장음표시 사용
131쪽
Ibi mosveris ' oportet enim Scriptura glisce hic senteasti fem, quod per ηοη potes , ni Scriptura dederimus rincipem lacini in misi, qua tribuuntur patribun hoc es, ut sest per se certissenia facillima, apertissima, sui ipsus iste res, omnium o ian hara, judicans rast illuminans. Item de Servo arbitrio contra rirasmum , ubi respondens ad objectionem, in Sacra scriptura ense multa abstrusa, obscura, inquit: dein Scriptura quadam
istisium produxe nit, quo suam bane is amam probare uti, Tulitas da is usto inalyhrrint a Sueris litteris reddidit Scripturam Sanctam contemst istis, lassi restes in Ecclem faceret regnare.
niatica, sed quae ruis N ea ι scientiam mirium reriunm Script ris. Res hi Script- contenti ni mae pro . Me quam inavim verbis inagninis obfura 't. Contra hos ergo Dico: Sacra seriptura in omnibus non est clam , sed in
multis obscura. Probatur . ex ipse S. seclptura . Psalm II 8. V. I 8 ait. David: Revela oculos meos , se confidei abo miruilia de lege tria. Et v. 34. Da mihi isellectum, set scrutabor legem tuam atqui si scripturae essent ubique clarae ac evidentes, Davidi non fialset opus petere, ut illuminetur a Deo hinc in praedicta loca S. Hieron- in Epist ad Paulinum de instit Monachi c. . ait. Si tantus pro-rbeta tenebras ignoralitia constetur , qua nos putas pamulos θ' 1 e . ne lactentes inscitia nocte circumdari. a. Lucae ultimo v. s. Christus
post resurrectionem suam aperuit illis discipulis suis υ uni, is intelligerent Scripturas ergo non perse hsas intriligebant. 3. r. 8 Eumenus Remae Candacis Isaiam legens, & hahili' po interrogatus V. 3o putasse intelligis, quae legis respondit v.
132쪽
T3. v. 36 discipuli verba qvidem Christi intelligentes sensum
vero nequaquam percipientes accesserunt ad eum di poli ejus disti tes: Ediisere nobis parabolam Taclniorum agri. Et cap. 6. V. a. quare non intelligitis; quia κο de pane dixi vobis y s. Lucae c. I 8. v. 34. dicitur si nigri borum intellexerunt, erat verbum istud ab itum ab eis, F non intelligebant, qua dicebaηtur. Et diu stipuli euntes in Emaus nonnisi interpretante Christo scripturas intellexerunt. . Dum Christus Dominus in suae divinitatis te stimonium Iudaeis Joan. c. a. v. I9. dixit Solinetur his hoc, intribus distas exicitabo illud: Discipuli ejus id non intellexerunt, ut habetur, sta Neque Judaei, ut habetur, a I. 7. las mei Christius Dominias Joan. c. s. v. 39. dixit: scrutanum i mrus atqui res, quae scrutinio indigent, non sunt clarae , vudentes, utibus statim obviis ergo. 8. S. Pet inpost
ius a Petic , v. 16. OR'stolis D. Pauli scribit inquirus init quadam distina uit m fue ivdocti ερ iustaliis uti nostri Asuersarii depra i , Iici , caetera Scris rus ad 'um i oriun rasitimini. Ubi advertendum luc non dissiestatantum imdoctis&instabilitas, sed dissicilia absi, te, quamvis de in
Eus dicatur quod ea dicta depravent ut Beuarminus tom. Controversci de verbo Dei L. 3. c. i. ex S. P. Augustino probat. 9. S. Paulus Rom. II docet Interpretationem scripturarum esse speciale donum Dei. Et a Corinth. c. 3. V. I 4. IS. ait obtusos uisse Dyses Iudaeorum, qui , etsi Vetus testamenis tum quotidie legerent, non tamen intelligebant, quae in eo continebantur de Christo inque in hodiei lim enim diem c addit Apostolus: Didini velamen in lectione veteris tesamenti milvet non revelatim Io Ipsi Scripturae textus subinde videntur inter se Pugnare , V. g. Psal. I. V. . dicitur: Non regilrgent impii tu iudicio. contra I. Corinth. c. Is V. I. dicitur Onines quia mis
Dete πω , sed in omnes immutabimur. Ergo non omnis Sta u.
oestit Uin .ae evi diuis, ut eam quilibet
133쪽
tandem ra. Quid obscurius esse potest Apoealyps1 de Proplietiis V. g. Ezechielis de visoli quatiιον animalium Danielis de se em hebdourndibiιs Isaiae de generatione Iriss de quo Isaiae c. 53. S. scriptum est ueneratio rem ellus liis enarrabit quia abscissus de terra Diventium. Ergo:
Probatur a. Ex M. Paestas rhus, etsi illuminatissim E clesiae Doctores, summo eum labore connixi sunt Scripturae a cana assequi, populo explicare se ive ejusdem scriptiuae ia multis obscuritatem fissi sunt. Se S. P. Augustinus ad Iamniae e. 6. M RAEL i 19. c. r. sem
tu sens quorum erecta arue nos Iupersisse blattios a trusis, Jesn Ni iniuinusitas. Deus meus,niri inirerius: horror sit suum imoini horroris ris, horror amoris.
uisit: in hi Scriptis isse ictis profunda digeri , quae ad hoc is
Icredimetur, ne vilescant ad hoe quieracitur , ut exerceunt ad hoc aptariuntur, ut paycant. Item hic S. Pater testatur, inter plures sempturae textus sibi ex D. Pauli Epistolis duos dissiciles fuissior nempe . illum, quem I. Corint n. c. . . Ia habet: ' ssu's autem gerrificat Iuper fiuiramentum kκ aurum, argentlim Dyide .rretioses, ligna rarnum si13ulam. a. istium T. Corintil. c. I S. v. g; ubi Apostolus dicit quid faciunt, qui baptizantur pro muri μis , sonavino mortui non resin uia ' ut quid θ' his igantur pro illis' qui textus totin diversas patitur opiniones apud Hellarm. l. r. de purg. c. q. Videndas. Quomodo ergo vos Protestantes, qui scripturam ubique claram intestictu facilem proeruntiatis, te
tum illum intelligitis 3 An unus potest baptizati pro alios :quidem pro mortuo*Num baptismus potest proficere defunctis gri quomodo illum Eccli. c. 42. v. 34. textum Meliιr est hiquiatas viri, quam mulier benefaciens , mulier confundera n or Aribum filia Harost, latest dis ae explicatis
134쪽
mπω - ρο-- uiuorsumnniosi innis eum triuislator in c. . ad Ephes scribit quo phum Scriptinis procedit quta, eo majores iocuivmmidio lares. Hinc in Epistoti ad Paulinum conqueritur dicens cum nurusis ars, quam maespa bis vendistat. bane scilicet Scripturarum intestigensim
garriιla anus, hanc delirus stare, haα Sopbista verbosis, hanc unio edir assumuvi , lacerant, docent, anteqIur=n dilant. Item agens de pistola ad Rom. c. 7 ad Algasiam. q. 8 inquit Totis bic Ap soli latas, se in superioribita in consequesitibis , in omnis Epia sola ejus ad Romanos nimiis obcuritati,si involica es. Quod idem confirmat S. Pater Epist ad Hedibiam'. Io. S. Gregorius expendens illud Canticorum Rus hortoriιm: laquit Sciendum quod Icriptura Divina in quibusdam nec nos dicimus in omnibus esse obscuram mamnse eximns , in quibita,
dam uero lacis obcrurum se praebens, at imis leviter, sint fons p - aliquando magna inquiptione eget, ni immiabismatur. S. Ambrosius Epist. 44 inquit Mare es Scriptura Dina,MMm is se Iissis profundos astituo minornetico ammat inmEodem modo sentiunt Irenaeus lib. a. Contra beresti c. 47. S. Chrysostomus Hom. o. in Dan. Dionysius Areopa in in initica Thea c. a. S. Clemens Alexand lib. 2. hom. c. 6. S. Athanasius de Etes Incarnati circa finem. S. Basilius Magnus Proemio in Isaiam. S. Epiphanius Haeresas I Gr gorius Naetiam in Apologetico, seu Orat. r. S. Joannes mile. Orthossi fidei lib. 4. c. I 8 ENO. Probatu 3. Si serietur iam in omnibus elara de perspicua nec malo intellheretur, nec ex male intellecta menaeretes fuissent exortae atqui S. Scrietura fuit male intellecta,&ex male intellecta exortae iuere haeretes ergo ni . constat ea S. P. Augus tract. I 8 inJoan. Item lib. I. de Trinit. c. inquienter Littera igyis Scriptura niale intellacia vinumeros generouit' eres , ac in rines murrae muti aut latet S. exemplis sequentabus:
135쪽
hac contendens ipsas solo nomine distri in LSecundo: . Glege Dan. c. I V. 28. Pater major me est: Christum dicebat creaturam ω a. Scripturae textibus mala intellectis probavit Filium in Divinis non esse Patri consistam
Tertio Macedonius Spiritum S. non esse Deum credidit, quia eundem ignorare onaniavit, ex quo Apostolus I. ad C rinth. C. s. v. o. dicat: obis revelm Deus per Uritim sum: Spiritus enim onrnia Icrutatiι etiam, inunda Dei. Quarto : Pelagius negat filios originali pollutos labe ex Ezech. c. I 8. v. llo Filius non portabit iniquitatem Patris.
Quinto Origenes Scripturas intelligendas in sensu simplici accepit figurate , ut D. Hieron notat in epist ad Pammachium dicens: rigenem ita Paradisum terrestrem allegoride intellexis se, ut bisoria deleverit veritatem siquidem per arbores Angelos: per quatuor flumina Virtutes coelestes: & per pelliceas Adinae Evae Vestes humana lupora intellexerit, ac uirotoparen tes ante peccatum absque corporibus vixissent. sexto: HemorionesEnuchismum sive strationemde qua cairistus intin. c. am, si loquebatur, quaeque figurate acla sensu spirituali de abstinentia a venereis intelligenda venit, insensu simplies atterasi de virilium abscissione accipiens , seipsum demasculavit.
. . Septimo stupias ejusque Sectatores erraverunt, dum ea, quae Apoc. c. o. V. 5. χ de mille annis dicuntur, quibus sancti cum Christo regnaturi sunt, censuerunt hic in terris Implenda esse : quorum error reprehenditur a S. Ρ. August. lib. so de civit. c. 7. Et S. Hieron lib. I 8 in Isaiam. Verum quid plura, cum Lucteranos calvinistas in ejusdem textus intelligentia lunantes, ct contrarie sentientes lia
136쪽
Nannis S. scriptura in omnibus est clara ierin a,
rare non onmes eandem eodem intelligunt, & explicant, o ergo suendum Scripturam S. in multis esse obscuram. Probatur . Si Ecclesiae Catholicae impugnatoribus Scri'
tuta est adeo sicilis, aperia, Mara quare illi ad dirimem das controversas interulos grassantes circa S scripturam Synodos celebrant quare anathemate res agantes sanet hibus Malibus sitis percellunt 3 quare varios mole immeestalas. serlaturam adornant commentariosa quare unam eam demque talentiam tam diversis plane repugnantibus sens, bus explicant quare inter solos Confessionistas viginti semientiae diversissima de justificatione versantura quare magno animorum aestu inter se digladiantur .in varias interpretati ines abeunt circa illa Scripturae verba: Hoc es corpus meum Litata plures quam octuaginta disserentes interpretationes adhubeanta quare Lumerani textum praecitatum de Praesentia reali Christi in usu absque tamen transubstantiatione, Calvinistae &ΣWingliani in eas methaphorico tropico explicant tholici vero omnes de reali praesentia Christi etia extra usum, cum transubstantiatione intelligunt Recte igitur fanaticum est Eppellandum dogma, asserere, rusticos plumbeo ingenio praed, os, & garrulas mulieres posse incunctanter intelligere ab i.
silan Christianae Religionis, Hia, omnes disset vere nodos. Probatur a. mpugnatores Caesiolicae fidei debent sueri.
aio solum in Scireptura varios contineri Hebriusmos, Dei culiares Hebraeorum loquendi modos v. g. quod abstractum ue Pe ponant pro concreto , ut Exod. c. 8. 26.illa.verba A mmuelimes AE tismum immolatam uti intelliuntur os abominandae, quarum nomine apud Egyptios veniebant Pecudes Moves ab ipsis immolari non solitae . sed colebantur ut numinis eris euia plurimas figuratari locutrines scit,
137쪽
eet modo per synecdochen loqukur, ut si ponatur pars protito aut vicissim v. g. Psal. 65. v. a. Imposui insper c
rita nostra id est, superiosa modo per metonymiam, uti bonatur causa pro essectu, aut vicillim v. g. Habacuc C. 3 in tonymice loquitur, dum ait Domine arsici auditi emtiumr, iummi, sumens este miro causa, videlicet actum pro objecto, auditionem pro re audita objectum enim actus est caula actus, iuxta illud vu are: Ex objem F polivitia oritur notitti Modo per antonomasiam, V. g. ii nomen commune pluribus uni ex cellentiam auribilatur,v. g. Antichristoly homo peccat modo uer antiphrasim linuntiando unum pro ejus opposito delignando, Hrdumjobcis V. II. dicitur: d Gorte pecoaDemiph mci, π, ruinxerint Deo α ibi uis ubi ly Mnedixerimo sumitur promi dixerint sicut cibidem c. a. v. s. dum dicitur Tange os
num subiicit pro alio, seu phrasim siumrutat, invenit unum
monens pro alio V. g dum Exod. c. Isti V. 11. dicit vir:
amensa baiahitis in pedibiis cibi enim est inversio . seu lulamitatio, quae idem significat, ac si dicatur, pedes habebitis in calam miranam: calceamenta seu calcei non sunt in pedibus, sed pedes uicinceis. Ut alia praetereamus, frequentissima est illa tropologica uermetaphoram allegoriam inscripturis locutio v.g. dum Christuso sim vocatur eo, agnus, vitis, ostium, peta a Metaphoravistiter est , dum gladii acies os gladii vocatur, ut I Reg c. v. 8 ubi dicitur omne autem vulgiu interjicit in ore gladii. Μe- taphora etiam est, dum omnia, ex quibus mors inferri solet.
Marina, &in bumenta bellica, Vasa mortis Vocantur, V. D
138쪽
suis ardentibus effecit hoc est, in eo scilicet arcu Iethisera piseravit instrumenta. contra eos 4 qui ardenter persequuntur justos , sagittas fabricavit. Me onmia non ad literam, sed se.
eundum sensum aliquem myticum intelligenda veniunt seris lituram proinde potius obscuram, quam aram evincunt. EGAd haec argumenta respondent Adve sisti . scripturam tantum obscuram esse impiis anfidelibus, non autem piis, 'fidelibus, Praedestinatis, ac eam attente, devote is sine pravo assectu legentibus. Sed ' Contra . Quis ex Advertanis damnabit tot sanctos P tres sub proba a. adductosam etatis, & infidelatas quibustam Socriptura obscura fuit Ergo Contra a. Ex dictis AA. Scriptura obscura est impiis Altadelibus atqui Scriptura est obscura Lutheranis & Calvinistis ergo ipsi Lutherani Calvinistae sunt impii & infideles.
maj est responsio AA. min. vero prob assumamus duos, Titium theranum is Crium Calvinistam , utrumque supponamus pium, fidelem praedesturatum juXta ipsos AA ponamus etiam, quod uterque scripturam legat attente, devote .absque m Io affectae jam videamus, quomodo Scripturam intelligant. v. g. illum textum Matth. c. 26. V. 26. Hoc est Corpus meim: I
sit ratius,' dicit: Sub d cuinime est corpiis Orsi realiteri sumptione Legit etiam Crius,' dicit He benedictus patris nouel corrus brisi rarater, sed est iratum uaera corporis brisi: nec rio unus eorum debuit filium legisse, quia asserunt duo contradictoria, quorum unum necessario debet esse falsum eic insa Lutheranis & Calvinistis est obseura S. Scriptura, Meles ac reprobi ex propria Iam tantum obscuram esse .
Re*onden M. a. Scripti, vel indoctis Hismicae, aut Graecae linguae ignaria.
139쪽
Contra est Eunuchus Canticis Reginae, de quo Actorie. 8 pius & humilis erat, imo testera vi ron epili ioa ad
Paulin in c. s. Sanctus linguae Hebraicae vel Syriacae, in qua lingua Isaias tunc scriptus erat, gnarus, tamen eum non inistellexit. Item S. Hieronymus tum virtute tum docti ina de Hebraicae linguae notitia maximus fuit, quem Ecclesia in exponendis sacris scripturis Doctorem maximum appellat qui tamen locis supra citatis scripturam sacram sibi esse obscuran fatetur. Ergo. Respondent AA. 3 cum Luthero lib. de servo arbitrio conistra Erasmum quod duplex sit claritas scripturae, sicut & duplex obscuritas una externa in verbi miniiterio posita, altera in cordis cognitione sita fide interna claritate dixeris, nullu
homo unum jota inscripturis videt, nisi qui spiritum Dei habet Si de externa dixeris, nihil prorsus relictum est ob scurum aut ambiguum, sed omnia sunt per Verbum in lucen Modin certissimam, Heriarata toti orbi, quaecunque sum in scripturis. Haec Lutherus. Contra . Haec responsio inmisit contradictosa ergo ni alii valet anti prob. Si omnia sunt per Ves tam in lucem producta certissimam, quomodo nullus homo ista unum in scrip tu is videt, nisi Spiritu habeat quid facit iste Oritus.
nis illumnare, declarare, detegere mamisare atqui non illuminatur nisi quod est obscurum 8 non declaratur, non detegitur, nisi quod est opertum non manifestatur, nisi quod Iate 8 Ergo vel omnia non sunt per verbum producta in lucet' certissimam vel spiritus iste utpote otiosus non requiritur. Contra . Ponamus Lutherum cum suis asseclis QCab vinum, Zwinglium cum suis asseclis jam quaero habetne Lucterus cum suis asseclis externam in verbi ministerio positam claritatem sicut malvinus. Winglius cum tuis vel non
si non emo fusum est nihil prorsus relictum' incurui
140쪽
aut ambiguum, sed omnia sunt per Verbum in lucem prodi cta certillimam,in declarata tot orhi, quaecunque sunt in scrip. turis: si enim, quaecunque sunt in scripturis, sunt declarata tot orbi ergo non minus Luthero cum suis asseclis , quam Calvino, winglio cum suis. Si autem uterque hanc exteris nam claritatem habet unde tot inter ipso jurgia, tot contra
dicentes interpretationesti ergo. Contra . Ponamus etiam utrumque quaeramus, an
uterque spiritum Dei habeat, seu intemam claritatem y Si non ergo vel nullus vel solus Lutherus cum suis asseclisa vel
sesus Calvinus cum suis 3 Si uterque Spiritin Dei habeat:
quare circa sensum horum verborum Hoc es corriιν-- tot vini opiniones contradictoriae minoiani Calvinime conu
dicunt Lusteranis: nam hi dicunt nsum illorum verborum mportare realem Chrisue aesentiam in pane Gin usu illive praesentiam solum figurativam , ne christum adesse in panere liter , sed solum ut in signo uterque iste sensus utpote coim tradi rhis non potest Me verus, nec a viritu Des, qui com tradincula inspirare non potest. Si millus spiritum Dei habeat: ergo nullus ota in Scriptura videt, & uterque in tenebris am-hula Si aliquis illorum ergo si adsit Lucteranis, deerit
G in lanis malvinistis, vel econtra ergo. Contra . Iste Spiritus Dei necessarius ad intelligendas scripturas , easque in vero sensu interpretandas, vel datur omnibus4 singulis Idiotis, plebeis&c. 8 vel solis Doctoribus cum pietate ad eam accedentibusa si solis istis, ergo illis erit operta Scriptura , nec jota unum Videbunt, quicunque eam legunt: si autem omnibus & singulis post Christum datur , id falsum esse evincitur in Eunucho Candacis Reginae, de quo Actor 8 qui pietate motus post Christum legens Isaiam, &4ogatus an intelligeret, quae legebat respon quomodo ariston, I non aliqvi ostendera n ' Ergo. His Quod