장음표시 사용
421쪽
antilogiae sunt verae reales , neg. anti sunt tantum apparentes, conc ant ad 3. Interpretem vulgatae magis ad mylteria in Scripturis contenta, & Vitandam obscuritatem attendisse, quam adorationis venultatem unde S. P. August. in Psal. I 48. ait melius e se, ut nos repribe Vbiit Grammatici luim non Melligunt popuae S quidem Scriptura potius res, quam verba spectat. Ad II Conc maj neg. min. ad prob difflant in multis non convenit cum sentibus Hebraeis Graecis integris incor
ruptis, eg ant corruptis, conc ant. neg. conseq.
Ad III. Dist ant ut copiast authentica, debet in omnibus cum suo originali convenire, quando originale' copia sunt in eadem sin sua transeat ant quando copia est translata in aliam linquam in M. ant omnibus etiam minimis debet cum suo originali convenire, eg ant in subit intialibus , quam tum hic tunc patitur natura versonis, cone anti neg. -- seq. Quandoque enim non est possibilis versio de verbo ad ver bum .ipsi correctores satentur se non omnia correxista Dibxi trunseat aut quia conclusio nostra dicit tantum vulgatam esse authenticam in hoc sensu, quod in ea nihil sit, quod fidei repugnat & bonis moribus, Me quibus pernitiosus error sequi
pollit idque sciente, & non contradicente Ecclesia non autem in hoc sensi, quod nullos leviores interpretis errores contineata Dice. Ergo vulgata Catholicorum nihil amplius ex da-creto ridentini habet, quam opera S. Thomae: nam, haec ab Ecclesia sunt approbata ut nullum errorem in se continentia cum dicat Clemens VIII me ullo errore confri sit ergo. Quod licet Summi Pontifices variis praerogativis doctrinam S. Thomae adornaverint, illa tamen Innocentius VI hoc modo limitat: Hujus docti ivtyra caleris, excerta Canomca, blibet C.
Unde quandoque in disputationibus audimus, transeat S. mas, quod milus de vulgata nostra etiam minimis dicet ex
quo clare patet, quod vulgata nostrae plus authoritatis ex de
422쪽
ercto Concitu dentim accesserit, quam do m s. Thomae:
cum illa maneat certa regula fidei, quamvis in ea sint leves . rores, non vero doctrinari Thomae. Ad IV. Conc ant neg. conseq. In Scriptura etaim, prout est a Spiritu S. dictata, non potest adnaitti vel ni inimus error, quia ille reduceretur in Spiritum S tanquam illius primarium Authorem in translatione autem , licet in ea sit error, & Eccletia illam approbet ut authenticam, error ille non reducit Irin Ecclesiani, nec in Spiritum S a quo dirigitur unde errorum qui sunt, Ecclesia non est causa , sed permillio, quia quae in tanda videbantur consulto immutata relicta sunt.
Ad U. Nostram vulgatam Te infallibilem fidei regulam. . in illis, in quibus relictus est levis error, eg in illis quae per- tinent ad fidem mores, conc sic v. g. quid alteratur fidei, gula, quam ex verbo Dei scripto habemus . sive in loco, ubi Jonas sedit, legatur cum nostra vulgata fuisse hederam, sive ut ex Hebraeo deduci potest, cucurbitam. Ad rationem ex S. RAugust. deductam Ecclesiam huic inconvenienti obviasse ;licet enim in vulgata nostra, quae mutanda videbantur, comsulto immutata reliquerit, tamen districte Concilium prohibet rut nemo illam re istere quovis raetextu misat, vel praesumat. Unde luamvis Eccleua decursu temporis errores corrigere possit,nuibus tamen particularis Dotest vulgatam nostram rejicere, minoritas ejus manet mma.
Ad VL Uti ad I objectionis ant probam.
Ad VIL Din. ant correxit quoad verba quaedam, ε -- rem textus expressionem, conc ant correxit quoad sensumn . ant. & conseq. Nam Lemo Clementina a Sixtina non differt formaliter ωquoad sensum a Spiritu S principaliter intemtum, sed solum materialiter ωquoad verba quaedam. Ad VIII. Dist ant. non est purgatissima a mendis accidem talibus, conciant non est purgatissima sic, ut errorem contineat
substantialem, eg antia conseq. Ad
423쪽
Ad IX. Neg seq. Nam Ndentinum pro authenticii a
claravit illam editionem, quae jam olim vetus, ac vulgitta dicebatur, longo tot saeculorum usu in ipsa Eccletia adeoque usu tali, qui juxta Ecclesiae sensum mediante vivo fidei verbo per traditiones Apostolicas lit propagatus, probata est: ergo pro authentica declaravit editionem jam exilientem, quae postea de novo est edita a Sixto V. Clemente , ΙΙΙ. nihil in ea quoad substantiam mutantibus, sed errores accidet uales praeli vel describentium vitium corrigentibus.
si culae ad me materiam pertiliores.
Quaeres I. An textus originarius Hebraicus ut antiquis
temporibus erat quoad substantiam, seu in illis, quae ad fidem mores spectant, per Iudaeos de indum i corruptus sis negative Ratio est quia Iosephus lib. I. Contra Appionem &Philo apud Eusebium I 8. c. 6. in testantur, tantum fuisseJ daeorum etelium pro lege, libris sacris, ut mortem potius omniaque tormenta subirent, quam vel unum legis apicem mutare, aut adulterare vellent quin Manta superstitione colunt
sicros si ridices , ut in libro legis, si vel unum erratum depre- ahendant, pro illa timo habeant, abjiciant, nec ullos libros non correctos sera ari velint ultra a dies si vero ultra quatuor errores habeat, sepeliendos velint cum probis homini si ergo verosimile non eu, Ppd Judaei cor perint textum Hebraicum originarium, ut antiquis temporibus erat Ratio est a quia si corrupissent , tunc vel ante Christi tempora, vel post corrupissent atqui neutrum dici potest non ante, quia Christus,
qui alia Iudaeis exprobrabat crimina, hujus eos nunquam redar. guit, quin potius Joan. c. s. v. 39. ad scrutandas Scripturas Auditores suos remisit. Non etiam pol Christi tenas ora quia in
424쪽
sto Apostolis citata sunt ridiculum autem est dicere, ea sica Christo Apollo lis citata esse, ut ea postea falsaturi erant Judia ergo. Inclo est, quod ii olim S. Hieron. c. 6. Commentarii in Isaiam hanc corruptionen incredibilem senserit dicens: Si aliquis dixerit hebraeos libros postea Iudm esse falselos, uescit Uriginem , quid in octodo volumine exi lavcltiouum I ita
huic res Miderit in olivuenta , quod nunqui in Dominus N po*d, id catera crimina arguunt Ucribis, Uibariμis , de hoc crue riuue, quod ri a maximum, reticuissent , ' autem dixerist posa ratum Domini Salvatoris, is prae aliouem Apostolorum librosubraeos esse frit tos: cachium uenere non potero , ut Salvator. NEvangelisa Apostoli ita testimonia protiderint , ut Iudaei postea falsaturi erunt. Etiani S. P. August. is de Civit. c. I 3 ait: Abit, ut prudens quispiam Iudaeos cujuslibet per te sitatis quem sitiae tantum poti,isse credat inco ibus tam mustus Fi M. gelateque disi erys. Dixi: Textus Hebraicivi Originarius, ut antiqid tempori bus erat, quoad substantiam corruptus tum est de industria; ad insinuandum, quod sera hic textus hodiernis temporibus quoad substantiam etiam corrumin ex malitia, vel industria potuerit: nam postquam puncta vocalia sensum determinantia ab Hebrae is Tiberiensibus post tempora Hieronymi addita sunt, jam adeo
certum non est, quod lignificationes ad intentum Spiritus S. legitimae sint, cum unicum saepe punctum perperam appo situm lassiciat, ut integrum sensum ad sinistrum intellectum
detorqueat. Accedit diversarum lectionum numerus, ecqui
bus quandoque in textu Hebrae aliqua lectio sensui in versione vulgata expressis videtur contraria: Sic c. . Isaiae sensum v. 6. non quidem verba mutando, sed male interpretando detorquere conati sunt ubi enim legendum est de Melsia voca. bitur, seu Qvocabunt eum Deus fortis c. referendo haec veris
425쪽
fortis, reserendo verba ad Deum Patrem, verbum enim Hebraicum secundum Variam punctiitionem recipere potest tuniactivam tum pallivam igni licationem, ,erti tum Doctis bit, tum τδρ MDir Pallive legunt LXX. Chaldaeus, binamachus, 2 quila a Malore thar punctarunt active, hanc potius lectionem secuti lint quod indubie ab illis intuitu obscurandae gloria Chriit factum censetur. Iam contra quaeres
Dices I S. Iustinus . Dialogo cum Triphone accusat Judaeos, quod S. Scripturam depravaverint. Idem scelus e probrant Iudaeis . Irenaeus l. 3. α 24. q. 4. c. s. Item Te tussianus l. de habitu muliebri Ergo textus originarius non est quoad substantiam incorruptus. Quo S. Justinus non arguat Judaeos ob depravationem textus Hebraici, sed quod versione a LXX depravaverint, dum enim hi in cap. 7. Isaiae hanc vocem Hebraicam livi graece verterunt di the nos, id est, virgo: ecce largo concipiet illi graece verterunt Nems, hoc
est , puelli, seu Adolescet quin conci et, ut in vertionibus A lubiae, Theodotionis QSymmachi interpretum Iudaietantium legebatur. Dum idem Jultinus Iudaeos accusat, quod ex Ieremiae c. I. v. I9. illa verba resecuerint: 'exo itast amisit -- fletus, qui portatur ad victimam : ipsemet subjungit hoc factum
tantum fuisse in quibusdam exemplaribus, non in omnibus, unde
etiam verba haec in textu Hebrae antiquo reperiuntur. S. Irenaeus loc cit loquitur expres contra Theodotionem inquilam, qui prave interpretantes locum Isaiae c. 7. dun vertere debuiment, eo virgo coiicipiet, Verterunt, i ct adula ei artula iuvetiti e bub te quare Iudaeorum falsam testionem, non ero
Scripturarum corruptionem ab eis factam reprehendit. Duni idem S. Irenaeus lib. 4. c. s. de Iudaeis conqueritur, quod illi in lege quaedam auferant qucedam addant, quadam autem ut volunt, interpretentur intelligi debet de lege harisaeorum,
quam hi contra legem Dei latuerunt, non legemicriptam cor
426쪽
.riri a pentes, sed legi scriptae contrariam letem suartim traditionunt Opponentes. crtullianus pariter intelligi debet, non quod Jud eos de depravatione Scripturae redarguat, sed quod la vel de industria vel inscitia variantes codices, variantes & dii ordes interpretationes, lectiones habuerint, ex ii situ relictis illis, qui Religioni Chriitianae magis favebant, alteras secuti sint. Vel ad hos Patres dicatur, quod crimen depravationis Scripturae tantum quibusdam Judeteis in aliqua orbis barte degentibus objiciant, nunquam tamen adirment, universim toto
orbe Codices sacros antiquos ab illis vitiatos esse de quoa me responsio nostra ad Quaeres est intelligenda. Dices 2. Judaei, ne cogerentur fateri Christum Iesum ego Melliam, Chronologiam textus Hebraei de industria sals irent, annos bis mille detraxerunt ergo. θ neg anti quia prisci Ecclesiae Patres Origenes, Eusebius, IIieronymus S. P. Au
gustinus & alii, qui textus hebraei dissonantias a graecorum seu LXX viroruis versione in rebus Chronologicis diligenter inspexerunt , de hac depravatione Judaeis objicienda nunquam cogitarunt. Quare Graveson hanc totus hebraei Chronologiae depravationem purum commentum ab Isaac Vosito&Pecar ni excogitatum appelliit, ut Iudaeis invidiam constarent, versioni XX interpretum majorem conciliarent authoritatem. Dices a Sunt aliqua, quae habentur in textu nostro, e
non reperiuntur m Heliraeo Sicci in Psalm II tres versic los , nempe iamlabi mi patens es guttur eo; ιι ηι,- duos sequentes nos habemus, quos Hebraicus textus non habet. 2. aliqua sunt adeo imminuta, ut diversum omnino sensum faciant ab eo, quem habent apud Patres antiquos, sic S. Iulii nus testitur, quod salm 95. V. o. olim lectum fuerit: Dite iurialium vis, ista Dinllimis regusivit ligno postea autem in odium Christi haec phrticula a ligno detracta sit ergo. f. ad I hos
tres eta phios inae tu Hebrie pro hisius nunquam sui ise,
427쪽
eum neque in Chaldaeo, neque in Syro, neqile in versione S. Hieronymi ex hebraeo textu concinnata habe: ntur unde equitur, quod Ecclesia eos retinuerit, quia versio antiqua latina, quae antiquior est leotione S. Hieronymi, & inter manulcritata Vaticana asservatur, eosdem verticulos exhibet. Et dum S. Paulus in epist ad Rom. verba eonindem versiculorun adit
cit, non adducit ex corpore Psalmi is sed ex aliis Psalmis, ex Ilaia, ubi eadem verba reperiuntur, vel quodam Xeniplari Versonis graecae LXX. Interpretum, quae tempore Apostolorum maximae erat in Ecclesia authoritatis. Ad a. U.
quod haec particula a ligno nunquam in exemplaribus Hebr,ilaisse videatur. Cum non reperiatur in illo psalterio, quod S Hieronymus ex hebraeo vertit licet habeatur in psalterio, quod Hieron ex LXX emendavit. Probabilius ergo haec particula olim illi psalmo secundum Versionem o quae in primiserio Ecclesia ulitata erat, addita fuit ab aliquibus vii is piis, ni explicarent gnum Christi exordium a ligno, id est, a Cri est habuisse. Caeterum solus Justinus est, qui conqueritur, quod
Judaei particulam hanc ex invidia expunxerint, deceptus risex eo, quod paruculam hanc d ligno in Codico suo Graeco invenerit, in Codicibus vero hebraeis deesse repererit. Dices . Iudae, in odium Christi videntur plura loca S.
Scripturae corrupisse ergo ant prob. I. Deut C. 2I. V. 23. legitur maledictiι die es omnis, qui pendet tu ligno hoc additum die in textu puro non videtur ad sui S cum Paulus ad Galat. c. 3. referens haec verba dicat miledictus omnis quirendet in lirato omittat lyra Deo ergo. 2. Gen. c. 8 legitur in textu Hebraeo Imris egrediebatur,
S revertebatur in vulgata vero legitur, egrediebatur utertebatur ergo.
3. In textu hebraeo Psalm 2I. v. 7. lagitu im id est,
statio in vulgata autem legitur cini, id et L sinunt mmnu
428쪽
meas ergo Hebrae literam unam interposuerent, Uauinssos
4. Gen. c. 3. V. Is nostra vulgata habet, Ipsa conteret co νι trium in textu hebraeo habetur, Hubeschul ecbis 'sib Mattit suur branu hahelu, ut est, ipsum scilicet semen cisteret tunc ama ut et tu insidiaberis Vs castaneum eros Gen. c. 9. v. o. ubi pro Schalu es, id est, ampis vel Mittendus, ut videtur legisse Hieronymus, vel pro cxllo uiui videntur legisse o. optimo utrique sensu, pro quo Chabdaeus Paraphrastes habet Messas cujus es rePrimi Iudaei pola
runt Schiis, nullo sensu, idque ut ex eo loco revinci non possent, jam Messiam advenisse. Ergo 6. Psalin I 8. v. s. pro ovus eorum quod habent o. Hieron qui sine dubio in hebrae legerunt Xolam, quam lecti nem, Versionemque probat Apostolus ad Rom. c. Io. V. 18. J daei sublata una litet substituerunt X unam, id est, linea Vel regula oram, misso sere sensu, ne ex hoc loco possent om
vinci, ex Evanges per totum orbem praeditatione, Messiae
adventum ejusqueregnum advenisse. 7. Isaiae c. 9. V. 6. habetur: vocalitur viminis seu admira lisis ubi tameto quam Hieron. habetit, viilii litur ut plane Vbdeantur in Hebraeo legisse Ii ire, .vocabitur in passiva conjugatione hoc tamen tempore legitur: shra , vocabit quod vi, deluur Judaei substituisse alienis additis punctis quia ex hoc loco manifeste probatur Divinitas elliat; legendo autem Docabit. onmes illos clignitatis titulos, quos ellite a Propheta datos agnoscimus, ipsi reserunt ad Deum tanquam suppositum verbi vocabit praeter ultimum B inceps pacis hoc modo θ' cabit votue ellus admirabilis, Consiliarius. Deus, fortis, pater futuris culi, Principei pacis & vere Calvinus in hoc disco agnoscit hebraicitera dea Mationem eri
429쪽
S Ierem eap. 23. v. 6. In teXt Hebrae nilnc habetiir, i reo, 6ecillat eum : ubi tamen Hieron legit mani relle item tuu uticabunt Ali I sisnus illus ijlir quoni Ostorae ei legere in Hebrie ni anile ite indicat Hieron in Connirent in Isaiam; emagis videtur lioc loco lubolere Judaeorum depravatio, ut verosimile sit, eos vel detraxule aflixum pronomen hic, de ex, rei vocὰbunt , fecille , re Γ euior Vel 3ro 'era i Pliarit
pallive acceptum ut incitata, addito pronomine ali 1Xo feci iteat re vocabit em cuili quo pronomine necessario active sumi debet ergo. . 9. Isaiae c. 53. V. 8. habetur: Iropter 'ehis populi Hi remos cum ubi in Hebrae legitur rhga ti,, pro ui hoc est, ei videntur substituisse Lm, id est, eis, ut non ad Christum sed ad populum haec percussio reseratur ergo.
Io Zachar. c. 9. V. 9. habetur: Ecce Rex tuus veniet tibi im
daeus Paraphrastos actio barct cum tamen hebrae habeant
Mychab, id est, salvatus , quod videntur subsiluisse pro Mychis suis insis ergo.
II. Num. c. est. V. 7. a. praecipitur omnes viri ducenti. xores de trilii cognatum: Da se tinctae maluae de eisdem tribum illos acci eut quod tamen praeceptum est fides Scripturaeis niseste contrarium, quidem Moyses primus illud neglexit a cepta uxore Sephor fila Sacerdotis Madian, Exod. c. a. Et Aaron duxit uxorem Elisabeth de tribu Iuda Exod. c. 6. D vid duxit Michol filiam Saulis de tribu Beniamin. Ergo.
I 2. Hebrae c. 6. V. 4. legitur hil p/ yibile est enim eos, qui mel sentcilhιini nati proluissulit, rurjus mioDari ad Πιρ- nitentitima cui tamen repugnat hodierna riclesia consuetudo. Item Hebr. c. . . . liabetur , in Arca fuisse manna, Virgam Aaron , tabulas lapideas: econtra . Reg. c. . . . dici
430쪽
D. Neg. ant ad I prob neg. ant. quia ly libo legitur citiloc tam ii versiolae o quam in vulgata , quod itis iciens signia in et inii Deo non fulis addit tim a Judae is Nec mirum quod Pauliis referens hoc deuteronomii leuim omittat ly a Deo,
quia loquitur de Cluisto, qui non propter peccatum iuum pependit in cruce dum interim in Deuteron dicitur maledictus a Deo, qui propter peccatum suum in ligno pendet. Ad a. Utramque lectionem veram esse, & quod Corvus revertebatur volitando circa supra Arcam, & quod non re vertebatur, scilicet intrando in Arcam.
Ad 3. Judaeos de industria sacrum textum non comapisse: fecisse tamen hoc , ut , si duplex potuit esse lectio, quarum una magis altera minus avens erat Christianis, illam minus fluentem ex odio Christianorum amplexi sint. Et sic Arte coim tigit circa Psas est. lac fode a manus meas Hebraice enim illic duplex est lecti, citra, id est, fouerimi ri, id esst, is Leu ubi Iudaei priore lectione relicta, quae magis favebat Chri
sianis, posteriorem sorte secuti sunt, quae propter obscuritatem Christianis minus sivet. . Ad 4. Dico SS. Ambrosium , Augustinum missost mum & plerosque legisse ii siti in foeminino neque satis consta. re, quomodo legendum sit in Hebraico. tu autem legi d beat, nullus est error is redit in idem cum enim Deus ibi mulierem cum semine suo opponat serpenti cum suo semine, verisiime dici potest, quod tam ipsa mulier, quam ipsum semen
illius caput serpentis conteret. Dices verbum conteret in Hebraeo est masculinum est bum non foemininum, totus Hel iraehis conteXtus genere masculino exprimiturci ergo non bene legitur Hebraeum bu licet
idem sit ac ipse, saepe ponitur pro ipsa Hebraice bi, ut ex ipso objecto capite Genesis v. 1 a constat: Mulier , quam dedisti