장음표시 사용
481쪽
Ad H. In originali voce haberi fluetis, Interpres autem noster vertit in praeterito imperfecto, vel quia Hebraeum pra teritum valet utrumque, e qui hic liber potius vitam do quam mortem delcribit. Ad VII. Quod licet haec sim lice proponantur, ut benε hic explicat D. I h. nihil tamen ossiciunt historiae veritati quia secundum sensum literalem debent intelligi, ut mos est S. Scrupturae, quae res spirituales sub figuris rerum corporalium de
scribit sensus enim literatis est, qui primo per verba intenditur sive proprie dicta sive figurate. Ad VIII dist. ant intace se iptus est in capitibus, quae visos continent dialogos, conc anti in caristibus quae simplicem narrationem reserunt, neg. anti conim. Itaque in libro F distinquenda est historia 1 Dialogis simplex historia soluta
oratione scripta est pro more omnium historiarum; econtra dialogi cum affectibus pleni sint, carminibus, utpote ad varios exprimendi affectus maxime idoneis fuere conscripti; hoc a tem scribendi genus non officit rei scripta realitati. Ad IX. conc maj neg. min. Saepe nomina in Scriptura relata nomina habent congruentem rebus ipsis, quae geruntur, significationem, sic Deo volente, aut praesagientibus parentibus nomina imponentibus attamen personarum non ossiciunt realiblati, ut constat de Abel, qui sic vocatus est, quod cito Evanescere, & luctum parentibus afferre deberet: ssic quoque Noe
dictus est, quod consolaturus esset parentes suos ab operibus manuum sitarum nemo tamen dixerit m Noe fictas esse persamin.
Objectiores contra Librim Uber.
Libri,in Esther non solum usquὲ ad canui io sed etiam uoad posteriora A, ao usque ad sum, adeoque uite
482쪽
grum Libram esse Canonicum tum antiqua Concilia Laod. c. 59.4 Carthag. ΙΙΙ. c. 47. t una Patres Graeci rigenes, Cyrillus, Damascenus o Chrylost tum Latini Hilarius, Innocentius, Rufinus, S. P. August. Et Novissime Concit. Trid. Sess. 4 aD seruerunt. Concit enim Trid. lom citi ita ait: Si qrus autem mbros ipf integros cum omnitas is partibus inter quos librum Esther numerat prout tu Eccles Catulica ni cis evertini, Misameri vulgata latina editione babentur, pro aeris Est Canonicis vim Ioperit -- - Anathema sit. Atqui in veteri vulgata latina editi sene, etiam ultima capita habentur . non solum usque ad cap. ao. in Ecclesia Catholica legi consueverunt, ut inspicienti vulgatam nostrana patet, e seria 4 Domnicae a quadragesinust in ita lectio desumpta est exi is Esther. Item in lectione Mis, contra Paganos: Item in malaa post Pentecosten OLsertosum desumptum est ex oratione, quam Esther ad Dominum Deum c. I 4 habuit Ecclesia vero nunquam in ista sacrificio nisi Canonicas adhibere consuevit Scripturas rigo. Contra hunc tamen librum objicies. I. D. Hieron praefat. in hunc librum licit Libriιm Giber variis translationibus conssit esse vitiatlim querilibrisna editio vulgata asinos hinc inde verborum sinibus trahit &c. Ergo Liber Esther quoad posteriora capita post caput Io S. Hieron ex Al-ho Scripturae delevit. Secutissimi ante Concit Trid Nicolaus Lyranus, Dionysius Carth Hugo Card. Metanus in Conament. hujus libri. Et post Concit. Trid Sixtus Senensis l. I. 4. Bibliothecae. Et ex Haereticis Ioannes Brentius in Apolo consessionis Witteuberocae, Witacherus&c.
ΙΙ. Caput Io 1 ines endo,, sex sequentia capita
delicto in Hebraeo non inveniuntur . ergo quoa haec Liber Esther non est Canonicus.
III. Postrema cap ta lita Esther non cohaerent cum primribus: nam c. a. narrantur insidiae duorum Eunuchorum, M
483쪽
detectio earumdem industria Mardochaei rursum narram
tu c. I 2. Ergo. IV. In Libro Esther multae reperiuntur contradictiones: ergo ant prob. C. . dicitur, conjurationem Eunuchorum a
cidisse anno leptimo Assueri & c. II significatur accidisse amno ejusdem secundo ergo. V. Mardochaeus c. 6 diciis nihil omnino mercedis a cepisse pro tutatione insidiarum & c. ia dicitur Regem prae cepisse Mardochaeo, ut in aula ralatii miraretur, datis ei pro statione muneri s ergo.
Aman e. s. dicitur fuisse de stirpe sic Regis Amal .estarum & c. 16 asseritur, quod aium de gente suerit Miceata
VII c. s. narratur, causam indignationis AEnan contra Mardochaei ad omnes Iudaeos fuisse, quia ardochaeus nolebat illum adorare & c. a. dicitur An in viniit nocere Marductis populo Uiui o duobus Emmcbis Regis, id fuerant inter ecti.
Ergo VIII. c. 3. dicitur quod Aman fuerit exaltatus pol is cem Eunuchorum, indignatio autem ejus contra ardocharun,&Judaeos evenit pol ejus exaltationem ergo illa indignatio non potuit eis ob delationsna Eunuchorum. IX. Chronologi viscordant in allignando tempore, quo .contigerit haec historia Ellher, proinde quis fuerit Rex ille Periarum, qui nomine Assueri, des taxerxis hic proponitur:
Ad I. D. Hieron in Praeset cit non loqui de nosti: olbgata purgata, emendati, sed de illi, quae ipfius tempore cir xumserebatui, quam ipse ex Hebraeo Codice diligentissime a mendis expurgavit, ut patet ex eadem prae
484쪽
MM. O igenem Epistola ad Iulium Africanum testari. pita illa aliquando in Hebraeo fuisse, sed casu excidisse, qu modo multa alia injuria temporis exciderunt Pariter J6sophus lib. II. Antiq. c. 6. refert duas Epistolas Assueri,in orationem Mardochaei, quae his posterioribus capitibus continentur de idem Josephus lib. Io Antiq. c. I a testatur, se sua ex textu Hebraeo desumpsisse tunc patet, quod etiam posterior Capita libri Esther Josephi tempore in Hebraeo extiterint. Ad III visi anti non cohaerent quantum ad ordinem rei gestae con anti quantum ad Veritatem, est e, ea anti conseq. postrem namque capita persitent in initium libri, ut patet ex amotationibus D. Hi qua capitibus ultimis iunt insertae in Bibliis latinis, quod nihil veritati ostiuit, quin potius alia ex aliis confirmantur
ALIV. neg. ant ad prob. Insidiarum detectio ex enitanno septimo Assueri, non autem anno secundo, iis idem illa verba cap. II. amr,scundo regulΠrte Artaxerxe, non debent eviendi usque ad narrationem insidiarum, quae sit c. I 2 sed solum ad ea, quae narrantur in ipso c. I. id eli, ad somnium, quod Mardociareus vidit, antequam Esther Assuero conjungeretur. Ad U. Quod etsi ardochaeus nondum habuexit mercedem pro delatione, quando Rex jussit sibi praeleg annata es dicitur c. 6. tamen pusis habuit amplissimam, quae deses ibitui: eodem c. 6. .exist quae Ignificatur c is per illa verba, datis pro delatione munerilais, Hesper anticipationem dicitiist
data esse Mardochaeo munera, quae c. 6 describuntur.
Ad VI. Aman piauisse esse de stirpe Agagi per liquem e tarum, qui in obsidione Amalec Saulis manus effugientes. ωhue Et illuc vagantes devenerunt. incedoniam, cumque ibi diuinansitant, & ex iis natus esis Aman ideo recte dicitur assim,
485쪽
gente delevi Saul, sed diverta ab eo similiae, qtrae inmac
donia morabatura idque fundatur in textu Hebraeo, qui dive sis caracteribtis scribit Pli g, de cujus stirpe hic dicitur Aman, ab illo Agag, de quo I. Reg. c. 24 loquitur. Ad VII. Nihil vetare, quominus indignatio Aman ex diversis causis provenerit: I. antequam eXaltaretur, provenit ex detectione insidiarum, quarum forsan erat complex. 2. Ex eo,
quod Mardochaeus nollet ipsum adorare post ejus exaltationem. Ad VIII. Neg. conseq. ob mox dicta nempe indignatio an evenit ante tost ejus exaltationem ex causa diversa. Ad IX. Hoc argumentum esse sinula huic:scincerto non potest, quis fuerit ille sponsus, cujus nuptiae reia untur Ioan suErgo Ioannis Malienum non est recipiendum diversa ergo placita Authorum circa tempus, & Principes libri hujus fidem historiam, ac veritatem non debent reddere dubiam aut incertam. Dico tamen hanc historim contigisse lab Artaxe Maon mano septimo Persarum Rege. Dices I. c. a. V. sis parrantur insidiae, sive conspiratio duorum Eunuchorum in m netem Regis, & detectis earum per Mardochaeum, quae rursum c. i. cia. repetuntur Em ut ad III. Etiam in libris purat . repetuntur ea, quae dicta sunt in sibris Regum,' tamen non ideo a Canone excluduntur: ergo hic idem dicendum.
tur illa, quae anno 3 Regis sive Aetiixerxis utroque epim modo vocabatur contigerunt , ecquibus apparet Mamdochaim tunc Regi fuisse incognitum quomodo ergo anno R. Regis potuit dici: Vir lignus, ct inter primos cliιla regite. Quod quando Marilacbarιs c. II. Vocatur magηus. γ inter primos
aula Regia, hoc dici per anticipationem in c. a. eo quod talis
rota fueriti Pro clariori intelligenti
486쪽
ssendum luine esse Iabrissime seclem somnium Mures
ebri, quod ar proponitur, reliquis omnibus praemittendum est capitibus. ut is ubi marisinantur,' 'petuntur insi diae Eunuchorum, ponendum est post V ao capitis a Caputia usque ad vos nectendum est, et 'apitis 3 Reliquum autem capitis 3 cum capite in annectendum est fini capitis 4 c put is correspondet,. r. capitis s. caput 16 medio captis 8. inter versum 8 ac Io inserendum est. Denique caput ro ad finem libri pertinet. Ita haec testantur Coelices Graeci, ubi vix
secundum hunc ordinem repe iuntur. Dices . cap. 3. V. 3 assignatur dies 3 pro deletione Iudaeorum. Et c. I 3. v. 6 dicitur, quod assignata fuerit dies 14. Ergo P. Dies 3 quae c. 3 assignatur deletioni Iudaeorum, destinata erat inchoationi caedis &dies 4 de qua c. 3 destinata erat consummationi caedis ut patet eXC. 9. V. 7. ubi clare habetur Dies autem decimus terreis menses Adar primIι mia omnes interfectioni iιit, D quarta decima die cadere deserunt. Dices . c. 6. V. I 4 dicit Rex, quod Armin regnum perasi 1ιm voluerit transsere in Miscedones Datqui Re hoc non potuit timere Macedones eram, quorum regnum usque ad Alexam
drum obcurissimum fuit, illo tempore ausi non fuissent invadere Bersas ergo. R. optime potuisse Regem timere Aman, cum esset gente Medo, δε regnum fer nn affectaret, eum voluisse illud in acedonis transferre, ut gentem suam obscuram illa.
strem redderet quod ficile essecisset dejecto Persico imperio.
omnitimisso. Palmorum David est Author It s. P. August. lib. 17. de civit. Dei Cap. 4 his verbis mihi a temis itur eredibilius exigvmare, qui omnes illos Iso pshnos ejus sci- Ecet Davidit Ueri tribruint. Item S. Th. in PsaL 38. dicit Omnes
487쪽
Trid. sel . 4. de Canonicis scripturis habet, licet non definiati alias ellet deride, .non sub opinione Authorem Psalterii esse David cin imo Psalteriunt recensensit Canonicum illud appellat psiliori is viscum so lyssinitarum; ergo supponit Davi lem esse Authorem dicti Psalterii. Dices . ituli pertinent ad S. Scripturae essentiam atqui illi tituli aliquos Psalmos tribuunt aliis, nam in titulo Psalini 49. et a usque adda dicitur : sui inus Asaph ditum, Eman Ethan filiorum Core c. Ergo Imo S. Hieron in praesit. lib. psilm juxta Hebraicam veritatem dicit: Ialinos umes eoruniis imu -- , es miniatur in titul V, David filicet, Agar &Mitimissimo Core, M au . clinuritae, Moetsi FGAmonis, e reliquorum, quo Esdras primo volumine tam rictendit. Idem do cet in Epistolis ad Sophronium ra Cyprianum conciam .dist min. Atqui illi tituli aliquos salinos tribuunt aliis ut Gn.
toribus, conc. min. ut Authoribus, eg min. ει conseq. Og specificatos David elegit ex tribu Levi in Duces ac Principes chororum, eosque instruxit, ut variis organis Deum laudarent Ita de explicandus est S. Hieron. Dices a Dum in titulo dicitur salmus David, illo Davidi tribuitur ut Authorici ergo etiam ipsi Asaph tribui debet ut Authori, ii in titulo dicatur psalmus Asaph. c. R. eg conseq. Disp. it quo psalmi Asaph dic tribuantur in dativo, quae Orma locutionis non denotat Authorem thri: sed Davidi tribuuntur in genitivo consequenter Maridem recognoscunt solum ut Authorem.
races a. S. P. Auguli de titulo primi psalmi agens ait i
488쪽
esse S. Patris alias sibi ipsi contradiceret: nam in psalmum 9. adv. 18. hahet. Ojita Davidis nomini totum Ualterium tribuitur. Dices . In fine Psalmi I. v. o. dicitur: Defecerunt umris David lii Iese. Ergo. Hic psalmus ultimus fuit, prout psalmi conscripti sunt a Davide a tempore autem Mechiaevel
Dices s. lalmus 36. est post captivitatem , Mo annis post Davidem ergo. R. Davide scripsisse spiritu prophetico,
& in pers a popuI , ita β P. August. lib. 17. de Civit. Dev
Primus est Iciber Prodei biorum sic dictus, quod contineat sententias graves , sublimes, atque Divinas, quas Graeci ro- verbii: Hebraei Iiste parabolas atque similitudines appellant Librum hunc esse Canonicum apud Hebraeos, Graecos & Latinos orthodoxos certum est, uti ex Coiicit Trid. De fido est, libri hujus Authorem esse Salomonem, idque constat ex . I. ubi dicitur Partibola Salomonis sui David Regis Israel. Secundus est Liber Ecclesiasis, in quo mundi instabilitas, itiorum contemptus atque Dei cultus & Religio stabilitur , praedicatur. Hic liber unanimi He eorum , Graecorum, latinorum consensu recensitus est inter libros proto-Canorum tanquam Canonicus prima classis. Indubitata etiam fide certum est, hujus libri Authorem esse Salomonem , ut haec
verba initiasta hujus libri produnt Verba Ecclesias sui David, Mos Ierusalem: l--πι--- Reme,
am, & continentem materiae rutarem cum enim Hebrari superlativo careant, dum alicujus steminentiam optimere, Iunt, jus gu it se initivum unius nominis cum casu recto ejusdem
489쪽
nominis ita hos dicimus Deum Sanctum Sanctorum, Re- .em Regum, Dominum Dominantium Librum hunc esseCa. nonicum etsi aliqui negarint tam Iudas quam haeretici existimam res, illum non questu Dei, sed impuri amoris afflatu esse com seriptum, nihilque continere, nisi sermones amatorios Salomonis de fide tamen est Eum esse Canonicam Scripturam a Deo dictatam unde hic liber tam laue T. quam Nn aper habitus est ne n sacer, sed 4roto nonicus , ut patet ex Concit Trid. thes h uis libri est salomon, qui juxta recentiores Rabinos ab eo ut adolescente exaratus putatur, sicut proverbia a Salomone aetate jam matura . Ecclesiasten vero ab eo ama ne scriptos esse docent de quo tamen nihil certi constat.
Quartus est Libe Sanentia pertractat de Sapientia tum increata, tum Creata Vivideque ad amorem sapientia excitat. Hunn librum esse Canonicum constat ex Concit Flor Ca stag. ΙΙL c. 47 Ex Tolet. II in prosellione fidei & ex Nicaena Synodo II act. 4. andem ex Concit Trid. Sess. 4. Item S. P. Aug. lib. II de Priedeli Sanct . c. 4. Dices: ther Sapientiae continet falsum: an in eo c. I
v. 5. dicitur : primum idolum factum elle ab aliquo Patre in defuncti memoriam filii, qui illisu , qui tunc usi hum m0rtuus fierat, timca φssim Deum colere capit. Atqui juxta ines historicos statua erecti Belo aminodus filio sui primum idolum: oro. Hoc argumentuna est Calvini lib. I Inst. o. Ir gra ubi
inquit stat ex Aufi, Oum Rachelem mirratim istam Patris sui talis, si ei erunt ri mirum im inra Ergo iam assertum: ad -- coue. may dist mim atqui juXt cormies historicos ta- tua erecta Belo, Nino ejus filio sui primum idolum publice a Dadorandum propositini, eone miti Miti sturin privatim honoratum, neg. min. Him: en m idolum sui statua mor-- tuo filio electa a patre, quod fuit tantum privatimadoratum, ut
490쪽
testeute iniqua consιet1ιdine, hic error tauquam lex custoditus es, Fram oris nimperio di h'h ivtIιι neuta Praeterea unde constat Calvinor Rachelem vixillia ante patrem illum lugentem filium aut Rachelis idola non fuisse mortuorum simulacri contrarium enim ex S. textu non obscure colligitur Rachelis enim idola in Hebraeo eraphin vocantur: spar bim autem vocantur etiana mortuorum imagines, quae licite observari poterant sic I Reg. c. Io. V. 3. dicitur Tulit ergo Michol flutuom,Hebrauce eraphim,ribui eam simperiectum: ut sie Saulis servos Davi ad necem quaerentes similitudine corporis humam desudereti Author libri sapientiae est incertus nam aliqui voluiit S lomonem esse Authorem dicit eo Author de se imitas. .
. plani quod ineri quam Salomos convenire non p0t S. P. Aug. lib. 17 de Civit. Dei c. o. liber Sapientia D opter . quis ii mnam inlatiusinem, ut Salmonis ricatur, otii aut in iret mdo, num autem esse tuus, is stant doctiores. Quod autem Amthorti Regem vocet, 4ς si aedificatorem est, quia inducit personam Salomonis loquentis Alii Iesum filium Sirachponunt Authorem inter quos fuit S. P. August. lib. 2. de doct. Christ. I. sed postea lib. 2. Retraei. c. 4 dicit de Asthore libri, quem rhιres Vocant Ianentiam Salomonis. imdeuuin i sem'
sita Sirucbscrip Aj , non ita consore , scutia me dictum es , po ea
didici, F omnino D okibilius comperi, non ese hunc hujus lim Aulborem. Alii opinantur fuisse Philonem Seniorem , qui vixit ante Christum annis 16o sub Onia Pontifice. Ex quibus patet Au- 'thorem hujus libri esse incertum quisquis demum ' Suo''rpe accepta lumina & sententias traduxit iQuintus est Ecet illiciis, ita didia, quod Vere concio torius iamneticus sit, & per prari via instruat munc ibbrum esse Canonicum negant moderit Haeretici Lutherus