장음표시 사용
301쪽
ex hoe Op suis residui es, de omn/pe ecatorum conditione doc Irinam valde millam cotinet. Si quIs vero materiam hane e rosim ab Aa Dreexplicatam desiderat Sat eundem lib. 1 .Semrentiaram dip. 36.9 36. Breviloq/-3.per tot.
Centiloql. 1 ter tot. Pharetib. 2. e. . Vbi multa de peccato Sanctoru Patram Sententia coniungutur. Diat Salvi tit. I o multis aliti locis.
aequalitatem,& differentem qualitatem. Plimia unita--4isFreat tem habet, quia est unum in omnibus Niaim n νnomine,est unum numero in omnibus est unum propo tione respectu ad unum principium. Alia aut m peccata sunt varia & diuersa. Quod autem peccatum originale sit unum,patet ex ipsa natura cuin qua traducituri quia sicut humana natura est una, ita insectio naturae est una. Et hoe potest patere multis exempli Videmus enim quod arbor unius naturae multa folia habet,& tamen omnia solia eandem figuram habent .Et arbor una multos fructus producit,qui similem sapo
OI od tret saut termMM Peccatorum inome ισιν omnes homines producuntur. Et quia ipse primus 'mo u n D 3V seMerc. homo recatum originale comisit ideo in omnes V
Gog tres sunt ternarij peccato um infames,
Tres neea. simittana ij peccatorum infames. In pri- totum πω- moest peccatum Originale, mortale,& veniale, ales quae omnia alia peccata reducuntur. In secundo est peccatum eordis, otis, & operis: di his tribus modi, omnia precata committuntur. in tertio est concupi centia carnis , concupiscentia oculorum, & superbia vitae: δι ab his tribus omnia peccata oriuntur. Quantum autem ad primum nota,quod illa tria possunt distingui secundum naturam corporalis infirmitatis Est
enim quaedam infirmitas,quae cum natura producitur stetit podagra. Est quaedam per qua tota vita destrui
tur , sicut fibris eontinu: Et est quaedam per qWam D quam fultum, & adulterium quam sornicatio , & sic natura debilitatur , scut fibris disic asta. Secundum de filiis. Et inveniatib sunt etia gladus penes illa tria,
nunc modum, ista tria peccata distinguuntur. Na preis ...
catum originale est illud,quod cum natura traducitur. Et ideo diei tui: Omnes nascimur filii irae. Peccatum πιι ioia mortale est illud per quod tota vita spiritualis destruitur, vel consi imitur. De quo dicitur: Anima quae pec-
Enee. i . . cauerit,ipsa morietur. Peccatum veniale est illud, per
'ii Od natura debilitatur. Et ista duo sie disserunt. Napectatu ve Icccatum veniale est in anima, scut punctura pulicis
niale di mor- in corpore, quae modicum laedit: sed peceatum mor- sale nilomin tale est in anima, sicut morsus serpentis in corporς, do dimrant. veneno hominem interficit. Vel aliter potest patere sub tali exemplo. Peccatum mortale Opponitur steros transmisit. Ideo dicitur:Sicut per unum homi-minem peccatum intrauit in hunc mundum Rom.s A. Secundo h.ibet communitatem, quod de aliis non contingit. Peccatum enim mortale non est in omni b
quia non fuit in Ioanne Baptista Hieremia,& multis aliis, de etiam veniale,quia non fuit in B. Virgine.Augustinus: Cum de precatis agitur nolo de virgine fierimentionem.Sed originale omnibus est eommune,qui M. per catnalem Originem descedetunt. Et quia Christus non descendit ab Adam per originem carnalem vel se- a Micim I x.
minalem, ideo peccatum originale non contraxit. Et iapeer. me .
ideo dicit Augustinus:quod elle fine peccato,iblius est θη--Dem C Redemptoris,qui fuit sine peccato contracto & c--
milib. Et si aliquis alius miraculose ex carne humana formaretur,peccatum originale non haberet, quia ab Hiar. e. . Adam secundum legem communem , scili et conc mi mea mpiscentiae non de sicenderet. Cum autem omnes ab eo ictui, dii legem praedi tam descendant, id est,seeundum seminalem rationem, omnes contrahunt originale peccatim, cuius signum est mors, quae est stipendium originalis. Vnde Paulus stipenditim peccati mors. Vnde sieut omnes morimur,ita omnes Originale cor trahimus. Sed si aliquis non contraheret , reden
pilone iacia per Christum non indigeret:quod est tu reti eum, & a fide Catholica alienum. Tertio habet aequalitatem In aliis peccatis magna di itersias est, quia homeidium est maius peccatum quae dicit Apostolus id est lignum, fenum, stipulam:
Ied peccatum originale aequale est in Omnibus. quia est a principio naturae, quae aequaliter est in omnibus. arto habet disserentem qualitatem,quia reliqua peccata ideo sunt peccata,quia volutaria,& si non es. tient voluntaria,no essent peccatae sed peccatum origianale non est voluntarium voluntate contrahentis,sed tantum volutate primi originatis. Alia etiam peccat non traducuntur in filios , patentib.sed originale it ducitur. Et ratio huius est, quia in quolibet homine duo sunt,natura,& persona .Ea quae sunt personae,non traducuntur 1 parentib. in filios Non .n .patri traducit charitati, sed veniale opponitur seruori charitatis.Vn- E in filios virtutes,& scietia, quas proprio studio acqui
de sicut homo quando pronest in ollam seruentem stiis noe twoeditatum diminris, tinii romisi DA n. lin
i quando proiicit modicum aquae frigidae , impedit seruorem sed non
tollit caliditatem: ita peccatum veniale impedit seruorem charitati Gquia ex hoc cilicitur homo tepidus: sed non tollit charitatem quia compatiuntur se adinuicem in eodem subiecto. Sed mortale destruit totum, scut si homo proiiceret in ollam seruetem aqua frigida in maxima copia, seruorem impediret. & calidiutate extingui ret.Sie ergo disset ut mortale,& veniale.
. Defieccato origina. i ct δε qua Qt ei distis It ne ab aliuteo M. fuit,nec peccata,quae proprio actit eo misit: sed ea,qua pertinent ad naturam speciei pare tib in filios traducuntur nis aliquod eueniat impedimentia. Vnde O latus generat oculatu Et se cum originale peccatumst naturae, parentibus in filios traducitur. sed peccatum mortale cum sit peccatum personae in filios non traducitur. quivis exemplum, sellicet peccati originalis
in rebus sensibilib apparet. Si aliquis vellet haurire de
sonte aquam quae ellet turbida,& eorrupta hauriendo aquam, hauriret corruptione. Simile est in proposito, quia exa tota natura sit corrupta per poceatu origina te quicuque recipit naturamin mul recipit.&peccata.
Item alio modo : omne. homiues qui uascuntur ex Mam
302쪽
Adam,possunt eonsiderari, vi unus homo, inquantum A sunt ergo ita quatuor vulnera ex primo pectato infit
conueniunt in natura,quam 1 primo parente accipiti & si e multi homines ab Adam detiuati sunt,tanquam multa me bra unius corporis. Actus autem unius mera bii corporalis, non est voluntatius voluntate iritus manus, sed voluntate ipsius animae,quae primo mouet membra. Vnde homicidium quod manus committit, non imputatur manui ad peccatum secundum se . ut
diuisa a eorpore: sed imputatur ei,in quantum est ho minis aliquid,per quod mouetur, quia . principio h minis est motio. Sed inordinatio quae est in hominet isto non est voluntaria voluntate, scilicet ipsus h minis,lia voluntate primi parentis Unde inordinatio qa. motum primum cilicet coeupi stantia.eliqua. c
si vulnus insanabile, unde miro modo inimicatur ani- i. mae: ideo assimilatur cuida animali, quod voea tuten- hydrus, quod mirabiliter inimicatiir crocodilo. Cu. n. sit antimi ve nolum,inuoluta se in Lecbaritiam cro-- codilus deglutiens ex veneno inuisitur,& enhydiu, de R. ventre eius exit illaesus: sie conclipiscentia inuoluit se
delectationibus, ct: homo degluti mundi delectabilia, seglutit concupiscentiam qua anima venenatur,oc priuatur vita gratiet.Hac est ergo Plaga in anabilis, quae quanto magis deguitatur,taiato magis degustans ramelicus redditur,vel cilicitur. Et ideo dicit ut in pro-Αdae, in qua omnes Originest ter fuimus , redundat in uerbio,& habetur septuno Ethicotuin: Quid oportet Omnes. Sic calefactio hepatis redundat in facie.vid itius enim,quod illi qui habent hepat ealefactum, habent vultum croceum, propter colligationem membrorum ad unum principium.
tuid sit peccatsi originale, sede eius essectibus.
Nunc autem videndum est,quid sit originale pe catum Circa quod sciendum,quod sicut quilibet artifex opus suum ordinat de disponit. vi possit eo te qui debitum finem, ita Deus hominem Ordinauit, vi possit petuenite ad ultimu finem. Cu igitur finis hu- Qmanae riaturae Omnis naturae facultatem cxcedar,non H, in tenzbris sedeo, S: lumen eaeli non video ὶ Et hoe bibere eum,quem aqua sue at Quasi dicereti Sieut aqua sist at non satiat,ita concupiscemiae deditum, nihil est quod satiet. Idaee est plaga, quae Omiae bonum et adieat spirituale, ideo dixit Daniel seni, oui in com Dan .scupiscentiam Susannae exarserat: Concupiscentia subuertit cor tuum. A corde liquidem procedunt sensus,& motus & corporales actus. Vnde destructo corde, omnia illa destiuuntur. Et se eoncupiscentia cum cor subuertit, omnia alia bona conuimit. De igitor n' Secunda plaga est ignorantia, quae vulnerat intellectum Pi almus: Lumen oculorum meorum, & ipsum non est mecum.sed om tib visu amittitur omne gaudium.seeundum illud: Quale gaudium mihi erit, qui poterat homo ad praedictum finem peruei, ite Et ideo Deus addidit humanae naturae donum iust Uae natur lis: quae quidem iustitia in hoe consistebat quod qua- diu fuit anima Deo subiecta,ipsi animae subi ieiebatur
omnes vires corporis, deipsum corpus,ita quod nullus motus potetat elle in corpore, sue imperio rationis, Vnde in elementisxx quibus corpus componitur,non
suisset aliqua pugna, nee in humoribus aliqua diserasia,si anima Deo persecte subiecta suisset In virib.eti
corporis de animae non fuisset motus cotra imperium Iationis:quia nec concupiscentia tetendisset euienare
in delectabile praeter regulas rationis, potetias animuede vires corporis tegulantes, quantum ad obiecti &ideo quia dulce lumen&delectabile est oculis. videre sole: n.Et ratio huius est.quia ut dicit sapiens inter mi ines sensus visus est diligibilior sed f hoe est de .isi corporali multo magis de visit spirituali.Haec emo iplag.i ex primo peccato est, quia omnes inuoluimur s. tenebris viciicitur in Iob. Tertia pinga est'assoliis .vel unpotentiae diserasa, quae potest diei infit initas in anima ad similitudinem tale.
infirinitatis corporalis.Dicitur autem corpus infirmu, quando debilitat ut vel in executione propriae operationis vel impeditui propter aliquam inordinationet partium corporis, ita humores, & membra non lubduntur virtuti regitivae corporis.Sicut oculus dicitur actus earum. Et ideo statim amoto primo ordineaetia insem usiquando non potest clare videte: se infirmia
secundus ordo est rationabiliter mutatus: quia: luaci. I. - - - - - - -
to anima fuit inobediens Deo,& corpus fuit inobediens animae. De qua iiiis dientia diei tui:Video alia Iegem in membris meis epugnante legi mentis meae,&e.Illud ergo quod hune ordinem priuat, dicitur peccatu originale, id est priuatio otigiis is iustitiae. Sod tali patet exemplo.Corpus in statu innocentiae erat sicut equus instenatus, qui ducitur secundum voluntatem iussoris, sed postquam fimum deponitura nordinate mouetur.ita etiam Deus in primo statu insem bat corpus, quod moueti non poterat, iusi secundum regimen rationis: sed postquam homo peecauit, Deus simum deposuit,& Lbtraxit .de sie effrenate es. fertur ecitra imperium rationis. Hoc est. quod dicituritas animae dicitur, quando ipsa impeditur in propria operatione, eo quod partes eius non subduntur cregimini rationis V Philosophus intum comparat incontinentem paIalytico ius partes la ι Inesis.
mouentur in coriarium eius,quod ipse disposuit. Ideo clamat Apostolus: No quod volo bonum noe ago,sed - quod odi malum illud racio.Inter Oinnes aut e passiones quae debilitat animam nulla ita debilitat,ut amotearnalis.Unde anim proptet amore languet.Laguor autem est infirmitas animae. ut dicit Tullius. Et ratio huius eii quia tunc anima infirmatur & languet qua-do i propita re naturali forma discedit hoc autem s est amor. qui transformat amatem in amatu, i a quod amans iam non agit ieeundum suam formam, stas Caro cocti pilesi aduersus sipii itu. Ex isto pectato muL E cundum forma amati. ideo dicebat sponsa in Caticis: itidesectus sint in homine, sicut ex graui infirmitate- οῦ I. corporali relinquuntur reliquiae infirmitatis prςteritς. scilieet debilitas in operando, alteratio gustus in appp. tendo,uilias in te spiciendo giessus in ambulando. Sic ex originali peccato quaeda teliquiae relinquuntur,quς
vulnera appellatur. . od sie pateta uadiu stat anima Deo sibiecta, tu hil inoldinatum Mingebat in ea Iae nec in vitibus animae.Nam desiderium ordinate sotabatur in suum delectabile,& animus in aggressibile, de intellectus in intelligibile & volutas in appetibile. Ex quo autem anima recessit 1 Dei imperio statimiiundinatio,& e5ctiadictio in omnibus Meessit.Et sic desiderium vulneratum concupiscentia animii discr sa, intellectum ignotamia, voluntate malitia habuit. U. S.
Nuncia te dilecto meo, quia amore langueo. Qitando autem passio amoris multum inteditur,amittit rati nis usum quia multi propter abundantia amoris ver- Amor quid si salit in iii salitam.Amor autem nihil aliud est,quam compi acentia alicuius rei cciuuenientis, acceptae pepsensus. Ex hoc amore procedit concupiscentia, quae tendit in rem amatam, nec potest quietari,donec perueniat, & cum penienit, delectitur: quia delectatio nihil aliud est, quam quietatio in te adepta. Hie plura dicta sint,quae possitiit eonuenire primo vulneri. Quarta plaga est malitia,qcae vulnerat voluntatε. 'Sed videtur, quod voluntas nullum peccatum cinnit. tit ex propria malitia quia sicut dicit Dionysius in lib., --δε de diuinis nominibus, Nullus ad malum, spiciensiau. - . s.
303쪽
opetatur. Ad quod dicendum, quod malum non po- A prout est delectabile,& alia partemus prohibenti
test esse seeundum se intentum, sicut v si latius extolquendo usuram, non intendit offensam dulinam, sed intendit multiplicare pecuniam. Vnde bene vellet si
tollet absque citata Des habere pecuniam, sed dumus propositis, omniam Dei negligit, & acquirit P
cuniam. Et se est de omnibus aliis.
De Mortali peccato, cst rim essectu.
Icto de originali peccato,d ieξdum est de morta- contemnit Dei prohibitionem,& se adultini delis ctationi tmniergit.& deuiat a fine Et est diritetistra peccati mortalis a veniali: quia mortale totalitet elongat a vita,& retrorsum graditur, di ideo quanto magis a via deuiat,tanto magis a fine recedit.& elis
tur, iuxta illud Psalmi :Longe a peccatoribus si ve-WH ι - niale aute i via tio abducit,nee ab ultimo fine separat. Quarto obligat ad gehennam, quod rion con in v de veniali ves originali. Sed videtur ine6uentem,quod
pro modica delectatione quis adiudicetur aeternae da- nationi. Eth dicendum quod poena commenturaturis tali. Et quaelitui. Utru aliquid possit esse mortale o cui,duni cotiditionem allius in quem peccatur. Vnde
peccatum. Et videtur quod non quia moriale dicitur, quod morte infert:sed no potest inferri mimae mors, cum sit immortalis: ergo nullum peccatu est mortale. It cm mors proma operatione hominem priuat, vii de homo mortuus nihil potest operari: sed peccatores in peccato exilui:res, multa strenue operantur, taperspicue intelligulit: & Iia videtur, quod nullum iit
Et dicendum.quod multa sunt peceat a mortalia de vere aliquis actus humanus ... trationem peccatiyI-- , λ mortalis. Est enim peecatum mortale,quod corrumpit vitam. tollit estieacia, dimittit viam.& obligat ad gehennam. Vita aute spiritualis conlistit in calore,iicut vita corporalis unde de se s caloris est desectus vitae. Sicut videmus in motientibus quod paulatim ea magis peccat,qui percutit militem,quam qui rui iuuix magis qui Regem Oiletidit,quam qui militem: be laede alias iecutiuiti gradu in nobilitatis. Qui ergo osset dii Dciun , qui est inlinitum bonum, merito scenam iucurru ii, ita: iam, propter contem pium maieitatis diuitiae: de infitiat at culpae respondci infinitas poenae in daninatione. Vnde poena damnatorum est infinita, di est finita .rii, ita est in acet bitate: de hoc respondet oeIectati otii, lux fuit in actu peccati. infinita est induta- ino. os, Ltione:Δ. hoc priapter contemptu Dei qui est infinit us. N iiii ui.
Ad illud quod obiicitur, quod animae non potest iu
Diri mors, dieendum est, quod d.iplex est navis,scili- ,
cet natuIae de culpae. Quoia mortem naturq anima diei tui immortalis: sed quoad mortem culpae mori ur. O 'Quia iieut dieit Augustinus in libro de niendacio,Silor deficit in extremitatibus corporis,quae prius insti- Ccut cottus vivit ex ammadia anima vivit ex Deo: ita , Charitas quid. gidanturin cal Cr ad ps incipium vitae,i. ad cor recollisi tur,qui cum ex toto deficit ibidem,vita totaliter perit Hii ius exemplum videmus in lucerna,in quaqua-
diu est ealor,vel humor,vel liquor,tadiu est ibi splendor luminis.& deficiente ealore,deficit lumen: sie vita spiritualis non est aliud nisi quidam ealor,id est amor diuinus,qui quidelia duplieem faelem habet,secudum duplicem aspectum, unam quae respicit Deum, aliam quae respicit proximum ι quia charitas nihil aliud est, quam dilectio qua diligitur Deus propter proximus propter Deum. Illud ergo quod iustum amorem corrumpit, est peccatum mottale, si eut blasphemia, periurium,haereus,& huiusmodi,qua charitatem catinrumpunt, quam habemus ad Deum: salsum testim
anima te parata a corpore molitur corpus. ergo cum
Deus leparatur iis anima, iotitur anima Sed non se- . . Eν δὲ palaturnis per peccatum mortale οῦ ergo,&c.
Ad aliud quod mors priuat ob operatione, dicem 'dum quod quidquid peccator operatur, Mortuum dicitur,nee tamen debet cessate a bonis operibus. Sieut infirmus,si utatur malis cibis leuiterna oritur,si autem bonis, paulatim ad sinitatem reducitur.
De Venialis peccati essentia , secaria , sufficientia, o indulgentia.
Post mortale de originale dicendum est Re veniali. Circa quod quatuor quaerenda sint, scilicet de
ptis decalogi prohibentur leccata mortalia iudicatui. Secundo tollit vittutis essicaciam Ex quo enim limmo in mortale se praecipuauit, iam non potest per se resurgere,nis gratia Saluatotis mediante.Ideo dicitur in Psalmo, quia homo est spiritus vadens, de non rediens id est,per se in peee um vadens, scit non per se resurgens. Sicut pet is potest se proiicere in prosum dum lacum. ves lutum, non potest per se exire. Et ideo per se homo ad mortem vadis, sed non per se redit nisi miramios aequia non integressus de priuati ne ad habitum secundum naturam. Tenio dimittit viam omnis enim uia ducit ad ali- ipsus essentia, essieacia, serieientia, & indiligentia. Quantum ad primuin, peccatu veniale dicitare eripliciter, cilicet ab euentu,ὲ causa de Latiatur Abe- - tu. quia omne mortale dicitur oriale per rimit - Viri, Itiam,vi dieit Ar totius. Aeau quado in natura sea te habet, ut veniam meteatur, sicut pereatum quod se ex tufirmitate vel ignorati habet in se causam veni Nam qui ex infirmitate fiangit ies unium,non ineurrit peccatum.Et si ex ignorantia aliquis faciat,quod non 'credat peccatum, Reniam meretur. A sua natum A: sio genere, vi vel bum otiolam,ridere,& huiusmodi. Quoad sumesentiam licet peceata venialia non sint
determinata aliquo modo,pos, ut tame reduci ad G sin vl quem finem,scut omnes viae contra escitarem, ducut E tu numeru.scilicet ad ternariumscilicet lignu, num, asciuitatem.Vltimus autem finis omniu est unus, μ
uersale, ita est unus finis de visimus omnium.Quando autem alius esistituitur,diligitum est itur,receditui
ab hoe fine vitiinoeta eum finis sit marime diligibilis, ille finis constitutus,diligitur ptis quam Deus, qui est
ultimus finis. Hoc autem non potest sine mortali aeta-- .... . det sicut patet ingulosis,qui ventrem pro Deo colui.
De quibus Pauloe orum Deus venter est Et hoc sieraret. Si proponatur gulosi, Deus ex una part de cubus delectabilis ex alia parte,ipse spreto Deo incommtabili bono per amorem cibo inha laaquam ultimosinae inluxurioso ex una parte proponatur adfici iude stipula. Et ratio huius est,quia ventiae dicit ut quoi veni lium
de facili purgatur,dc cor,si,nritur,de adeo peIdesignaturiquia ab igne de facili coburu tur. Perlimuz 'quide, peccata veniatia grati tota designat ut, pet stipuli leviora, pet Diru mediocria desigii tali .Ec trimis ra- Ternatiotio est,quia omnia ternario consilunturi de quaelibet omnia eoacie tura habet seu ternarii 1, scilicctes iuιam, virtutem O rationetu. Et quaelibet opdiratio etintistit internario. scilicet in petiirci pr..t aedio de in LM.Et anima in sua natura habet tertiarioin, stili Cet memoriam, intellectum de volustrare . item Imrcara ortalia per
tria distinguunt iit . ficot dicri Glos a si per EpistolimGD. ptimi ad Corinthio Lic.licci perser m ea, de Mucia i
304쪽
si in mini mo ad incumtum, nota, quod homo potest esse Al emam peccatorum, quia ex amore sui procedit
a K Iuperbia.Nam superbia est amor propriae excellentiae.
v sine peceat ominati,sed n6 sine veniali.Et ratio huius, Q. ita 'quia homo dum unu veniale vitat,aliud incurrit. Vndem di eunt Doctores, quod homo potest vitare quodlibet veniale in particular sed non in uniuersali Et est ex plum de naui, in qua sunt multa foramina, quorom quodlibet in patii lati nauta, oppilare potest,sed non omnia simul. Et ideo sine veniali vix homo esti potest, i. I. b. t. d. diemin Ioanne: Si dixerimus,quod peceatum non habemus pii nos seducimusin veritas in nobis non est Veniale pee- Quo ad indulgentiam, nota, quod sicut veniale
tum m i. multiplicitet ineuttitur, ita multipliciter purgatur. oia ui Modi autem Purgat orus his vertibus contin tur: Cmifure, ruitis, γηθρον, πιν mora.dom, Per hac vem a pom. Id est depono de tollo.Remittuntur ergo per generalem eonfessionem, per pectoris tunsione, per aquae benedi aspersonem, pereordis contritione, et Dominicam orationem .per eonfirmatione.ae Epileopatε nedictionem,Eucharistiae sumptionem,ostense eoia nationem. exumam vinionem, leuem poenitentiam, compassionem staternam, ut patet in hoc versieulor Unctio. 'na -- compisso qua sis egenis. Vide in Centiloquio de pereato veniali latius.
De radice peccatorum, quae est amor sui.
Item inuidia, me est dolor de bono es terius, inquantum est diminutivum proprii. item Media, quae est tristitia de bono spiri tali, itiquantum per ipsum impeditur bonum temporale.vel corporale item ira. ideo enim quis aecenditur ad vindictam, quia honor pro prius nimis amatur. Item gula,& luxuria,quae proptereorpotalem delectationem appetuntur. Et sie omnes malae pissiones,de vitia capitali ex amore inoάdin m tamquam a radice procedunt. Secundo ratione appropriarionis. ymium enim commune melius est particulari. qui ergo appropria sibi quod eommune est,peccatum incurrit. Sicut vita in B rarius, qui vendit tempus. quod omnibus commune est,& omnibus rebus communius. Cum igitur amor est communis omni erea tutis, & terrenis,&ritualibus, & eaeles ibus est super omnia diffitiuus, de ideo peccatum graue est, quod uni soli approprietur
Tertio talion e tefi xionis. Est enim duplex amor. scilicet concupi ieetiae, e amicitiae. Ex amore amicitiae procedit bonum, quia talis amor diligit amicum. eoqiua amicus. Sed amor concupiscentiae super seipsim resiectitur, sevi homo diligit vinum non propter vinum uia propter seipsum,quia tibi sapit. Et iste amotost, qui est eausa omnis precati. An mor sim l une dicendum est de radice recatoriam, quae in.: 4, Q - Idix dicit ut ,mes sui. sed videtur,quod non. illud Cenim quod est causa omnis boni, non potest citi caula'. RisI omniis mali. Sed Apostolus eum dicit: Si linguis ho-
minum loquar de Angelorum, charitatem autem non habueroaec .probat charitatem elle caulam Omnis .ma ergo omnia bona sunt ab amore& charitate.
Itoti ab eodem eanali non potest exire doleis de amara aqua, nee ab eadem albore tavius bonus se malus. Et ita videturquoduce ab amore, num me tui, de malum peccati. Et direndum quod ab amore procedit omne meriti tum de demeritum, de omne bonum de malum: quia ab amore easto fle diuino procedit omne bonum. Mab amore earnali procedit omne malum. Non potest semel bonum de malum,aec sicut enim ab eodem ramine non Mit duleis δe amara aqua, sic nec ab e dem amore bonum de malum. Amor tui est Dicendum est ergo quod amor tui est eausa omnis v i maliin I Mati. Et ratione conuersionisae ratione areati iiij
- Fare homos ex inferis ibin creaturis psit seccare. Potest autem quaeci, quare K o potest peceare, de
nulla alia ereatura sici eaelo Ratio huius est, qui ubi non est voluntariam ibi non est peccatumde ideo nee in brutis, nee in aliis ereaturis potest ei te prec tum. Sed quia in homine est liberum arbitrium ideo peccatum committitur ab eodem. Quod potest ostedi quadrusilici ration stilicet ratione domicilij, ratione consortis, ratione iudicia, de eatione oppositi. Primo 4 ratione domestiquiue ratione loci,quia ut dicit sapies,loeus est conseruatiuus locati, unde res extra loeum suum diu eonseruari non potest. Et si testin corporalidi ita est in spiritualib.Si enim pilais extrahat ut de
autem procedere ab eodem eanali numero, simul ded mauo ponat ut in terr post modi eum moritur,qui
ritur, quia mare non est locus eius proprius. Et ros quamdiu est in spina teceras conseruatur, quando a tem a spina deretpitutae in manu tenet , corrumpiae uia de mareescit, quia manus non est locus eius. Et haec est eausa, quate leuia tendunt sursum, de grauia deorsem quia scilicet vadum ad locum proprium, ubi conseruantiar. Et tanta est virtus loci, quod quanto mHis res appropinquat ad loeum propriu,tanto tius mouetur in ipsum. unde motus natiualis est in
'principio debilis,de Attis in fine. Et secundum hunc modum,quia anima est extra b cum suum, non potest esse quin in peceatum labaturi Ideo dicitur in eani
propriationis de ratione reflexionis. Ratione conuersionis. quia homini propositu est duplex bonu, selliceri ne mutabile de aeter mimae eommutabileae trantiatorii m. Sed pereatum nihil aliud est,nisi spreto incommutabili bono . inhaerere alleui eommutabili, do temporali bono. Hoc autem non procedit, nisi ex aliquo in orii inato appetitu alicuius biai thoralis. sed quia aliquis appetat inordinate aliquod bonum temporale . T. αε ιο procedit ex hoe, quod inordinate amat stipsimi: quia E mea Ioannis:Si dixerimus,quoniam peceatum no ha- , Maam re alivuem non est nisi velle ei bonum.Et est in ta- hemus psi nos seduetinus, de vetitas in nobis non est Locus animarum Deus est,seeundum illud Augustini: Circuivi in mente mea,&e. Et ideo animae Sanctiissi. quae sunt in Deo, sicut in loco proprio, peccare non possunt, de quibus sapiens: Iustorum animae in ma-ssma Dei sunt, Ze non tanget illos tormentum malitiae,
idest, peccatum,in quo anima tometatur,sicut oste
die Augustinus, direns: Iussisti Domine. 6c sic est . ut pcena ubi sit omnis inordinatus animus Et ideo valde initabile est. quod homo animam suam ponat in loco
i mando in hoc teuenitatis eceno. Ibi enim ponis ιαδ. animam tuam, ubi ponis amorem tuum. Amor enim applicat amantem eum amato, de ideo anima ten
amare aliquem non est,nisi velle ei bonum.Et est in t tum quod inordinatus amor sui est eausa omnis pe cati. od patet in multis exemplis,tum ex parte μ. sonis animae,tum ex parte preeatotu.Ex parte paui nis animae, quia amor est causa desiderii de delectati nisi homo enim propter hoc desiderat aliquam rem, quia eam amat,3c ii non amaret,non desideraret. Item .. delectatio ex amore causatur, quia ut dicit Aug. amor
e Cis Dri, inhians habere, quod amat, est eupiditas eoque friens laetitia.liem ab amore procedit tristitia quia homet te istater de re amissa,quia illam amatillem ab eo pri cedit gauduim. 8e odium. Ideo enim aliquid odio h hetur, quia est impedimentum eius, quod amatur. Minus. S. Em . Tom. I.
305쪽
ni, applieata, maculatur, & iniicitar, ut dicitur in est,quia cum locutio inuenta sit ad exprimendum e Man. e. 17. Osea: Facti sunt abominabiles,scute quae dilexerui. Secundo ratione consorti FNam propter malu conis
sortium inducitur ad peccandum,quia qui tangit 6-ee inquinabitur, dee. Psalmista: Et cum sancto sanctui
eris.Et quia anima consortium habet ad earnem, ideo stequenter peccatum incursit.Huius exeinplum videismus in mari.Nam aquaematis in Profundo via, tetraceptum cordis,vel conceptionem, quandoeumq; quis loquitur quod in corde non habet, discordata lege aeterna,quae est regula humanorum actuum.Ideo praeeipitur in Leuit leo: Non periurabis. In quo prohibe- s ritur mendacium.Item consistit in facto,euius ratio est, quia cum manus sit ministra rationis, ut dicit sapiens, in is NM. f. eonceptiones enim rationis per manus explicantur:
elongaturai stet duleedinem-superiuε ubi ei admi- , quandocumq; manuale opus discordat a lege diuina,
stetur vapor terrestris a sole combustus,co trahit anu. quae dicit, Non occides,Non serabetis, peceatum in titudinem. Sila anima propter consortium ad Lerram, curritur. Item consistit in desiderio, & eo u semiaeontrahit peccatum, quod est amarissimum, v habe- tia. Concupiscentia enim praeter rationis tegulam est tui in Ietemia: V ille qu am malum, Sc amasum est te - peccatum, quia quilibet debet esse contentus suis te
dereliquiisse Dominum Deum tuum, &e. Sicut enim V minis,& ideo hoc prohibetur lege diuina, quae dicit:
ex coniunctione ad Deum, causatur summa delectatio.& dulcedo, ita ex separatione summa amaritudo. Tanto aut q uis a diuino consortio auertitur,quanto inferius delectatur, ut Gregorius dicit. Tettio ratione iudicij. Anima enim in operando quod aut it ut syllogismo. Nam ratio si perior proponit omne malu invitandu. Inferior subiungit: Potniacatio est malum. Sensualitas adiungit: Accedere adlis est delectabile. Si ergo voluntas si sottis,& aspiciat ad hoc quod sornicatio sit malum, eliget no peccare.Si autem respiciat insetius ad hoe,quod est delectabile eliget fornicari,& se incurret peccatum, quia de agendis male iudicat.Unde ita facit exto animae,sicut quaedam herba posita in igne, quae trabes domus Non concupisces rem proximi tui. Secundo cognotatur ex fine. Et ideo dieit Aug. in x.
libro de libero arbitrio:quod preeatum nihil aliud est
quam neglectis regulis aeternis,temporalia in lib. Omaginta trium quae ilionum dicit, quod On .3o. ι .nis humana peruersitas est uti liuendis, & frui viedis Et ratio huius est,quia eam omnis res ordinetur ad finem debitum,quando a fine deuiat, incinit peccatum, sicut patet in operib.naturae. Homo enim generas, intendit generare sibi simile, secundum omnium membrorum proportionem. Quando vero conceptum g neratur cuduob.eapitib vel duob.digitis ieitur esse peccat iam natiua quia deuiat a debito fine. Et secundum hune modum, cum homo sit ordinatus tanquam fuit apparere serpentes. Caro enim continuo fumas, C ad debitum finem at dii naum aeterna, ideo natur
ita obumbrat aspectum intellectus, ut illud quod est
amarum, faciat videri dulce,& bonum malum,&e. Quarto ratione oppositi,quia quaelibet res habet diuellas conditiones,& secundum una est appetenda,&seeundum aliam est fugienda laut patet in pulchritudine. Pulctritudo enim potest appeti inquantum est quaedam resultatio diuini Oeoris & secundu hoe b num est respirere pulchrumEt secundum hune moduloquitui Psalm. Delectisti me Domitie in factura tua. Sed quia aspectus pulchri incitM ad eoncupiseetiam, ideo aspicere pulcesum est malum. Unde dicit Salmm5:Fallax gratia & vana est pulet, ritudo.Sic ergo resquς sensui obiicitur propter diuersas conditioncs ducit hominem in errorem .dum unam c5siderat,& alia
dedit homini oculos sursum, ut respieiat quod diligere debeat. Quia dicitur in Ethicis i Nullus diligit quid, nisi prae delectatione visus,sicut patet in amoto earnali,quia homo videns rem pulchram & delectabilem, incipit eam eius visone diligere, & diligendo desiderate, de desiderando apprehendere. de cum ad plus fuerit,ium in bono eonveniemi incipit delectari. Sie debet homo sursum oculos dirive eae caelestiae templari : quia ex hoe generabitur amor, de ex amore desideriumac ex desiderio acquirendi studium. Sed quia Neratores,ut dicitur in Ps mo, Statuerunt Vinc. e.
oculos suos deelinare in terram:ideo terram diligunt,& se deuiant a recto fine,ex quo incurrunt peccatum. Tettio cognos itur ex ratione, quia ut dicit Diony--ς negligit. Sicut patet de medim, qui iudicat aliquid es le D sus malum hominis est contra rationem esse. Et quia 'ex diens uni aegro, considerata una eius insemitate,
quod tamen non est sibi expediens simpliciter proptet
aliam aegritudinem quam non considerat, quae ex cuia ratione alterius augmentatur. Exemptu horum videmus in pistibus, qui videntes escam,& non aduertentes hamu sub ea latentem .volentes capere escam, ea-piuntur ab hamo.Similiter aues videntes virgulas, &non aduertentes vitaim, dum in vi lis resident,capiuntur 1 vis Hoe etiam patet in his,qui propinant
venenum: homo enim considerans poculum, de non attendem venenu, bibens P uia i veneno occiditur, Sie peccator considerans rem delectabilem apparentem, de non attendens amatitudinem latentem, inci-
O Vaeritur quare peccatum non vitatur, nisi prius cognoscatur. Ad quod dicedam, quod peccatum cognos itur tripliciter.Primo ex opere,quia sicut dicit Augaeontra Faustutia Peccatu est dictum vel factum, ves concupitum contra legem Dei in dicto peccatum ratio est regula proxima humanorum actuum, ideo si volumus videre , virum aliquis humanus actus si tectus vel vitiosus, inspiciamus regulam rationis. Sicut patet in artificialibus, quia tune ligium Ginitur rectum vel obliquum,si apponatur tegulae rectae. Recta enim est iudex sui de obliqui. Et hoc patet in actu e mestionis.Cum enim in homine sit regula rationis de concupiscentia carnis, si homo sumat cibu existimans sibi necessarium,seeundum quod ratio dictat,non imcurrit peccatum etiam si quantitatem excedat. Si autem Propter concupitantiam sumat, vel proptet delassitionem solum, pertinet ad gulae peccatum. Et
sic patet, quod ratio est recta mensura , de reguladit in pectatum. Et huius signum est,quia ut dicit sa- E actuum humanorum, quantum ad bonitatem mor piens , Praui replentur plenitudine, quia dum senti ut lem: de si ab hac discordatur, incurritur peccatum.
amaritudinem, mitent quia conscientiae eorum re- tto cognoscitur ex priuatione,quia seeundum a
murmurant de peccato. Sie ergo patet quod heceatu Aug. in libae natura boni, Peccatum est priuatio sp potest esse in lunninibus, de non in aliis sensibilibus. ciei, de modi, de ordinis. Secundum quae uia dicitur:
Omnia constituisti in numero potulere,& mesura. Ira quod pondus resciat ut ad ordinem, mensura ad in dumae numerus ad specie: quia unaquaeque res dicitur menserata. pulchraae ordinata natura.Quaelibet enim res mensuratur histrib. dia taxat exceptis. scilicet
gratia Christi, chalitate Dei .llice eaeli. Gratia Christimensurano habe Nam Deus omnib. sanctis gratiam mensuratam dedit . filio autem dedit spiritum non ad mensuram, ut dicitur in I au. Et ratio huius est, quia Do 3. .
306쪽
ipse sitit fontali principium,a quo est omnis gratia tu A lud autem quod corrumpit intellectum, non est ni. V. ι histri . Proptet quod ipse dicit: Qui eredit in me,de si peccatum.Unde primus homo lim fierit mε te pro
ventre eius stuent aquae virue.Item charitas non habet mensura respectu Dei: quia cum chalitas eius non sit
nisi rei pectu boni, & ubi est maius bonu ibi si maior amor, sicut homo magis diligit aurum qua argentum,
quia ubi maius bonu inuenitur, illud magis diligitur,& Deus est infinitum bonum, in tantum, quod quanto plus diligitur Deus, lato diligibilior inuenitur:ideo dicit Bern. xlodus diligendi Deum, est sine modo di. i. ligere. Item lux coeli non habet mensulam respecta sensibilium,quia eum sensibilia habeant virtutem determinatam δε me ratam,ut patet in arboribus, nan arbor unius speciei non extendit se ad producendum
fructus alterius species, vel amoris, sicut ficulnea non 3 illud quod valde lucet, non postumus respicere, scili-
ditus, tamen per peccatum fuit obtenebiatus, & peteonsequens totum genus hamanum fuit tenebris in volutum. Et ideo quantamcumque studeat homine , non pollunt peruenioe ad cognOlcendium pleue veri tatem licet qin libet apponat aliquid, ad istam quoque eognitionem det operam ii iis veritatis sicut patet de Philosophis,de Doctoribus iaciae Scripturae. Et lic omnibus congregatas ii et cognitio veritatis aliquod magnum augmenLum recipiat, tamen athiae pro maiori parte remanet veritas incognita: quia quaesu sumus in praesenti vita,non pollumus cogitare primam veritatem. Et hoc est in nobis valde iniserabile, uuia
cet Deum N substaiulas separatas. Unde exemplum Arponitur a sapiente,quod sicut oculus noctuae non GA. . test respicere lucem scilis se nos non pollumus re icere lucem Creatoris. Et huius exemplum videmus in naturalibus. illud enim quod maculat oculum, impedit oculi visionem. Unde oculus maculosus non pi testelare videre: sic cum pecc..tum maculat animam,im
pedit intellectitatem eius visoncm, ideo diminutae sint vetitates a filiis hominum. Item Operatio Ordinatui ad delectationem quaelibet enim propria hominis operatio habet amν xam delectationi m. Et virtus etiam facit de ctabiliter operari, quia in modum naturae inclinat . ut dicit Tullius. ideo facit vitas. Lux autem ad omnia se extendit . unde dieit
Dionys loquens de radio solari, quod ad sensibilium
generationem confert,& ad vitam mouet, nutrit, t-ncit,& auget. Aliae vero res,liabent determinata mensuram in augmento diminutione.Unde sapiens dicit: Quod omnium natura constatium,terminus est de ratio magnitudinis & augmenti, sicut patet in natura humana.Nam est terminus aliquis in augmento,ut in
giguibus & in diminutione ut in pi eis,& sie est in
singulis rebus:quia secundψm retum diuersitatem, est diuersitas mentiararum Anima etiam rationalis habet hane mensuram,quia potest capere omnes scientias αvirtutes,& potest esse habitaculu rea totis. Illud autem quod hanς mensuram minuit Se destruit, est pec- C dicitur secundo Et hic rum. Signum autem generati A R. i. extum: quod anima ita astringit. quod Deus in ea ha- habitus, oportet accipere ita operatione delectatione. Illud autem quod impedit delectationem est pece tum, quia licet luxiuiolus faciat aliquado casta opera, no tame iacit ut castus, quia castus talia delectabilitet operatur , de luxuriosus eum tistitia, de sie de simili-biis,& se peccatum pri irat delictationcm ad qua op
ratio ordinatur. Et sic patet quod peccatu priuat ni dum . speeie de ordine. Huius exein plis haliatur in infirmitate corporali, quae priuat a corpore modii, quia tollim attenuatur: speciem,quia totaliter deformat ut: de humorum ordi ui ex quibus componitur, dec. 23 ---- M H
Diaetae nome ignificationes varia ortitur. Nahabitatione in hortis amarnitatis es voluptatis causa extructamsignificat, ct carnaculu in aedi M. Viae quidam diaetas si mant dicias, eo quod in eis per diem ederetur, idque Varronis xctoritatefulciunt. Diata quoque voci ur unctus ratio, or ita pars medicinae quae victa medetur, diaetetica nuncupatur. Postremo diaeta, vinius diei iter significat, ut legitur in c. Non ,: quia peceatum est quoddain obstaculum, uod nulli. o de res.in c. mauis.*. i. de osse.ota l. 6-onit tu inter animam,& Deum,sive lucem diui- hae significatione S. Bouauetura huic opusculo nomen dedit Diatae salutis, diatamque pro via usurpat,ut ex ipse prooemiopatet. Diuiditur autem hoc opusculum In nouem diaetas crdecem titulos cum appendIce quadam. Ratio autem quare pluressint tituli, quam arati, haese quia nouem viis ab Aucure constitutis a Ivltimum termrnum peruenitur, extra quem non est ulterius progrediendum. Ideoque tituli nouemsent pro diaetaru ratione, de penatis, de poeniten ta .cte. Titulus Oero decimus de gloria A a 4 Parin
bitare tion possit Exemplum huius patet in materialiabus.Peccatu enim Deit in anima quod frigus in aqua. Aqua enim antequam congeletur,est receptiua eo p rum,qux immittuntur: postqua autem per frigus congelatur, ita eo stringitur, quod nihil in ea recipitur,nisi reuoluatur per ealorem. Sie anima per Peccatum tantum constringitur,quod nulla vetus in ea recipitur,&Deus inde recedit, ius calore gratiae resoluatur. Et siepatet, quos peccatum corrumpit animae mensuram. Ite quaelibet res est sto modo pulchra licet aliquando videatur deformis:quia secniadum diuersitatem t rum, est diuersitas pulehritudinis, quia quod est pulchrum in homine,non est pulchrum in equo. Et incudum hune modum dicit Dionys quod illud quod est D
laudabile in uno est vituperabile in alioesicii telle futi-budum est laudabile in eane de vituperabile in homine. Et ellimas tum,est laudabile in homine,in vitu-petabile in eane.Et sic est de pulchritudine,quia videmus, quod rubedo est pulchritudo in rosa, de albedo in lilio de nigredo est pulebritudo in equo, de turpati do in homnedicet apud Athiopes quato quis nigrior, tanto pulchrior reputetur. Vnde dicitur, quod apud eos imago Christi colore nigro depingitur,x diaboli. albo. Sie anima habet suam pulchritudinem , scilicet claritatem:qua anima est spledot diuinae lucis.De quo Psalmus:Signatum est sepet nos lumen vultus tuiDo mine.Nihil autem tollit illam pulchritudine nisi pre
interponit Mnam. unde sicut videmus quod qualido arbor,vel turris opponitur radiis talis, ex opposito facit umbram: ita peccatum quod interponitur inter lucem diuinam de animam,facit umbram in anima e M anima peccatoris remanet umbrosa, de tenebrosa, Scamum niatorem,de pulchritudinem suam. Et hoc deplorat Hi remias : Quomodo obleuratum est autum. Sic ergo peccatum est corruptio speciei. Item quaelibet creatura est ordinata.Ordinariat autem ad duo, scilicti ad operationem, Je operatio ad delectationem. Operatio autem hominis est duplex,
talicet intelligere vetitatem,le ditiine bonitatemal-
307쪽
dicatoris. Peceitore triplieiter eI.
paradisi sede parnis inferni tractat: -Α st e. Primo igitur dopein viis lutii Elubri:
eligenda. Secundo docet nos pet viam salutis vitilitet incedere,cum dicit: Ambulate in ιa quasi diceret,studete remanere in illa. itio docet nos, viae salutis insistere,cum inscitur: l dec is dexteram cadquasi diceret,nolite diuertere ab ea. Primo ergo docet nos Ptaedicator viam salutis eluere,cum dictu IM essma,id est,non erroris, sol veritatis: non periclitationis, salutismon ad infernu, scis ad coeluni Et nota quod haec via salutis habet specialiter nouem diaetas. Prima est, peccato ad poetiit Eliam trunquam ad medicinam& remedium peceatorum Secunda est , poenitentia ad praecepta.Teicia est , praeceptis ad eosilia. ruatta esti eoiuiliis ad virtutes, tamquam ad instiumenta quae
patrIam aeternu a Hiendi praemis conuolabor reprobi vero m mserm barathrum aeternis affligendi cruciatib. detrudentur.Has ommes vias
fonti Omin David coplexin es breui illa verses 36. Declina a malo,o fae bonu.Nam prim4 diasa initiά seu termini a quo ad paenitenti peruemturlectatum es,ab eoque tim declinare oportet, nihilque in eo immorari. Beatis enim vir iste est,ut ιdem Propheta Ps. i. testatur, qui m via peccatorἄnonsetit. Itaque -
e via vi virtutes, tamquam M. i in s D docent operari rem. Quinta est a virtutibus ad dona
otiis ad bonum faciendum se ni proe m quae dant operari faciliter de expedite. Sexta est a donis ad beatitudines,quae docent op rati perscci . Septima est a beatitudi iubas ad fluctus spiritus, qui docent operari delectabiliter,de delitiosta Octaua est, fructibus adiudicium.Nona est , iudiciuia coelum. Et secundum hoc in praesenti opere,quod dicit ut via vel diaeta salutis, sum decem tituli. In imo agitur de vitiis , i quibus est mouendum, de
In seeundo agitur de poenitentia. In tertio de praeceptis morsibus , a homini
In quarto de consiliis Euangelicis. In quinto de vit tutibus Theologicis de Cardinalibuti In sexto de septem donis Spiritus sancti. In septimo de beatitudinibus Euangelicis. In octauo de duodecim fluctibus spiritus. In nono de iudicio generes i. In deeimo de inferno, de minis , necnon δc de gloria paradisi.
dum est, gaeu ue ad aeternam patriam feruentamuN. Appendix vero applicatione materi cim di et aesalutis coinet, 'uib.iu Dominse .ctfestiti Vatib. Sanctorum per annum occurrentib. quosam sibi proposito themate, concionatore1 itanIur. Essene muscul*m hoc, miro ari scio composisum acrs Scriptuνae locis totum refertum , pulchris etiamsimilitudinibus ornatum quibus res de qua V tur consirmara ,-veluti
imago ad viuum expressa ob oculos poni possi.
Ideoque omnibus legentibus non mediocrem tititatem praestat, iis vero maximam , qui inpradicationis verbi Dei munere versantur.
AE c est via, ambulate in m& non declinetis ad
dexteram neque ad sinistra, ait Isa. MUnam mi-irdi. facit, qui et rami viam ostendit, maxime de nocte in terra hostium, de tempore guerratu. Eriantes sunt peccatores,i uxta illud quod dicitur:Omnes tu peccauerum,& egent gratia Dei. Et Ioannaliciti Sidixeritnus,quod peccatum no habemus, ipsi nos seducimusac veritas in nobis non est Cu igitur omnes simus Γαλtores, ergo omnes sumas errantes, simi dicitur: mnes nos quasi ciqes errauimus,unusquis p in viam iasuam declinauit Nox est peceatum instar nivis frigidu, idest instigidas dilectionem: obleutio,id est obscuras rationem ineptum facies ad bonam operationε. venit inquuὶ nox,quando nemo poterit operari. Terra hostili,est mundus,in quo prineipatur ciabolusint testatur Dominus ices: Nune princeps mudi huius eiici tuc soras.Tempus guerrae,est lepus praesentis vit*quia nunc caro eoncupiscit aduersus spiritu, de spiritus aduersus carnem, vidieit Apostolus: Quia igitur omnes peccatores & errantes sumus,percon uens extra via vetitatis imus in in nocte de in terra hostili,& in tempore guerrae mortales sumus 3e existimus. Ideo Praedicator verbi diuinianaxima misericordiam facit etiam lusun tantis petieulis constitutis,quando via salutis L. is ottendit. Unde magnum meritu apud Deum & c xcinam aequirit.Ideo dicituri Qui conuerti secerit pe Satore ab et rore viae suae, caluabit anima eius a morte, & operit multitudinem pereatorum. Ossicium enim praedicantis verbu Dei,est proprie errantes diligere, de ad viam salutis reuorare In euius per na vettaim Dei promissum peccatoribus etiantinus , est authentice proclamatum,cum dieitur: fas est via ambulare mea. oniam autem peceatores tripliciter possunt erra re, scilicet malam viam eligendo,& in via errando,& 1 via disert edo: ideo Praxiteator in verbis istis propositis,d et nos specialitet tria de via ista salutis, scilicet, salutat ter eligere,vitilitet incedere, de viae salutis insi-Pν Preeato in communi. p. I. ve necato i s nae D. Suerbis. AIII. D. Invidia. p. IV.
Pe Hecato in communi. RIMo igitur nota de peccato, vel vitio in eommuni. Et est sciendum, quod peccatum, est dictum . vel factum, vel eoneupitum eontra i sem Dei, ut dicit Augustinus. Et est sciendiun, quod est vitandum specialitet de praeeipue piopter tria.PLicio quia est deformitas, quam Deus detestatur: iniqui Las quam Daemon amplexatur: Ae infirmitas,qua mundus dissipatur. Primo preeatum est detestandum, quia est deformitas, quam Deus summe detestatiit. Vnde nota, quod nihil posset cogitari, quin Deus f cerit propter odiu peccati, ipse enim propter peccatu semel iste dissipauit omnia opera sua, scilicet totum mandum per diluuium,ut patet in Genesi. Alij autem Reges de potentes in praeiudicium inimicorum depopulant terras eorum: Deus autem dissipauit terri propriam.
308쪽
itima via peceatum intrauerat terram suam. Item no i r et illa quatuor prςsiax Est etia febris qi citidi .
. I: - - et napropter peccatum superbiae quod est in omni pee-
eato:&contin*e,vel co itinua est, quia est valde peti. culosa. Na licui febris cotinua aliquadu auseat vitan temporalem, vel corporalem,S ccifert mortem corporalem: sic peccati infitiarias aufert vitam,nsi soli imtemporalem, sicii de aliquando spiritualem,quia esi fert mortem insectialem,vel aeternale.n.Po sagra pera vel gutta est,propter peccatum Mediae Parat vita manuum est,propter Peccatum inuidiae, vel irae. H diopisis est propter peccatum auaritiae. Dolor viscetis vel totiiones propter peccatum iracundix Squinantia propter Peccatum gulae. Lepra Hopter peccatum luxuriae. Etlbium habet peceatum odio, sed & quidquid peceatu
tangit. Alij autem homines propter usum cortassium,no proiiciunt in mari vasa aurea, vel argentea, seu se uant vasa,& vinu; effindunt: Deus autem non lotureccatu; sed etiam vasa peccati, id est reaturas rationales, ilicet animas ad suam linaginem factas in suo pretioso sanguine redeptas, in odium pereati proiicit in oceano infernali: quia ut dicitur: Odio est Deoimpius,& impietas eius.Deus insuper in tantu peccatum odit, quod propter peccata mundi uinocentem unigenitum inter secit. Vnde dicitur: Propter scelus popilli mei percussi eu. Et ipsemet Dei filius ut peccatum in- tet ficeret,vel occideret.tradidit in morte animam sua, B Propter haec omnia dicitur de precatore: A planta pe is .ivi dicitur similitet ibidem. Nullus aute inuenitur,qtii tam odiat inimicum,quod in eius odiu vellet interficere unigenita proprium,vel etiam simietipsum.Item Deus persecutus est peceatu ab initio intantum quod proiecit ipsum de coelo,& videns quod remanserat in
naudo, tela in propria persona descendit in naudum,ut de ipso fugat et peceatu: de tanJem in iudicio proiiciet,& includet ipsum in inferno,quia dieitu Proi ieiet in
profundum maris omnia peccata nostIM Secundo peceatu est iniquitas, quam daemon amplexatur. Et nota quod triplex est ligna. quod peccatu
placet DiaboloPrimum signum est,quia in nullo alio delectatur, quia ipse non vult aliud ballieu non qu iit
aurum non amat argentu,quia in peisona eius dicitur: C vitio nota praecipue tria scilicet typum quem praesertidis usque ad verticem capitis,non eli in eo sanitas.
CEe do,nota de vitiis in speciali. Est est sciendam, inquod septe iant vitia prinei palia &capitalia.Quinque dicunt ut spititualia, scilicet superbia inuidia inu ritia, ira,& acedia:da a vero dicuntur carnalia, scilice pluxuria, gula, Vnde ver lub: Dat si iam vim dictis satieta. In qua scilicet sunt tot litter , quot sui vitia capitalia, licet ni, sit in Mitio . e litici is idem ordo. De quolibet Da mihi animas, cetera tolle tibi.Siciri enim avis rapax
amat cor praedae:sie ipla cor hominis, ut parci de illoqui interlogauit dia tu quid plus amabat, de diabolus respondit,quod tria praecipue,scilicet luna prima, rotam solis,& sertu molle Hoc est cor,quod componitur ex tribus litteris quς habet illas tres figuras. scundum signum quod Diabolus amat peccatum est
quia in procurado peccatu numquam ratigatur. Etenim sex millia almotu sui & ami iu3. quo nihil aliud
fecit.quam procurare peccata. Vnde qua do Dominus i merrogauit eum.Vnde venis tres dii: Circuivi tetia.& perambulaui eam,&αN6 licet enim tibi capere ei bum line lomnia, tantu est occupatus in negotio peccatorum iuxta illud: i me comedunt, no dormi t. scetum quem proseri,de damnum quod insert. Primo enim notandae sunt adaptationes peceati in s militudines communi. Et nota, quos peccatu est sicut putredo in
pomo. Sicut enim putredo aufert pomo decoren , va-Iorem,colorem,odorem, de saporem : sit peccatum aufert animae decorem vitae, de odorem famae, valorem
gratiae.& saporem gloriar. Vnde dicitur: asi putre- α
do consumendus sinu. Secundo peccatum est sicut vulnus in eorpore humano , nam recenter vulneratus,permitti; se tangi,&vulnus premi & imaestigari, sed post tertium diem .no
fine magno dolote tangitur in vulnere: sic peccatum in sua recentia cito curatur, de post terim die est grauissimus dolor vulneronde dieitur Die tertia quado , Tertiuin signum;quod Diabolus amat peccatum, est: D grauissimus dolor vulnerum erat, acceptis gladiis duo lilii Iacob Simeon de Levi fratres Dinae tigressi sunt
urbem confidenter. α Emor,de Sichem pariter necauerunt: luia stilicet quas intolerabilis est correctio; vel sanatio peccati post tres d . Trea dies isti suntriccati perpetratio, peccandi consuetudo, de peccati obstinatio. Nam post istum tertium diem, peccator
non permittit se tangi per correctionem, iuxta illud: Pereator eum in profanum peccatorum Veneri I,C6- . temnit. Dieunt enim illud: L uimini nobis placen- h a , o. tia,videte nobis eri orea texcaecauit enim eos malitia eorum. Vnde etiam odio habuerunt corripientem in
porta, ut habetur in Amo . s c Tertio peccatum est 1icut falsitas in panno.Nam si- patruin de capitulo daemonum,Se singulis det' e cui mereator de salso Panno n5 ostendit emptoti in f,de peccatis de malis qiit procul auerant ted- d dium , neque finem, sed tali tum caput: sie diabolus qui est mercator Peccati, ostendit fatuo emptoti silum caput panni, id est, telectationem culpae, no medium,id est,remorsum conscientiae, vel finem, id est, poena gehennae. De hac nurcantia dicitur: SiAtpmes, . se ille qui vendit: quia scilicet tam peccator quam Diabolus in mereatura peccati est decepius. Quarto peccatum est sera taberna dies oli, in qua vendi et vinum voluptatis in mundo pretio animae:& sicut tabernarius ponit tres taxillos in taberna, quibus occupantur libaldi: se Diabolus in taberna peccati ponit pro ribaldis, id est, pro amat 'tibus voluptatis,tres taxillos. id est,tres eoncupiscet Huas mundanas, de quibus habetur in Ioanne: Concini. Iraa. . p:lcen quia nu quamlotuit nee potetit peccato saturari.lamelum non poliunt numerari illa infinita millia hominum peccatorum, litos ab ibuit,& deuorauit, tamen est adhue famelicus,3e sicut leo circuit qtiaerens quem deuoret,ut habetur in ptima Petti: Adhue etiam est insatiabilis peccato non solum famelicus, ita etiam sitibundus Unde dicitur: Ab Gibebit fluuium &n minitabitur,in habet fiduciam quod instuat Iordanis in
os eius. Peccatores cum impetu currentes in os eius,id
est, in insernum,uocantur lite fluuius quem absorbet diabolus,& non miratur: iusti veto quieti & pacifici dicuntur Iordani lii interpretatur humilis deicesius,& tales summe diabolus desiderat absorbere. Exempluin vitis patrum de camonibus,de peccatis & malis qiaς procurauerant dentibus rationε. de de illo qui specialiter fuit laud
ius de honoratus, principe eorum,& in cathedra colu locatus,quia fecerat fornicati unu monachum,quem in quadraginta annis vir traxerat ad Ieccatum. Tertio,peccatum est instivitas qua mundus dissipa- . tur. Et nota, quod peccatu est febris tertiana propter triplicem concupi ieemia, scilicet diuitiatum,deliciarum, te honotu, te qua dicitur:omne quod est in invia dci aut est coeupiscentia carnis,aut coeupiscetia ocu totum aut superbia vitae. Qii artana etiam est propter
quadruphircin gradum peceati . scilioet cordis, otis,&consuetudinis Montra quae dicitur:Reuertere, me pere
Sunamitis id est, anima misera luater dici: reue tere,
309쪽
pistentia earnis, eon pisoentia oculoruna, ct super- APridi animam,v capiat laudem humananti unde es. sa. s. sola vaέα Citur: Tetas arandae texuerunt.
V. pereatum est sicut ludus aleatori qui vulgo dicitur ludus eorrigiae. Na sicut ille falsus aleator, id est, corrigiator permittit illos homines in principio ali-
Sexto comparatur feretro,quia sicut seretrum tune solum ornatur eum mortuus in eo poniturisse viri, Semulieres praecipue tunc ornant seretriam eorporis sui quid laetati,&finaliter aufert & recuperat totu,quod per exteriorum vestium paraturam, cum anima intus
amiseratin eum hoc lucratur ab eis quidquid habεt, est mortua per superbiam. etiam quandoque vestes:sieDiabolus tamquam falsus aleator permittit peccatorε in aliquo temporali prosperati, sed finaliter aufert animam,de corpus, gratiam te gloriam temporalem,& subtamiam.Contra quod Sara gloriabatur, dicens: Numquam eum ludentibiis miselli me,id est , eum daemonibus siue aleatoribus. Sexto, peccatum est sicut rete,& sicut virga in uisca- Bt nam se ut piscis in retibus se agit ado. se plus inuoluit,& auis plus ambulans per virgam inuiseatam foristius se capit: sic peccator magis elongatur a Deo . destrictius illaqueatur a Diabolo , quia de tali dicitur: Tenebitur planta illius laqueo. Septimo, peccatum est sicut vineulum quo duciturpureus ad macellulo,& bos ad victimam δε quo ligatur faleo ad perticam,desimia ad truncinn.Sicut enim carni sex ducens porcum. non mingit nimis pedem eius ne et amet: sic Diabolus non istringit nimis peceatorem per temporalem ad itersitatem , ne clamet per
confessionem vel orationem ut si e dueat eum liberius ad macesium infernale. Vnde dieitur: ignorat,quod ad vinculas cultus trali itur. Item, iacut bos ligatus, non stivit se elle ligatum , quando ducitur ad macellum, Septimo, comparatur superbus luctatori ineauto.
Namsi in lucta unus de luctatoribus possit leuare pedem alterius.deiicit ipsiim: sic si daemon possit leuare praemud est hominis assectio,iem per subet hiant,deliincit eum in damnationem aeternam.Vnde dicit utrinie. V. M σ-cilli eos, duin allevaremur.
Octauo .comparatur gallinae quia ceut gallina statim eantat, cu posuerit ouum: lic sumibus statim vult videri , cum secerit aliquod opus bonum. Nono, comparatur lupo. Dicitur enim quod lupus uno mense vivit de vento: sic supcrbus uno mente, id est mensiira vitae suae vivit, vel paseitur vento gloriae mundanae iuxta illud: Ephraim pascit ventum,id est, Osea. ra. gloriam mundanam .sequitur ae lium tota die id est, superbus est semper famulicus laqdis humanae. Damna vero, quae luperbia facit in homine, sum sume bis specialiter quinque. Primi m enim hominem ate facit, na qui' in ut melius accendatur,id est, illum sine humore gratiae 3η &sine compassione esticit. Unde dicitur:Non te extol- . ad macesium infernale. Vnde dieitur: ignorat,quod ad las in cogitatione animae Lux,&c sequi tutavi non dere- vincula sicillustrali itur. Item, sicut bos ligatus, non linquaris ut lignum Midu in eremo, id est . in in ino, stivit se elle ligatum , quando ducitur ad macellum, ubi concremabuntur albores iustuctuosae, id est pre- nisi quando volt sugere. Item, sicut senia non sentit C uoir . Seeund ,homincmconsumit, ilest, Omne b
se esse ligatam, niti cum vult pilotam a se remouere, num hominis ad nihilat te perdit,iuxta illud Cosumit it . . nee saleo,nisi eum vult de pertica volare: te peceator brachia ipsus, id est, hominis superbi, primogeuita non sentit vinculum peccati,dum perpetrat S in pee- mors, id est. superbia, suae est primogenita filia pecca-cato perseuerat, ita tunc vincula sentit, cum anima ti,vel Diaboli.Tertio,homines infatuat 5: deeipitini iii felix , eorpore recedit. ius signum est,quia superbus pretiosa vili pedit, id est.
a i , ---- gratiam & gloriam, & vilia care emit, id est gloriam
C AP U T I I I. transitoria,iuxta illud: Arrogantiain superbia cordis .
I ' minem ad alta leuat, ut maior & graitior sit ruina de
QVpetbia est libido domi nidi, vel appetitus pro It qua dicitur: aut se exstat, , illabi M. Quinto,hO-t,.. , ο excellentiae. De qua nota maeTyptumque piae fert, minem penitu Dei infelicem. Superbus enim ab eo CV perbia est libido domi nidi, vel appetitus propo et dicitur: aut se exaltat,humiliabitur. Quinto,hoistis.
excellentiae. De qua nota tria:Typtum que piae fert, minem penitu faci infelicem. Superbus enim ab eo G saetum quem proseri,& damnum quod inferti Super- est in selix, quia de bono semine malam messem colli- quae est primum Ze prin ipse, ae vitale vi- git:quae enim sunt bona aliis,in malum conuertit. Det,. ω. tium ,& habet multiplicem typum in natura & in in talia te enim infirmatur,de vita ni otitur, de medie s. scriptura,cui congrue eomparatur. Umine vulneratur, , victo vincitur, i mortuo sepera- μ ηςψm. Comparatur primo vento propter tria, quia ventus tur, atque Occiditur. Haec omnia eueniunt superbo, lucem in exsecat tot em, & exus stat pulue- quia gloriatur, & se de bono essies turremesie superbia extinguit lucem sapietimaexsieeatro malus,& de virtute essicitur vitiosus,iuxta illud: Co-ο rem gratiae, exsiccat, vel exussat puluerem vanitatis tritio & infelicitas in viis eorum id est, superbolum. mundanae, & ideo eum homo sit puluis ex sua eondi- vero superbiae sunt septem,stilicet prs semptio. s. bis s. tione,iuxta illud. Puluis es, de in iuuerem reuertetis: ambitio. inobedientis,irreuerentia erubelcentia boni, iii πικω. - - maris timendus est ventus superbiae in alto quam in & irriso bonorum,vel simplicii ,vana gloria te hyp tau id est,in statu prilationis qua subiectionis, quia crisis. Haec autε peccata, quae a superbia nascuntur, fi- ventus si in alto punierem inueniret altius exussitiret, gurantur per septem annos. quibus filij lsrael se ute-
quia prestant altillima venti, ut dicit Poeta. runt C sam athiam Regi Meso' ambe, Cusis. 1.A. , arasathaim interpretatar tenebrosia iniquitas, per qua figuratur Diabolus, qui ex iniquitate tenebrosus est, Secundo,comparatur struerbia fumo,quia Mut mus magis as ndendo den ita sie stiperbus plus exaleatus, plus evanescit,iuxta illudi Mox ut honorifieati qiu benedicitur rexuesopotamiae.q ae dicitur Heu
rint &exaltati,deficientes quemadmodum semiu E in per superbiam : quia ipse est rex super omnes filios
deficient. Tettio, eomparatur paleae propter leuitatem,& i eonstantiam, de defectum valotis . quia sicut torrens trahit paleas Ee ista leuia ad oceanum se torrens renistationis trahit secum vanos , non humiles, ad Me
num instimi. Quarto,comparatur stillae aquosse. qui inflatae statim adnihil atur,& vesi .vs mox defiest dum tamen acu pungatur: sie superbus mox inflando deficit, depuntius modio febre velitii, ulatioω ianthi latur.
Quinto comparatur aranet quia seut aranea semia
seserbiae, ut dicitur in Iob. ε . d.
De Inuidia. Cuidi, est tristitia alienae felicitatis,& in aduersiis rate laetitia .De inuidia nota specialitet tria scilicet Emi . in Pstypum quem gerit,actum quem facit, de faetum quem
Inuidiaetiim habet miras similitudines odiosas,est
enim Mutumnis inliga rubigo in ferro, tinea in ve--iri si mentomam sicut ista rodunt proprium subie m uidie aptis ioc
310쪽
&consumuit illud plusqua alia:sie inuidia rodit insidum,& plura nitidua noeet sibi, quam aliis. Secundo est sicut draeo, quia sicut draco insidiatur Hephatis partui,ut ipsum pungarin mordeat, vel co .medatille inuidus bono alieno insidiatur iudicioptauqsespieionisin postea mordet vel pugit aculeo murmurationis in itincit veneno detractionis. unde de inuido dicitur:Frater fui draconum, bc socius struthionia. Tettio similis es, proso, ludae, proditori,s: di ab Io. Leprosius enim vellet quod nullus estet sanus, de diabolus quod nullus esset bonus. Unde dicitiit:Inui- a dia diaboli, mors intrauit in orbem tetrarum. Iudas constillatiis fuit de euvisione ungueti super Chriitum, ut habet ut in Matthaeo: Sie inuidus instar leprosi, de λυπ- - .s disboli,dolet de bono proximi, etiam ad mcdum Iudae proditoris tristat ut de bona fama statris, & odore virtutis.Vnde magnam iniuriam saceret Dominus inuido,si eum poneret in paradiso, moreretur enim prae dolore ἰ ubi videt et alios gaudere. Quarto, limilis est invidus oculo menstruatae. Nam
1icut illa inficit speculum cii respicit illψd; se inuidus
infieit proximum, cum respicit eius bonum .quoniam omni studio laborat ponere aliquam maculam in pro Ecel. II. a ximo. Vnde dieitur, Bona in mala conuertit insidiator, Se in electis ponit maeulam.
Quinto,iimilis eii inuidus noctuae & igni Graeco. Noebia enim de novi videt, & de die excaecatur,dcignis Graeeus in aqua sortius inardescit, siue saecendiatur: sie inuid ja in aquis gratiarum sortius exardescit, unde deberet extingui, 5e admodum noctuae a luce Cexcaecatur,unde deberet illuminari, sicut Heli,qui non
poterat videre lucernam, donec extingucretur, ut dicit ut in libro Regum. t. s. a Sexto,inuidus himilis est aquae,& naui, de candelae serpentine.Nam in aqua virga recta apparet tot tuosa:&in naui exilientibus cui pii sortiter descenduiu, videtur, quod montes currat velociter:& ad lucem candelae serpentii Dr,omnes paleae videntur esse serpentes Fit autem candela serpentina de cera temperata in aqua. in qua serpens conus eii , & post cu eandela illa facta de tali cera ardet, videtur hominibus,quod omnes paleae de omnes aliae candelae quae ibi ardent, sin; serpentes: te inuidus a i modum aquae,resta facit tor. tuosa,& instar existentium in naui,quia eum ipsi imit- Ddi ad inset num de cendunt .videtur ei ς, quod montes, id est, viri sancti & stabiles ad damnationem currant: ilaad lucem candelae serpentinae,scilicet inuidiae,innocentes &bonos existimant serpentinos. omnia enim EeH. t. d in malum conuemini, ut dicitur in Ecclesiastico: Bonum in malum conuertit insidiator
' septimo,comparatu; inuidus Cain de q io dicitur: Quicumque inuenerit me, occidet me: sic inuidum in- tet sicit omnis Lomo quia aut videt bonsi in homine, ct tunc dolet, aut malum,& sic gaudet. & sic in omni
homine peccat, vel moritur per peccatum. Octauo, inuidus comparatur aetitiae Sodomorum, id est,caecitati,qua percussit Dominus Sti domitas, ut
G t, dicitur in Genesi. Acrisia autem est passio quae auieti diudiciv. F t dicitur ab a quod est sine ceris quod est iudicium, quia inuidus non iudieat illa, quae Oportet
Nono, inuidus similis est nibilo, pro eo quod dissimilis est tam Creatori quam omni creatur cive bono cieato: Creator enim comunicatho in sua liberaliter, 3c creatura similiter Nam videspii, in sele,quod tum situm communicat omnibus creaturis ' ignis ealot εsuum,& sic de aliis:sed inuidus non solum non eo municat bona sua,sed etiam, quam ii in se est, adnihil at aliena, quia sibi valde displicet,& etiam eum solus i
uidus iit, nihil ita vellet, quo nihil nisi inuidia esset, Damna inuidiae sunt specialiter quinque. Primum
est,quia claudit viam salutis &aditu paraditiast enim bta sphemia in Spiritu sanctum,quae non temti titur in hoe sςculo, neque in sui ut O, ut dicitur in Matthw:- . δSunt autem sex peccata in Spiritum sanctum,quorum . inuidia est unum, scilicet inuidentia fiaternae statis. I impugnatio veritatis agnit , ρος sumptio de impunitate,obstinatio mentis speratio, de qnalis impcmitentia. Dicit uir enim peccata in Spiritum sanctu cilicet quia impugnant gratia Spiritus sancti. See uest,quod implet hominE omni malo.Unde ut plenum doli vino, quod vulgo dicitur,est plenum usque ad
oculum: se inuidus,cuius signu est, quia malitia iiii di per oeulum exit. Nam dicitur in Ecclesiastico:Ne- Ecel. i. . aqua est oeulus inuidiae in Matiliaeo: An oculus tuus εnequa est, quia ego bonus sum Tertiu est, quod spo-hat homine omni bono, Se cauta est , quia odit & impugnat omne bolia. Alia navavi vitia opponuntur uni virtuti, ut iupeibia humili rati, luxuria callitati, avaritia largitati,& sic de aliis: inuidia vero,v t dictu est, opponitur omni bono,unde non tantiam dicitur mala sed pessima.Harc est eni in sera Pe iliaia. lux deuorauit Ioseph, ileut dicitur in Getieii. a.. ailiari ci , quia facit N. 37. dii incin penitus immatici icorde,liciit patet in Cain. qui ex inuidia non pepercit Abel fiat: Illio innocenti. leui patuit etia in filiis Iacob qui inuidia stimulate, ta . . sno pepercerunt Iosepli innocenti.Sicut patuit etiam
in Iudaeis qui nci pepercerunt Christo in nocetilliino,
immo innocenti Domino cuius,causa sitit inuidia ut
patet in Mathaeo: Quia Pilatus iciebat,quod pet in- .uidiam traditi silant eum Quintu est,quia saeit hominem penitus infelicem, inuidus enim de bonis ali , tuailligitur,de de melioratione deteriolatur e prose deficit, de pinguedine niarcescit, de sanitate instin turae vita moritur,& ipse amittere se putat,quod alii lucramut .Et sicut diligenti b.Deu omnia cooperat rura, r .
in bonum, ita invido omnia cooperantur in malum.
Vnde quidam puleherrime describens inuidum,ait. OMid x. Ain
Ninimam reua ac ira luunt rubi ne dentes e
Pectora fB virent ingua est sullusa veneno. Risin arisi,nisi quem visi mouere dolores. Neest uisur somno,vigilantibus excitat curit, Sed viris ingratυ, inrarisitque videnda
Suppliciumlue m est. Duae sunt filiae inuidiae, scilicet titilitia in prosperis Filiae in id
proximi, & exul tatio in aduersis e quae conitatiatuuς specialitet charitati, cuius officium est gaudere cum gaudentibus. & flere eum stentibus,ut dicitur ad Romanos. istae duae filiae figurant ut pet Oola,& Ooliba. quod interpretatur tabernaculum meum,quia in per
son a diaboli dicit ut , quod assumpsit septem spiritu nequiores se,. ingressi habitant ibi, scilicet in invido, ,-ὸ e istis filiabus dicitur alibi: Duae mulieres filiae unius . matris suetunt, scilicet inuidiae. quae ipsas ex diaboloeocepit. v ndα illae duae filiae possunt valde ptoprie diei diabolicet imitantur enim diabolum patrem suum. qui de bono dolet,& de malo gaudet. Ideo dici nir:In-- . duidia diaboli mors intrauix in orbem terrarum. Imitantur autem illimi, quia sunt ex parte illius.
IRa, est libido vel appetitus vindictae. De ira nota
specialtet ilia , scilicet odiosam eius effigiem, ei ruinosam perniciem, Z: eivs vitiosam propaginem. Ita plures habet ad apiationes & figuras, inter quas octo primo comparatur igni,nam sicut ignis domu lignea,tudines Pi-& omnem materiam aridam accendit: sic ira lpraecipue aridos, id est, homines uacuarios, qui carem