장음표시 사용
321쪽
a lex reflvupiae, quando mulier declisaverit -- id est sub
mari oseus. Nec sponsa nec fratria ante nuptias, sub mario seu οπιν D. At si sponsus aut praemoneret, &post nuptias ac marita.
Ies amplexus occultaretur uxor cum eo, de quo praemonita erat , t otiusque rei adessent testes, potandae erant ei aquae ut uxoribus aliis. In hisce item quae potatione liberae minor erat, quae Gor majoris, de major quae uxor minoris, atque Hermaphroditi uxor. Nomina R. ri & mulieris hasce alunt excludere. Accedit uxor caeci , ideo quod dicitur N absconditu ueνit ab oculis 6M.' Item uxor clauda, quia Ie. sis verba sunt, stare eam faciat Sacerdos. Cui item manus vel unica deesset, seu ad recipiendum esset non idonea, in hisce erat, quia oblatiosuper manus ejus ponoda ; uti dc muta, quoniam dicendum erat mulieri Amen, Amen; & surda, eo quod adjicitur,redicat Sacerdos ad mulierem. Quin hisce adjungebantur uxor Caeci, Claudi uxor, ejus cui manus deerat, Mati, ac Surdi. Nam receptum erat ri
e et M is, atque Age ut i is, integer, locum aquis amaris minime fuisisse. Ad Nuptam etiam, quae ante maritales amplexus praemonita de cum eo, de quo praemonebatur, occultata erat,idem jus obtinuit.Nam ex verbis legis, re posuit vir concubitum suum ad te extra maritum tuum c seu deseνιο mariti thoro, ut habet vulgataJ eliciebant, nisi antecesserat mariti concubitus, Adjurationem illam adeoque Aquas locum habuisse nullum. Si moreretur maritus, postquam in judicium hoc nomine deduceretur uxor, potione immunis fiebat illa, sed dote excidebat. Amplexus item maritalis ante deductionem qui vetitus ex majorum institutis, ut supra ) docetur in causa erat, ut libera postea esset uxor potione. Verba legi subjuncta, sunt ό Etits vir innocens ab iniquitate, re mulier i aporiabit iniquitatemfluam. Ubi ille non
innocens, nec illa examini huie obnoxia. Unde etiam fiebat, ut pς. que uxori praecepto aliquo Negativo interdictae, neque cuiquam ex affirmationis nota vetitae, neque Secundariae bibendum hete esset. Quae
tamen paenes, si Pr*mopitio atque Occultatio non sinet Tistibus prae. O o cedet
322쪽
29 cederet, ejieiendae erant idque sine dotibus atque etiam hoc nomine maritis interdictae. Quin nee rite ad aquas heic adigebat uxorem mainritus a , qui non ab omni illicito concubitu purus ipse; nee si mari intus ejusmodi eam in examen deduxerat, n ri, pra vim suam examinis exercebant aqua unde peccasse eum alunt III mam i, , Σ' P m VI eri mn quod in causa esset, Mi nomen Tetragrammaton rn cassum abstergereturrnaquae. Nam in Adiuratione ac Maledictionibus nomen illud bis reperitur. Quaecunque autem potatione libera, sed Praemonita ut dictum est ae Oeculo rata, ideoque marito interdicta fuerat, etiam & ipsi de quo praemonitio fiebat seu quocum occultabatur similiter b interdicebatur. Adeoque si postmodum ei nuberet, erat similiter ejicienda; qua det mplura inferius.
amisis suspectit adulterii uxoris, per Amaras Aquas, Tremilia MRitis; ει quo se is in desuetudinem abierit Examen hujusmodi. De suspectis apud Mahumedanos uxori uri
Formula, qua ad examen deduci soIebat uxor suspecta,
forensis hujusmodi erat. Adibat maritus forum, cujus jurisdictioni proxime suberat. Huic narrabat, se suspectam sibi uxorem praemonuisse, eam nihilominus cum eo, de quo p mois Utaerat, in occulto egisse, testes totius rei addesie, ipsam se a coitu
323쪽
mundam asseverare,ideoq; se petere,ut Aquarum Amararum examineres decideretur.lpsi,quibus agebat maritus, verba ita traduntur. V N
mne uxorem meam Zelot in tramonui de N. quorum postea occulsata es, seu insecreto erit, atque hi ιηι testes. nu se innocentem esse ait. Ego autem peto. ut poti ei detur, quo rei examen fiat. Testimoniis foro auditis, tradito marito in custodiam duorum r-Y' 1 seu legis studiosorum, quibus erat cavendum , ne cum uxore ipse ante potationem, utpote cui jam, ut dichim est, interdicebatur, concumberet, utrique conjuges Hierosol am transmittebantur, ut ibi in Synedrio magno LXX virorum pro more res procederet. Nam alibi examen hoc rite fieri nequibat. Comparentem ibi uxorem terrere primo nitebatur Synedrium, ne aquas amatas biberet, crimen, cujus suspicione laborabat, confiteri suade bat, monebat vi recoleret exempla Iudae & Thamatis , Rubenis te concubinae patris sui, alia ejusmodi, ne gravis nimis ipsi confessio videretur. Si confiteretur , aut potationem detrectaret, ejicie. batur idque sine dote. Quod si innocentem te assereret, ex cono elavi saxeo Luhath hagarit, appellitant; Iocus erat templo conjunctus ubi Synedrium illud habebatur, eductam circumducebant, tentantes an defatigata atque anxia demum confiteretur. Peris severantem, prope portam atrii exterioris orientalem collocabant, atque ornamento omnimodo muliebri , etiam solennibus capitis opereulis spoliatam τ ῶς inquit Philo ubi a hane rem elegantee explicat απαρ αἰτίαις ι γ qui mos omni in omnino causis seu Judieiis obtinet.Interpres ejus in omnibus controversiis eapitalibu0 vestibus induebant nigris. Mulierum item frequentia illuc ex more evocanda erat, ut erudiretur b sexus iB, ne ageret iuxta Vince facinora. Aderant qui vellent alii, exceptis ancillis ejusque atque oo 2 domesti-
324쪽
domesticis, si qui essent, servis qui summovendi erant, ne eerum praesentia dominae forte mens distraheretur. Dein monebat eam iterum de tota re Sacerdos huic rei praestitutus, atque ad jurabat idque lingua semper cujus ipsa non ignara i si non eoncubuit rir tecum Nnpudet linam ad immunditiemsub viro tuo iberaberis ut innocens ab a truistis amaris N male L. ; sin tu declinastisub marito tuo G ρoEuta es s ρosuit vir coxcubitum suum ad se extra maritum tuum, det teDo minus in execrationem re iuras in medio ρopuli tui, adeo ut faciat D minus corruere femur tuum.instari uterum tuum. Et ingrediantur aqua ista maledicta in piscera tua, ut intumescat uterus laus s corruere faciant femur tuum. Respondebat uxor, Amen, Amen, Iingua etiam sibi cognita. Ex mundissima dein membrana libello Saeeris dos, atramem ne Chalchantho, ut facilius abstergeretur confecto. praeter mulieris nomen, omnia adjurationis vocabula inscribebat &dimidium aquae textatium cs mensura quam τ' voeant sit sextarius ex aeneo labro, quod ex speculis mulierum conflatum juxta altare locum habuit, desumtum, ac poculo testaceo recens ficto infusum, pulvere pavimenti templi aut si comperiri nequibat , alim- de allato, inspergebat, commistis etiam quae amaritudinem adderent, veluti absinthio, id genus aliis. Abrasa dein quae libello inscribebantur atque abstersas adeo ut ne vestigium restaret in poeulum item injiciebantur. Sacerdos tune alius vestes ei corde tenus dilacerabat, nudato usque ad crines capite, eincinnos, si qui erant, abscondebat, & fune, si comparari posset, AEgyptio quo digypti miracula in animum ei facilius reducerentur vestes ei Iaceras supra mammillas circumcingebat. AEgyptio dein canistro afferebat decimam partem Ephi farinae hordeaceae ex mariti apothecis desumtam,& mulieri tradebat. Nee unica plures erant oblationes, tametsi cum pluribus occultata fuisset uxor, de quibus a viro praemonita fuisset. Tum Oblationem hane in sartaginem imponebat sine oleo, sine thure I quorum si alterutrum adjiceret, ex lege vapulabat semel; sint rumque, bis, ut qui bis reus in ipsum legis sermonem. Dum haec fiebant, poculum aquae amarae ignebat Sacerdos, qui miscuerat, idque in
325쪽
eonspeistumulieris,eui jars in Examen praebebatur.Simul atque bibetae illa sartaginem in manus ei dabat Sacerdos, ita tamen, ut ejusce manus simul subesset. Oblatione demum solenni seu Saerificiis ejusmodi agitatione,ad Australe altaris cornu interius delatis, pars in sessimentum a abibat,& quod reliquum erat,comedebant Sacerdotes, nisi maritus ipse Sacerdos esset .Etenim tunc tu cinerum receptaculum rejiςiebatur tota. Et rite satis fuisset res etiam peracta, tametsi Sacrificium Potationem antecesserat. Si pota innocens esset ipsa, domum redibat, marito deinnuo licita; quin augebatur ei venustas faciei, corporis firmitudo, Reeunditas eaque masculorum Sc cum facili partu. Sin vero adulteiarii rea, illico facies ejus expallescebat ac proruebant oeuli, atque ne itemplum atriave ejus inquinaret, statim educta', intumescente ventre ac femore putrescente, moriebatur. Nec dissimili modo eadem ipsa hora, qua mortua est ipsa, moriebatur item adulter, cujus nomine a quas amaras potaverat. Sic illi. Si nota ventris tumore ae femoris putredine, sed alio morbi genere laborare ineiperet, licita marito eis rati Interdiu tantum, non nocte Examen hoc rite fiebat. Unico vero d binae non potabant. Et nullus erat dies huic examini minimo idoneus i tametsi unicus esset,quo, ante alios,quotannis hae de re solis liciti essent tribunalium praefecti; ut statim ostenditur. Si ob timorem profiteretur se uxor aquas recusare, nihilominus si vellet, denuo ad eas admitti poterat. Sin simpliciter semel recusarat, modo integra es.set valetudme,retractare nefas habebatur. Si recusarat bibere ante ab- rasum libellum, reponebatur is in gazophylacio, neque fas erat, ut a lius cuiuspiam examini inserviret.Tune etiam oblatio in receptaculum einerum rejieiebatur. At post abratum libellum recusare nefas adeo erat, ut etiam vi cogeretur potare, sed non sine praeeunte hujusmodi
326쪽
Filia mea, si adeo certum fit te innocentem esse, ex fiducia innocentia 'tua bibe; nec omnino timeas I quoniam aqua non aliterse habent ae peis
nexu ecum super carnem ammatis. Si pulnus ibι fuerit, dolorem affera re iν rodis; sin vero vulavi ibi non Au,nullum omnino a re dolorem.
Si fateretur se pollutam, effandebantur statim aquae PNU Vm ne: p Da quoniam in eis sanctitas a non erat. Scilicet Ianctae dicuntur aquae in ipsa lege, non quod ipsae sanctae, sed quia ex aeneo b labro, quod sanctum erat, desumebantur. Unde etiam Onhelos paraphrastes pro p aquis sanctis, diserte in ipsa lege habet 'n aquas labri quod diximus. Si forte ante potationem effunderetur aqua libelli ramentis commixta, de riuo redintegrabatur rςs tota. Aqua nova, novus libellus adhibe- 'batur. Fatente autem ipsa, aut nolente eam potare marito, aut sive hoe sive illa ante priationem moriente, aut si adesset testis adulterii unde aquis ut ante diximus, locus non eratJ tota oblatio comburebatur. In mores autem receptum erat, ut pro arbitratu suo maritus horrendum carmen subituram uxorem rite posset agere, ut de suspectis adulteriis aliis simul, praeeunte Sacerdote, juraret, iisque ob quae seorsim' nullo modo alias ad hujusmodi examen deduci potuisseti Nimirum, nee se dum sponsa erat ante sc) deductionem, nec dum uxorante repudium, ubi redux eidem nupserat, nec si fratria esset, superstiis te priori viro adulterium commisisse. Nam si commiserar,Leviro et iam interdicebatur, quia & inde interdicta marito superstiti. Unde ipotestas Leviro eam ad hujusmodi juramentum tunc adigendi. Et: de adultera marito interdicta inferius plura. De Stupro autem sive ante sponsalia sive, ubi redux nupserat, post repudium & ante secunda sponsalia i quoniam inde marito illicita non fiebat J juramentum hete exigi nequitat. Et subjuncta responsione Amen, Amem examinis diris mulier se devovebat, tam horum d) nomine, quam ad elu-
327쪽
endam suspicionem, cujus gratia rite in forum fuisset deducta. Nonnullorum sententia etiam erat juramentum de futuro, nee se adulterium commissuram, marito heic exigere fas fuisse. Ceterum ea noureeipitur. Vide item quae hac sa dere Philo. Quae vero de examinis hujus formula diximus, in desuetudinem abiere, cum in seculo Excidium secundi templi proxime antecedente insignitereresceret adulterorum numerus,idque ex eis inprimis, qui mariti essent. Etenim ubi maritus illicito pollutus erat concubitu, vim nullam in aquis inesse, opinio, ut dictum est supra, obtinuit. Et Tetragrammaton nomen in
eassum abstOrgi nolebant. Hoc est quod legitur in b Misina. a n
Ex quo multiplicatisunt adulteri, de aerunt aqua amaraia Et Rabbi Iochanan Ben Zacat finem eis dedit, juxta id quod dicitur; Non vi Ambosuper sil vestas quadfornieata sunt, σsuperstonsas Ues in quod machatasunt, quia re ipsi mariti ea ον ris separati sunt σcum meretrici ου sacrificaris. Ad quem loeum Gemara d) Hieroso lymitana, Legis verba sunt, Et erit mulier se) in maledictionem iu
Unde animadvertendum, id obtinere, quamdiu populus ejus mori fuerit satis integris, minimepsqua erigistis omnino inquinaperi Adbieirur item in lege re vir ενιι innoceas ab iniquitate. Ilvano igitur uxor portag iniquitatem suam Tumsolummodo, tum vir inno tens est ab rniquitate. Inde Pseudo- Urielides locum illum ad calcemlagis paraphrasi sua Chaldaica sie interpretatur, Uria 'NPI pNJ
328쪽
orit manit tu a pG cinis, uxor i a infe recipias peccatum suum. Florete autem Iochanan Ben Zarai, Doctor perquam illustris, lub Chtisti a) tempora, & usque ad Vospasianum seu templi secundi Excidium Nixit. Sed vero ingravescente etiam , ipse eodem aevo, Roma notum imperio judiciorum capitalium adeoque hujus proculdubio examinis , quod capitale erat, jus minuebatur tribunalibus Eis braeorum, licet non penitus, ni fallor, ablatum, quod tamen omniis no factum XL. Annis ante excidium templi, plerunque volunt viri eruditi, qua de re alibi. Postquam vero in desuetudinem ita abierat examen hoc capitalc seu Aquae Amarae potatia, inolevit, ut, ubi-ςunque ejusmodi Zelotypia ac praemonitio praetςr Occultationem, qualem diximus, soro testibus adhibitis constiterat, uxor dote spoliata statim esset dimittenda. Et de recentiorum Judaeorum hac in re moribus, vide Leonem Mutinensem sbὶ de Ritibus Ebraicis. Quod autem longe diversum habetur apud Mahumedanos de Uxore suspecta
Am bonis Deminabuι sic Retinensis, nec male, verb/tim qui eastas reuolieres infamant nec inde proferunt quatuor teste iusseandisunt plagis octoginra stolidem inebriato etiam debentur in Doctrina Mahumeis
329쪽
uxOR EBRAICA. LIB. III. CAP. XVI. ID 'si βηt pravaricatores. Verum qui postea bene egerint re fuerint
conpersi, Deus condonat re miseretur. Imponentes quiequam aculterium) uxoribus suis, nec habentes testimonium aliud praeter ser os, testimonium unius rigorum quatuor testimonia seu instar qua tuor ;Retinensis, quaterse jurent verum dicere si dixerit per Deum, se Perum durae re velut quintum adjiciat s Retinensis quintaque vice dia
eant) Maledictio De ι super eum, si mentiatur. Mulier nero interim non puniatur, si quatuor adhibeantur testimonia per Deum sitam fuleementitum s quintum accedat, quo iram Dei inse inpocat illa, si illa verum dixerit. Et de Quatuor testibus ibi plura.
De Adultera subi Morte punisi nequibat ae merseo suspecta Divoristio ejicienda, eaque tum Marito tum Adulteroseu Amasio pariter interdicta. Officium etiam hae in re Fori.
AD Adulterium de Zelotypiam, ubi nee Praemonitio nec Telles
nec eorum, quae sunt cetera capitalibus, judiciis necessaria, quidquam deerat, ea potissimum spectant, quae capitibus proxime superioribus aperuimus; tametsi interdum causae etiam divortii duntaxat&dotis dispendii interserantur. Quod vero ad Adulterium attinet, de quo capitale judicium, eo quod sive Praemonitio sive Testes deessent, haberi nequibat si palam id maritus viderat, aut illud narranti vicino crediderat, illicitus ei dein apud bonorum morum censores habebatur uxoris concubitus, ipsaque dimittenda sed non sine dote, nisi crimen fateretur ipsa. Nam tunc etiam dotali jure omnino excidebat. Nimirum peccasse volunt virum, qui uxorem ejusmodi retineret, veluti tum lenocinii reum,tum in posteros injurio-snm, atq; perinde ac si monitum commatis illius in Hellenistarum Salomonis Proverbiis ac plerisque vulgatae exemplaribus, sed nullis in P p codiciis Gem. Babylon. adiit. Κidosthim e . s.fol Ma. Maimonia. ha lac b. Ishoili cap. ιε. quem N vide halacb. Gitushim caF. V.
330쪽
bonam seu divortio dimittit, bona vicit. At qui retinet adu 'teram sinsipiens est N impius. vulgata , quι expedit miserem bonam expel- .he bonum, qui autem tenet adulteram, βωθι re insipiens. Et Hieronymus b ex .c. l. t ira, quae plane haee est ἔ situ adusteram tenet
flatis re impim est. Agnosci videtur eadem ipsa Chrysostomo e lectio, uti di Basilio is), Augustino se . aliis veterum quae & in Iute Canonico & apud Lombardum Scholasticosque g) obiter
item admitti solet. Unde & de adultera manifesta ae publice cognita . nec ad meliorem mentem redeunte & de ea, cujus peccatum tantum clancularium, aut quae ad mores rediit castos, distinguentes maxime Scholast ici, hane retineri posse alunt; non item illam ; saltem . ilicito dimittendam, triennii etiam poenitentiam praestituente cano
ne ii , si ejusmodi quis retineat. Adnotant autem aliqui veteribus Proverbiorum versionis vulgatae Exemplaribus deesse comma illud, nec codicibus multis si reperiri. Sed vero etiam apud Syracidemih legitur de uxore ejusmodi tam των σαρκῶν σου γοάπωa την acarnibus tuis absicinde eam, quibus in exemplaribus nonnullis adjicitur δέδου iam λυσos libellum re dimitte eam. Certe & ex jure Caesareo veteri uxor in Adulterio deprehensa l haud impunὶ retinenda; re qui m adulterii damnatam, si quocunque modo sto nam capitalem c id est heie relegationem seu deportationem; non mortem, quae nondum adulterio apud Romanos praestituta, ut superius ostensum evaseris,sciens duxerit vel reduxerat ege Iulia ex cau- .s lenocinii punitur. Neque inde de adulterio, ut de aliis capitalibus delictis, transigere cn licuit. Et vide, quae habet ad hane rem de Adul