Quaestiones principaliores polemicodogmaticotheologicae de Sacra Scriptura et traditionibus, duabus partibus comprehensae. ... Ad usum, et commodum theologiae polemicodogmaticae auditorum collectae, et in ordine m. Redactae ab adm. rev. ac eximio p.

401쪽

motivo concessium, eg ant. conseq. Si Adversarii ex emdem, quo Catholici motivo videlicet ex traditione, ac Ecclesiae authoritate infallibili concederent, polliderent Scripturas facile inter Catholicos trotestantes foret pax si enim quoad Scripturarum exiitentiam admitterent traditionem, atque

Ecclesiam judicarent in fallibilem , id ipsum quoque deberent sicere pro intelligendis Scripturis quoad sensum, & sic in mmnibus articulis Catholicia inter irotestnites controversis ita retur concordia. Dices a. Haec quaestio, an habeamus Scripturam Divinam est et Cisi a. a. Cluistiano quia totam Christianitatem

reddit dubiam est nepta , quia prima fidei principia non

potari, sed supponi debent. Erg - g. ant nam I. dum non est inquirere, an primum fidei Mincipium si siti s sidum & licet Deus res obscuras revelando velit, ut intellectum nostrum captivemus in obsequium fidei, non tamen Vult, . nec Velle potest, ut eas res temere absque smdamento insim libili firmissime credamus a. Quis Christiano indignum ea Gmmet Si fides Christianae fundamenta , quae utique ins messe nequeunt, inquirere ac declarare adlaboret quod fit per hujus quaestionis examen. 3. Quis ineptum pronuntiet indagare principium, quod per se notum non est Quamdiu igitur AA. S. Scripturae existentiam in fallibiliter probare non possunt, quod nunquam poterunt probare, nisi verbum Des non scriptum,is Ecclesiam audiant tamdiu males imprudenter admittunt Scripturam, nec ea ad quoscunque articulos probam dos uti possunt. Dices 3. Scriptura se ipsam sua luce satis prodit; si enim attente' devote legatur, in ea tam convincentes reperiuntur causae, quod sit Verbum Dei, ut Ecclesiae testimonium , vel traditio aut omnino non requiratur, aut nonnisi ultimum locum obtineat ergo. i. Si in Scriptura sit tanta lux, qua se

irrum

402쪽

ipsam prodat, quare hane non omnes videns quare Luther, ni Calvinistis, hi illis sunt contrarii 3 Cur achometani eam lucem potius in suo Alcorano, & Iudaei in suo Thalinudo, quam in nostris Bibliis videnta Jam probatum est in praecedemtibus Scripturam in multis valde obscuram esse. Dices 4. Ecclesia de existentia Scripturae testimonium eo

sere modo se habet, quo tabellarius nobis adserens literasa gis sicut ergo dum has literas aperimus. legimus; non propter tabellarii testimonium, sed propter manum, sigillum, negotium Principis certo indimus, eas esse literas Regis; ita dum legimus S. Scripturas ab Ecclesia nobis oblatas, non propter Ecclesin testimonium , sed propter certa O steria seu indicia Scripturis intrinseca certo credimus , eas Scripturas esse Divinas, literas Dei dirro talia Criteri simi Mistas in xum, quae in Scripturis tractantur DB ad vitam recte iussit endam instinctio, qualis in nullo alio libro reperitur tanta ad animos permovendos scina, quantam in alio libro nullo quis inveniet Vati a de rebus futuris, quas modo ita omnisse scimus, M. r. m. ant nam est ondis distaritas haec, quod Ecclesia in proponendis rebus fidei sit infallibilis, ut suo loco probabimus, tabellarius vero fallibilis, & Depe

Ineudax R. trans ant neg. conseq. nam quod manus seu

character, sigillum, aliaque indicia probent, eas esse literas Regis, ideo est, quia ea indicia cernimus oculis nostris at vero in S. Scripturis nulla habentur evidentia indicta , quae probent, eas esse Divinas sive literas Dei. Cur enim a S RAugustino vel D. Hieronymo, vel alio Sancto & sapienteViro non potuisset scribi liber, in quo contenta fuissent omnia enarrata Criteria quin tamen talis liber esset Canonicus. Et quid si quis diceret Evangelia SS. Bartholomaei, Thomae, &mico- demi, quae nec ab AA. pro Canonicis agnoscuntur, ess Scriptura divinas, eo quod in iis memorata legantur O item, mo

403쪽

in Setii tu is etiam ab AA. pro Uvinis habit: su ima reperiuntur capita, .sententiae, in quibus nulla apparet vel Jὴhlianisti is rerum, veli Vlimctio morum, vel sicacia seu energia verborum, aut praelictio futurorum Cur ergo eas o agnoscunt pro Divinis Dices s. In I. Joan. c. s. v. 6. habetur Spiritus es, qui testificatur. hoc est, Spiritus sancti teltimonium et quali viva sensatio apud eos qui Scripturam pie legunt, ut eam agnon cant i ye enim Sp:ritiis reddit tesimonii Spiritui sero Rom. C. 8. V. 6. Et Spiritus S. os docebit omnia, seuere vobis smuia Dan. c. I . V. 26. Ergo per Spiritum internum satis cognosci potest existentia S. Scripturae hoc argumentum,

in quo AA plurimum confidunt, nihil probare tum quia adducit textus Scripturae ad probandam existentiam Scripturae, sic supponit id, de quo quaeritur; tum, quia ex citatis textibus non probatur, quod ille Suiritus privatus, seu illud dictamen internum, quo AA judicant dari Scripturam, si DL .ritus S illustratio, non potius sella persuasio ,- erron um proprii intellectuscii dicium tum denique, quia Gentiles, pagani, aliique Scripturam n lites, eodem jure dicerepos iunt, se eam negare ex interno spiritus Divini testimonio. Dices . Scriptum est a Pet. c. i. v. i. 8 iratu in pira ti curissimi aucti Dei bomines ergo S. Scriptura probat an nem sui insissibiliter neg. conseq Unde enim nisi tradus admittatur, aut Ecclesiae vox audiatur insessibilite quis certus est, istum D. Petri textum esse S. Scripturam, sive e bum Deis

Dices . In quibusdam Stapturae locis additur Domitiis locutus es dixit Deus c. Ergo ibi Divinus Cano se ipsum plodit. R. Talia verba non reperiri in omnibus Scriptura lia Dris, capitibus,, sententiis ae quibus proinde redit quaestio, upde infallibiliter crin cantur esse Verbum Dei ney

404쪽

cons . Nam certus quis non est, an ea verba Spiritus S acu diderit, an autem ab aliquo impostore per malitiam, aut ab alio per infirmitaten humanam fuerint apposita. Et quid si uia ilia verba invenirentur in Alcorano Turcico , vel in Thalmu-do Hebraico, nunquid Turca vel Hebraei propterea infallibbliter certi erunt, se habere veram Scripturam Divinam 3

, . Dico et Vulgata Catholicorum S. Scriptura est Authemtica. Aliqua Praenotanda

UT conclusio statuta debite intelligatur, Notandum et tamquam Hebraeam suisse primam ω, Deo Protoparenti, stro Adamo infusam. Ratio est 1. quia ante aedificationem tur ris Babel Gen. c. I. v. i. Era terra labiij mmu FΡ --- eoi musem atqui illud labium erat He ea linqua ergo min. Prob. ex s. Hieron qnae r a. ad Damasum, ubi ait: hoe esse

commune antiquorum placitum hiluum vis γέ immune mi, te hoc omne quod loquimur, Hebraeum se aquam, qua tu te 'si elisum sciuium es, urucersa a niquitas tradusit ergo Ratio est a quia dii in coelo loquentur linqua Hebraea ergo de

Adam in Paradrio eadem linqua fuit locutus. Conseq. patet: congruum enim est, ut illa linqua loquantur Beati in coelo qua Adam locutus est in Paradyso, cum illa sine dubio fuerit

persectissima. Ant prob. Beati in caelo loquentur voce articulata , ut docet D. h. in . dist. 44. q. R. a I. q. 4 ad 4 ubi

dicit: via esitim vocalis erit in Patria, unde Augisse dicit VI. I. 3. Exultationes Dei ligumιre oram quod corda, linqua non des- .nent arulare Deum. Et idem etiam habetur per glossam super illud: in e balis bene Ionantibus. Haec autem laus erit linqua Hebraea: quia Tobiae c. a. v. a. de caelesti Iemialem dicitur per vicos

a ejus

405쪽

e' allatii tantabitur. Et Apocalyp. c. I s. 3. Ioannes dicit te vidisse Beatos cantantes Canticum Moysi atqui Alleluis est

vox Hebraea , non eli verosimile, Canticum myli pro Be tisin aliam linquam Vertendum ergo. Ratio est 3. quia nomina propria sive hominum, sive locorum , quae ab orbe condito usque ad confusionem linquarum in historia Moysis leguntur, in Hebraica linqua suasa bent origines sic Eam Hebraica vox est, idem significans ac timio , homo ideo vocatur Adam ab Hebraeo nomine Adam mist significante humum, quia homo de humo sive terra a Deo formatus est Heva pariter ruta Hebraicae linquae vox est, idem significans ac viren aut potius viviscatis a radice Clui se, id est vocit sic enim vocata est uxor Adae, eo quod futura esset Μ

ter ininctorum viventium, ut Gen. c. a. v. 3o dicitur Cain He

Naice idem est ac latine possesso, & ideo se dimis 1 radice Xam mera, id est rosedit, quia postquam Heva concepit, & pep sit Cain, dixit Gen. c. . v. 1. 1 o sed boni in quasi diceret, alatus est mihi filius quasi posscssio unas est enim filius quasi viii intum possessio, unde jure naturae sub patris pctes late est. De pariter is suam derivationem habet ab Hebraica voce Imhel, quae idem lanificat ac , per quodHeva celerem ejus

mortem, seu eum esto transiturum, Qvanitati similem praes gire voluit Seth similis vox Hebraea est idem significans ac latine positio, seu fundamentum a radice Schut significante po-sbit, locavit, sicque dictus iste Hevae filius, quia eum post occisum Abelem a Caino genuit Heva, eumque Sylli quasi futurum suae sobolis tosteritatis fundamentum vocavit Adam di-Cens Gen. c. q. V. 25. possit mihi Deus semen alitia n o Abel, quem occidit Cain Babel Hebraice idem est ac latine confusio, sic dictus locus ille a radice Balal, id est, confiindit sive commiscuit, quia ibi ita aedificantium linquas Deus confudit is commiscuit, ut pro una omnibus communi linqua singulissingulas,

406쪽

4 singulis proprias indiderit juxta illud Gen. e. ra. v. 9. Voc tum es nomen eis Babel, quia ibi consensum es lini intersae

terra.

Dices T. Adam, Cain, Abel,4 varia similia noluina propria sunt nomina linquae Syriaca ergo. R. Haec nomina in limgua Syriaca inveniri, quia derivata est ab Hebraea. Dices a Convenientius fuit, ut eadem linqua uteretur novus Adam scilicet Christus qua locutus est primus Adam: atqui ille nempe Christus usus est linqua Syriaca, quia illa post captivitatem communis fuit Hebraeis ergo Christum non suis. usum linqua Syriaca pura, sed Syro . Chaldaica , id est, Hebraea corrupta, quae tunc apud Hebraeos erat Vernacula. Dices 3 Deus promisit populo reddere primaevam limquam alvi linqua, quam ipsis reddidit, fuit Syriaca ergo primaeva linqua fuit Syriaci, non Hebraea maj prob. ex So. phonia c. 3. v. . ubi dicitur Reddam populis labium eisum e go. Haec verba non intelligi de redditione linquae primaevae, sed consessionis veri Dei: quod inlicet sicut in Paradyso primi homines ore uno Deum laudabant, & colebant, sic per Christum onmes gentes Deum agnosherent , adeo additur uti

Dices inqua Hebraea plus quam sexcentis anius post diluvium tantum data est myn, ut exuitur ex rid. 8o v KLisquam, quam in Meterat, auricit, id est, populus latitalibcus, cum exiret de Egypto, audivit novam linquam divinit Moysi revelatam ergo. Populum in AEgypto oblitimi fisisse linquae Hebraeae. & solum Egyptio idiomate fuisse usum: postea vero in egressu Israel de AEgypto, cum nulla ibidem a discendi literas esset opportunitas , divinitus Moysime mam linquam fuisse insulam is datam hebraeis quibus inauduis, de nova vis est, licet Atavi eorum ea locuti fueranti

407쪽

Notandum a. Hanc linquam Hebraeam mando coaevam, Adamo latriarchis prioribus usitatani a Deo in tabulis lapideis, &Moyse usam, usque ad conitructionem turiis B belicae permaniilse post Babelicam auteni linquarum confusibonem in Abnepote Sem Patriarcha, enape Heber , ejusque familia, utque ad Abrahamum cin tota gente Israelitica integram perseverasse, idque forte in prae inium , quod Scin aut Heber Babelicae conspirationis particeps non uerit. Ita tenet S. . Augustinus lib. 6 de Civit. Dei. c. II expresse dicens secta linquarum divisiones, 'on defuit donus Heber, io ea , sue antea fuit omnium linqui; maneret. Et infra quia ergo in ejus fistini

Aa remansi ba linqua , divis per alias linquas caeteris gentiis , Qua siqua pira hum ino generi ηρη immerito credum esse cum numis, Me deinceps Hebrae est runciWata. Tunc enim opus erat eam, si ui ab alus si in nomine proprio, cui alia qiaeque vocatae μα--- propriis quando autem erat una, ribit aliud uam hi mra linquates humara locutio vocabatur, qua sola ruitversum genus hi manetren loquebatur. Quibus verbis S. Pater clare indicat, si quam illam ante communis erat, ideoque linqua tam

n dicebatur, iecuta linquarii divisione dictam He eam ab Hebero, in cujus familia mansito per quam descendit ad Abraham, inde per Jacob ad Israelitas dictos vula Hebraeos. amne videtur etiam velle S. Pater, Hebraeos se Actos ab Hember, nepote Semi quinto post Semum, quem jam natum e set quando linquarum iacta est multitudo. Ratio autem est 1 quia similiarib archae Hebe i nullo

pacto consentit in impium & flagitiosum fabrorum turris Babylonicae consilium. Scriptura enim expresse dicit, urbem turrim Babylonicam uim extructam a filiis hominum, per quos juxta interpretes intelligit homines impiosis profanos; cum igitur familia Patriarchae Heberi, quae per Semum filium

Noemi descendebat,n consenserit in flagitiosum istud extruendae

turris

408쪽

turris Babylonicae consilium, credibile non est, hanc familiam. in eadem illorum paena, confusione videlicet linquarum jacuisse quorum culpa te participem non reddidit. Hinc eli, quod Fumilia Patriarchae Heberi, tempore , quo homines per linquarum confusionem per omnes terras dispersi sunt, non fuerit ipla dispersa, sed inconcussa tunc sedibus suis permanserit, d nec Abrahamus ex familia Patriarchae Heberi descendens, speciali vocatione inde fuerit a Deo evocatus ergo sicut paenam dispersionis non subiit familia Patriarchae Heberi, ita verosimile est, eam nec linquae suae confusionem esse passam, sed potius avitam linquam Hebraeam conservasse Puram cincorruptam.

Ratio est a. Quia familia Semi, lilii Noemi, ex qua P tesarcha Heber propagatus est, semper id vera Religione, seu

iniuncero unius veri Dei cultu constanter perstitit econtrario familia Cham alterius filii Noemi a Deo & a vera etiagione descivit quo fictum est, ut familiam Patriarchae Imb ri singulari lavore, gratia ac benedictione Deus prosecutussierit, cum econtra familia Chami, ex qua Chanaam prognatus est, a Deo sit maledicta. Hababile itaque est l. Deum infamilia Patriarchae Heberi, quae fuit similia sancta , bens dicta, maluisse conservare linquam sinctam , seu Hebraeam , per quam religionem, & legem suam propagare, promulgare voluit magis, quam in similia protii 4 maledicta. r. habile etiam est a Linquam Hebraeam sedictam susse a Pat marcha Heber, eo quod apud ipsum is in ejus familia fiterit

tempore confusionis sin uarum conservata, postea ad ejus posteros transfusa. Dices . Scriptura indicat linquam Heberi similiae ejus suisse Chaldaicam non primigeniam Hebraeam ergo haec tanquam primigenia non permansit in Heber ejusque familia ant. prob. viiij Heber progenitores Abrahae , ac linquae Heberi hae

redes commorati sunt in Chaldae , ibique servierunt diis alie- να vis:

409쪽

nis sic Iosuec. 24. v. a. dicimr: Trans ista babilimerunt Pi. tres vestri ab tritio . Inire Pater Abrahiam machor. Servieruntque diis alienis. Atqui Religio illa trans fluvium Ephratem, fuit Chaldaea, ut habetur expresse Gen. e. II. V. 28 ubi describitur mors Aran filii Thare, & Fratris Abraham i terra natia vitalissae in Ur Cheslieoraim Et v. 3I describitur egressus Thare cum Abraham filio Toth nepote de Ur Chaldaeorum, ut irent in terram Chanaan ergo successores Heber, Abrahae Pr

genitores incolatuis Religione o circiter annis permixti cum Chaldaeis, & demum iis annis permixti cum Chananaeis una eademque linqua cum caeteris Chaldaeae Cananaeae incolis usi sunt, quam postea transmiserunt ad polleros, quibus ficta comnaturalis, & postea Hebraea dicta est. Ergo neg. ant adprob. dico licet familia Heber morata sit in Chaldaea, Ἀωmum Abraliam in Chanaan, exinde non sequitur linquam mmiliae Heber tantum fuisse Chaldaeam , nec linquam Abrahae tantum Chaldaicam Chananaeam potuit enim similia Heber linqua Chaldaica, & Abraham linqua quoque uti Chananaea ut linqua Regionis is praeterea tamen in similia sua sera arelinquam propriam ac primigeniam, id est Hebraeam, eamque ad posteros traducere. Quae an postea II mea dicta sit ab H ber uti probabilius, an ab Abraham uti alij sentiunt,

rum refert. a. Duplicem esse linquam Chaldaeam, unam primaevam, quae eadem est ac Hebraea aliam decursu temporis corruptam , quae ab Hebrae originem ducit cum enim iiiito diluvio Noe in montibus Armeniae, ubi Arca resedit Gen. c. 8. v. 4 cum filiis suis per Ioo annos habitaliat, professi ab his partibus venerunt in terram Sennear, quae in Caldaea est, ibique ab incaepta turri linquarum divisione desistentes in varias

Regiones dispersi sunt sed cum familia Heber ab hac paena libera suerit antiquum idioma locum retinuit postea tamen descendentes Heber, cum multiplicarentur, habitationem diu

410쪽

latarunt,is Syriam Chaldaeae finitimam occuparimi, &mmbrae a linqua apud illos maiali incorrupta usque ad Captivit leui Balayio trichi in cliuae ratione loci etiam dicitur Chaldaea. Dices . Sinu fundamento asseritur, quod Sem aut Heber Babelicae conspirationis particeps non fuerit is in praemium pietatis in illis primigenia linqua permanterit nam contrarium indicare videtur Scriptura Gen. c. II. V. I. ubi postquam Moyses dixisset terr uia primo fuisse laby unius , subjunxit,. . confusum fulis labium universsa terrae ergo si labium unive .

terrae consulani est, etiam labium ipsius Sem aut Heber confusum est ergo primigenia linqua non mansit penes ipses. Quod lim verba Genesis non ita universaliter sine omni enceptione accipienda sint quod patet ex illo Gen. c. s. v. 1a ubi dicitur omnis coro corrupera viam sitam; ubi haec verba non cum omni universalitate accipiuntur, sed Noe cum tota sua Limilia excipitur ergo pariter cum dicitur, in im est latam uniteris terrae, non debet hoc accipi Pro omnibus omnino homillibus, sed pro iis tantum , qui conspiraverunt in aedificationem tu ans, in hanc autem nec Noe, nec semum, nec Heberum

dibile est conspirassi . Dices a Si in praemium pietatis primigenia linqua mamst in Heber, nec Judaei post captivitatem, nec Chrimis, nec Apostoli, nec Esdras via sanctus praerogativa linquae sanctae

fraudari debuissent cum initam Samaritani impi,ac rebelles ea fruerentur atqui illi sunt fraudati ergo. Hoc non evincere linquam Hebraicam debuisse restitui Hebraeis post captivitatem Babylonicam , quin potius quod sicut linqua haec fuit conservata in Heber ejusque polleritate quia fidelis in praemium fidei illius, ita populo Judaeorum captivo ob infidelita tem decuerit, ut in paenam auferretur, vel saltem cum linqua alienigena confunderetur quapropter Christum QApostolos