meridiana uiana respiceret,& tamen sine gazophylacio coriande sacerdotu ab aquilonis uia uideret. Sed quid est hoc, id his uerbis mysticis possumus intueri, nisi h quod secundu ea quae praemissa sunt,iam spiritualis auditor intelligit: quia sacerdotes maioris ordinis qui excubat in custodi js repli,sola meridiana viam rospici uti inia solis studi js spiritualibus occupati sunt, pro his qus amoris dei lunt solicite intendui.Sacerdotes aut minoris ordinis,qui discutiedis peccatis delinquentiu praesunt,etia ad aquilonis uia oculos resectunt: ut iamcte peccantiu quae sint torporis frigora uideat, dc haec uerbis correctionis usq; ad poenitentiae gemitus reduceres, quasi carnes in altare domini inceradant. Respiciebat cita cu magnis sacerdotibus ad meridiana uia:quia qua tum ad semetipsos est. seruent igne charitatis, dc succesi sunt flammis amoris dei: sed quia peccatu delinquentiu crebro corrigut,etia ad aquilonis uia oculos reductat. INT. Si post tres annos sicut in principio Danielis scriptum est. pucti ipsi ingressii sunt in cospectu Nabuchodonosor, quomodo in subsequenti uisione scribis,Anno secudo Nabuchodonosor uidit Nabuchodonosor somni u Haec magna intcr se vidcns habere contrarietate,pro
eo quod pueri ipsi qui nusqua antea nisi post tres annos in cospectu praedicti regis primu introducti ait interrogati sun uc in secudo Nabuchodonosor anno de ipsum Nabuchodonosor somnia uidisse, de Daniele intera
pretatione somnii ipsius apemisse scriptura comemorat. RES. HIERO.
Hoc ita soluut Hebdixi: secussu hic annu dici regni eius, omniu gatu barba/ram no Iudpetantu de Chaldaeoru, sed Assyrioru quoi dc Agyptiorum.
147쪽
ANTI cIME NON LIB. Ide Moabitatu, dc reliquam nationum, quas domino cocedente superarat Vnde de Iosephus in X Antiquitatum scribit libro post annum ferundui yptiae uastitatis rex Nabuchodonoser uidit mirabile somnium. i s T. Cum Daniel sententiam dei quam incomutabilem nouerat,iam prius Nabuchodonosor regi de ultione regni sui prauixisset implendam.
dicens: Eiicient te ab hominibus,re cum belli js seris erit habitatio tua: quomodo in subsequentibus eunde Nabuchodonoser pro immutatione eiusdem sententiae ad poenitentiam cohortatur, dicens: Quamobrem rex consilium meum placeat tibi, dc peccata tua cleemosynis redime, de iniquitates tuas misericordi js pauperum, sessitan ignoscat deus delictis tuis. R E s p. Hoc facile seluitur Ezechiae regis exemplo, quem Esaias dixerat morit, rum csse.Et Niniuitarum, adhuc tres dies, de Niniue subuertctur:& tamen ad preces Ezechiae oc Niniue dei sententia commutata est:non uanitate imium, sed eorum conuersione, qui meruerunt indulgentiam. Alioquin oc in Hieremia loquitur deus se mala minari super gentem, S si bona iecerit minas clementia commutare. rsum bona agenti se asserit polliceri,& si in ta secerit, dicit se suam mutare sententiam, non in homine, sed in operibus quς mutata suntmel enim deus hominibus, sed uiti js irascitur: quae vi in
homine non fierint,nequaquam punit,quia mutatum est.
i N T. Cum in Danielis libro in fine primae uisionis pro ipso Daniele scribatur: Fuit Daniel usep ad annum primum Cyri regis:quomodo in cidem libro econtrario scribitur: Anno tertio Cyri regis Periarum uerbu re/uelatum est Danieli: R E s p . Quod dicitur Lisse Danielem usq; ad annum primu Cyri regis, non uitae illius tempus accipiendum est,sed hoc significatur quia usin ad primum annum Cyri regis, qui Chaldaeorum de struxit imperium. Daniel potes fuerit in Chaldaea. Postea uero a Datio in Medos translatus est. Ite in expositione Ezechielis idem Hieronymus stadicit .suisse Danielem apud Chaldaeos in pristina dignitate purpura byssoque uestitum, usque ad primum annum Cyri regis intclligimus, quando subuertit Chaldaeos: de postea coepit elle cum Dario filio Assueti de semibne Medorum, qui imperauit super regnum Chaldaeoru: aut certe iam Da/rio mortuo,cuius anno primo LXX hebdomadarum sacrameta cognomuerat,nunc icio anno Cyri regis haec uidisse narrantur.
i N T . Cum in Danielis libro scriptum sit, pro uisione quam angelo interpretante cognouit,ubi ait: Cum uiderem ego Daniel uisionem, S quirerem intclligentiam audiui uocem uiti dicentis: Gabriel sic intelligere ista uisionem uinim istum: quomodo statim econtrario subiungitur, ubi ipse Daniel ait:Et stupebam ad uisione, de non erat qui interpretaretur: si non erat qui interpretare quomodo supra interpretatus cst angelus R E s P. Quod dicit hoc est: reges audierat, ct corii nomina nesciebat, latura cogno
148쪽
uerat, re quo futura essent tempore dubius suctuabat. is T. Cu dominus per Osee propheta de reprobis regibus dicat Ipsi regnauerui,& no ex me principes extiterat,dc no cognoui quomodo ecotrario Iob dicit: Qui regnare sicit hypocrita propter peccata populi: quis etsi recte sentiens dicat. quia secit dominus ud minime cognoscit REs P. Scire dei, approbare est nescire,reprobare. Unde quibusda quos reprobat,dicit: Nescio uos umde sitis. Et aliquado sacere dci,est id qd fieri prohibet irascedo permittere. Vnde dc regis AEgypti cor se obdurare asseruit, qa uidelicet obdurari peramisit: miro modo hypocritas dominus Jc regnare facit de nescit,sacit sinem do, nescit reprobado. IN T. Quomodo Amos propheta inquisitus rospondit: No sum propheta,m dc prophcta eu noueriinuS,dc uerba prophetiae illius teneamus. R Esp. Eade hora qua requisitus est, prophetiae sibi spiritum deesti sensit,& de semctipso testimoniu ueraciter intulit, dices: No sum prophetatqui tamen secutus adiunxit, Et nuc audi uerbu domini, haec dicit dominus uxor tua in ciuitate semicabitur.5 filii tui dc filis tuae in gladio cadet.& humus tua seniculo metiet, dc tu in icrra polluta morieris.
Quibus propheis uerbis aperte ostendit,quia du de se illa loqueret,impletus est, de mox habere prophetadi spiritu meruit, quia se propheta no esse humiliter agnouit. iNT. Curacharias dicat pro derisoribus Christi. Videbui in que pupugeriit:quomodo quasi ecotrario de ipsis uides Esaias
dixisse, illat impius, ut no uideat claritate domini: REs P. Excitatur
impius, ut aliqd no uideat. Visurus est forma hominis, de qua dictu est ala ueniet. Non uisurus est forma dei,de qua dicis: Ostenda meipsum illi qua non impin sed soli iusti uidebui. Vnde propter sola forma hominis, quae rea iustis de ab iniustis uidenda est, dictu est, Videbunt in que pupugerunt: propter forma aut domini, quae solis iustis uidebit dictum est, Tollas im/ptus,ne uideat,M. INT. Cu David in Psalmo quarto dicat,Irasciminire nolite peccare: quomodo Paulus in Epistolis suis dicit, Deponite omne iram dc indignatione: REsp. Alia est ira qua zelo iustitiς comouemur. alia qua irrationabili motu serimur. Non ergo illa Apostolus quae de iustistia descedit, abscindere uoluit,praesertim cu idipsum testimoniu de Psalmo in epistola ad Ephesios assumpserit.dices: Irascimini,dc nolite peccare:ac si dixisset,sic irascimini ut a culpa abstineatis: sed omne potius ira quae de ira rationabili motu procedit, uoluit amputari. iv τ . Quo David in Psabino X U dicat, Caro mea requiescit in spe, quonia non derelinques anima mea in infernu nec dabis sanctu tuu uidere corruptione: cu quasi ccotra uideat dicere in Psal. 19. Quae utilitas in sanguine meo, du defccdo in corru/ptioner REs. Quod dicit, caro mea reueicit in spe, quonia no derelinques
anima mea,&c. Vtiq; Psalmista ex persona Christi id affirmati uc pronu/tiat:ac si diceretur, ex uoce filii ad deu patre caro mea in spe resurrectionis. obdormicti
149쪽
obdormiet,quia non dabis animam meam inseris possidendam, neq; semctificatu in corpus meum per quod de ali j sanistificandi sunt, corrumpi pa/tieris. Hoc autem quod uidetur esse contrarium, hoc est quod N illud, nee diuersum est. Dicit enim quodammodo Christus ad patrem: Quς utilitas
in effusione sanguinis mei, si sic fuerit corrupta caro mea, quomodo caetero rum hominum,ut in fine resurgamcnunquid confitebitur tibi puluis,id est turba impiorum, quae nisi me resurgente iustificari non potetit Ergo sic imtellecta non sunt contraria. i s T. Cum Psalmista dicat Dolores inserni inuenerunt me,necnon de illud Deus noster refugium Sc uirtus,adiutor in tribulationibus, quae inii nerunt nos nimis: quomodo immutato alio locutionis genere non se a timbulationibus inuentum esse,sed se tribulatione potius inuenisse testatur,dicens: Tribulationem dc dolorem inueni. Rns p. Aliae sunt tribulatio/nes uel dolores quas nos inuenimus, aliae quae nos inueniunt. Nam quan/do sine alicuius admonitione uel percussione homo considerat factum scium,ec rogans deum plangit 5c contremiscit, iste utit tribulationem dil dolorem inuenit. Qui autem aut alio increpante, aut altam admonente, aut
queratur,dices: Deus meus clamabo per diem, nec exaudies id nocte, quo/modo econtra in eodem Psalmo testatur,dicens: Non auertit faciem suam a me, oc dum clamarem ad eum,exaudiet me .REsp. Dominus Christus ex persona ueteris hominis cuius mortalitatem portabat, uerbis deluctorum clamare se dicit die ac nocte, dc non exaudiri: uerba enim deli et rum sunt,de non iustitiae:cum clamatur ad dominu per diem, id est in pro/speritate ut haec ipsa prosperitas no mutetur:& cum clamatur nocte, ut ad uerntas prosperetur. Haec igitur talis petitio longe est a salute. Nam inde ec sequitur,& non ad insipientiam mihi: id est neq; hoc facias ad insipien/tiam mihi sed potius ut sapiam quid me clamare uelis, non uerbis delicto rum de desiderio temporalis uitae, sed uerbis conuersionis, atq; in uita aeternam. Ex his igitur uerbis couessionis aloe iustitiae in subsequentibus idem exauditum se commemorat, dicens:No spreuit nel despexit precem pax peris,nem auertit faciem suam a me: dc dum clamarem ad eum, exaudiuit me: id est non illius qui uerbis delictorum clamans ad deum, uitam istam, id est prosperitarem transire nolebat,sed precem pauperis exaudivit. Qui crgo uerbis delictorum superius clamasse, de non exauditum se cotestatur, ipse uerbis iustitiae deprecans se commemorat exauditum. Clamauit supe/rius uerbis delictorum ex persona ueteris hominis,cxauditus non est. Clamauit subterius uerbis iustitiae N conuersionis ad deum,ex persona hombuis ad nouam uitam pertinentis, ta exauditus est.
percutiente conteritur hunc tribulationes de dolores inueniunt.
I N T. Cum David propheta in XXI Psalmo no exauditum se
150쪽
-τ. Cum Psalmista in psalmo XXIm dicanVniuersae uiae domini misericordia de ueritas: quomodo in alio psalmo econtra dicit, Omnes uiae tuae ueritas, uel sicut in alia translatione legitur, Omnia mandata tua ueritas: REsp. Erga sanctos de uniuersae uiae domini misericordia, ocuniuersae uiae domini ueritas:quia de in iudicando subuenit, atq; ita no de/est misericordia: de in miseredo id exhibet quod promisit, ne ueritas desit. Erga omnes autem dc quos liberat de quos damnat, omnes uis domini misericordia dc ueritas: quia ubi non miseretur,uindictae ueritas exhibet .Multos quippe immeritos liberat, immeritum autem neminem damnat. iis T. Quomodo Psalmista in XXIX psalmo contraria de se praediscare uideatur,ait enim .Ego dixi in mea abundantia, non mouebor in aeternum. Et post modicum subiungit: Auertisti faciem tua a me,N lactiis suin conturbatus. RES P. Quia de confidentia uirtutis intumuit, dicit: Ego
dixi in mea abundantia,&c.Sed paulo post quid pertulit adiunxit Auertisti iaciem tuam,&Cac si apcne dicat, Fortem me inter uirtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim derelictus agnoui.Hic rursus dicit: Iuraui,dc statui custodire iudicia iustitiae tuae. Sed quia eius uitium non crat manere in cu/stodia quam iurabat, debilitatem suam protinus turbatus inuenit. Vnde ad preces 5e opem repente se contulit,dicens: Humiliatus sum usquequat, uiuifica me secundum uerbum tuum. IN T. Quomodo David dicat, Dixi pronuntiabo aduersum me iniustitias meas domino, dc tu remit isti,dec.Et illud quod alibi dicitur, Peccator, cum ingemuerit, saluus crit: cum econtra in Evangelio ille caecus dixerit, Nos scimus quia peccatores deus non cxaudit. REs P. Quia deus peccatores audiat ex multis scriptu/rarum locis monstratur, sicut de publicano illo,uel de aliis in Euagelio scri bitur.Hoc aute quia caecus iste dixit, quass adhuc inuictus loquitur: ac pro inde non est ita accipiendum, quia deus peccatores non audiat: uel non e audit in miraculis, cxaudit pro culpis. is T. Cum Psalmista in psalmo XXXIII dicat,Semper laus cius in ore meo: quomodo econtrario specialem numerum tenens in psalmo CXVIII dicit, Septies in die laude dilaxi tibic REs P. Septenarium laudis numerum posuit propter septe diis es, quibus mundus iste peragitur, in quibus semper laus deo resertur. 1NT. Quomodo Psalmista in psalmo XXXVII ex persona Chiisti dicatium secerunt qui quaerebant animam meam: cum econtra simili ter ex persona Christi in CXLI redarguens dicat, Non est qui quaerat animam meam. Si quosda redarguit quasi inimicos, qui non quςrant ani/mam eius, ergo amici erant quaerentes animam eius. RES P. Quaeritur
anima Christi,dc bene dc male:bene qui incorporari cupiui membris eius: male autem qui uim faciunt de persequunturalel illum ues membra ipsius.
Quis est qui quaerit bene animam ipsius : Qui eius passiones imitat. Qui C sunt