Joannis Seldeni Uxor Ebraica absolvens nuptias et divortia veterum Ebreorum quibus accesserunt De successionibus in bona defunctorum & in Pontificatum libri ad leges veterum elaborati

301쪽

UXOR EBRA ICA. LIB. I. CAP. XI. 2L.Fn orat νθ ; quemadmodum itidem Ammonius fbJ qui sub annum a Iocvixit. Dein vero, Evangeliorum secundum Harmonias illas usum in Criente molevisse argumento est certissimo, quod Eusebius Caelariensis, ille Episcopus qui lub annum 3ro floruit canones illos decem ex Hammoniis illis construxerit, unde iam te di Lerni possent, quae n singulis Evani gelistarum, quae in imbris tantum, quae in duobus lolum, & dem uiri quae in unico aliquo haberentur. Atque m Canonis decimi in quo est

quae unicus aliquis habet in numeris ad Ioannem spectantibus, o elogesimus sextus perico pam historiolae hujus indicat. Et proculdubio in cod,-ee Eusebiano ipso, cui canon es illos is prunus aptavit, lecta est ut satis juxta illius sententiam recepta ; quoniam palam in harmoniis juxta quas ut ipse in Epistola ad Carpianum diserte monet sunt construisti ab eo illi canones, adeo est expressim agnita. Et dubitari nequit, quin Tatiani, Amismonii, Eusebii editiones ejusmodi data ab ipsis opera singulari atque eo inostituto, ut quid revera Evangelicum esset certius constaret, adornatae, Dinctiae fuerint juxta codices optimoriae quos possent illi seculis illis primitivi nancisci selectissimos, adeoque discrepantibus seu citra curam ejus mois' crediti scriptisue longe praeseiendo x. Non aliter ferme atque Taure lolii; Contii, Gothostedi, editiones Codicum Juris Caesarei, ac Novi Te-s dimenti Stephaniana, ex optimis vetustissimisque codicibus accuratius expressae reliquis citra eiusmodi curam p deuntibus sunt plane an leponendae. Evangelia hinc Graeca cum Canonibus illis eorumque in pagi Narum oris numeris adnotatis, in Oriente maximi habita & plerumque recepta sunt' quod scimus etiam, tum ex versionibus Arabica & AEthiopaea, quae illis insigniuntur, uti & codex manu seriptus, quem dixi, Arabicus. Latine autem inde ab Hieronymo edita sunt pariter cum Caronibus illis numerisque sic adjectis, ut in operibus ejus est videre, ubi praestantisimorum dictorum Canonum ad genuinam Evangeliorum lectionem lite digno leendam usum praedicat. Atque ut Eulebit

constructio illa siquae in Erasmi, Stephani, aliorum editionibus itent cernitur Graecis seu Orientalibus, ita Hieronymi Occidentalibus hac in re profuit, per quos Evangelia Canonibus & numeris illis

302쪽

1 o UXOR EBRAICA. LIB. III. CAP. XI. insgnita propagata lunt. Habetur in Bibliotheca Regia, ad S. Iacobi,

vetustisti nus Evangelicorum ejusmodi Codex Latinus literis aureis, in Charta bombycina coloris purpurei pulcherrime scriptus atque numeris Canonum in paginarum oris omatus, adeoque non sine adulterae historiola, quae item expressim in Victoris Capuani Harmonia ca) habetur. Conjectura est, eundem esse, quem Nilfridus& Eboracensis Hangui sta- dentis Antistes lcribi curavit sub annum Christi Ioo, de quo in eiusdem

Scribi Gangelii praecepit in ordine libros. Atque ita huic coaevus est alter in Bibliotheca Cattoniana ab Eadfritho Episcopo tunc Lindisfarnens nitidissime constriptus, atque ab Ald redo Presbytero Anglosaxonice versus, in quo Canonibus decem praefixis, numerisque eorum paginarum oris adjectis atque Evangelisti quolibet in capita signanter numerata pro lectionibus solennibus distributo non ut faculis recentio cibus c , sed ita ut Matthaei sint 88, Marci 4s, Lucae 94, &Ioannis 42; & aliter atque aliter capita Ieculis illis sunt divisa, quod ex codicibus vetustissimis Icimus vigesimu in Joannis caput, quod nihil aliud est praeter ipsam Adulterae historiolam, per se inter legenda in Quadragesima numeratur. Alia perquam antiqua apud nos Evangeliorum exemplaria nec sine Canonibus illis numerisque atque historia hae vidi. quorum unicum Athelstani Regis erat. Et tametsi editiones Latinae, q aetypis fiunt, satis paucae Canones illos numerosque habent, nihilominus earum prima quantum video) saltem perquam vetusta lummaque cum cura, pio seculi indole, formata eis non caret. Ea nempe quam Lugdumno debemus annoque Christi i 23. ab Ioanne de Gradibus juris utriusque Professore adornatam. Et iam in ritualibus Ecclesiae Romanae priseis per leopae illius lectio assignatur Sabbato Dominicam Quadragesimae tertiam insequenti ' , uti in Evangeliis Anglo- Saxonicis olim typis editis a) Cup rao. aὶ Apud Bedam hist. Anglorum lib. s. cap. ro. cὶ De Uaria

303쪽

Qtis quae alia siunta jam dictis, & recentiora in totum illud, quod i commate 4o Capitis Septimi ad comma ri Octavi diei Iovis Septimonae dragesimae quintae. Atque ut pariter eum Evangelistae reliquis receptam historiam hanc memorat Hinc marus saJAntistes Rhemensis qui lubannum 83o floruitst quemadmodum ferme Patre insigniores Occidem is, Hieronymus, Augustinus, Ambrosius diu ante leu sub annum 4 o. Nec solum in Occidente solennis fuit hujus in Ecclesiis lectio funde genu nam esse historiam illam ex Oecidentalis Eceseliae judicio . eiustissimo pa- Iam est, tametsi interim in Ritualibus Anglicanis seculorum recentiorum lectionem lolennem supplesse nulli bi comperiamJ verum etiam in Oriente. Nam die Aprilis primo Maria: AEgyptiacae squae ejurato libidinis usu pristino sub Iustini tempora fbJ seu annum Christi 1ro. vixitJ velut

adulterae huic congeneri sacro quotannis legitur, ut ex ritualibus scJ liquet Orientis. Id verum est in Evangeliis, in quae Commentaria scripsit Theophylactus Bulgariae Antistes quorum exemplar M s. per vetustum penes me jam est 3 omnino deesse. Et vixit quidem ii Ie sub annum p oo. Sed illud inde solum evenit, quod Chrylostomi, cujus codici, ut dictum est, deerat, in omnibus sequax fuerit Theophylactus, & velut ejus tantum, ut docti iciunt, epitomator. Simile quidem dicendum de Evangelio Ioannis in Catena patrum Graecorum a Corderio edito cui etiam pericopa haec deest Habetur in Bibliotheca Vaticana exemplar Persicum quatuor Evan. gelicorum anno Christi I6os Agrae, quae primaria est Imperatoris Mogoriensis urbs, transcriptum c codice anno Hegirae 79o seu Christi 1388 exarato,cujus lingua vetustiora tempora saepius redolere dicitur. Ab Hieronymo Xavetio illuc allatum est missumve. In hoc etiam habetur quidem historiola illa adulterae eaque ipsissima, quae t n Graeco, ted aliter collocata. Nempe in Capite sjuxta Capitum quibus utimur,distributionemJdecimo, eum ad octavum in Graecis, Latinis, Syriacis, Arabicis, dii hiopicis, reliquis attineat. , Ita scilicet mihi observavit Vir undiquaque doctissimus

304쪽

annes Grevius Astronomiae in Academia oseniensi Professor dignissimus, ex notis scilicet suis qtias inde sumst. Sunt autem qui ex anua alibus, nestio quibus sa) H panorum Hebraeorum collegerint, mulierem is- Lam deprete a m in adulterio conjugem fuisses nio conficti Manasse Hie-iosolymirant oe vocatam esse S sonam; fuisse formina anctissimam aeu Zais N Pipum Jacobum venientem in Imriviam secutam esse, ibique remansisse aedemum iam finem ad Dominum migra e. De poena adulterii ubi memorata Christique verbis, vide prae alιis Hugonem Grotium in Notis adjectis. Et de lapidatione, quae tum .i orensis erat ex lege, tum po- .pularis interdum ex impetu vulgi b , velut Zelotarum me quibus nos sitit alibi 'ὶ vides; Josephum Limchium in Davidis filii Commentarii ad Ereclitelem c) ibique Christianos Scriptores. Certe hi uti & patrea vetustissimi de poena hac velut adulteris perpc tuo irroganda loqui solent- d) seu saxis obruendos eos vocantes universos excepta duntaxat τ Ωρεια, id est, juxta ante e) dicta, atque ut recte vertit Hervetus f) Climentem Alexandrinum , Sacerriti silia fg seu, ut Iosephusiae Apiων γεγεν αενη ex Sacerdotibin n. m, non uxore Sacerdotis, ut infeliciter nono hilli Clamentis Alexandrini versionem emendarunt.

CAP. XII.

Philonis Iudaei Alexandrini,de Meretricum qualiumcunque' poena apud Ebrator capitali sementia, st Talmudicp S hola alieno sima, expenditur ; uti συαιdem de ultimo supplicio ubique gentium Adulteris praestito. De in Adulterio deprehensis ac Vindem poena in veteri Jure Caesareo, alibi qux. Ea de re Leonis π Majoriani Augustorum Novella C 3nstitutio emendatius ex codice Δ s. editur. Leges hae de

305쪽

uXOR EBRAICA. LIR III. CAP. XII. V;AT interca mirum est, Philonem Iudaeum ipsum , sed Alexandrianum, Tum' ta meretrιcem qualemcunque, sive nuptam sive innuptamquaestum corporis exercentem, lapidibus ex ligeMolai- ea obruendam docere ἰ cum nulli bi poena capitalis nedum lapidatio ejusmodi delicto in ea praestituatur. Expressim quidem vetitum illud, de quo libro diximus primo sa). Et verberibus luendum. Sed Philo diserte de meretrice ejusmodi qualicunque nam de simplici sive Vir ginis sive viduae talpro aliter ipse expressim I nec alia quam verberum poena puniri) ως sbJ λυμη S si aes κοινον μίασμα καγλάιέβω ut pestis ac pernicies labesque ubi casexu obruatur. Unde etiam per prolepsia apud eum scJ Iosephus Patriarcha Potipharis uxori eum illicienti, alias ait apud gentes scorta adolescentibus lege permitti, nostratibus vero interdici ι ἀλλα-λνα- quin re meretricinem potia mortis procribitur. Atqui tametsi ex more seu lege aliqua singulari eomburenda erat hoc nomine Thamar sdJ ante legem Mosaicam,nihilominus in hujus capitibus el ubi interdicitur scortum, nulla omnino poena expressim nedum capitalis adjicitur. Et Philo hete a Talmudiea doctrina est plane alienissimus, qua scilicet quoties poenae genus non exprimitur, id quod vetatur verberibus est puniendum. Sed vero ut eapitali supplicio plectebantur apud Iudaeos adulteri, sie juxta Philonem fgJ etiam nullibi non eapite plecti jure potuerea saltem deprehensi a deprehendentibus. Alieno, inquit apud eum Iosephus Patriarcha, insidiar 'natrimonio crimen est ..' φῶς ἀνθρωπως φονε qνod--mlium quis nam non eade vindicat.Quod explicans of si, inquit, τε ν άμω ἐιωώας ala φέρεar, μιονα τουθ' αξινε Dνά σ

306쪽

uXOR EBRAICA. LIB. III. CAP. XII. Obtinuit igitur Philonis aevo s floruit ille naulo post Christi ascensum) ae

praeeunte, si ei fides habenda, ut in ipso a iuste iii istu deprehensi passim impune necari possent; idque ut videtur a quovis deprehendente, nec selum a marito aut propinquo. Certe Solonis sa lex erat, ἐαν me μοι χώλα si1, ο ι ἀν βουλη ex est, Si quis adulterum deprehenderat; de eo quod Bbueritflatuat. Et oe maritali jure velut heic receptissimo Cato b) in orat ion e de dote, In aduiserio uxorem tuam si deprehendisses, sine udicio impune necares: cui consonae XII Tabulae c Moechum in aculterio deprehensum impune necato. Vide sis autem hac de re Libanii Sophistae d de. clamationem. Atque aliae quae citra iunt mortem poenae pro deprehendentis arbitrio irrogatae; quod scimus ex Scholiaste in Aristophanis plutum, Iuvenale se , Martiale 0 aliis. Unde illud Syncerasti apud Plautum g . ML auid agis y ST. facio quod mans o marchι haud ferme

solent. MI. auid id est y ST. refers vasa salva. Certe & apud Anglosjus ejusmodi moechum deprehensum mutilandi maritale olim viguisse videtur, saltem si maritus zelotypus omnimodo uxoris suae congressu praemonens interdixisset. Iuris hujus vestigia sunt in tabulis publicis temporis Ioannis Regis, leu quae ad annum millesimum circiter ducentesimum attinent. Literae ibi habentur Regiae s* ad Vicecomitem seu Praesidem provinciae South antoniensis, quae ita sonant. Tibiρracipimus quod diluenter inquiri facias pre legales homines de vicineto de Catadeursi Robertus Pιncerna habens suo ectum millielmam QBate quod cam xxore sua adulterium committeret prohibuit ei ingressum domissuae; Et si idem WEulinus post prohibitionem istam domum ipsius Roberta ingressus

adulter um predictum commiserit, unde praefatω Roberitu mentula eum

prιvavit. Ostinquisitio dixerit quod ita sit, tunc eidem Roberto σμίουροι eum eo erant ad hoc faciendum ternim σ catalia sua ilia occasione in manum norinum sita in pace esse facias , donee aliud inde tibi praecep .

rimus.

307쪽

uXOR EBRAlCA. LIB. III. CAp. XII. 273

risus. Et peritatem iliam Inquisitionis Galfridosilio Petri Iustitiaνio nο-sros Baronibuι de Scaecario scirefacias. Nimirum ex Henrico de Braciona sa) liquet, jus illo in seculo apud nos obtinuisse, ut, D quis alterius virilia abscidisset citra se ilicet aut jus jam dictum maritale, aut judicium forense. quo is, a quo membrum aliquod alterius mutilatum fuisset, testiculi, aut oculis b I aepius privabatur, uti & qui Virginem vi stupraverat sive hoc uolens fecusetsive inpitu , sequeretur poena ast quando eviralis, aliis

quando perpetuum exιtium cum omnium bonorum ademtione. Cupis rei

exemplum est illustre apud Matthaeum Parisium sc), ubi refert, sub Henricum Regem tertium,Joannem Britonem seu Le B etun ordinis equestris virum aliosque nobiles non paucoε exules factos bonisque univertis mulistatos, eo quod Godefridi de VPers equitis Norfoleiensis, qui pudicitiae

filiae Ioannis insidiatus esset, membra genitalia abscidissent. Et Rex tuae νoee pracmia jin sit pro lege acclamari, 'est sumat quis, ni ro conjuge, adulterum membris mucriare gentralibus. Quod scilicet juri ante recepto consonum. Etiam expres Iam habetur in tabulis publiei, id testimonium sententiae in Ioannem illum, qui abjuravit ut ibi dicituistreenum propter feloniam, quam perpetravit in Goae ridum de Misiera& bonis multatus est fecundam rum consuetudinem. Diu autem est quod jus ejusmodi apud nos evanuit. Sed hoc Obiter. Etiam de deis prehensis impune, id est utrisque , occisis a patre sive naturali su adoptivo, idque ex lege Iulia luculenta sunt in Iure se Caesareo tectimonia ; quod juris marito illic negatur, nisi in domo sua deprehen . dantur & adulter persona sit infamis. Discriminis ratio est, quia ut patrem consilium pro liberis capere praesumitur , sic maritum caloreMm 2 nimis ast Lib. de corona eap. M. f. s. *J Fleta lib. r. cap. o. π νide Bracton. lib. de Coronae .aI. in Anno layy fuia. Hen 3.ρet 7 7 Edit. Londi-m iis o. μ)Rot.Claus HIDnJ. membr.F. seὶ Paulin sentia. e V 2ς Lao. π a . D. tit. ad legem Iuliam de Adult. collat.leg Mociis. σ Rom.tit. de

308쪽

nimis ae impetu ducia Ideoque par utrique non permissa lirentia. Atque injudicatos ua impune necari adeo postea receptum est etiam inter Chiistianos, ut generali nomine legis mundana injure pontificio sa)designetur. Et quae morem plane receptum redolent, oeeurrunt apud Hincmarum in b) Responsione de divortio Bosonis de uxoris suae. δ: Nicolaum Papam primum in epistola e ad Rodulfum Archiepiscopum Bitui i censem. Certe ab Iurisconsultis admitti solet ut plane licitu ubi lex scilicet seu mos singularis non obstat in foro saltem contentioso. . An in foro conscientiae, quaestio est celebris , negantibus quidem omnino Viris consultissimis d) ac opinionem hele negativam communem esse asserentibus; etiam & caedem ejusmodi peccatum esse mortale. II examen opimo finquit Iulius ClamsJ mihi nunquam acuit. Impium es enim judicio meo dicere apud nos vgere legem, qua peccatum morarie cst mitti permittat. Sed & hac de re vide inprimis Ferdinandum vasquium

e in Controversis, Petrum dirodium f , Aloysium Riceium, sig),

Basilium Pontium th praeter Conscientiae Casuum dil putatores o vios ; uti etiam quae de Zelotarum jure apud Ebratos veteres alibi tradi vidimus nos ci); Etiam in Partitas Hispanorum k , Legesque Lusita-- notum si recipitur heic jus vetus Caesareum , uti item in populorum aliis quot aliorum mores. Imo S ex Jure Iustinianeo, si suspicetur vir, quempiam uxoris suae pudicitiae insidiari, &post tres contestationes seu denum

tiationes, quibus omnimc dus uxoris & insidiantis congressus veretur, invenerat eum convenIentemsua inori quidem insua domo aut i us uxoris aut adulteri aut in popinis aut insuburbanis, permittitur sar) luentia manto propriis manibuι talempeνιmere nasiam sericulum ex hoe f - ἐπιμ

309쪽

dant . ut ut autem se res habuerit, ius illud deprehensos oeeidendi quam D praedi eat Philo, neque in Susannae pro deprehensi habitae historia, neque in adulterae in Evangelio Ioannis cai ia , omnino admitti vide ur.' Quod vero ad illa Philonis attinet, quibus Adulterium mo te passim mul tandum, uti apud Ebraeos assuri uiuetur ι eerie, dum vixit Philo, ne AEgyptiis quidem, inter quos ille, utpote Alexandrinus, poenae ejusmodi uiuuerat forensis, uti nee Atheniensibus aut Romanis; ut de aliis lateam. DOAEgyptiis diserte Diodorus Siculus saλ; Adulterium apud eos vi commin sum genitalium abscissione, sine vi mille plagis adultero, narium sb) de truncatione adulterae irrogandis punitum; licet seculis vel uη i ssimis adul- Rras quasdam a Sesostri Rege vivi comburio plexas memoret idem c Scriptor. A henis autem si quis reus peractus ἄπἰ τὰ δικαιτηε ου, α c.ῖ α, βουληθῆ Iuricium erat meum pro arbitrio ani inmadpertere, μι epta poena gladu, ut expressim legitur apud Demosth nem tu , quo spectat illud Libanii Sophistae in De vita fila ,. ubi veteribus ait in more fuisse moechis pudenda demetere. Utrum autem ex juro Caelareo veteri poena Adulterii forensis esset vitae amisso saepe dispum latum est. Scilicet an a lege Iulia aliave hae vetustiori. Sed a Viris doctissimis satis est demonstratum ex iure recepto p*nam us modi non irrogandam fuisse , antequam ab Augustis Christianis.

mus exeiperetur, sed Relegationem aliamve ei tra mortem coerciti innem. Qua de re praeter titulos in Iuris Caesarei eorpore hac si

sit. Ios

310쪽

i s u XOR EBRAICA. LIB. III. CAP. XII.

dentium a , alios satis obvios, maxime qui ad g. item lex Iulia Instit. . sit . de pubiscis Iudiciis, ubi lex Iuba de Adulteriu, qua poenam gladii ibi memoratam spectat, plane pro eo quod est simpliciter lex de Adulteriis quae Iuliae nomine tamdiu innotuerat non pro lege ipsa ea quae ab Augusto b) lata est indeque in Iulii Caesaris honorem Iulia dicta. Haud serme aliter atque etiam apud nos sverbi gratia) tutores simplicitet seu ex iure nostro civili, id est Anglicano dati a viris do istissimis scJ pro eis qui ex lege Attilia & ex Iulia & Titia olim in Roma veteri & provinciis dabantur. sumti sunt; juxta quam rationem legis Falcidiae, Aquiliae eis

natusconsultu Trebelliani verba apud nostrates etiam interdum fiunt, dum nihil aliud intelligunt praeter simplex damnum illatum, legatorum modum, haereditatem fidei commissariam, nulla omnino live tempora sive personas speciesὶ habita eorum qui legum harum autorqs fuere ratio mne. Alia sunt non pauca ejusmodi. Et Augustinus L J; Romam Antia

qui adulteras foeminas, quampis aliqua damnatione,nusia tamen morte plectebant. De antiquis diserte loquitur & jure praestituto punitis, nec pro tyrannorum arbitrio occisis. Nam certum est interea ab Augusto dJ etiam suas leges egrediente adulteros morte punitos aliquos, uti dc pol te

ab Opilio Macrino. Adulterii reos semper pivos simul incendit junctis eorporibω, ut de eo Iulius Capitolinus. Alia sunt ejusmodi aliquot seJ in seculis Christianismum imperii praecedentibus, sed libero dominantium ju

se non lege recepta omnino nitentia. Vulgo autem habetur Constantinus magnus autor primus legis, qua mors adulteris ex Iure Caesareo irrois

genda. Et sane in Codice Iustinianeo occurrit rescriptum eius ad Evagrium de accusatoribus adulterii, ad cujus calcem adjicitur, Sacrilegos autem Nutiarum gladio stuniri oportet I temporis autem signatio est VII. Kal. Maii Constantino Aug. VII. 9 Constantio Caesare consilibus. Anno sempe itaChrilli 326 rescriptum tribuitur. Et verum quidem est rescri