장음표시 사용
331쪽
uXOR EBRAICA. LIB. III. CAP. XVI.
tera postea Iustinianus sa),&Graeeorum recentiorum cbsententias reisceptas, quae in Basilicis, Harmenopulo, aliis, juri Caesareo veteri satis eonsonae. Quin & in legibus Atticis λαειδαν ἔλοι τ μοιχ- τω ελο τι συνοικειν τῆ πινουπι.ευ δὲ συνοικῆ ατιμ Dω Cum deprehensa in adulterio uxore marito non licet cohabitare; quodueceris infamis esto, ut apud Demosthenem in oratione in Neaeram. Uiberint hei edoctiores, utrum ad receptam inter Ebraeos sententiam hanc di adultera non retinenda spectarit illud Iosephi de B. Virgine gravida, antequam cum ea convenisset, Ioseph cc aurem vir e . ,eum esset justus noctit eam traducere,voluit occultὸ dimittere eam. Sed ea de re plura mox.. Natum puto Comma illud ex Commentariolo seu
glossemate aliquo in illud, quod proxime ibi praecedit NKΣ : N NE plcri pz ' PIP aqui invenit mulierem seu uxorem ρnvenit
bonum ; σ hauriet jucunditatem a Domino. Scilicet intelligi solet ac si dictum, quι invenit uxorem seu mutierem Bonam, ut expressim in ipsa versione tum Vulgatus tum Graeci, uti item Iudaei Hispanienses. qui vertunt ibi Fallo muger uenas)fasio bien, Isaco volunt ad de A. Et dicta quae sequuntur in Graeca dc Vulgata de Adultera non retinenda, velut antithe tum leu commentatio ex margine in contextum videtur irrepsisse. Neque vero sententia forensi vir cogebatur uxorem vehat adulteram apud Ebraeos dimittere, nisi adessent testes minimum bini aut aliae probationes legitimae seu indicia, quae vehementis adulterii suspicionis supplerent caulas citra flagitii probationes, quae capitalem poenam inducerent. Si adessent, maritum qui divortio non ejiceret, plagis puniebant λ, usque dum se libentei ejecturum profiteretur. Sed regulariter obtinebant haec de adulterio tantum, ubi ne que Error neque Vis intervenerat. Quae tamen exceptio ad uxores Sacerdotum non attinuit. Etenim sive vi sive errore adultera uxor
Sacerdotis, ei perpetuo dein interdicebatur, nomine nari seu scorti;
332쪽
qua de refuse a alibi. Sed sine dispendio dotis tum erat dimittenda. Ubi nec vis aut error erat, idem generi Sacerdotali quod ceteris hei ejus. Zelotypi uxor b quam post solennem praemonitionem ipse viderat in secretum, quo occultaretur seu semot is arbitris ageret cum eo, de quo praemonita est, abiisse ibique N dum pollui posset , juxta superius dicta, cum eo mansisse, nec interea ob testium detectum ad Aquarum examen deducere quibat, velut inter dicta tamen ob sceleris praesumtionem erat dimittenda , sed non sine dote. Quod ipsum dicendum,ubi fama aut testis ejusmodi rei unicus haberetur, cui stili licet maritus praebebat fidem. At si, uxore aquarum Examen subitura, testis unicus adesset sive foemina sive servus sive ancilla aliusve, qui alioquin intestabilis habitus adulterii cum eo, de quo praemonita est, commissi, ad potationem non admissa, sine dote atque ut illicita viro erat ejicienda. Ex ipsa enim Zelotypia ac deductione ejus in examen, de fide quam haberet testi maritus praesumebatur. Etiam ex Zelotypia lori, cujus jurisdictioni lisperat uxor, habe-hantur interdum maritis illicitae uxores, etiam & jure dotali excidebant. Praeter maritum autem nemo ad aquarum Examen adigere potuit. At vero, ubi maritus surdus erat, mentis inops, peregre pr fectus, aut eustodiae traditus,& publica libidinis infamia interam laborabat uxor, licet eam non ad Aquarum examen, nihilominus ad Praeis monitionem evocabat forum. Si eam cum eo, de quo ita Praemonita
est, postmodum in secreto, dum pollui posset, egisse ex bincrum test, monio liqueret, e sententia fori & marito interdicebatur & jure dot Ii omnimodo excidebat; dilacerato etiam apud acta dotis libello. Maritus dein convalescens, redux, seu custodia liberatus libe Ilo diavortii eam ejiciebat. Hac de re uti etiam de eis, quae ad aquarum examen fuere deducendae, aliisque aliquot causis publicis quotannis X Udie Adar mensis qui Februario Iuliano proxime quadrat quam alias Lllicitiores erant tribunalium praesecti. Misina st NI
333쪽
ux R. EARAICA. LIB. III. CAP. XVI.
'Hi 'ta lac Decimo quinto die mensis Adar legunt librum Esther oppidatim'. s itinera, plateas atque aquaeductus eurant; quinoe omnia, qua adpublicum inprimis attinent, adgrediuntur. Scilicet de festo Purim ta) verba fiunt. Inter ea autem quae ad publieum helcattinent, recensetur in Gemara Hierosolymitana, praeter devotorum Sacrorumque bonorum redemtionem ψ, vitulam decervicandam
e , servum Ebratum subula d) perforandum, vaecae ruis e sacrifieium, & mundandam f lepram,Potatio uxoris suspectae. Tam autem eae, quae ex Zelotypia illa, quam diximus, fori quam quae exsolenni ad examen aquaram deductione dotibus & jure conjugali excidebant sjuxta jam dicta vetitae sunt non Maritis solum perpetuo sed etiam Amasis seu iis, quibuscum in secreto praemonitae egerant. Adeoque ut, tametsi g , sine testibus impudicitiae binis, alusve, qualia diximus, indiciis, non cogebatur ex sententia forensi maritus uxorem sibi adulteram,nedum suspectam, dimittere squam tamen, si sciret aut ex testimonio famave crederet esse adulteram, retinere ei nefas, ut dictum est, habebatur) nihilominus, si is, de quo praemonuerat sive vir Zelotypus sive forum,dimissam sive aquis, ut ostentum est ante, liberam sive merit6 modo itidem indieato, suspectam in uxorem duxerat, sine dote erat ejicienda, velut amasio interdicta. Nec retineri eam sinebat ex ossi eio forum. 4mo si ea, quae non praemonita a priore marito, adulterii cum eo, cui jam dimissa nupserat, commissi infamia per biduum quasi constante labo rasset projectaeque impudicitiae, tametsi non ipsius adulisterii, testes essent reperti, nequc ex ea hactenus suscepisset prolem maritus secundus, sine dote ab eo erat ejicienda. Quod non obtinuit, si prolem hac in specie susceperat illa. At si ipsius adulterii testes re perti, etiam ita elicienda fuit quotcunque liberi antea suscepti. Summa ferme erat nec Adulteram martio, neque post Praemonitionem metato Suspectam, nec eam in qua maritus ipla, dum prioris durabant
334쪽
nuptiae, adulter suerat, rite fuisse retinendam. Sed Dotis ratio erat heie interdum alia atque alia,quam dc satis superque Ostendimus. Firmant receptissimam sibi de Λdultera & Suspecta ita interdicta sententiam verbis legis sacrae de Divortiis. Verba sunt,Non poterit marit prioν eam recipepe in uxorem qua r 'N Tm ' N N postquam /ca eapoctata est, quia abominatio es c c. Vocabula illa ad uxorem repudiatam primario spectantia ita seorsim s ut fieri apud eos non raro amatJ capiunt, ut omnimodam etiam uxorem ita pollutam sive adulterio sive, post praemonitionem, occultatione, intelligi velint. Diserte etiam ajunt sensum insuper esse perinde, ac si scriptum esset 'N E n 'IN nec eam qua postum est, atque ae si caput illud legis ita fuisset conceptum. Non poterit maritus prior, qui dimi. st eam recipere in uxorem, nec poterit recipere aut retinere aliquam, quae polluta est. Plagarum poenam subibat, quicunque sive reciperet sive retineret foeminam sie, ut diximus, sententia forensi interdictam. Hinc etiam uno pronuntiant ore, uxorem quae secundum, viro se perstiis te b), nuberet, tam primo quam secundum interdictam fuisse ; stilicet ut utrique pollutam. Sed etsi decerptum legis illius fragmentum velut in partes heic trahunt quale fieri solet, ubi majorum institutis vim seu rationem corrogare nitunturὶ attamen ex institutis ejusmodi S receptis moribus,quae hac de re tradimus, omnino pendare rem dubitandum non est. a) Deut. a . . b Maimonid. balach. Girushin eap.ro. π u.
De Uxore ob Impudicitiam leviorem infami ac Ufensis ovi He in Mosai ea sive in judaica 3 Quantiis dicta Instituta. De fceminis velaniadis, Iactum Dolis, alterutrius conjugum corporis vitiis.
HActenus de uxoribus sive Adulterii sive gravioris Susipicionia
causa interdictis aut quae rite ideo nequibat retineri, actum est. Sunt etiam leviores Causae, ob quas tametsi, pro maritorum duntaxat arbitrio, ejiciendae crant, lure nihilominus omnimod
335쪽
uxoR EBRAICA LIR III. CAp. XVII. I 3
modo dotali ejectae excidebant. Ejusmodi fuere uxores infames seu quae ejici possent v muri ob malam tantummodo famam, non qualis adulterium omnino assereret, nedum ad Aquarum Examen eas adigeret, sed qualis sine Praemonitione nec tame sine testibus fide dignis firmaret, eas cum aliis se gessisse aut se gerere saltem vitas esse inhonestius ae impudentius, quam pudicae uxore spro more patrio, facere solerent deberentve. Eae item quae in Mosaica aut ludaica Instituta s hae de re signantius dicta I conjugalia committerent; aliae, de quibus statim. In uxorum infamium genere censebatur ea, quam testes statim, postquam a cubiculo ejus sa exi erat juvenis aliquis, praeter malitum, alius, solam ibi se reperisse dixerant Imari femorialia seu subligaculum aut succinctorium , velut nuper exutum, induentem seu eo se accingentem. seu Daν id est subligaculum seuIuccinctorium, indumentum erat nau. liebre ab Erra, ut a Talmudicis, dicitur uxoribus o praestitutum Uu Derecundra causa, perpetuo, sive domi sive iai as vellitat agerent, gerendum. Eo circumquaque sive contexto sive consulo atque ad poplites saltem demisso ita cingebatur me dium eorporis, ut indusia ae vestes interiores, quae sive laxiores erant sive scissuras apertiores, usque strictius cohiberentur, quod ex lariptis Magistrorum μὶ elicere non est diffelle. David de Pomis
rtum, seu, ut alia volunt, id quo mutieres veste uas succingunt, dicto ItaliceJ grembiati ainsenale. iuvenem quem diximus, sive amat odiculum sive quemvis alium libidinis ita suspectum intelligas. Sed exein-plum, quod affertur in Talmude utroque, in de P quod mercatorem generatim denotans usurpatur hete pro mercatore pigmen torum, aromatum, id genus aliorum, quae ad venustatem ae de Iicias
336쪽
- - UXOR EBRAICA. LIB. III. CAP. XVII. puellae ambire solent. Salomon Iarchius ;l in EUprin, Inteaege qui vendit aromata farmin ,
quibus se ornent. In hoc genere item habebatur ea, qtaam cum amamsio e loco aliquo tenebroso prodeuntem viderant testes, aut eum eo lo-lam cubiculum ingredientem foresque statim occludentem, aut Oscuista atque amplexus amatarios admittentem. Alia ejusmodi occurrunt,
quae justae satis suspicionis adeoque infamiae ac dotis disipendii in ea uis sa censeri solebant atque vocabulo usitato του 'nu tari seu ut Hierosolymitane exaraturJ id est rei inbonestae, Turpis aut impurica insigniuntur. in Mosaica autem praescripta conjugalia signantus heledicta committere dicebatur uxor ta) primo, quae nudo capite in publicum prodiret. Gemcta Babylonia v Vr et v n
a r NI UNI xa BP tauod ad evat denuonror attinet, uis gesane nititur juna id, quo crimum est sin lege b) de muliere ad Aquarum Examen deductaJ tis denarit caput mulieris', quin o trudit Rabbi senael interdictum esse ex lege fit abud Urael, ne capite prodeant non operto. Quod de cincinnis ac crinibus inprimis operiendis intelligunt. Secundo in praescripta haec Molaica committςre dicebatur uxor, quae voto sc se au iura minio obstrinz erat, nςque id inime rite selu.ta, impleverat. Terito, quae menstruae μὶ immunditiae constia mundam se marito a stirmaret atque ad amplexus maritales admitteret. Quarto n, nx p N, v qua non diviserat aut νiteseposuerat a prima masta farinacea, ex novis anni frugibus consecta, placentam illam seu libum , quod numini ex lege se erat Sacrum Primitias massae, appellani Hellen istae;& Vulgata, J ted sive ipsa depluerat sive alius quis totam massam coctam marito obtruserat, falso asserens ante lepositum fuisse sacrum illum farinae
337쪽
eensum, unde ut de rite pollucenda ipse deceptus comederet. Quinto, ea quae ita cibis immundis iisve, quorum decimae nondum solutae, maritam deciperet. In Iudaiea sic heledicta etiam signantius Instiis tuta, committebat uxor primo, quae tametsi crines operti essent aecincinni, juxtajam ante dicta, sine calyptra tamen pendula in publi- eum prodiret. Eam nuncupant, quod vocabulum in Targum Hierosolymitano& Pseudo-urielide pro TV ζρ 'plo, palis, velamine seu theristro, quo usae sunt a) Rebecca dc Thamar, adhib etur. De Thamar, Moles, νidens eam Iehuda b putibat eam meretricem esse. quoniam operuerat faciem suam. Ob opertam faciem nurum suam agnoscere nequibat. Meretricem autem fuisse putabat, quoniam, de facie non agnita, in trivio ita sedebat. Tertullianus ce) , Apud Iudaeos tam solenne es foeminis eorum petimen capitis, ut inde nosco eis. Et vide Ioannem H. Sopranem de Re Vestiaria Iudaeorum. Foemi narum item velatarum in publico per Orientis regiones testis est Hieronymus d, Et idem Tertullianus se , Iudicabunt vos de Virginum velamine loquitur; Arabia femina Ethnicae,qua non caput, sed faciem quos it4 tMam tegunt,ut uno oculo liberato contentasint dimidiam ruilucem, quam totam faciem prostituere. In Occidente chetiam vetera ejusce exempla clara obviaque. Quin & legimus in Alcorano, versionis g Retinensis. Bona famin uos νιμε quam licet, tegant, membra genitalia similiter. Hoc enim est optimum apud Deum omnessuos actus dinoscentem. P. Mulieres ita, bonas curent, ne Lunaticum asti. cianti suos peplo tegentes costum re pectuι omnem . suam pulchritudiastum, nisi quantum avarere necessitas cogit,celent omnibuου, speciems pedum etram eundo, nisi maritis suis eorumst uus cita legendum , pro suis quod editum est) parentibus oe filiis at privignis re fratribus atos nepotibus o ancisiis ommbvit non sustectis sua subjectis manui vel prius non poEutis. Sic libri typis editi.Ubi in limine legendum quantum pro quam, ex M s. Sed quid illud est: ne lunaticum a piciant. Scripsit ibi Retinensis, ut ex Ms. codice scimus, ne limaciter assiciant.
338쪽
Id posuit pro eo, quod est ocellis limis seu facie traimeria intueri.
Perlochae autem hujus Arabica sunt ca) , pann Nani , Spi
Quod sonat, Mulieres credentes obtegant uultus su οι s custodiant suam castitatem. Nec ornatum is pulchriIudinem suam conspici sinant prare partes με. qua occultari nequeunt sparaphrastes ibi optimus de facie hoe capit & manibus; ita scilicet ut non obliquo aut limo aspectu conspie sed tantum recto possent 3 vocabulum autem 'a' quod ornatam Ac pulchritudinem vertimus,pro omni eo Ornatu, quo corporis ipsius humani cutis, capilli, partes ceterae decorantur splendidioresque essiciuntur, apud Arabas sumitur, quod scimus ex Avicennae b) focis eompluribus uin σ abscondantur velamine βο inque in Mnus suos explicat paraphrastes ille Mahumedes Ben Achmed,
put coctam re ρee velamine obducto J -s eonθισι finant ornatum repulchritudinem suam nisi maritis suis, aut statribus suis aut maritorum patribus, auisibissisis aut prirignis, aut fratribuwFuis aut nepotibuν' ex fratribuae sise ex soro=ibus, aut fae minis seris aut eis, qua in potestate earum sunt π ministris seu asseclis strater homines,quibineum negotium habeant veluti vestiarios, id genus ceteros π puerulos, qui ad faemi
narum nuditatem non incenduntur. Nec abscondantur ab hominiis, a quibus e uiuantur de ea ornatin ae pulchritudinis parte qua obtegenda.
339쪽
habent.Christiani reliqua praetermittimus. Consule qui ad prioris Epistolae ad Corinthios caput undecimum scribunt, x Virum praesta tissimum Claudum Salmasium in Epistola ad Andriem Colvium de
virorum caesarie & Mulierum coma. Ex Iudaicis autem heie ita dictis insti tutis. Secundo inverecunda nimis habita est ea, quae in publico neret, ita ut ornatu suo seu manuum brachiorumque venustate transeuntes illiceret, Tertio quae cum juvenibus coetibibus luderet. Quarto quae voce eo usque intensa, ut familiae innotesceret, maritales amplexus deposceret. uxorem ejusmodi ab p seu freperam nuncupant. Quinto ea quae coram marito patrem ejus diris devoveret. Sed vero discrimen hete erat de uxorum excessibus. Quae infamis erat, modo superius indicato, dotali jure omnimodo excidebat sine Praemonitione. At quae sive in Mosaica sive in Iudaica jam dicta instituta conjugalia commiserat, dote non excidebat, nisi maritus eam praemonuisset. Si aut assererent testes Praemonitionem, aut ipsi ad juramentum adacta eam fateretur, dotali, etiam horum nomine, eidebat jure omnimodo; ita pro arbitrio mariti tantis ejieienda, ut a foro ejicere cogendus non esset. Cum interea non modo in pruindentum a consiliis habeatur monitum de uxore ejusmodi dimittenda, idque, ut volunt, Salomonis dicto illo firma tum, Vua bin deri rem resimul egredietur contentio cessabitque tu lae contumelia asseisio; sed etia in praeceptum divinum, ut improbum eum commisisse velint.
Locus ad hanc rem Gemarae Babyloniae c est inprimis observandus
340쪽
sunt hominu mores circa ea, qua deglutiunt, ita etiam circa axores. υ
qui, ubi musica in poculum suum inciderit, eam tamen essundit nee ebiabit. Ad hunc modum fecit Papus Ben Iehuda, qui obseratu in uxorem ostii semper exibat glossa ibi Talmudica ait,eum fuisse Mariae Magdais lenae maritum a est etiam, qui, ubi musica in poculum suum inciderit, eam essundit quidem, attamen ebibis. Ad hunc modum facit is, cu-δει uxor cum fratribus suis ac propinquis pro libitu sermocinari solet, idque eo libenter permi tente. Atque es demum, qui, ubi musca in patinam suam inciderit, eam diligentre emungit c ' deglutis. Ad hane modum facit improbus, cui non displicet uxor sua foras capite aperto
prodiens, aut nens in publico, aut νestes babens ab utroque latere diissimo. aus se cum riris halneo lavans; m. vel lavans in toto tibi viari cuparesolent. Nam pracipitur ex lege uxorem 6-modι repucare. Sriticet dicisur b , quoniam invenerit in ea Tar Iudinem σc. G d mitιas eam ὸ domostia, σ abeat crat viso alteri. Ceterum tam etsi maritus non repudiaret uXorem ejusmodi, nec a foro esset, ut dictum est , ante cogendus, nihilominus actione dotis, per rerum jam memoratarum alicujus exceptionem cadebat vidua. Mai.
nivortio uxoνem eis modi marituι. nihilominus dotem sibi vindiearadquibat vidua. Prudentum enim de dotibus consitusis inaes nata, nav