장음표시 사용
411쪽
Iocuti fuissent, vix quisquam eos intellexisset. Ne resere quod apud Samaritanos manserit hoc enim ad Dei judicia re- forendum est , quae sua donacia pes m,pulo electo sed ingrato
ad hostes suos in paenam transferre consuevit.
Notandum 3. Quae de antiquitate linquae Hebraicae mox dicta sunt, etiam de ipsis literis Hebraicis quae sunt viginti duae intelligi debere; nam non solum linquam Hebraicam sed etiam literas fuisse ante linquarum divisionem , adeoque diu ante orien docet S. P. Augustinus lib. I 8 de civit. Dei. c. I a. Non itiique credendum est. νιωηonnulli arbitrantior inseramnumstum lineuam re illi , qui vocatur Heber, renue Hebraeorum Doc
bidum es , Inisse servatam, atque inde pervenisse ad Abraham: Maas autem literas a in cae rise, iis data es per D sem, ei potius percitu biscuponem parum mentis utam niuamcunq; tateris ci ditam. Denique Mosesin populo Dei constituis, qui docemias teris praeessent , priusquam Dinis lem illas teras nugent. Hos appellat Scripturi amato Sagnois, in lutivi dici post ista terarum inductores, vel introductores, eo quod eas inducari, id est, introducant quod . modo in cordata censit , vel si eos potius hyos, quos docent. Imo verosimilius est literas quoque Ad am tempore clitisse, illumque artem sciubendi a Deo fuisse edoctum Nec obstat, quod S. P. Augustri. q. super Exod de hac re
dicat Mycio, utrum valeat induarc onmillis enim videtur, drrimis hominibus eas nempe iteras carisse VP peraeum es ad
Me, atqtae inde ad parentes Abrahae , inde ad populis Israel: sed inde probari possit, ignoro. Non inquam obstat: nam S. Ρater
hic tantum fatetur se ignorare rationem certam de evidenthis, non ero probabilem. Notandum . Licet ab initio extiterint vocales ad literarum pronuntiationem necessariae . notae tamen 'uarum nomine intelliguntur puncta quae in Scriptura Hebraica consonantu
412쪽
do solent nonnisi literas consonantes propria figura exprimere, vocales autem per puncta quibus hae litera in sacris codicibus designantur, nec amoyle appositae , neque ab Esdra, virisque Synagogae magnae inventae & additae sunt , sed probabilius a Masorethis Tyberiensibus hoc est,magistris Traditionis acceptae per manus Esdrae, Gamalielis c. adscriptae sunt, qui agistri sub saeculum V ab ortu Christi in Tyberiade urbe Ρalellinae vitam egerant. Verum quidem est, a principio eum consonantibus institutas fuisse in linqua Hebraica vocales,
easque fuisse semper expressas in pronuntiatione, est non inscriptione non enim eadem est ratio pro scriptione, irae pro pronuntiatione, quidem voces sine vocalibus pronuntiari noupossunt, scribi tamen possunt, ut patet in linquis orientalibus Cluddaica, Syriaca, Arabica Neque puncta vocalia pertibnent ad integritatem tersectionem S Scripturae substantialem, sed solum accidentalem , ex parte legentium, ut scilicet Elegentibus milius ejus sensus possit intelligi Et dum Christus tin. c. 18 dixit umιm --- apex non male reis Q in apicem non punebim vocale intelligitur, sed literariunquamvis nunimae particulis rauctus, sicut per rotamini iliterarum hebraicarum Mintelligitur quasi Christus dixisset nec literarum minima , uno nec minima pars, seu dumis Et rae legis praeteribit, seu inest. Praeterea non obstat, quod in halmud Trach. mphissa di x & alibi fiat mentio distinctae
lectionis, accentuum , ac versiculorum, adeoque puncta vocalia a rethi Tiberiensibus videantur antiquiora. Non ina quam obstat nam ibi tantum fit mentio distinet e lectionis, ae-
ntuum, commatorum,' versiculorum in pronuntiando, .
quidem nemo est , qui cum intelligentia egere volens peri
dos ac periodorum commata, nec non accentus non distinquit: non autem fit mentio de accentibus,, punctis voca
dibus in scribendo quia nullum punctum vocale in Scriptum
413쪽
Thalna inlica reperitur, ut testantur tum liber legis in Iudae xum synagogis legi lolitus, tum libri Rabbinici Nec inferri poteli, quod, liuini a vocalia sunt a Ma rethis Tiberientibus,
1entus , quem vocales referunt, authoritatem blum habeat humianam otio divinam ac puncta a quolibet pro libitu mutari aliisque alia sub ilitui pollint: nam haec illatio negatur, quia ident sensus, quem Scriptura a principio tempore Moylis aliorum sacrorum Scriptorum habuit, continua traditione usque ad Masorethas Tiberienses pervenit, qui addendo pumcta vocalia nihil in sensu divino immutarinat, sed tantum l. ctionem contextus facilitarunt. Nec cuique micta immutare,& aliis alia substituere licet, quia puncta vocalia eviidem sensiim Scripturae, quem sine hi habuit, exprimunt. Notandum s. Tribus linquis, quae propterea Sacra vocantur, sacra Biblia originaliter conscripta, seu edita bisse, sciulicet Hebraica , Graeca latina. Notandum 6. Omnes libros veteris testamenti, quos Iudaei in suo Canone reserunt. Mebraice scriptos esse quod cum sequi sim, alia probatione non eget, quam quod se, me mmio interpretes in hoc conveniant Excipiuntur Dam . . Misaelitui, qui hinc inde Chaldaico idiomate usi sunt quod ipsis familiate erat. Ita s. Hieron in praefat. ad dictos libros
idem est dicendum de ma Ieremiae pericore, ut notat S. Bonavent. Praefat. in Threnos cap. Ici. v. II. ut etiam assirmati Hieri Fraefat. in Dan. Libri vero Canoni Judaeorum adiecti partim viebraice, partim Chaldaice, partim graeco Xarati seruntur; sic libros Tobiae Uictit chaldaice scriptos dicit S. Hier in praef. ad dictos libros Libram I. Machiab. um probabiliter primitus Hebraice scriptum esse, licet textus Hebraicus amplius mion extet, observat S. Hier in prologo Galeato asterum vero machabaeorum graece exaratum esse dicit Librum Ecclesiissici pa
414쪽
idioma translatum ab ejus Nepote non obscure constat ex prologo , quein Jesu Isinitor libro Avi sui praefixit Librum Myieitiis graece exaratum aiserit rursus S. Hier. Praef. in lib. Salom ubi expresse dicit, quod ipse stylus libri hujus graecam eloquentiam redoleat. De libro Iob dicit S. Hieron prae in Dan. 96 quoque cum robica linqua phιrimam habere Societatem. Notandum . Teitamentum novum sere totum fuisse graece conscriptum, in quo fere omnes Interpretes conveniunt qui communiter excipiunt Evangelium S. Matthaei, & Epist ad Hebraeos , quae linqua hebraea non pura, sed corrupta, quae nunc eadem est ac Syriaca, cliteris hebraicis conscripta
sunt: cum illa tempore Christi Apostolorum erat in usu. De Evangelio Marci aliqui dicunt illud Romae linqua latina fuisse editum alii vero tors probabilius dicunt, illud fulsis
graece conscriptum, inter quos est S. Heron epist. 23. ad m, malam. Et S. P. August. lib. i. des consensu Evangel o
Favet etiam non levis conjecturari quia Romani , apud quos inreus scripsit, tunc marum studiosi erant linquae graecae: quod etiam probat, Epistolam ad Romanos, in latine sisi graece fuisse scriptam, idque s equentes indilatita cis aecanici, qui in his reperiuntur, sitis commanti Notandum s. Istas originalis, primas, o ab ipsis sitas Scriptoribus prosectas editiones, sive aucliographa non ampliua
extare, sed haberi transsumpta, Qversiones in alias linquas. Notandum 9 Versiones Bibliorum fuisse,& etiamnum esse plurimas. X graecis verssionibus, per quas antiquum testa mentum ex Hebraico in graecum idioma translatum est, celebres sunt versiones Orentis, S Luciani, M. Theodotionis, Minis,
Smmachi Ierichuntina , icopolitana nonymae, VP0 LXX. Interpretum universim proinde sunt novem versiones
415쪽
Notandum Io Versionem LXX. Interpretum Risse omni . um versionum primam, ante quam nulla alia Sacrorum codicum versio extitit , quae opinio probabilior est licet sint, qui id negant, ita ut aliqui Syrorum sub Salomone ad petitionem Regis Tyrymirami pentaleatacliton, osse Iisdi es, aliosque libros in linquam Syram, alii cum Rabino Azaria tempore EDdrae in Chaldaicam , ex hac Chaldaica vertione LXX. labterpretes suam translationem graecam hausille dicant. Nec contra hoc obitat . Quod Chaldaica linqua tempore Esdrae vulgaris fuerit citem quod Chriltus 6 Apostoli versantes in terra Israel, dum aliquem versum Scripturae citarunt, indubie eum linqua vulgari live Chaldaica, live Syriaca citaverint. Non inquam obitat quia ex primo solum sequitur, quod Iudaei in diebus Esdrae consueverint quidem Interprstres h Ure, qui scripturam hebraice conscriptum populo linqua tunc vernacula interpretarentur, non autem quod tunc jam Script ra in vernaculam seu Chaldaicam , seu Syriacam translata sit; Christus igitur Apostoli locuti quidem sunt linqua tunc I daeis vulgari, nempe Syriaci, vel sym-Chaldaica, in erit elinqua textus Scripturae citarunt: non autem ex versione Galbdaica, quae nulla tunc erat, sed ex sente Hebraico aut ex e sone X. quae apud Judaeos Hellemitas, hoc est, tunc miseiam Graecietantes communis erat.
Nee obstat a quod Plato sacronim codicum notitiam habuerit,multaque ex iisdem suis inseruerit libris Noninquam obstat: nam ex hoc necdum sequitur, quod illa ex graecasu dam versione hauserit, sed quod Plato ipse sibi, ut hiems C
dices legere M vectorii sensum aliquatenus percipere posset, lassicientem Hebraicae linquae notitiam a Judaeis tunc temporis teste Philone per totam Egyptum dispersis comparaverit, sicud linquam aegyptiacam, ut disciplinas aegyptiacas capesseret, in tra brevissimum tempus didicisse fertur cum juxta S. P. A
416쪽
gust. lib. 2. Retracto. c. 4. Plato Vir acerrimi iludii sicut aegyptiacas, ita cliteras hebraicas per interpretem didicerit. Nec obstat 3. Auctoritas Clementis Alexandrini lib. I. Stromat aliarentis ex Aristo holo Philosopho, quod ante Demetrium Phalereum Promotorem versionis LXX. gestame . braeorum insignia facta versa stat. Non inquam obstat quia hoc de aliqua vera versione vix intelligi potest, quia si aliqua versio anterior extitisset, eam profecto Demetrius scivisset , indicasset, quod tamen ab eo factum non est ergo dum Arist
bolus Philosophus ait, ea, quae Iudaeorum gesta & insignia spectant, in graecum fuisse conversa, non loquum de ersionestincta cin rigore sumpta , qualis est ea, quae Verba aut sensum in aliam linquam transint, sed de versione late sumpta, minus proprie tali, in quantum scilicet ea, quae Hebraei in ' cibis codicibus habent, etiam 1 graecis Historicis enarrata fit rant, .ex eorum libri decerpta suis historiis inseruerint. Notandum et r. Suas Demetrii Phalerei, quem Phila
delphus Ptolomaeus Egypti Rex Mν Bibliothecae praesecem rat, hanc versionem procuratam esse. Nam Aristaeas Phil delphi Consiliarius hujus versionis historiam describit, inter alta, quod Demetrius Phalamis hos viros septuaginta Hebrae. 4 summo sacerdote Eliaetam consilio seniorum senes eius gulis tribubus sapientia & doctrina praestantes submissos duxerit in insulam Pharon per pontem septem stadiorum ibique opus
inceperunt, spatio 7 sive a Gierum versionem consecerunt.
Unde quod singuli singulis cellulis , vel bini fit in singulis
cellulis furint inclusi ad hanc versionem perficiendam S. I te ronymus lib. 2. contra Russinum inter fabulas rejicit. Notandum Ia. Ex versionibi et Latinis prae omnibus eminere illam, quae communiter appellatur Vulgata, Vetus, Com-mιuis, utpote cujus usus erat requentillimus, quamque S. R
AEusustinus balam vocat. Haec versio, seu editio vulgata quo- Aa ad
417쪽
ad vetus testamentum exceptis libris Sar retia , eclesiastici,
Ilais Πιm, Baruch, c. tribuitur S. Hieronymo novi autem testamenti versio non est D. Hieronymi sed ignoti cuiusdam antiquioris Auctoris , attamen a S. Hieronymo emendata. Alias versiones latinas in multis a stata dissentientes cudere ausi sunt Recentiores Sectarii, ut ijsemus, Oecolim 'adius.
Bega sic alii Leo Iicia factus minglianus inchoavit Biblio . de vero adjuvantibus eluinio, & boum postea anno is 4. complevit Biblia, quae Vocantur Noma, quia . T ruri edita. Notandum 13. Alias versiones vocari urares, per quas: mirum Biblia ver a sunt in aliquam linquam vulgarem Uu'm es item linquae censentur omnes, quae non suntHebraica, Graeca, vel Latina, utpote a vulgo usitatae, quales sunt Germanica, has linquas vulgares seu vernaculas S. Scripturam varii tria xerunt. Lutherus a urim Biblia Germanica Geneventis Gallica, Londinenses Anglica effeceris, sed sicut temerario ausu, ita infelici eventu nam ipsime sitas mutuo carpunt e sones, easque errorum liuimulant. Notandum . Dum in Conclusione nostra dicimus, Vulgatam nostram Cubolicam esse urbanticum per ly authenticum significare, nihil in hac nostra vulgata contineri, quod fidei
repugnet aut bonis moribus vel ex quo perilitiosus aliquis error nasci possit, sitque in fallibilis regula fidei, nullo praetextu rejicibilis quamvis leviores etiam interpretis errores contianeat, qui tamen nec fidei, nec bonis motibus praejudicent quos tamen leviores interpretis errores propria aut horitate corrigere, vel immutare non licet, vis aliquid occiιrrat, iωd
p arbita incuraue manifes ad Henim si, ut dicis Clemens Gallica Italica, His VIII in Bulla Bibliis praefixa.
418쪽
Probatur Conclusio I. Ueram Christi Ecclesiam, quam Deus utpote volens conservare veram, divinam fidem in mundo. necessario debet reddere infallibilem in declarandis fidei articulis, Qvel maxime in proponenda Scriptura sacra, ita definitum est in Concilio Trident sess. 4. Sacrooictis Ino suluit, declarat, has hya aiu&' vulgata editio, iis laeto in s.culo minis i in Isa Eccles probista es, in runcis lectionibus, distulationibus, praedicutionibus, expossimnibus pro iubentica b beatur, 'ut nemo illum rescere miris praetextu audeat, vel m iit, Ergo. Confirmitur Ilia Biblia sinit authentica in omnibus adstam is es spectantibus, quibus Ecclesia semper usi fuit in confirmandis dogmatibus, resibus relatandis nam divinae providentiae, promissionibus Ecclesiae fictis consentaneum
certe non est, ut eam per milieri amplius annos permisisset e rare in receptione authentica scripturae Columam siquidem firmamentum veritatis eam esse voluit, contra quam portae
inseri non praevalibunt atqui Ecclesia i mille amplius annisus est Bibliis latinis vulgata editionis, ut Patet tum ex Comciliis tum Patribus, qui vel ad propaganda fidei dogmata, Vel
ad refutandas haereses, ex illa editione desumpserunt testim ilia ergo Biblia latina vulgatae editionis sunt authentica. Probatur Conclusio a. Iurisconsulti, sumpto ex Graecis vocabulo, a Scripta dicunt authentica, quae licet leves aΚ- quos habeant errores, fidem tamen in judiciis faciunt, ac publicam, certam habent authoritatem atqui vulgata nostra admilis etiam levibus erroribus in judicio fidem facit, ac certam & publicam authoritatem habet ita , ut illam nullus ref-cere quoVis praeteXtu audeat, praesumat ergo maj. est certa, quis enim in udicio instrumentumaliquod ut non authenti Aaca cum
419쪽
cum reiiciet, quia in eo levis aliquis error habetur is qui m-hil facii ad rei subitantiam 3 min. etiam patet tum e Concit. Trid cit tum quia in omnibus Conciliis ut dictum, vulgata nostra etiam ante Clementis ΙΙΙ. correctionem fidem iacit, publicam authoritatem habuit, cum Ecclesia jam plus quam 1 mille annis aliam non habuerit, & toto illa tempore in Eccle si fuerit in usu pro decidendis rebus fidei, & morum: si enim
aliam habuisset, jam illam in Concilio Tridentino pro authemtica proposuisset. Ergo.
L DLura sunt in vulgata Catholica, quae denotant illam non a esse authenticam ergo ant prob. Sixtus V anno I 589. vetustissimis & castigatissimis collectis manuscriptis Biblia jussit excudio multis in eis repertis mendis rursum Clemens VIII. ea jussit emendari, imprimi, in quibus tamen adhuc 1 minierrores: L antilogiae & a male latine expressa inveniuntur ;II. Illa versio non est authentices, quae non est in omnibus cm mis suo ori nati atqui vulgata Catholica non est in omnibus consertas suo Originali ergo min. prob. Inmub is non convenit cum sentibus Hebrias Graecis ergo. III. Ut omia aliqua se authentica debet in omibus cum suo originali convestire: ergo si etiam in levioribus vulgata Catholica non conveniat cum suo originali, non est authem
IV. In Scripturam authentica prout a Spiritu S. dictata non potest admitti error vel levissimus ergo etiam ut translatio ejus sit authentica non potet in ea admitti levis error. V. Translatio illa declaratur authentica ut sit infallibilis
fidei regula atqui ut sit infallibilis fidei regula, non potest in
420쪽
ea esse error etiam levis ergo min. prob. sdei non potest suo besse falsum ergo si vulgata Catholica est infallibilis fidei regulaci in ea error etiam levis esse nequit Unde S. P. August. epist. 8 ad Hieron. c. 3. ait Adi lis eiiim Pne in tantum ivtbomtutis fastigium est jej y aliquo mendacio, vel elisim errore, nulla ili rum librorum particula ren Iebis, quae non , ut cuiqiae videbitur GIad mores dili Ditis, vel ad sidem incredibilis , eadem 1 ernillogissima regula ad metuitatis , vel errantis Iuthoris consilium, officiumque referat'. Et epist. 9. Si iam ad Scripturas S. admissabherint of is sa mendacia , vel errores quid in eis remanerit auuoritatis 'Quae verba ad vulgatam Catholicam sic applicantur quoniamsi in illa inveniretur aliquod mendacium etiam in levibus rebus, non maneret ejus authoritas firma in reliquis nam sicut d ceptus fuit in illo levi potuit etiam decipi in alio gravi; ergo. H. Editio vulgata continet multos barbarismos,in solaeoLmos ergo non potest dici vulgata nostra Catholica authentica VII. Clemens VIII in multis locis laetionem vulgatae a. Sixto V. editam correxit ergo ea authentica esse non potessi
VIII. Vulgata jugii Clementis VIII correeti editio nec hodie est purgatissima, ut is Clemens in praesitione Bibliis
praefixa fitetur ergo. IX. Si Concilium ridentinum vulgatam, quae hodie eratat, pro authentica declaraverit proauthentica declaravit tablionem non existentem, sed futuram; quia editio tam Sixtina, quam Clementina primo emanata est post Concilium Trident, num ergo
ADI. Dist ant. illi errores sunt contra fidem, & bonos
mores, eg ant .sunt in rebus levioribus , quae nihil
ad talem vel mores faciunt, conc. anti ad a.dist anti Et illae Aaca antio