Joannis Seldeni Uxor Ebraica absolvens nuptias et divortia veterum Ebreorum quibus accesserunt De successionibus in bona defunctorum & in Pontificatum libri ad leges veterum elaborati

발행: 1712년

분량: 796페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

291쪽

umR EBRAICA. LIB. III. CAP. IX.

tentia fori, ubi aliter amici non eurabant funus, bonis ejus diven ditis, iumtus funebres crOSabantur.

CAP. IX.

De Uxoris Bonis, Dote, ineremento dotis,plurium viduarum mistes, qua ratione prcsanda.

QVOd d Duxem uxoris cetteraque bona attinet; Praeter d

item seu donata propter nuptias atque incrementum dotis ejusmodi, ea quae uxor in matrimonium attulerat, velut crnamenta, gemmae, alia qualiscunque generis, Tanuncupabantur. Horum quoties maritus in se receperat evictionem ac periculum ex pacto dotali ut in formula libelli dotalis superius ostensi) qui equid eis accrescebat, eiusdem etiam fiebat,&quod cassi aliquo minuebatur , ab eo etiam erat praestandum. Tune item vocabamur a a INA 'dda Bona qua sunt vel-xtipecus ferreum, seu ferrea. Si non in se receperat, quicquid acerevit, uxoris fiebat; ad quam etiam damni pariter ratio attinebat. Λpis pellabant hujusmodi bona b a bona d plumationis seu depilationis. Ratio nominis prioris e gregis ovium locatione orta est, ubi conductor, qui locatori in compensationem c) . certam lanae ac laetis partem quotannis solvit, in se recepit omni modum de periculum & evictionem, adeo ut locatori, quicquid gregis easu alι.

quo minueretur, ita conduetar praestaret, ut , m m p r se s ipsa seu grex veluti fereum perpetuo ei remaneret. Hinc: INSζ IV proserpis hoc modo ad uxorem attinentisin occurrit; quales tamen a foeminis solis possideri , honestatis ea us3, nolebant, ut alibi cd, monemus, ono autem est depilare & evellere, Κ h 1 adeo ca) Missa tis. Cethuboth cap. I. sub initium. H Gem. Babylon. ad tit, Cethuboth cap. 7 ol. 78. b. te Baal Araub. in sob d. Bartenor. ad Misen. tit. Cethuboth cap.7. d) De Sucιerpori

292쪽

adeoque translatione levi fruttiu decerpere gramina & lementem me:et e. id genus alia. Quoniam igitur heie usus fructus integer bonorum uxoris, mariti erat, nec sperare potuit illa qui squam commodi ex mariti receptione tubi nulla erat cui interim fructus omnimodi ac ruta caesa cedebant, adeoque bona velut ab eo depilabantur, ideo in morem receptum est nomen posterius a) seu bona de- plumationis seu depilationis. Inde Hagar ancilla Sarae in Beresith Rabba b dicitur Vi P seu ancilla deplumationis. V arsa reddit, per metaphoram, doctissimus Buxtortius. Iam vero quod

ad Dotem sigillatim spectat atque ejusce incrementum, cui Idem eum dote plerunque jus erat; ante viri mortem aut divortium, ea non omnino exigenda. Neque ex optimis praediis ubi praedia ejusce loco' erant, ut interdiam, assignanda sc , sed c notae deteriotis. Neque post mortem viri rite exigebatur ante Sacramentum a Vidua praestitum, juxta quae alibi d) ea de re diximus. Quin pretium vestimentorum, quibus vidua tune induta , e dotis aestimatione , voluere nonis nulli se deducendum, minime vero pretium vestimentorum repudiotae, nisi coactum esset a foro repudium. Quin neque repudiatae de dote jurandum erat. Ceterum ad utriusque tam repudiatae quam viduae dotem praestandam obligabantur ab ipso nuptiar Em tempore,

hypothecae nomine, universa mariti praedia,quibuscunque sive donata sive vendita, etiam & bona mobilia ad haeredes transmissa. Vidua autem, nisi in demortui mariti aedibus maneret, post XXV Annos nec minore praescriptione, dotis petitione cfὶ cadebat. Uxorum plu-tium, ejus quae primo desponsata est, praerogativa fuit dotis gὶ exigendae. Ei iam & fundus hypothecae nomine obligatus in prius desponsatae dotem petenti fuisset attributus. Quod de bonis mobilibus

293쪽

prarogativa temporis bonu an mobi uous locum habeι nusiuω. Ubi igitur plures fuere viduae, quarum dotes inaequales, mariti vero substantia mobilis e qua saltem ubi fundi non erant, dotium valor praestandus erat mul to minor est et,quam unde eompensari possent omnes, distributio sita volunt aliqud fiebat aequalis, ita ut juxta dotis minimae valorem,suam reciperet quaelibet; si nimirum minima dos toties nec plus in bonis ejusmodi inesset. Sin vero inest et minus, pro numero nihilominus viduarum distribuenda erant aequaliter bona. At si plus, nec tamen quantum singulis dotibus aequale, inestet, distributione aequali prius facta juxta minima dotis valorem, adeo ut ei cui minima debita dos interea solveretur, id quod reliq vum erat inter ceteras, iterato eodem fere modo distribuebatur. Verbi gratia. Quatuor sint simul unici mariti viduae, quarum primae dos cum incremento qua

dringentae Minae, secundae trecentae, tertiae ducentae, quartae centum.

Bona mariti quadringentas non excedant. cuilibet harum centum praestandae erant in dotem iuxta minimae nempe dotium valorem. Sint mariti bona octingentae. Distribuantur primo singulis centum. Accepta ita a vidua quarta dote sua integra, restant viduae tres 8c Minae quadringentae. Jam dos minima, earum scilicet quae nondum inlutae sunt, est ducentae. Trecentae igitur primo Minae harum quadringentarum, ita singulis distribuendae, ut iam tertiae viduae sua etiam integra fiat dos ducentarum. Restant binae viduae & centum Minae. Hae inter halce aequaliter distribuendae. lta primae ex octingentis dos erat Z O. iecundae tantundem, tertiae 2oo,& quartae Ioo. Adeo ut minoris dotis praeliandae ratio temper haberetur maxima. Quemadmodum autem aci Medicinae curam,Redeari ionem ac sumtus Funebres obligabatur maritus,dum superstes erat,ita vidua e bonis a) ad mariti haeredes transmissis alimenta lute capiebat, quamdiu vidua manebat, nec in foro petebat dotem,nec ejusce aetione alteri cederet. Atq; ut alime uta, ita vestis, luppellex idonea ae domicilium abhaeredibus et b) prae-

294쪽

UXOR EBRAI A. LIB. III. CAP. X.

χέι standa. Idque juxta suam, non mariti, nisi minor esset, dignitatem. Etiam hele ut in funere,de quo superius dictum est, obtinuit illa regula ἔ Ascendit uxor cum marito ed cum eo non descendit. Quae sunt alias ad hune Ioeum de Succpssione e jure conjugali attinentia cetera, alibi

CAP. X.

De familiati Uxoris opera, quasve ab ipsi e ab ancillis ejuste viis te praestanda. Et de prole ustanda sipe ab Urores Repudiata; atque de hac gravida.

ETiam da Uxoris artificio seu manuum opera viden

dum ; quacum itidem censendus est omnis qui ei incubuit labor familiarix, cujus nomine, si respueret, etiam foro in eam agere licuit marito. Pro more loci ei operandum erat rebus, quae foeminis idoneae, sive texendo, sive acu pingendo, sivanendo, sive lanam sive linum, idque, juxta superius ducta, in mariisti sa) commodum. Ubi autem ex more loci usitatae ac praestitutae Deminis operae neutiquam latis dignosci quibant, cogenda erat tantummodo lanam nere, nN rim p Io Inlud: er

quon/am linum damno est ori labrisque, σ nendi faιultassarminu es propria, juxta illud, nam & id citant) U omnes φὶ mulieres,quasa pieuti erant corde, in ribu uis nebant. Sed hoc pro amplitudine atque tenuitate mariti aliter atque aliter se habuit. Si maritus voto uxorem ab omni ejusmodi opificio seu labore prohibuerat, eoacto repudio nisi votum, juxta ea quae capite traduntur sexto, rite laxaretur cum dolo crat separanda. Nimirum ad ejusmodi otium . in a) Missa.tit.Cethuboth eap.CGemar. Hierosolymis.sidiae Babylon. l. V. a. cs adcvs.fotv. a. mimoniaebalach. lihoth cap. at. b Eoae T. U.

295쪽

In morum perniciem palam obstringi quod ex voto manente fiebat

uxorem aliquam, nolebant prudentes. Alia item erant uxoria ossi ela. Faciem mariti, manus, pedes lavabat, poculum ei implebat, lectum ejus sternebat, aquae etiam, vas bus, id genus aliis apponendis auferendisque sedula aderat ipsa, e jure saltem adesse debuit, ut minis sera. Neque in hisce ancillae aliusve ministerio locus erat, quantacunque estut conjugum dignitas, nisi si indulgebat maritus, aut valetudo seu immundities obstaret. Etenim neque lectum sternebat coram marito uxor immundas nec populum implebat, nec 2mnino faciem, manus, pedesve lavabat, ne forte eum tune temporis ad congressium irritaret illicitum. Alia erant, ad quae uxores beatiores ipsa non obligabantur quae tamen, ut miniiteria uxoria ancilIesaliaeve velut earum vice praestabant, atque ab infimae sortis uxoribus ipsis mariti pro libitu exigebant ι veluti panem fucno decoquere quod etiam ex Ezrae a sancitis accipitur J edulia cetera praepararis vestes abluere, liberos lactare, frumentum molere, non asinum equumve molarem agitando, sed in ipsa mola sedendo ae farinam Curando. Is enim erat molendi modis, eui duntaxat obligabantur ejusmodi molitrices, quales etiam dicuntur in Evangelio bὶ α λ, - Θουσω ον molentes in mola. Ceterum si unica in familia esset ancilla, aut per paupertatem marito bene liceret, si ve sua sive uxoris pecunia ancillam uni eam emere, uxor ipsa a molitura uti Npanis coctum erat immanis. Quod si binae essent in familia ancilla, aut quantum commode in binarum emtionem esset impendendum, etiam eduliorum apparatus & proles lacitanda ad aneillas remore recepto rite abIegabatur. Si sempe vellet uxor ipsa; Non a liter. Si ipsa prolem lactaret, edulia melioris succi et ex jure erant augenda. Si gemellos pepererat, Iactam dus ipsi duntaxat unicus quoties ad ancillam hae opeia neutiquam ableganda ὶ & d marito alteri nutrit conducenda. Repudiata , ubi ane istae aliusve opera locus constante matrimonio non fui siet, ita tantum ad prolim ex se paulo ante repudium natam lacta adam obligabatur, si infantialia

296쪽

aliquantulum ea agnosceretur. Etenim tune I NId 'am ad evitandum periculum, quod agnitae nutricis mutatione proli pol set accidere, accepta a patre mercede a matre lactanda fuit usque in bimatum, nisi aliter esset inter parentes CC nventum. TranSacta ea aetatula, in patris lares revertebatur infans. Gravidae autem repudiatae , cui & usque in bimatum proles lactanda, integrum erat malaulum usque ad sexennium, puellam apud se perpetuo retinere. Sed alimenta interim utrique proli a patre praestanda. Si nollet ipse, transacto biennio, apud se retinere, pro libitu alterutrius sexus prolem ad patrem relegabat, atque eo demortuo ,np, seu in euram publicam ejiciebat. Consona aliquatenus sunt tam dictis de prole laetinda, ea quae occurrunt hac de re in Alcorano a

ambiennio integro I cuiscilicet lac praebere sese volunt. Patri aureis ineumbit de uxoribus repudiatis verba fiunt) alimenta ac vestes sci. licet MNASNN,N 'hu leu lactationi necessaria, ut ibi Mahumed Ben Achnuci) subministraresecundum statin sui coηritronem. Sic enim ibi interpretatur Achmedi des ille si ' m nempennipN Iuxta vires suas Non cogantu uum facult tem suam. Nee mater nullone strocissua, nec stater rationesua, aut resum est haeres, in ευumquid hac in referat. Si vero puerum ablactare intra biennium) pisum fuerit, fsque de re consense/ int. id facere eis non es Petitum. Et iam si vultis prolem vestram alibi tab aliis quam a matribu, lactari, vobis permittitur. Sed π tumpraestabitu eu,quod proflatus vestra con-otione

297쪽

ta one do tu . De potestate Mariti in uxorem operisque in ejusde in cooemodura ab ea praestandis sua ex aliarum gentium jure sive ex Ph loiagophorum aliorumve seruentia, consulas si placet Antonium Montecatinum a), Antonium Hotomanum b), Scipionem Gentilem c), praeter Andraeam Tiraque lium d) reliquosque eX professa rem matrimonialem

integram Ga lantes.

CAP. XI.

Adulterii apud raos poenae eapitales diversae. De Ariocha in Evanis gelio Ioannis de in Adulterio deprehensa.

Post nuptias, jure dotali varias ob causas excidebat uxor, interdum

etiam omnimodo jure conjugali, adeo ut deinceps marito haberetur illicita ac pro interdicta; veluti ob adulterium, ejusdem etiam suspicionem, infamiam, inverecundiam, fallacias, alia quaedam si ve in Mosaica sive in Iudaica, ut infra dicetur,praescripta commissa. ultimum etiam interdum sequebatur supplicium; ut in forenti suspectae perA. maram Potionem examine atq; ob Adulterium rite in foro probatum. Adulterii poenam mortem fuisse ex ipso legis sermone nemo nescit. At non idem poenae genus cuilrbet adulterae. Committebatur scilicet aut in uxore quae filia Sacerdotis non erat , idque aut ca nupta aut tantum ib)desponsata ; aut in filia sacerdotis e; sive nupta sve deis. sp sata. Adulterium tum innupta prioris generis virgine, tum i vidua desponsata, strangulatione puniebatur. Verba legis sunt, morte interficiatur tam adulter quam adultera. Mortis mentione sim

298쪽

166 uXOR EBRAICA. LIB. III. CAp. XI.

denotat. . Si desponsata esset virgo, necdum nupta, lapidationis poenalexipia lege faJ utrique praescribitur. ubi vero Sacerdotis erat filia, ipsa fbJ ex termone legis comburenda erat; adulter autem strangulandus feJ, quia nullum genus mortis singulare ei in lege praestitutum. Et.de Sacerdotis filia adultera recole heic , quaesuperius d obiter adducta, uti&quae Capite Primo de sponsa praereptae virginitatis rea. De adultera igitur desponsata necdum nupta, juxta Ebraeorum placita, capiendum est illud, quod habetur in historiola illa sacra adulterae in Ioannis Evangelio se). Magister, hane deprehendimus in uso facinore adulterii. In lege autem nosim Moses praecepit, ut huiuιmodi foemina lapidarentuν. Perio cha illa de Adultera hac, etiam quicquid habetur a fine commatis si Capitis septimi usque ad initium commatis i a Capitis octavi in exemplaributi compluribus Graecis olim non est compertum. Neque enim in eo, quo usius est Nonnus Panopolita, ant in quod scripsit Chrysostomus, Cyrillus, . aut Theophylactus. Et expressim Euthymius; in exactioribus exemplaribus aut non inveniuntur aut obelo confossasunt, eo quod Qegitimaside- aut ιν π addita. Adeoque non ita universim a Graecis veteribus agnita

est per iocha illa, ut a Latinis IsJ, quibus multo fuit receptior. Ne sane in Exemplari Syriaco multoties olim typis edito reperitur. Sed non selum in vulgata atque in Graecis plerisque, quibus per secula multa uia est Ecclesia Christiana, habetur, verum etiam in Arabicis tum Romanae tum Erpentanae e codicibus priscis editionis uti & in AEthiopicis. . Etiam

in codice optimae notae Syriaco ex Orieu te dudum allato reperitur, , ut 'adnotat vir doctissimus Ludovicus de Dieu, . qui in notas sitas eam inde.

exscripsit. Sed bene interim monuit ille praefigi haec historiolae huic ibi. Lectio qua es de illa muliere pereatrice M N N,ν

Sed non est ιn vulg= receptis seu in eo quo vulvae tititur. In Bibliotheca, etiam Arundelliana est exemplar Arabicum, perquam nitidum ac vetu- stum quatuor Evangeliorum, nec sine vocalibus anno aerae Martyrum 3

299쪽

UXOR E RAICA. LIB. III. CAP. XI. 26γro 43 atque Hegirae 727 ut ad finem notatur, id est Christi ins) in .Egypto Scriptum, in quo etiam legitur. Scilicet recentius est codice, unde editio facta est Erpentana annis quinquaginta quinque. Ei Capita

seu Sectiones ab eis, quae in editionibus Romana ac Elpeniaria, perq ana sunt diversae. Inter argumenta autem ad asserendum, genuinam fu se, ex veterum Graecorum sententia, hanc Ioannis partem, afferri soli; a, bina praecipua sunt. Alterum ex Athanasio, e Chrysostomo alterum. Athanasium alunt in Synopsi Sacrae Scripturae eam memorare, uti&Chlylo

stomum in Homitiis a). Sed palam est, Athanasium ita memorare, dum singulas Ioannis partes percurrit, ut manifestam interea dabitandi, saltem discriminandi, notam satis relinquat. Reliqua enim sic succincte enarrat, ut hoc dici, illud fieri expressim scribat. Dissutae eum illis, inquit, Nicodemus. Illi compescunt eum de capite Ioannis loquitur) Iesuae rursia dil=ueat cum eis. IV contra perba ejus subvertere conantur. Eνγυθα 6ι ἡ κατηγορηθει σης cuta usιχὼα,quod sonat,ibi habentur illa de adulteris accusata. Iterum ad eos loquitur dicens. ego vado dce. Ut in Capitis 8 commate N. Palam est, intervenire apud eum men)ionem hanc historiolae h jus, velut quae illic subinde aut juxta nonnullos locum haberet, non quasi pari cum reliquis ex ejus sententia jure. Perinde ac si quis in Danielis ae Estheris recensione Λpocrypha de Belo & Dracone & Susanna & Mardochaei somnici simul, sed ratione &stilo disipariae modo, quo usus est heie Athanasius, memoraret. Atque infirmius est multo,quod ex Chrysostomo affertur. Scilicet apud Interpretem ejus Fr. Aretinum, inter alia quae pharisaei non discendi sed calumniandi ansam prehendendi causa interrogabant, dicitur & hoc fuisse, an lapidanda esset adultera. Iu- de asseritur, Chrysostomum historiolam hane progenuina in Evangelio agnovisse. Sed manifesta est tum Interpretis tum ejusdem sequacium hete hallucinatio. Neque enim solum non agnovit, aut in Evangelio Ioannis,quod interpretatus est, legit perio cham hanc Chrysostomus ), sed nec in ejusdem Graecis quid omnino habetur, quod Aret mi versioni

huic respondeat. Calumniandi ansam quaesivisse ait, quando de Tributo Ll a Caesa - a) Hom. in Ioa n. . in Grae. s. 'in Vide Homil. Vindem in Ioann.

300쪽

Cae ari dando rogabant, ora τε ἀφέστ ut γυναικὸς λελέγ' , Scin quaestione de foemina , quae Icptem habuerat inaritos. l'ro Graci illic subi lituit interpres: Cum rogabant an lapidanda esset adultem, locum de dii nissione heie adulterae perperam intelligens; cum nihil omnino de adultera, nihil de lapidatione in Graecis habeatur. Vertere debuit, sqvando disputabant de dimissione uxoris, seu de Repudio. Qua de

re etiam monuit in notis luis doctissimus Boisius. Λtque ex hisce Atha nasii & Chrysostomi locis perperam asserunt viri magni, Bellarmin his, Maldonatus, alii, pericopam hanc veteribus Graecis receptam esse. Cer. te compluribus eorum esse receptam ego non dubito, sed non omnin3eat ob rationes quae plane nihili sunt. Exemplara ι, inquit Erasinus, cupiertaque non habetur. Mariana, antiquos codice Graecos nyn habuiFse; non aliquot Latinos, quasi Graeci veteres haberent nulli. Maldona - , tus veteri codici Vaticano deesse ait. Sed Bera; ex nostris codicibus Ie- ptemdecim umu duntaxat illam non habebat. I. reliquis scripta qui-ῶm est, sed ita ut mira sit hectionis varietar. Atque tam in Reformatis quam in Pontificiis sunt, quibus perquam suspecta habetur. Ut Caletano, Berae, aliis. Ses vero mirum non est, in seculis primitivis exemplaria suisse hodieque manere, quibus haec aliaeve subinde perlochae Lacrae deest ni , cum scilicet aadacium nimis exscriptorum complurium mos tum estet aliter atque aliter pro multiplici judiciorum discrimine Evangelia variatim emendare, augere, minuere ,

quod monet Hieronymus sa) maxime nimirum, ut quem liuet Evangelistam eadem ipse , nec omnino diversa, dicere facerent. Atqui interea dubitandum non est, quin ab intima etiam antiquitate Chri stlana in codices optimos ut genuina etiam in Oriente fuerit recepta. Quod ex Tatiani & Ammonii Alexandrinorum Harmoniis &Canonum inde constructorum usu satis liquet. Floruit se ilicet ille sub annum Iso, adeoque intra sexagesimum aut circiter ab ipsius Ioannis morte , atque in Harmoniam Evangeliorum historiola in hanc e codicibus , queis usus est, ut Ioannis reliqua erpressim me

SEARCH

MENU NAVIGATION