장음표시 사용
111쪽
Duo autem sant modi manducandi illud Sacra A de lina potentiam afl malum iii sinat .siae deliabi
mentum, scilicet sacramentalis, de spiritualis: quorum distinctio oti tura triplici principio. Primo atione sumentiu: quidam enim accedum male dii positi, α hi manducata lacramei ualiter:quidam bene, de hispiritualiter, & sacramentaliter:Secundo a modo sumendi : quidam enim si timuit ore carnis,& hi sacramentaliter: quidam ore cordis, hi spuit ualiter.Viide duplex os, luplex manducatio. Tertio a duplici re huiusSacranaetiti:duaeqitippe sum essentiae huius Sactamenti,scilicet corpus Christi vcru,&gratia in corpore
Drystico faciens ni en cluarii in una sne altela suismi potest. Manducare autem lacramentali rer est manducare Sacramentum, vi Sacramentum. Ad quod quatuor requiruntur,cibi existet. tia, eius ad cibatum naturalis cc uenientia, ut scilicet numatiir ab homine. Dno a nuue intentiolle illius intentionis regulatio peti idem. Spiritualis mandueatio habet duo,scilicet suo modo masticationem, quae conlistit in recogitatione
cibi uellicet eatnis Christi pro nobis expositae,in pletium redemptionis,cticibum refectionis.Habet etiam incorporationem quae cosurgit ex tali recogitatione, du recogitans ardore assicitur chaιitatis:de ei de qiici recogitat,iungitur, uec sic incorporatur dum incol-poratur, reficitur, S: magis ulmulatur. Spiritualis autem .peratio,diue essicacia huius Sacramenti est, uni se non de novo, sed iam vinios per gratiam, magis unite. Digne enim accedentem reddit
aven orem ut carbo ignitus: & Iriorem , ut bolitarenaturam vulnerat: actu laberae volamatis m-
mittitur : cum desectatione, de libidine perpetratur, Delete autem culpani, ut d formantem st gratiae r fortuantis: ut debilitant c, est vita ut is habilitantis: vivulnerantem eli Sacramenti curant is r ut actu voluntatis cominillam , per actum similiter voluntatis rutcum delectatione, & libidine perperiaram cum passione contraria. Ideo p Unitentia recte dicitiar gratia, Virtus, sacramentum,actus, pallio. Pars S menitentiae integi ames, sitie integrales; sunt burg cordis coluritiO,oris conseisio, bc Dpcris satisfactio. Cordis contritio est doliar volum aDe pio peccatis
assumptus.Oiis cotalio debito modo tacta es: hei ha bete sexdeetin conditiones, his vertibiis comprehcsas:
Fora , s accusati ,σ μ ρarere Parata. In quatuorealibus secundum Magistros est conses Quando siesio iteranda. Duo sunt ex parte iacerdotis, quoium primus est propter enormitatem sceleris, ob quam est eoi,fites ad superiorem remittEdus, ab eo, ii voluerit iterum audiendus. SecunduSest, Propter ignorantiam lacerdotis:quia tunc est quaTendus peritus,scies soli terera ligare. cui sunt iterum peccata dc tegenda. Duo vero sunt ex parte c6nientis: quoruin primus est propter malitiam fictionis,ut ii accessit cuni volutate peccandi,vel aliquod peccatum se temet tu conscie nus et s. Et, ut istam cilicaciam habeat in semente, ita reseruauit. Secundus est propter contemplum sa.
nit. In duobus vltimis calibus at vadit ad alium sacpr- dotem, vel eundem interiectu temporis iam oblitum, debet homo mala tua iterum conliteri. Et ila ex parte
sacerdotis est duplex deiectus scilicet q'ua non potet habsoluete vel quia nescit.Ex parte etia confitentis est duplex delectas , scilicet quia contemnit sacerdotis absolutionem aut ligationem. Sunt alii duo eastis, de quibus est cotrouersia inter doctores, unus est depe primo oportet ipsum senientem,cibum illum ab alii a discet nere , per fidem : secundo hospitium praeparate per sui probationem: tertio inhospitium paratum reaci pete, cum honore, de deuotione. Et talis dicitur dugne accedere. Nota de hostiae fracti Oile versus:
Fractio est passio partes se actae, tres iustorum differentiae. Quidam regnant in coelo, aper tinctavii. i. dam ieculi expectant in sepulcluis, hi per eam, quae antiquitus seruabatur. Quidam pugnant in mundo, hi pet siceam partem hostiae figurantur. eati alicuius obliuione,alius de recidulatione. sed
-de 'nitentia, quantum ad diuem
p. 7 . ι . Osam dimitionem, diuertam nominationem, integrationem,iustificationem,& significationem Poenitentia, quantum adactum principalem sic distini tuti Poenitentia est prima virens, perimens veterem homitiem. a Ambrosius:Poenitetia est dolor. 8e amaritudo
'' f anime pio peccatis quae quisque commisit.b Augusti.b Aur. Ab Anus P iteu ia cst qtiaedam dolentis vindicta, sε per vera sit . puniens in se, quod dolet eommisiste. Item distinitur
I R. .F.to. ε. quantum at actum annexum se ab Ambrosio: Poeniu si π hem. tentia eth praeterita mala plangere, de plangenda iterur On cc mmittere.c GregoriuQP aenitentia est anteacta I Ararip ta mala deflere, flenda non committere. . Item si:Poe- E li e. i. nitentia est vimis vel eralia,qua coimnissa mala cum
mendationis proposito plagimus odimus & plangenda ulterius eo limitute noluntur Dissinitur etiamo hinnium ad et chum a Dama aenis sit Poenitetia est ab eo quod est oraeternaturam. in id. quod eii secundam nat uram:cci tersio. Ite silper illud Matthaei: Pc nitentiain agite Poenitdtia este irrctio malae mentis, lib. f Augii stimis: Poenitentia est quaedam res optima, &Dtη, s. a perfecta omites desectiis reuocatis ad per se stum, Poenitentia diuertis voeabillis nominatur, secundu quod diuersa contra precati maculam operatur. Ex-yllit enit peccati acbialis maculam , quin antium usi. S. Boau. Tem. I.
test diei quod in his duobus ealibus ite tu omnia mocata eonfiteri,sit coulit iure, non ' ceptum Quinque autem sunt casus,iii quibus est confitens ad Epileos uia mittendus, vel super eo Episcopus consulendus. Pti mus est de poenitetia solemni,quae ab ipso debet imponi, de per eum poenitens reci anciliati.Secundiis est de excommunicatis,quos non potest sacerdos aliqua-do absoluere. Tettius est, cum inuenerit sacerdotem, irregularitate contracha,propter quam debet ad Episcopum mittere confitentem,qii, ii potuit eum absoluat vel cum litet a suis ad Papam mittat. Quartias est de incendiariis. Quintus est si iii csilues ud Un aliquo Epicopatu quod cella crimina ad Episcopum mittatur,ut homicidium, M sacrilegium,& iste casus no est
generalis. Satis sacere,ut dicitae Augustinus, est peeea. 4
torum causa excidere.& eorum suggestionibus aditu non indulgere. h Anselmus ver dicit: Satisfacere est, h AU. M. debitum inoreddere.P.utes amem satis actionis tres Cur Dora he communitet allignanti1r .scilicet ieiunium, eleemosy na,& oratio. leiunium est contra carnis concri scentiam. Eleemosyna,c6tra cupiditarem ocillorum. Otatio est contra supelbiam vitae. Item iei inium ordii attios ad nosti plbs. Eleemosyna ad proximos. Orcitio veto ad Deum. Item per orationem reconciliamur Deo, cui seeundum ι Augustitium, per ieiunium. & iEleemosynam facimus duas alae . e se in m. Quatuor autem ad iustificationem impii requirun-xul: duo ex parte Dei,scilicet gratiae insutio,& culpae i sium lito. Et duo ex parte impii,scilicet motus liberi t.. io. M tria consonans gratiae aduenienti,& eo dis contri
112쪽
saliua sua tetigit linguam surdi, & muti. Ostendit se quantum ad contractionem, quantum ad diuisionem, seis Lat. θαν
ueniens, & quantum ad impedimentum prohibens. 'Mattinu nium diffinitiu lic: Matrimonium eli vitimulieri lque coniuctio maritatis,inter legitimas per nas. indiuiduam vitae consuetudinem retinens. Est autem institiuum matrimonium a Deo in ossicium,in t medium, & in sacramentum,vel signum. In ollieium, inquam procreandae prolis,etiam in statu naturae in t grae. In remedium, contra impulsium libidiniς,in statu naturae lapsae.In sacramentum liue signum in lubilis coniunctionis naturarum in Christo,diuinae scilicet Sehinnanae. Circa contractionem matrimonii nota,quod per sponsalia de futuro initiatur: per mutuum.consensum inter legitimas personas per verba de praesenti ex-Aeolytum,quando dicit: Ego sum lux mudi .Fuit Suia diaconus quando lauit pedes discipulorum ,& linteo se praecinxit. Fuit Diaconus,quando post coenam corpus,& sanguinem suum discipulis suis dispensavit. Fuit Sacerdos, dum seipsum in ara crucis obtulit, idem Sacerdos & hostia. Et etiam quatὶdo in coena, panem in
corpus, & vinum in sanguinem commutauit. Cliaramr cum sit lignaculum impress um,distincti- Ilum, perpetuum Christo configuratiuii , imprimit ut in quolibet ordine: non idem, sed diuersus: Ordine congruo,no necessario,cum unus possit recipi,quamuis indebite, alio praetermisso. Ita, quod eum per imium siletit gradatim ad ordinem sacerdotis,in quo est status,quamuis septem sint gradu ,unus est talum Or dinis Sacramentum , sicut unam dicimus Epistolam, B pressum ratificatur: per carnalem copulam subieque Debita din
quamuis habeat multas partes. In quolibet autem ordine character imprimitur in eo signo,quod maiorem habet similitudinem ad lignatum, & in quo principalis potestas,quam ordo respicit .significatur tradi ordinato. Ad quam significandam duo concurrunt ex te rius, se ilieet traditio alicuius instrumenti,& expressio
vocalis verbi, ut in signo visibili, simul de audibili significet ut dari:&haee duo sum essentialia, di in itinseca ordinis Sacramento. Debet autem dispensari hoc Sacramentum,cu magna discretione & solenitate, ae per hoc non a quolibet, nec cuilibet, nee in quolibet loco, nec quolibet tem consummatur Citea sponsalia nota,quod ante s plennium contracta de iure non valent, post septetin tu vero tenent. Et haec quatuor m dis contrahuntur:
stilicet simpliei promissione, fidei datione, siue iuramenti interpositione, datis arrhis sponsalitiis , de a nuli subar illatione. Sic aute eottacta octo modis soluunt tri .Primus est, Impedimen- voto solemni superueniente , ut si altet sponsorum in η sponsali tret religionem: secundus est superneniente matrim nio,ut si eum alia contrahat de praesentiriettius et .sb- perueniente affinitate,ut ii cognoscat aliam eo sanguineam sponsae se ,& hoe possit fama vel facto probati:
slatificati . tempore: sed sub debitis signis,lam ex parte visis,qua qua tus est incurabili inhrmitate superueniente, puta ex parte auditus, ut dictum est: solemnitate nihilomi leprae . vel mutilatione alicuius membri: quintus est . at nus obseruata, quantum ad tempus, de locum, Ossi.
cium , & persenam. Requiritur autem multiplex e ditio, ut digne, &dibite seipiat ut ordinis Saciametum scilicet ex Parte originis, v 'on siit filius Sacerdotis, vel spurius, vel
etiam tblemnit et rccnitens: a corporis parte ut n6 sit corpore vitiatus, daemoniacus, epilepticus parte actionis. ut non sit homicida, vel aliter enormis peccatoria parte conditionis, ut non sit seruus ea parte eo n- uerlationis, ut non sit cutiatis: a parte coniugationis, vi noli sit bigamus: i parte sexus,ut non sit mulier,quae non potest ordinari nee de iii re, nee de facto: a parte sensus,ὐt non sit infantulus, in quo nondum viget iudicium rationis.
In hoe Saeramento est aliud, quod est tantum signu, ut exterior operatio in traditione alicuius ins tu metui & expressione verbi. Aliud ,quod est tantum res, ut spititualis potestatis eollatio. Aliud quod est res, Ze . sigmam, ut interior characteris impressio. Collige ex praedictis,quod septem sunt ordines,& no plures,quatuor sunt minores, qui dicuntur no sacri: quia post eorum Astaptioitu, potest clerinus comi gari. Tres mai res. l.sibdiaconatiis diaconatus,& prei byteratus,in quo est status ordinu.Hi dicuntur sacri:quia pol eoru suseeptionem non licet ordinatis earnali operi deseruite, eum sint totaliter diuino cultui dedicati. Et siepatet, quod Psalmistatus non est ordo, sed ossicium
tero se ab lentante, ut cum vadit in regionem longi quam, ii ne licentia alterius: sextus est altero fornicate: leptimus eii utroque volente. scilicet cum ambo eonia seiuiunt & mutuo se absoluul: Mtauus est,minore petente, ut quando contracta simi sponsalia inter duos, quorum unus est in aetate debita alterno.Duobus primis modis seluuntur spo salia ipso facto. Consequentibus veto pet iudicium Ecclesiae. Duplex est autem effectus sponsalium contractorum.Vnus est obligatio ptopter promissionem,unde tales compellendi sunt ad
matrimoni iura contrahendum , nisi timeatur uxorici
diu ,vel interueniat aliquis casuum praedictorum. Alius effectus est publicae honestatis iustitia, quae est , cpaod D nullus consanguineorum sponsi potest contrahete cusponsa, vel E conuerso. Conlucti matrimonialiter per Ecclesiam triplieiter Triplex ino-
separatitur, aut simpliciter, luantum ad vinculum. cti dira si parandi ostenditur propter impedimentum, legitimu Do suis se coniugium inter eos: aut separantur ad tempus, ad poeniteatiam faciendam,ut quando cotta interdictum Ecclesiae contraxerunt: aut separatur simpliciter, quatum ad tempus in poenam propter aliquod crime contra substantiam matra monil perpetratu, ut quando alter coniugum fornicatur, tunc it petat innocens eum probatione adulterii, absoluit ut per Ecclesia, , mutua cohabitatione uxoris.&debiti redditione. Sunt autem septem casus, in quibus potest adultera excipere eotta Eeelesiastiea
annexum ordini. Nee Episeopatris est ordo sed digni- C peterem diuortium. Primus est si fornicari covincitur:
- ρ Tiouust artim talis notini si incit. Colligas in v mim. nomina tam ordiniam,quani ossicior iam S dignitatum. ut deuenias a s unu hierarcham Ecclesiastieae hiet archiae de se pro-eede, PCalmista. ostiatius Lee cir, Exoreis a Acolytus, Subdiaconus, Diacontra, Presbyter . Archipresbyter, Episcopus, Archiepiscopus, Patriarch , Pontifex e mus.
Matrimonio. Equitur videte de saeratnento matrimonii, quan- tum ad dissinitionem.quatum ad institurione , Upusc. S. Banau. T m. seeudus est, si eam prostituat:tertius cu credebat vitum in bello esse defunctum, de nupsit alteri:quartus si cognita est ab altero latenter, quem eredebat es le viriam suum:quimus est,si suit vi oppressa: sextus est,quando post adulterium reconciliauit eam sibi.& pei ut debi-xu leptimus eli ratior cassis, ut sin fidelis repudiauit uxorem, de illa nubet alteri, si veniat ad fidem , debet eam recipere non astante. qiuod suit fornicata. In matrimonio ratiscato est aliud, quod est tantii Sigilificatio.
fgnum,ut consensus exterior per verba, aut nutus ex
pressus: aliud quod est tantum res, & vnio Desin animae per gratiam quae tamen est separabilis per recati Irao resso miscui illud matrimonium est
113쪽
separabile, per ingressu in religione:aliud quod est res YSi autem sit errorestea proprietat M persenae,non pri
& signum, vi consensus interior animorum. in matri. monio e summato est tantum sigmam,consensus ex. terior:tantum res unio naturatu inseparabilis in Chii stor res,& signum consensus mutuus animorum.
Ttia boni Tlia sunt bona coniugii, scilicet, bonum fidei, b eonius ij. nuni prolis, bonum sacramenti Fides est,quod sua cinno alia:& hoc est bonum motis cadens in genete honesti. Bonum prolis cadit in genere conse- reniis:eo fert enim proles ad speciei eonteruationenu& ad numeri perseisionem. Bonum sacramenti cadit in genere delectabilis.Tanta est enim ibi unio,vt pr pter Oxorem relinquat homo patrem, di matrem. Et sie patet,quod tria sunt in electione,secundum Philo-
ptet hoe matrimonium impeditur: ut si credat aecupere diuitem , & nobilem , quam postea deplehendit ignobilem & pauperem.
De proprietatibus autem personae excipitur condi. condivi Q. tio seruitutis, quae impedit mattimonium contrahendum, & dirimit iam contractum. Cirea quod nota, quod triplex potest esse error conditionis, scilicet paris,ut eu servus credit accipere liberam, de accipit ancillam, talis error non impedit: aut colitionis meli ris, ut eum sciliret credit accipere ancillam, & accipit liberam, nec iste error impedit: aut conditionis deterioris,ut cum creati accipere liberam, eum sit liber, &accipit ancillam, talis impedit contrahendum,& diri-
sophum, sei licet horaestum conferens , de delectabile. B niit iam eo tractum,nisi velit in eam libere consciitire. In hoe triplici genere sunt bona coniugii dis libuta
Se sui haec bona numero tria,quia ad hoc quod matri. monium sit completum, tria potissime requiruntur, scilicet, institutio, usus,& fluctus. Ratione institutionis, est bona sacrament 1: ratione usuε debiti .est boitu fideici ratione fructus coi. serenti,, est bonum prolis.
De impedimentis matrimonij in generali.
Clica impedimenta matrimonii, quia sequentet
occurrunt, est specialitet insistendum. De quibus tit tenendum, quod quaedam sunt, quae impediunt excoligruitate, sic it Ecclesiae interdictum, α feriarum tempus: θ: ista dicuntur impedire contrahendum , sed C num. denegatur connubium. Primum est adulterium, non dirimere iam contractum. Quaedam impediunt cum occisione mulieris,seu uxoris,scilicet fidei dati Circa votum nota dissinitioi m Hugonis. Votum
est testifieatio promissionissa, spontanee quae& de his, quae Deo pertinent, fieri debet. Item alit et
dissiuitur. Votum est melioris boni conceptio, cum delibetatione formata. Est autem duplex votum. -
lex , de solemne. Simplex est, in quo non est in prae-atum translata potestas: impedit contraliendum , sed non dirimit iam contractum. Solemne votum est,
quod solemni Eat ut ordinis sacri susceptione, prosesesionis emissione , habitus professbium assumptione, cum aliis, quae ottendunt hominem prostatim: imp
dit contrahendum, dirimit iam contra tiam. Circa et imen nota,quod in septemgen ibua Gims Ctiiram de necessitate, quia non stat cum eis in atrimonis L. eramentum: unde se impediunt Inati imoniam eoni trahendum, quod etiam dirimunt iam contractum. Haec autem sunt numero duodecim,quae versibus istis
continentur: Error, con io, votum, cognatio, crimen.
Haesecia ita veram connubia, retractam.
Tria sunt ex parte causae ellicientis,quae est co sensus, ad quem concurrit ratio ,α voluntas. Contra actum rationis est error:colura actum voluntatis,eli vis, siue
De de ducenda uxore adultera, ptopria de sancta, vel cum contractione de Achci: se evi dum est incestus: tertium est raptus sponsae alietius: quartum est de eo, qui insidians matrimonio, filium suum de sacro fonte leuauit: quintum est de eo , qui occidit presbyterum: sextum est de eo qui occidit propriam uxorem, siue Persequendo culpam adulteiij, siue persequendo perionam ratione Odu: septimum est Alemniter poenitens.lia omnibus istis daspensatur, praeterquam in m-mo , quod respicit determinatam petisnam. Nam adulterium, cum uxoricidio vel cum fideidatione, vel conit actione de facto, respectu illius personae, im- violentia:eontra actum vitiusque,elic6ditio letuitu-D Pedit contraliendum,&dirimit iam contractum. iis, quae impcdit partim propiet delictam libertatis,
artim propter errorim.Tita ex pati e causa materi ii. Nam matruvonium, cst coniunctio , olunt alie imtroducta, inter personas antea non coli iunctas: unde coniuncti in proximitate, ad matrimoniu iunt inepti. Coni ut euntur autem quidam tam auguinitate, quidam affinitate,quidam publicae tu ilitiae honestate, quae contrahitur ex sponsalibus sint verba de pix lenti. Et se sunt tria impedimenta, scilicet cosnatio, assii .itas,& honestas. Tria sunt ex parte causa imalis, quia matrimonium est vincillam, in quo eth mutua potestas visi ,& uxoris. Haec autem potestas impeditur quando alter tradit potestatem corporis sui alit, ad-n impedit, di dirimit etiam
liue vivente proprio, de sic est ligamen:aut quia dedi- ς iei Baptismo, qui est ians
cauit se Deo,& sic est ordo: aut quia mancipauit re Circa vim, sue violetia Deo, & Ptalato, & sic est votum. Tria autem ultima, sunt ex patie causae finalis. Nam matrimonium est ad procreandam prolem, ad cultum Dei,vel saltem in te- medium tempestatis. Contra rationem generandi. vel remedii est impotentia coctuadi: comta cultum Dei, qui est in fide, est eultus disparitas:contra cultum Dei, qui est in motibus. est et limius enormitas. Circa impedimentum. quod prouenit ex orore at tendendum est, quod error potest esse circa personam, Scirca proprietates person error circa persona consensum tollit,& mattunonium ita pedit:ut si credit comvire in Matiam, de qua cogitat sensu interiorixonsentit in Margaret . quae ofertur sensiti extericli. Item impotentia naturalis coeundi, si est tmpora' Impotentialis, non impedit. Si est perpetua impedit,&dit imit,si coeu L
praecedit mattimonium. Si autem sequatur mattim
nium, non dirimit. Sic etiam de sectis dicitur. Oido sacer uiplex impedit contrahendi δε diri-o D.
mit iam contractum. Minores ordines neutro mado,
si voluerit ordinatus Eccles aede seruire. De cultus disparitate nota, quod infidelis dicitur culini di Daliquando, quia caret fide,non tamin fidei Sacramen- paritas. mento, ut haeretica baptietata:talis dispalitas impedit contrahendum, di non dirimit iam contractume aut est infidelis,carens fidei Sacramento talis disparitas γ.
si mulier sit fidelis: quia ca-
Circa vim, sue violetiam tene, quod coactio potest vis. fieti ut sue metu.Vis est maioris rei impcius,qui repelli non potest,ut cum quis capitur,trahitur,ligatur:t lis vis impedit,in dirimit.Metus est instantis petieulit tepidatio. Metus autem est duplex, scilicet leuis,&iustus. Leuis est, qui non cadit in constantem virum, .ut quando parua est commiliatio , vel per hominem parua potentem. Coactio per hunc modum siue m tus non Dimit.nec impedit. Iustus mctus est,qui po- test eadere in constantem vitum, ut quando verisimile est, quod malum inseret,qui minatur :& talis coactio itollit consensim, de s undum iura impedit matriis
monium, & dirimit iam contuiniam.
Circa ligam e nota quod quantumcumque fiat diuortium
114쪽
uinium inter eoniuges, propter erimen adulterii Aquaritum ad thronum , de cohaitationem , manent personet se separatet innubiles eum aliis:cu inter eos, quamdiu vixerint ambo, permaneat indissolubile vim culum , 5e ligamen.
Citea honestatem publiae iustiticae nota, quod quieontrahit sponsalia eum aliqua post septennium, de
decedit ante consummatu matrimonium:ex tali honestate retrahuntui consanguinei spouli defuncti aco tractione matrimonii cum relicta: & hoe honestas impedit contrahendum, de ditimit iam contractum.
De impedimentis affinitatu,'cognationis in
speciali, o primo de Usinitate.
DE duobus impedimentis, quae relliincipecialiter
est videndum,scilicet de assinitate, & cognati M. Et primo de assinitate. Circa quam piimo est notanda triplex differentia: secundo notanda est triplex notula. Di Sit ergo primo inter esse a finem, de consanguineum.Cosanguinitas enim venit eamis propagatione:amitas autem ex earnali commixtione,prae supposita consanguinitate .quae dissini tui se: Assinitas est proximitas petisnarum ex carnali eopula proueniens, omni carens parentela,quatum est de se supple. Unde si quis cognoscit inulierem, citur assinis omnibus consangu meis mulieris, & e contra. Secundo disci inter assinitatem genus,& gradus. Nam genus attenditur, penes plurificationem commixtionis car-
De cognatione triplici. Equitur videre de eognatione, quae distinguitur triat plex, scilicet carnalis, spiritualis,& legalis. De si gulis videndum est per ordinem. Et primo de carnali. Circa quam primo ponenda est triplex deisitio. Ergo videndum est quid sit eonsaliguinitas,& quo modo
dissinitur. Secundo adiungenda est triplex notula. Ptuno consanguinitas est vinculum personarum ab Consens eodem stipite descendetium,carnali propagatione eo-ni β. ractum.Secundo visscdum est,quid sit linea: Linea est Ordinata collectio personarum,c5languinitate colun-ri chartim ab eodem si ipite descendentium,diuersos gra- se diis continens.Et quia ordo potest attendi quantu Adid,quod est inpra,vel ad id, quod est inna, vel ad id, quia est iuxtantes lineae assignantur. Quaedi ascedem iii,in qua sunt gradus illi Pater de mater:auus & auia: proauus&proaui arabauus de abavia: atauus& atauia. Quaedam est deicedentium, in qua sunt filius& filia: nepos & neptis: pronepos & proneptis:abnepos&a, Depcis: at nepos se at piis. maedam est ita uter saltu, in qua sunt duo fratres, filii duorum fratrum mepotes duorum statium. .Tertio videndum est, quid sit grata G ad squi dus. Gladus est habitudo personarum distantium.qua cognoscitur quota generis differentia duae personaedi iterunt, seu distant inter se. Nune ponendae lunt tres notulae. Quarum prima Notulae taetinis: gladus vero ex parte sanguinis propagationis: Cest,quod non licet contrahere cum aliqua consangui- propter quod dicebatut antiquitus:
. Mouat nupta emu ,sia teneratainadum. Erant enim quondam tria genera assinitatis. Prima erat ex consanguinitate, 6e prima carnis commixtio. .Verbi gratia: Si frater tuus esi traxit cum Mari illa erat isti assinis in pii mo genere: Secudum erat ex a Dfinitate de iecunda carnis commixtione, ut si Maria mortuo fratre tuo,contraxit cum Martino , ipse erat tibi assinis in seeundo genere.Tertium erat ex secuta innitate,& tertia carnis e5mixtione, ut si Martinus,
defuncta Maria contraxit eum Guillota, ipsa illota erat tibi assinis in tertio genere. Et sic nupta mutabat genus, generata veto,siue propagata mutabat gradu.Nam si Maria mortuo fratre tuo,ex Mattino filia genea, vsque ad quartum gradum inclusive. Secunda est,quoto gradu personae descendentes a stipite distati se inuicem, tanto distant a stipite. Tertia est, quod quando prisonae inaequaliter distanta Ilipite, utpote una in secundo gradu, alia in quinto. quod linea consanguinitatis & gradus computati debet se eundum differentiam personae magis Lemotae. Cirea cognationem spiritualem, primo videndu est quid sit. Est autem eognatio spiritualis propinquitas, siue proximitas, proueniens ex sacramentali donatio ne,vel ad id tentione Secundo videndae sunt eius differentiae, quae sunt tres:COmpaternitas,quae est inter patrem spiritualem& patrem carnaic: paternitas,quq
nerasset, illa filia fuisset tibi assinis in seeundo grada, M sit masculus siue semina: fraternitas, quae est inter L quasi neptis, de non in secundo genere. Hodie veroee stant illa tria genera praeter primu de filia generata ex cognata tua ex alio viro nihil dicitur tibi attinere. Et si e rettio differt, vitii mulier assinis generet ex e5 fmguineo, vel extraneo. Nam si generet ex cosangui neo, proles genita attinet tibi gradu consanguinitatis. vero ex extraneo, attinet tibi proles genita si L aMilitatis, ut dictum est ieeundum iura antiqua. Secudum vero iuta moderna, nihil attinet proles illa. His vilis, tres notulae sunt ponendae:quarum prima est,quod in primo genere assinitatis, non licet contra here, usque ad quai tum gradum inelusiue, sicut de de consanguinitate dicitur. Si autem quartum gradu ve- clis agnoscere recurre ad personam mediate qua assini- tas est cotracta."o gradu distat ab illa, lato gradu distata persona citi est assinis:ut si contraxisti eum muliere, factus es amnis consanguineis mulierit de quoto grada aliquis est consanguineus mulieris Naae, tanto gradii est tibi assinis:& si attinet sibi iii quatto adu consanguinitatis, attinet tibi in quarto gradu assinitatis. Et sicut non licet uxori tuae conria laete cutali, ita nee tibi Secunda est quod ex quo assinitas est contracta, nihilominus manet: quia sicut vinculum consanguinitatis est perpetuum, sie etiam affinita . Tertia est, quod assinitas non solum contrahitur per coitum eoniugalem ted etiam Per fornicator ira, iopust. S.Bonau. Tom. I. lium spiritualem & filium earnalem, uniuersaliter Zepraeesse:non enim se extendit nisi ad eum,qui suscipiatur. Tettio videndum est, quot modis contrahit M. quia duplieiteraeilicet itidirecte, ut cum alter coni gum fit eompater alicuius per actum c9niugis:dir be, ut cum aliquis fit eom pater alicuius per actum proprium, ut quando ipse personalit et de fonte suscipit filium alleuius. Se eundum istum duplicem modum, intellige istos versus. Qua -M,vel euim mea nat- defonte leuauit.
Hac mea commater lari mea nequit Naestri Ss qua mea natum non ex me e lemavit .
Hanc st functam mea, non inde intabor habere. Contrahitur autem haee eognatio per catechismu, Ibaptismum,& constinationem Sed peteatechismum ladeo exiliter, ut vix impediat matrimonium contrahendiam mon autem dirimit iam eontractum. Per baptismum vero de eonfirmationem contracta cognatio spiritualis, secundum triplicem differentiam si-pmdistam . impedit contrahendum Ad dirimit iam
Modo videndum est breuiter de cognatione legali, tamae sie deleribitur: Cognatio legalis est, ploximis
p ueniens ex adoptione. Triplex aute oritur cogna
tio per adoptionem: una est quas descendetium . quae,mu Mopsanxem filiam,vel neptem ad- , 3 opratam,
115쪽
optatam,& inter ipsos no potest contrahi matrimo- A ritvsque ad mortem pro fide,&iustitia patienter. Auantum: alia est quasi , latete, quae attenditiit inici si naturalemi filiam adoptiuam, & isti quam diu sunt
in potestate patris,non possunt attiinonio coiungi, emancipati vero pollut matrimonio copulari: alia est q uasi a militas quadam,qxiae attenditur inter adoptatum,& uxorem adoptantis, vel inter adoptantem & v-xolem adoptati, inter illas non potest matrimonium celebrati. Nota quod carnalis cognatio sumitur penes legem naturalem: spiriti talis, penes diuinam: legalis, penes legem humanam.Prima rescipit bonum naturae: sectu ad onum graciae:tertia bonii fortunae:Prima corpus, secunda animam, tertia coniunctiim.
reola praedicatorum eth gloria de incorruptione d
minae ad alterum prolatae, verbo, mente,sc exemplo. De hae aureola praedicatorum dicit tu: Quae est i .IM. L. mea spes, aut gaudium,am corona gloriae nonne vos
ante Inumὶ In signum huius triplieis aureolae debitae tribus genetibus salvandorum, prannittuntur in aliquibus Ecclesiis antiphorus Beatae Masiae verticuli,in
ignit aureolae virginu. Antiphonis beati Pauli Ap stoli, pro praedicatoribus.Antiphonis beati Laurent ij
mai tytis pro martyribus. Et nota , quod pro quatuor datis maximis quae dat licimo iustus Deo, ab eo recipit quatuor dona maxima. Nam pro bona voluntate in- u b Q. φ m d. o. m e. o. Dim x charitate,recipit auream: pro bona doctili
R A fidei de motum recipiunt praedicatores aureolam pro
sustincntia mortis, reeipiant martyres suam : pro in
De triptiui disserentia pram j.
OsiqvAu visum est de bono,inquamu
lctiat ratione in meriti; videndum cli iam vitimo de bono inquantum id et ratio-
cori uptione carnis, virgines habent suam aureolam Piaemium quod dicitur fluctus attenditur laeudum rixo unum praedictorum, scilicet secundum continentiam ui virginalem. Et diuertificatur fructus, unduin quod diuersificatur continentia. Est enim continentia coniugalis abstinens se ab omni eoitu illieito, G tame ab omni coitu .lduic respondet se iustus trices mus,in quo est denarius qui sterna significat:& ternarius titu notum coniugii . scit.prolis .fidei,& sacramenti,quae ad denarium re eruntur. Est continentia vidualis abstinens se ab omni coitum carne corrupta, respectu tε- puris,& personae a posteriori tantum , cui respondet item praemio. Circa quod bleuiter sunt C si actus texa limus. In quo est denarius aeterna signi-
iri avideda, scilicet triplicis prς inlidi ste- Iemia, vitae exi K dientia, & gaudii tufiicientia. antlim ad primum teliendum est, quod triplex praemiulegitur in Seriptura i ilicet praemiu,quod dicitur aureola de praemium quoi dicitur fructiis: S praemium,
quoes dicitur aurea. Aurea est merce, incorruptibilis, aetetna,vetitate Se bonitate.Comparatur autem talis merces aureae propter tria. Aurea enim est coto
de ruto. Cotona autem debetur filio Regis.lii qua etiam quantum est in se, non est leperire principium, neque finem. Et materia, de qua est,scilicet aurum, est inter caetet a metalla maxime incorruptibile. Praemio ergo quod dici u auIca prςmiantur qui transeunt adlicans, Si senatias operua an quibus proptet denariuaetetnorum debent viduae exerceti secundum Apostolum. Quorum operum primum est reddere parecibus vicem necundum est instare obsecrationibus deor tionibus: tertium est filios educare quartum Pauperta dualiscastita- hospitio tecipere : quintum sanctorum pedes lauare: ib. sextuna tribulationem patientibus subministrare. Est tertio continentia virginalis abstinens se in carne ii corrupta, respectit cuiustitat temporis, &personae ab omni eoitu,cui respondet seu bis centesimus:quico stat ex denario in te d. o. Iste quidem competit vit-ginibus quae in terra manentes, Angelicam ducunt vitam,& tantum interius sibi vacant propter aeternum regni lieredita uin, adDei aeternitatem,ad sui selidit, D bonum,quod est denarium in se ducere. Castitas con-
tem, siue incortio ptibilitatem. Hoe autem praemium debet ut cuilibet virtuti ac pr cipue redditur charitati,& aliis virtutibus gratia charitatis. Na si finalis charitas amittatur, illud praemium nulli datur. Et quia bonum indieatum de quo percipitur ista merces:dicitiis autem nunc aut ea , nunc praemium substantiale, nunc bianum essentiale.
Auteola veto est gloria ii corruptionis, secudu prosectum trium virium animae, vel in carne operantiu . Tres quippe naturales potetiae, scilicet rationalis,ita-
scibilis coeupi bilis in actus pei istissimos Urediutur respectu carnis tribus virtutibus insormatae, scit. prudentia,temperantia,& fortitudine. Temperantia
habet suum persemitatu actumδε dillicissimum qui
iugalis bene exeolit terram suam,vidualis melius,uit-ginalis optime. Et nota, quod O virginitas sit in cat- ne corruptibili perpetuae incorruptionis meditatio, virginitas tria dicit. Pi imum est abstinentia ab omni coitu illicito: secundum est abstinentia ab omni coitu licito: tertium est integritas mentisin carnis Quamuad primum dicit habitum virtutis huic debetur aurea: quantum ad seeundum, dicit virtutis statum,huied tur fiuctus centesmus: quantum ad tertium. dicit decorem huic debetur aureola. Fructias autem in vit- sinibus detei minat ante se aureol raureola vero praesupponit auream.Vobilitati enim continendi proptet Deum debet ut aurea: sed eum additur in carne incoc- rupta, superadditur ei aureolaequi a se est continentia est semper seruare carnem sta integram, absque omni L in suo sumo.Vlterius eum additur,respectu euiuilibet contagione venet eae actionis: laod faciux virgines, ratione cuius debetur eis aureola virginum. Fortitudo habet seu actu dissicillimum, quem in carne traffigit, de exercet mediante carne:vti est sustinere morio pro iustitia.&veritate,quod siet ut martyres, ratu ne euius debetur eis aureola martyru Prudentia quoque habet
actu suum dissicillimum quem transfigit & exercet in
carne,quae apgrauat animam:& hie est dorere alios in fide,& motibus, quod faciunt doctores, latur ne cuius debetur eis aureola praedieator v. Aureola igitur virgitia est glori de ilicorruptione carnis, attestate i ot- euptione in iLAureola ma tyrum est gloria de inuicta sustinentia mortisasquequo aliquis per se Iauet potis de personae, debetur ei fructus centesimus.
- De expedientia adstruemiam. SEquitur videre de his, quae animam expediunt ad
gloriet supplementum.Ret arra itur enim anima ex ta,quamuis gratia finali informata. dupliciter,ne tota. litet setatur in Deum scilicet propter et cmabile,quod se traxitae propter corpus suum sociuiri quod dimisit. Contra primum,ex minit per Ecclesiae orationes,& Liliasia viatorum. Contra secvndu,expeditu t
116쪽
per eoosummationem iustitiae, siue per remuneratio-rialem sie: Corpus humanum uuatuor habet de se - chus, ex quatuor elementis, quibus componitur &subsistit. Ab aqua habet passibilitatem, qtiae est elementum fluidum, contra hunc desectum habet impassibilitatem: terra habet opacitatem, contra quam habet claratatem rub igne,qui consumit,viabet anima litatem, secundum quam alimoniis reddit ponder sum, contra quem defectuin halbet agilitatem rabaere, qui cedit cuilibet impellenti , habet infirmitatem. contra quam habet subtilitatem siue penetra inlitatem,per quain corpori glorioso erit peruium Onatae
nem eortorum resumptoriam. Primo ergo videamus qualiter animabus in purgatorio retardatis, valeant sui tagia viatotum Et post de resurrectione
Plosunt autem Eeclesiae sufkagia destinctis, non quibuscumque, sed mediocriter bonis , utpote illis, qui sunt in purgatorio:non, valde malis ut illis, qui runt in inferno: nee, valde bonis, vi illis, qui timi in paradiso: sed potius eorum orationes & me. xita militanti Ecclesiae sum agantur: quia nobis adhuc miseris multa per eos beneficia impetrantur. Prosunt alitem suffragia sie impensa seeundum magis
di minus,vel pro diuvisitate meritorum in mortuis, Tifectu, GL vel pro scilicitudine charitatis in vitiis. Prosim tin-6-ῖioxum, quam , ad poenarum mitigationem, vel ad celeri rem liberationem, prout diuina prouidentia uoluerit dispensete. Suffragia autem, quae valent praecipue in remedium desun rum, his versibus conti
frequens, erebraque precer, Disraria Prosunt defunctis,prodest inemo γ sancta. Cum autem per diuina munera & propria merita, necnon & aliena sufflagia , animae ad gloriam trantierint Angelorum i adhuc tamen secundum sanctos propter naturalem inclinationem ad corpus, icontemplatione plena , de stultione perfecta tat.
Desus cientia gaudij. I Am ad Dud ij sufficientiam est lettio, siue ultimo
transeundum. Circa quam breuiter est attendenis
dum, quod gaudium sufficiens, perseitur Ae cometetur in tribus dotibus animae, quae sunt aperta vitio Tres dotes iiimmi veri,certa tentio summi ardui perfecia dilectio animae si summi boni. In primo pet ficitur rationalis, in tecum τδω .do irascibilis, in tertio eoncupistibilis. Primum est praemium fidei , secutidum praemium spei, tertium praemium charitatis. Sunt autem quidam ternari j insuperiori facie animae, quibus ab imo sui usque adsumin uira Dei peruenit, se qlitescit. Sunt tria subiecta. scilicet tres potentiae naturales, rationalis, ira- Resurrectio
Unde videndum est de re tres ione, de qua seeun. C scibilis,& concupiscibilis: quae tamquam sundamendum fidem eat holicam est tenendum, quod omnia corpora hominum resurgent in generali iudicio, non existente in eis distantia quantum ad ordinem tem poris , sed potius quantum ad ordinem dignitatis. Mali enim non in melius mutabuntur, sia in bonis
natura seruabitur, & vitia arque defectus detrahentur. Omnes quippe resurgent in integro corpore,plmna aetate, de debita mensura membromm, in eisdem corporibus numero , de eisdem partibus eonstitutis, salua totius veritate naturae, non solum quantum ad membra principalia re humiditatem radicalem, veta bonis spirit italibus substituuntur. Sunt tres habitus virtutum theologicarum, scilicet fidei, spei, & eLatitatis, quae , Deo gratis ad informationem trium virurium praedictarum infunduntur, & quibus ipsae potentiae diriguntur. Sunt tres actus, qui a praedictistorentiae, mediantibus tribus habitibus supradictis. scilicet tribus virtutibus theoli gicis eliciuntur, letlicet credere, asseruiendo summae veritati propter se, desuper omnia: sperare , intendendo summae largitati propter se, & super omnia: diligere, complesndo si immam bonitatem propter se, de super Omnia Sunt Iumetiam saluis capillis Se membris ceteris, quae ad se obiecta, ad quae tres actus egredientes tribus
corporis decentiam pertinebunt: ita quot in quas cumque auras puluis humani eorporis dispersus fuerit, ad eandem redibit animam, quae hominem, prius, ut viveret & cresceret,animauit. Et quia electi debent esse conformes primogenito mortuorum id est Domino nostro Iesu Christo in quo nullus suit omnino deis sectus: necesse erit,ut si aliquod membrorum deerat, supplea tur:& si aliqua supet fluitas inerat, auseratur si aliqua membrorum inordinatio corrigatur. Si paruus et alm quantitate aetatis Christi, quam habebat paruulasin ratiotae quamuis non in mole,virtute diuinades auariSi deerepitus,ad eandem aetatem deueniet.
Si gs , ad eandem, si nanus defieiens, ad mensuram
potentiis virtute trium habituum terminantur. Ista autem obiecta sunt veritas increata, maiestas increata , Se bonitas: ita quod summum verum est obiectum fidei , summum a iduum est obiectum spei, summum bonum est obiectum charitatis Verum, inquam, sebratione veri, arduum sub ratione arisdui, bonum sub ratione boni. Et respiciunt haec omnia statum se meritum viatorum. Sunt etiam tria praemia, scilicet coenitio, siue intelligentia vetitatis triplar.
intillibili, di possesso siue permanentia dignitatis iii amissibilis: dilectio siue complacentia bonitatis infatigabilis. Et se potest colligi ex praedictis, quod inglotia coelesti erit praemium sub tiale, consu
conκrum limiteturivi se omnes sancti de integri Ze e stantiale,& accidentale. Substantiale de ex parte ani-
perlecti,Mentiant in virum peclectuin, in mensuram aetatis plevitudinis Christi. Dotes qua- Erunt ire corporibus electorem quatuorrime tot mu eonditiones nobilitanae, quae dotes dicuntur,in qui- m, bus celeta bona includuntur.Qiis quidem dotes sunt
claritas, agilitas, impassibilitas, Abih*tas,quae se' eorpus perseimi, quod idinant id animae onem qiue duplex est cilicet cognitio, α dilecti, C elias habet ordinem ad eognitione aliae tres dotes ad dia. lectionem. Consistit autem dilectio, quae in delecta.
tio magna In coniunctione conuenientis cum e uenientiaest itaque agilitas, ut coniungat ut anima Deo: impassibilitas,uind tetrahatur: subtilitas, vi nihil interponatur intre diligens&dilectum. Potest autem sumi sufficientia harum dotium penes causam mate--, consistit in Dei visione aperta, Dei tentione secura, Dei dilectioite pet secta: de haee est prima stola. Cor,sibstant 3 ale ex parte eorporis, consistit in satitate, impassibilitate, agilitate, Se sebtilitate: de haee est secunda stola. Accidentale consistit in
tribus aureolis, quae non sunt omnitim saluandorum.
117쪽
, -A tram appellaui:quia sicut in pharetra laeuurepolriinthir,quibus hostis hostem ferit,uul,
EX ORDINE MINORUM, S. R. E. CARDINALIS E P.
OPUS C UL I sequentis argumentum Aueror in Prooemio satu breuiter, ct dilucide explicat meo enim utilitatem tibri,diuisione, serationem nominis,cur stticet Pharetra inscri- Abitur facile comperies. Et quoniam in hac Pharetra aucIoritates Doctorum varia recon Aur. quibus velut sagittu utentes antiquum hostem deiicere psimus: sedula diligentia adhibitas iisdem conquiredu, margini adiungendis pro commoditate legetium. Istud vero animaduertendum es,aliquos Doc Dru libros in Phare tru citatos,vel hoc tempore non extare,velatio tituti in exemplaribus impresiis inscribs, oum vni Aucrori ascriptos , iam hae aetate in alterius operibus recenseri. Nam,ut de singulunerat, dc deiicit, sic variae auctori tes fide dignorum quas si manu operati nis tenemus,hostem antiquum deiiciemus.
Sciendum quoque, quod cum dico idem, non apponendo ubi, intelligendum est in priori libro antea posito fore. Originalia ista subscripta ipse excepi.
De S. Gregoris. Moralia. menti. Hom. super Erechielem. De moribus Eeclesiae. Registrum id est Episto. De vera religione. las. De consensu quatum Homilias super Euangel. uangelistarum. De incarnatione verbi. Pastorale. Dialogum. Cantica.
De virginitate. De viduitate. De ossiciis. De Patriarchis.
proferatur exemplum ibro S. Ambrosi, , qu/m C excessu Satyri
S. Bonaventura Pastorale appestat, i tutus es hi editione Romava de Dunstate Sacerdotali, S. Augustini in Canonicam Iacobi exFositio. quam Auctor citat, modo non extat. Liber de Sintularitate Clericorum,quemAugustino tribuit, in operibus Opriani connumeratur in sed tione Pammetiana. Mare eo recurrendum erit, υbi in margine citatar auctoritas,quos citius in evulgatis libris inueniatur. Nonnulia vero auctoritates, qua vel propter rationes radictus, vel quia diligentia superarunt, reperiri nequaqua potuerunt , aserisco notatae sunt. D super Matthaeum bis.
De fide te trectionis. De Hexaemerm .
De figura s aeculi. De obitu Theodosii. Apologiam de David.
Epistolas. Super Lucam. Super Beati immaculat L
De S. Ioanne Chr1s-stim a N conuersionis meae primordio cum ob mentis recreationem auctoritates samnorum legere,& legens varias Corruptiones perciperem : placuit mihi, ut ad ipsum sontem Originalium recurrerem, dcob maiore certitudinem, ipsemet aliqua perciperem, quae postmodum ut scivi, ordinauit ut quae ad meditationem, praedicationem, disputa
De militia spirituali. De nullita Clitistiana. De eo quod non hom , nisi a seipso.
De essentia diuinitatis. De magistro. De ordine diseiplinae. De opere Monachorum. De singularitate Cletico
De octoginta tribus qt astionibus. De sex quaestionibus conintra paganos. De quaestionibus noui de veteris Testamenti. De quinque responsioni
De eeelesiasticis dogm tibias. De decem chortis. De pastoribus. De ovibus. De catechizandis tudia
. De solitoquiis. aectitur,meditationibus. Etymologias.
Syncinima. De summo bono. De virginitate. De viduitate. De bono eoniugali. De coniugiis adulterinis. De quantitate animae. De duabus animabus. De natura boni. De natura de gratia.
tionem ibidem essent utilia, leuius reperi E xv 0bitu δnxi in collectione & gratia.
rentur. Hoc autem sciat lector quod reperialiquando diuersos doctores unum dixisse, aliquando eundem Doctore idem in diue sis libris Distinxi autem opusculum istud per quatuor libros, ut dicatur tib primus de personarum varietate: secundus de principalium vitiorum & virtutum multiplicitate e tertius de periculosisrquartus degratiosis. In unoquoque libro posui qinquaginta capitula quia taeis numerus iubilei est figurativus.Opusculum autem istud Phare-
De S. Curiano. De duodecim abusibus. De S. Augusino. De gratia & libero atriis
De libero arbitti . De spiritu& littera.
De persectione iustitiae. De praedestinatione diti Ce esuitate Dei.
De Trinitate. De fide ad Petrum. De doctrina Chiistiana. Ad orosium. De vita Christiana. Ad Bonifacium. De diseiplina Christia . De poenitentia. De Agone Clitastimo. De patientia.
118쪽
De per iurantia. Regulam. Enchiridion. De cura pro mortuis. De symbolo. De iesumo sabbati. De utilitate raedendi. De laude charitatis. De unico baptismo. De baptismo paruul
De eonfiicio vitiorum. Supet Genesim ad liti
Sermones. De mendacio. Contra mendacium.
Contra Iulianum Contra Adamamium, Contra quanque hae sese Contra Donatistas. Contra Epistolam tunda
Contra aduersarios legis& Prophetarum. me S. Huran'. Supet Isaiam. super duodecim Prophe
Homiliar. De S. Mn ris. Supra Cantica. Supet Missus est Super Qua habitat. Super Ecce nobm consideratione. De Praxeptotum dispem
De libeto arbitrio. De diligendo Deum. De amore Dei. De duodecim gradibus. Epistolas. Apologiam. tationes.
De copia verborum. De clementia.
Deli Uitale. De spiritu, 6c anima. Et aliqua de aliis libi is &glossis.
PRIMUS, IN QVODe Personarum Varietate tractatur.
De Deo. R Eoo Rivs a moralissim: Delu ipse a Greg. D. 1. manet intra omnia, ipse est extra omnia, ipse supra omnia pse insta omnia: & s m in ta to est per potentiam, inferiot est me sui Gntacionem, & exterior pet magnitudinem , de interior pet subtilitatem , I D E M : Deus hoc est, b Ibid.M.t quod habet : aeternitatem quipps habet , & ipse est aeternitas: lueem habet,& lux sua ipse est. e IotMφτ με omnipotens Deus & si plerumque mutat diM M.t, tiam , consilium nunquam. A ID E M. Omnipotens c. x intis,quid nobis promi unam esse valeat,sciens, dissimulat exaudite dolentium vocem , ut augeat utilit tem , ut vita per poenam p. tur , & quietis tramquillitas . qiue hic inueniri non valet, .ὰ ibi quaer tui. e IDEM: omnia humana . quae iusta, quae pultata sent . Dei iustitiae & pulchritudini parata . nec iusta, nee pulchra sunt,su omnino ij. sunt. f IDEM : Conditor noster mira e. --.tione consilii, de culpas nostras respicit, &viuem di tempora impendit e ut longiora vitae temporalis spatia aut eonvera fiant δiutorium muneris, aut non conuerso augmentum damnationis.g IDEM t- in Homitiis r ubique nobis occuriit sepema me. Dan Fu-dicina , quia Deus & dedit homini praerepta , heroeeire peccet, & tamen peecimii desit remedia, ne despe reti h InaM sim Ezechielem: omnipotens Deus, . qui sibimet ipsi dissimilis no est. ea virtute uidet in t - FLech. ala, qua audit omnia,& ea irtute iudicat omniassiua . creauit omnia. a AvcvmHus ici epistolarinas viaque
119쪽
I adnaraa. que praesens est, & ubiqiae totus praesens, nec tamen ' habitans sed in templo suo. Capitur autem
a , 1 ab aliis plus, ab aliis minus. , IDεM: Deus
iii. ad totus e ulu S e It, totus manus, totus pes est. Totus tma. a m I. Oculus es , quia omnia videt: totus eii manus . quia trier in omnia opera tui uotus pes .quia ubique est. c Ita εM: Noe 1 u ia adiuuat Deus , ut sciamusi L. ad G agendum iit, verum etiam vi amando agamus,
ut quod discendo iam scimus. ιι I D E M dicit, Hierony-m α nuim dixit se : Videte Deum sicut eth in natura sua. hominis non potest. Nec solum homo, sed nee Angeli . nee Throni, nec Potestates, nec Domi-e tiam Go. i. nationes, sed nec omne, quod nominatur. e I D E MConfis e. 4. de consessionibus e Poenitet te lacus, S: non doles: '. irasceris , & tranquillus es : Opera mutas , nee
. mutas consilium. ID E M : O quam executus es Domine , sed humiles eorue sunt domus tuae: tu enim erigis elisos & non cadimi, quorum cellitulo' tu es. g IDEM e voluntas & potentia Dei . Deus hio A G, a. ipse eis. h I D E M so per Genesi contra Manichae , :eon. Amin. li. Deum dicimus tantae bonitatis tale , tatuae iustitiae . .c. '. m. tam aeque incorruptionis , ut neque peccet, neque
alicui noceat, qui peccare noluerit,nec ipsi aliquis, i I. In la- qui peccare voluerit. ι Io Exi in Soli loquii ,:Conflati-IV. K. . c. II. ter crede , eique te totum commi te, quantum
' potes.Noli velle esse quasi propitus, ct in tua potestate,sed et iis clementissimi, Ee utilissimi Dornini te sertatim esse profitererita enim te ad se subleuare non de- si .:et, nihilque tibi ei lenite permittet, nisi quod tibi κ νδε δε α Prosit , etiam ii nescias. . LIDIM de coniugiis adulteti tu .a ΔΙΓΛ. ni S: Absit ut catholicus qui Iquam dixe tauquando sta- .is yrsime. . et Spiritus sanctus , non D: in sit adere : cum ipse
i .2- . D-u iri, opera Trinitati,d insui H r. , , , -Ciuitate Dei: lyatientia Dei ad potiri tentam inuitat malos, licui flagellum Dei ad pati ni iam erudit bo-m uos. m Ausao ius super Lucam: Nihil praescriptum,
tu Irue. e. I. nihil circiun scriptum, nihil emensum , nihil dimen-i - , . Diti Trinitas babet: Non loco clairditur,tion Osini ne coinprehenditur , non aestimati D ne concluditur,n s. i. e se . non aetate vari Mur. υ IGIDORus de so mia bono: Il-t is te, qui nos malos tolarat, non dubium est , quinYOn-
, iecundum quantitatem , nee secundum qualitatem, nec secundulia iitum,nec scaeundum habit .un, aut motum, aliquid digne dicatur: inest tam in ei de quodam incisso latitudo charitatis, qua nos de ab errore colligit , & continet in veritate. Ine it ei de longitudo,qualonetania niter nos malos portaudonec emendatos patriae sutinae restituit. l si ei & altitudo, per qui Omnem sensii maiiae 1cientiae ininiensitate exti perat Inest ei SP plotandum, quo damnandos . institus iuxta P rv. avri aequitatem disponens praeordinat. ρ IOAH Es CkRx. α ι mee sos ToMvs supet Mattiraeum : Deus inuitus compel&-magno dolore precatores damnare.NO' enim se dolet, quia & ipse ab eis offenditur: sed quia quasi violenter cogitur perdere aliquem, qui omnes' / eupit saluare. 3 tDE, Deus gaudet,non de suo lucro, sed de salute nostra: tristatur non de sua iniuria. sed der i uias.ἀ nolita perditione. ν B RNARD s in libro de conli.
M H n. me deratione: irius amat ut charitas, nouit ut veritas, sedet ut aequitas.dcimii a tui ut matellas, egit v t principiis tuetur vi salus, operat tir ut vitius reiielat ut lux,sIιM. I in assistit ut pietas. flos M: Deus non partibus constat. vi corpus: usi aselib. distat,ut a mina: usi formis substat. vi in ateria: ni in mutatur,ut omne, quisl factum
t M- ο ν est. νI D E M si per Lisi habitat: Vigilat super nos in-.- 'MI'. desesi is . de peruigil ille lingulatis clementiae oculus, dot mit neque dormitat,qiii custodii Israel. Et id. timis rivi necella est, quia etiam non dormit, neque a d inlitat, qui impugnat Isiae . M IDria in sermon,
bus: atuor filiae urit ae misericindiae Dei sunt : - Α missio amaritudinis, subtractio opportunitatis uirtus resistenti, & sanitas e F istus. A vero R de spiritu&x Auctoνῶ anima: Neino de Dei pietate disti dat, quoniam maloi' 'est eius misericordia,quam nostra miseria de quisquis
ad eum toto corde clamauerit, exaudiet illum . quia misericors est. Tardius siquidem ei videtur eilb peccatori veniam dare, quam ipsi peccatori veniam aec ipste. Sie enim sestinat Deus absoluere tormenta compassionis suae,quasi plus eruciet eum copassio miseri, quam ipsiuin miletum passio sui. I G L o S . A : Dcus y f. D. s. natura misericors paratus est, ut salvet per clementiam, quos saluare non potest per i uilitiam . .
Regotius: in Moralibus:Nuntiante Angelo ,& ae Greg. Ii. s. Iadueniente Spiritu sancto, mox Verbum in ute-ro, L mox intra victum V cibum caro: sc manente in-
commiuabili esse i a Verbi,q iae ei est & cu Patre,demim Spiritu sancto coaeterna, assumpsit intra virginea viseera matris. ut impassibilis pati,& immortalis mo-M,3c aeternus ante I aecuta, leporalis possit esse in fineiaeculorum t ut per inessabile sacramentum conceptu sancto , & partii inuiolabili secundum veritatem utriusque naturae ea. ε virgo, e ane illa Domini ei let, i& mater. I lem : Ad hoc Dominus apparuit in ca . irae, ut humanam vitam admonendo excit aret, ET m-
C pla praebendo accenderet, moriendo tedimeret,resur- sgendo repararet. b idem: In altitudine sua diuinitas a nobis,utpote paruulis, apprέhraidino potuita sed strauit se hominibus,perhumanitatem,& quasi in lacentem ascendimus: surrexit & leuati sumus.c Idem: Qui e 1Mἀm io.
nos exiliete secit ex nihilo , etiam sine sua morte re-e. 6. -
uocare nos potuit a diab)liea passione. Sed ut quanta ellet virtus compassionis ostenderet, fieri pro nobis dignatus est, quod nos elli voluit: ut in umretipse, ein paraliter mortem susciperet,quam a nobis in pee- petitum fugaret. d I lem: Mou medicinae erit, Vt ali . , quando similia limitibus, aliquandocol raria contrariis curet. Nam saetae calida calidis, & Rigida frigidis: saepe etiam calida frigidis, & frigida edidis ianzret, cori sueuit. veniens ergo ad nos desuper medicusn M ster, & tantis nos inueniens langui ribus oppressitas, qui id am nobis si inite, Se quiddam nobis cor urarium appoliati Ad homines quippe homo venit sed ad peccatores ivllus. e Iic m : I, , qui propter nos mino J ngelis sibi existitisquales nos Angelis,uirtute suae mi e. t. rimm d. norationis fecit. Vnde& moriendo, docuit mortem non metui te si argendo, docuit de vita e infidi: ascendendo. dee estis patriae hereditate gloriari. fidem, ssuper Erechiele: Vt humanum genus . suci languore H- . x. circ. sanaI cI, Iunc magna apparuit potentia medici, cum
lang. ior creuit aegrota. g Idem in Motalibus: Ad hoe unigenitas Dei filius iacina infi mitatis nostiae susce. 'spit. ad hoc inuisibilis non solum visibilis, sed etiam despectiis apparuit, ad hoc contumeliarum ludibria, E illusioniim probra passionum tormenta toleravit : ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus, s . 1 Idem in Registro : Descendens ad inseros Christusnsolos illos, per suam gratiam liberauit,qui eu dcven. in . is. turum esse crediderunt ,& praecepta eius visendo te. Id in m. nuerunt. Idem in Homitia : Deus qui 111 utero vit AE I. xinis Incarnatus,m munda sine peccato venerat, ni 'hil contradictionis in semetipso tolerabat. a Ioannes i. Cibos Chrysostomus in sermonibus: Christus viator L. ctus est , ut te sine labore faceret ex muliere natus est ut praeuarieationem Euae deseret: homo appellatus est, aut te Deum vocaret: filius hop inis dictus est. V te H H. D. Itiata
filium adoptaret Dei. x Idem: O misericordia Christi. mo Iudae
120쪽
cIlidae dementia. Ille eiam triginta denariis pacisce- A peceatorum venit cor stingere ligatur,qui soluit corabatur, ut venderet :& Chri ilus ei sanguinem, quema Inu ελ δει vendidit,ofletebat.a Idem: Non sub tecto,sed sub coe- Cm .e' 'lo Christus immolabat tu, ut unitaersus aer in exectiomm .uis odore a tetro mundaretiit.Sed S: terta his , i simile beneficium sentiebat decursi de latere sanguia s. aψὰ nis stillatione mundata. b Ambro sius de virginitate: b Omnia Christus est nesγisSi vulnus curare desideras, Visae.adaia ' sebribus aestuas,fons est: si grauatis ini quitate, iustitia est: fi auxilio indiges, virtus mortem times,vita est: si coelum desideras,via est: si tenebras fugit, lux est: si cibum quaelis, alimentum est. Gue uiscue gi ut δέ videte quoniam Dinuinus suauis est. istae. e. t cidpm super Lucam:Me illius insantiae Clitisti vagisi ra. . si abluunt fetus: illae laetymae mea delicta lauetunt. Plus igitur Domine usu debeo iis tuis, idib. I
demptus sena, qua operibus tuis quibus creatus sum. d IbLGib. io Noli prodelliet nasei, nisi redimi prosilii let. d Idem: tum 1 . Non soluin fidem firmat, sed & deuotionem acuit, quod Clitillus vulneia suscepta pro nobis cccio inser-xe voluit, abolete noluit, ut Deo Patri nosti et pretia libertatis ottenderer. e Augustinus in meditationibus: o. .39 Quid est Irsus nisi Saluat Oiὶ ergo propter temeptipsu M. s. esto mihi Ihsus. Noli Domine, noli sit artendere in lum ineum,ut obliuiseatis bonum tuum. O bone Domine, si ego commisi, unde damnare potes tu no ami- P. sisti, unde saluare soles. fidem de veta teligione: Nul- si linia peccatu meoinmiti potest : nisi cum appetuntu ea, quae Christus eontempsit, aut fugiuntur,quae ille peditos:ligno suspeditur, qui eligit elisos aceto potatur,sos vitae:disciplina ceditur magister aliorum: salus vulneratur, vita moritur: occidit ad tempus vitam mors,ut in perpetua vita Decideretur morse Isidorus p Isi. m. Mode simino bono:Christus, licui peccatum,quod poe- na dignum eli, non admisit, ita pumam peccati nostri suscepit: ut per indebitam poenam suam,debitam aboleret culpam noluam, ut pct hoc amittet et diabolus, quos reos tenebat, dum virum inter secerat:qui nihil peceati admiserat. er Rabaim sin libro de laude cru- M. i. cis: Passio Chr. iii ccxlii iustentat, mundii tegit, talia δει με m. mrum per dit. In ea confirmantur Angeli, redimuntur populi conteruntur inimici, stabiliuntur sublii emia. animant ut vivemia,conseruant Ir sentientia,illuuiatur intestigetitia. Iode timor ductus a poena fideles liberat: uistitia fallibris poenitentes a peccatis mundat: concupitantia boni virtutum Luctus germinat gaudium vitae spe confidentes laetificat .r Bel nardus super Cantica In earne Christus de per carnem potenter ac patenter Operatus est mira, locutus salubria, passus indigna. Per qiiς euidenter ostendit,quia ipse sit, qui po teriter, sed inuisibiliter omnia codi distet, sapiet iter re-ηeret benigne protegeret. Hei .Frustra huius saeculi sibia se . . sapientes de qirat uot virtutibus car cinalibus ta mul--s, ta disputauerunt, quas tamen appretiend. Ie omnino ne litiuetunt, eum illum ne eieruiit, qui factus a Deo est nobis sapientia, docens prudentiam:& ivllitia, delicta donans:& ianctificatio in exemplum temperan- sustinuit. ta itaque vita eius in tetris per hominem, C tiae, continet et vivens:& redemptio in exemplum pa-
quem suscipere dignatus est , disciplina morum fuit, g Idει. a. n. g contra Iulianum: Caro Christi mortalitatemtian. lib. s.c de nJOrtalitate materni eorporis traxit, quia mortales σου Q. t..T corpus eius inuenit :contagium vero peccati originalis non contraxit, quia concumbentis concupiscen I, ει Id. np. . . tiam non inuenit. 6 Idem: Christus in cat ne quidem c. 3. an s. dc de cartie non tamen carnaliter, sed spiritualitet natus tit. Natus est enim de Spiti tu facto ex virgineMaria. De spiritu sancto, ut noellet in illo caro peccat iri In , M. δὸς Virgiue autem Maria,uteisset in eo similitudo earnis peccati. 1 Idcm coima quinque lueletes: Fusus estilentiae sortiter moriens. t Idem. Vtrumqtie nulli es 'Domine lis v, de speculum patiendi, de prannium pa-
tientis:utrumque fortiter prouocat ac vehementer ac-
cendita. Item: An ignoras quia benignitas Dei ad poe. ' nitentiam te adducit 3 ad hoc siquidem diu suspendit
sententiam ultionis a contemnente, ut quaesique exhibeat teinissionis gratiam in P itent ea Ide.Chri- et imitus in carnis allimiptione condescendit mihi, in cul. i. titarum. apae vi: atione consuluit sibi, in mortis susceptione L. iis cit Patri. Amicus dulcis:c5siliarius prudens, adiutor sortis. Huic secutus me cledo,qui saluare me velit,
ef c. T. ps sanguis medici, te tactu est medicamentum freneti- D nouerit,atque possit 3 Ide:ILsus mel est in Orς, triclos τί isi is ab libro det Pasto ibus: Ab omnibus tenta- in aute, iubilus in corde. t. idem : Est inter oleum Sete eruet Dominus t si ab illo non recellerit nomen usus smilitudo, in quibusdam qualitatibus 2 ιι; . iis αcor tuum.Nam ad confortandum cor tuum, venit ille pari,venit ille moti, venit spiitis illini, venit spinis coronari,veirit opprobria sufferre, venit postremo ligno configi. Omnia haee ille pio tertu nihil pro illo, I L-n5. ab sed pro te. ι Idem de caleehizandis rudibus: Omnia
cario. md. e. bona terrena contempsit homo factus Dominus Ie- λδ. N. 4. sus, ut cotemnenda monstraret: Se omnia terrena mala sustinuit, quae sustinenda praecepit: ut neque in illis quaereretur felicitas neque in istis infelicitas timem risis, . id*m de prataiestinatione diuina: venit Filius quaerere,quod perierat: sanare, quod aegrotabat: - 13. M. . erigere, quod Iacebat: potestatem habens dimittete upeccata: quod non debebat,donate:quod ei debeba-xur, ignoscere.' Idem de ordine disciplinae:Quod hoc nostri generis eorpus tantus propter nos Deus assumere atque agere dignatus est, quanto videtur vilius,tato est clemetia plenius,de a qu adam ingeniosorummii; ibi a longe latem remotius. v Ide in Epistola:Ipsa nisil. imitolata multis virginea viscera membra infantis eduxit, quae postea, per ostia clausa membra iuuenis introduxit. Idem de Verbis Domini Multos filios Dei fecit unicus Filius Dei : emit sibi stat reso Mem sanguine suo,prob. uit reprobatus, redemit venditus,t . Πυς - honorificauit iniuriatus, vivificauit oecisus. Dubitas dabit tibi ba:ia sua, qui non dedignatus est sura. s. scipere mala tua. o Idem in sermone:Expalmatur,qui
est vera palma victuriae: si nis coronatur, tu spina
olei,quod lucet,quod pascit, quod ungit, fouet ignem, nutrit carnem , lenit dolorem , lux . cibus, medicina. a Vide idem de hoe nomine usu: Lucet piaedicatum, pascit recogitarum , leim & vnit inuocatum. θ Idem: Ego omnino fident et, quod ex me mihi deest,usurpo b in I. fer. 6ti mihi ex visceribus Dolnini quoniam misericordia a Diluvii utiee desunt foramina per quae essiuant Fodet ut manus eius, Ac pedes datusque lancea perforaverunt.& pet has timas licet mihi fugere mal de pelta, oleu-que de saxo dimissimo.e Idena: Ego fratrza ab ineunted maestri μmea conuellione pro acerti Q me IitUIum , quae mihi avi. m. d.
deesse sciebam, mihi fasciculum hune colligare,& inter ubera mea collocate curaui collectum ex omnibus anxietatibus,& amaritiidinibus Domini mei.Ptiinum scilicet insantilium illatarum necessitatum:deii delaborum, quos pertulit in pixdicando, fatigationum in discurrendo , vigiliationi iii orando, tentationum in iei ut auda,laclymarum in compatiendo . insidiarum iu colloquendo : possiemo periculorum in fallis sta- tribus , conuitiorum, sputorum,colaphorum, iubsan nationum, exprobrationum, clauorum,liorumque similium .d Idenu Petra refugium hetinaciis, & re refugium. Vbi enim est tuta firmaque requies infirmis, nisi in vulneribus Clitisti Saluatoris Tanto illi e secutior habito, quanto ille potentior ad saluandum. Fremit mundus, premit eorpus, insidiatur diabolus,