장음표시 사용
321쪽
scilice u ieiunans vaeat culia,cum ieiunans inhiat A qinois bi subtrahit, pauperibus elargitur. optimum Isid. f. alannaeaeum ieiunas parcit bur sq,& eum ieiunans seruit gulae. Est igitur reprobandum in ieiunio, eum ieiunans vacat peccato.Qui enim ieiunat 1 ei N no abstineta precato, similis est diabolo, eui esca no est,& malitia per inest .vt dieii Ilidorus. De hoe ieiunio dicitur: Hoc est ieiuniit,aiiod elegi. Diisolue eolligationes impietatis, solue saviculos deprimetes Sed in eodem eapitulo dicitur: ce ad lites & contentiones ieiunati . Est etiam in ieiunio reprobandum, quando ieiunans quaerit ex hoc laudem litimanam,& gloriae transit orieramam. Nam qui ieiunat propter humanam laudem,
de hoc,quod subtrahit uni hosti, pascit duplice holle. quod enim unico aduersario,scilicet earni subit initulpet ieiunium,de hoe pascit alios duos, scilicet diabo. Blum & mundum. Tale erat ieiunium Phari seorum,de quibus dieitur: Cum ieiunatis, nolite fieti sitat hypo
critae tristes,er terminant enim facies suas,ut appareat
hominibus ieiunantes, δce. Est tertio reprobandum valde in ieiunio,quando ieiunansadeo ieiunar, ut parcat butia : talis enim nihil aliola videt ut facere nisi
quod subitahit sibi, & ponit in ore diaboli, id est in
bursa,vς est os diaboli. unde auarus videtur multum diligere diabolum, quado subtrahIl ori 'oprio, unde pascat di impinguetipsu .Tale ieiuniure putat lapies infelieissimum dieens: vir eui dederit iniis dioitias, substantiam & honorem, & nihil deest animae suae ex
omnibus, quae desiderat, nee tribule ei Deus potest ieiu alum dicitur,quado homo exterior ieiunat,&ho - - ιδ. mo interior orat,vidicit Isid.&quando quis ieiunat, I 'ex una parte ieiunando macerat corpus, & ex altera parte bona agere non cessat, contra iiiquos qui nihil pol Iunt sacete,cum ieimaantummo tuc ludunt ad se eos, vi ieiuniu i 5 sentiant,& se otiando,otiu vitant, .
contra hoc quod dicit Boetius,viod pro otio vi tido, otia sectati ridiculosum est. Ieiunium bonu significati ir per ieiuniuMoysis, ut habetur in Exodoaciuntnm a melius significatur per ieiunium Elisaicut dicitur in sinu. 1ν Alibris Regum. Ieiunium optimu signifieatur per iei nium Christi. ut habetur in Matthaeo.
De Eleemosyna. DE eleemosyna quatuor sunt specialiter notada,
scilicet typus elegans, motus stimulans, modus regula, de frutilas abundans.
Habet ergo eloemosyna lypum vel similitudinem Eleemiam elegantem,& specialiter triplicem: est enim eleemost, similia. na sicut lumen radiosum,ueut lunus copiolum,& sicut lumen fluctuosum. Est itaque eleemosyna,sicut lumen radiosum. NI scut lumen serenat aerem:sie elemmosyna serenat mentem. Et sieut lumen fugat omne tenebiamrsie eleemosyna sugat omnem eulpa Et sicut lumen debet portari no post, sed ante homine: sic limmo prudes facit eleemosyna in vita sua,non postmo tem, ut comedat ex eo , sed homo extraneas votabit C re. bi aute eleemosyna non facit in vita se a sia post illud, hoc vanitas,& magna miseria est. Est insuper re- mortem sua, similis est homini, qui post tergum vult probantum in ieiunio, quando ieiunas, i leo ictimat, portare lumenodest lueetna: Dicit enim sapiens: Ante Eeri. t aut Deo seo, stilicet gulς seruiat & ventri,quod fit pio morte benene amieo tuo, id est animae tuae, vel Chri-cipue tribus modis. Quidam enim sim, qui ideo ieiu- sto in suis membris.Est etiam eleemosyna sicut flume. nant, ut postea melius comedant: tales nihil aliud sa- Nam sicut flumen manat ex influentia fontis:se elemciunt,nisi quoi selemnitatem Dei sui, scilicet venitis, mosyna ex insuetia pietatis.Et seut fons,vnde manat
silui .per occultos meatus,procedit . maritae pietas hominis,unde manat eleemosyna,per Occultam inspi- ra ionem venit ex gratiami,&se eleemcisyna venit ,
Deo datur Deo. Nam dicit Sapiens: Ad locum vnderisus a
exeunt flumina,reuertuntur,ut iterum fluant Et sicut flumen quandoque exit extra ripas, nee est contetum
stopriis alueis:ita interdum eleemosyna danda est bonis indistet enter & malis axime rei ore neeessitatis. ptqueniunt vigilia ieiunii detestabilis sunt etiam alii, qui tempore ieiuniiquaerunt magis delicat a cibaria,&tunc volunt comedere splendidnis & lautius, de tantii
una vice comedunt, quantum in duabus, quando non
ieiunant ; de tales talem gratiam solum faciunt Deo, scilicet, quod duos obolos dent sibi pro uno Mnario,& eandem gratiam sacerent Iudaeo vel Saraceno.Sum nihilominus aliqui,qui tribus diebus plus manducant pro uno miserrimo ieiunio, quod ieiunant. Nam die D Sieut pater ecelestis, solem situm otiti iacit sunt praeredemi dicunt, eras ieiunabimus. Die sequenti di cunt,lieri ieiunavimus,Die ipsius ieiunij dicunt hodie
ieiunamus. Et . ita defraudant Deum, quia protri bus obolis non stiluunt, nisi unum denarium. De talibus eonqueritur Dominus: Circumuenit me in nepotiatione s Ephraim. De tali ieiunio potest inteissim :Nolite ieiupare, sevi ad hatis diem. . Item ttiplex ieiunium in sacro eloquio eommenda,' tur,scilicet, bonum, melius, & optimum. Bonum est,
quado quis ieiunat pro satisfactione Necati. Melius,
quando quis ieiunat ad honorem Dei. optimum, quado quis ieit nat cum exercitio boni operis Bonum igitur dicitur,quado quis iam post morte peccati, pel cottitione & eonsesso in resurrexit, & in eliaritate
existit.& ieiunat pro peccatis,qvie secit: si aut si char Iicu in uno anno seritur,& in alio metitur, vile vero,
nos&malos:& pluit super iustos&intinos,ut dicitur in Matthaeo. Est insuper eleemosyna sicut semen. Et nota quod sex sunt, quibus eleemosina bene semini
reparatur.Ptimo,quia sicut semen dedet abscondi,ita eleemosyna debet occulte dari.Nam dicitur Conclude eleemosynam in sinu pauperis Seeundo,quia sicut se-
me videtur podi, cii .tamen potius renovetui:sic elemmosyna videtur amitti,cu datur,quae tamen tum omtime seruatur de ilicsaurizatur in thesauro Paradis. Unde dieitui sie. Perde peeunia proptet stati ε.Tetti seme eu scenore surgit: si equi dat eleemosynam amo
centum accipiet. unde super illud: Deneratur DO- γν...tyamino, qui miseretur proximo:dicit glossa rentuplum accepturus. arto semen,quod est pretio u,sicut trixatem non habet, bonum amittit,quod habet.quia di-xuut:Si tradidero empus meum,ita ut ardea, charita. tem autem non habeam, nihil mihi μοι it, & offeti quasi eadauet mortuum Deo, qui ieiunat in peccato mortali, tu debeamus Deo offerre corpora nostra hostias uiuentes:vt dicit Apostolus ad Romanos. Melius vero ieiunitam vocatur quod ad Dei honor Via in rum luina gratis de cu de ratione celi bratur, De quo intelligitiat illud: Tu autem cum ieiunas,unge caput tuum, scilicet oleo unctuose compassionis:& faciem tu laua, aqua lacry sae contritionis, ut dicit glossia.
Deo ieiunat, qui procius aruose se macriat, &vi,
sicut holdeum & milium, in eodem anno metitur, &seminatur: sie eleemosyna pretiosa est, quae hic anno gratie seritur, sed fructus eius in alio amio, stilicet gloriae .expectatur.Uilis vero respectu huius videtur gemmosyna illa, quae in praesenti lemuneratur, quia dicit
Saluatori Amen dico vobis,receperunt mererile suam. Pretiosa vero non solum in praesenti.&teporaliter, sed etiam remuneratur aeter liter,quia dieit Apost.Quod
pietas ad omnia villis est,pro ut anem habens vitae. quae nune est, B: futurae.-to sicut semen gelu ne
sum,& retardatum profert uberiore fructum: sie eleemosyna,quam quis faci dul9 sustinςt tribulationem, uberio
322쪽
Eleemosyna triplice in imu stimula. tem habet.
vestiatem est habitura repromissionem, seu fructum, vel remunerationem. Vnje dicitiir: Euntes ibant, &ssebant mittentes semina sua. venientes, autem, ScriSexto, με sustinet molestias multa sicut zelu,grandines Sepluuias: sie homo, tui libes eleemosynam dat, eum cor habet compassione plenum,talis sustinet omnes necessitates pauperum,& miserias alliustorum. In cuius persona dicit Apostolus:Quis infirmatur, S: ego non infirmor Z item eleemosynatius est, sicut arbor, tuaestuctum facit,sicut nutrix, qtiae puerum nutrit.&icut mercator, qui merces vendit. Est itaque bonus eleemosynarius ut arbor: sicut enim arbor melius erescit,3: fructificat, eum ab ea resecantur superfluaesie diuites melius proficiunt in gratia res antes diuitias suas, scilicet dando et mosynam, tu est de se perfluis danda, vel facienda sicut dieitur: Quod superest, date eleemosyna. Et sicut agricola tolerat in vinea aliquas infructi solas arbores quae sustinem vites e sic summus agricola Deus in vinea sia, selliret in Ecclesia tolerat
multos diuites,qui cum eorum eleemosynasul lentant pauperes. Vnde dicituCVineam pastinauit homo. In
vinea siquidem non solum sunt vites, que fructifieant, immo se paxilliaridi: se in E lesia Dei sinit peccat res & iniusti Hai vites fructificantes, id est iustos, suis
eleemosynis sustentant. Homo etiam eleemosynatius eli sicut nutrix,quae lactat puerum.Nam sicut nutrices consueuerunt impinguari, vi abundent in lacte S
ne nutriat puetos:sie Dominus impinguat diuites bo nis temporalibus, ut abundent in lacta compassionis,& nutriant filios, id est pauperes suos. Vnila dicitur: Imping asti in oleo eaput meum.Tue enim Dominus oleo caput impinguat, quando mentem ad paupereri oleo compassionis humisat. Est insuper homo eleemosynarius sicut mereator indui latus. Nam sicut mercatores pecuniam suam non tradunt eis, qui reddere non pollunt, vel eis qui ad nundinas ventuti no sunt,
sic homo prudens non dat eleemosynam histrionibus. qui nihil liabent scilicet de gratia Dei, de qui ventuti non sunt ad nundinas Paradisi. Ideo dieitiir: Benesin humili,& ne dedetis impio. Hoc vero in duobus easibus intelligit ut, unus quando datur histrionibus,non intuitu pietatis sed ratione histrionatus : Alius est si credas,quod propter eleemosyna tuam,impius neglia gat iustitia. Et sicut pedagium non petit ut ab illis qui traseunt vacui sed ab illis. qui sunt onera teste Dorninus pelagium eleeinosynae no petit a pauperibus qui sint vacui rebus trans totiis: sed, diuitibus, qui sunt onerati diuitiis de pleni temporali, is bonis.Unde dicit Apostolus: Diuitibus huius saeculi praeeipe, facile
tribuere, communieare, thesaurizare sibi landamentum in futurum. Et sicut Dominus terrenus mercato ribus, qui sutantur pedasium, aufert quandoque totum eapitaldisse illis diuitibus, qui pedagio Eleemosyriae dest dant pauperem,aufert Dominus non solum gratiam, immo interdum temporalem substatiam. De tali dicitur: llite ab eo talentum: date illi. qui decem talenta habet. Auato siquidem tollenda est tem- potalis substantia. & danda illi,qui miserando pauperibus , implet mandata Domini. Secundo eleemosyna habet motum stimulantem Se specialiter triplicem.Vnde nota, quod illeo quo petitur eleemosyna, debet praecipue ponderare tria, scilicet.Q iis petit. pro quo petit,ac ad quid petit. Primo igitur,quando pauper petit eleemosynam debet diues
consterare quis eam petit: quia Dominus,pro cuius amore petit eam mendicus. Debet enim adeo diligere
pauperes,quod quidquid si eis propter amore suum, reputat sibi factu.Nam dicitur Qiiod uni ex minimis meis secistis mihi fecistis. Petit ergo elemosynam per pauperem suum ille. ahuo diues petit quandoque re gnum. Et ideo eum pauperi necat diues modicu ini.
stum panis, timete debet,quod Deus non audiat eum. Cum Petit ab eo regnum aeternae felicitatis, quia dicitur: hi obtutat aures suas ad clamore pauperis,cla -- mabit ipse,& non audietur. De -t secundo considerare diues,quid petit Deus, quando eleemosynam petit in suis pauperibus. Petit enim Deus Aon nostrum sed suum. Ideo valde ingratus est Deo, qui pauperi negat modicam eleemosynam , eum de bonis Dei habeae
abundante; ad mensam suam.Hoc considerauitDauid qui dieit: Tua sunt Domine, omitia,& quae de tua ma-i i anu accepimus, dedimus tibi.Tertio debet considerared es homo,ad quid petit Deus.Deus enim petit non ad dandum, sed ad mutuandum. nec latum ad triplas, immo ad centuplas usuras. unde dicit August. Homori quid seneras homini, senetare Deo, & centuplum a V cipies, Se vitam aetetnam possidebis. E deo nimis ingratus est, qui ad tales usuras non vult commodare Deo: ad quales mutuaret Iudaeo, vel Saraceno. Tertio, eleemosyna habet mo dum regulamem, &rseemos nabini aliter triplice.Vnde nota,quod in dando eleemo- hae t trii lior syna Aebet este modus iustus modus gratus,& modus modum ις 'hius. Iustus sue intulia, ptatus sine tristitia, & pius
sine superbia. Primo igitur .qui dat e: mosyna, leb thabere modum iustu uti scilicet det suum,& miri alienum. Sic it enim aqua muda lauat,& immunda coinquinat: Ite inci, syriami in la,qii et scilicet est sine peccato via. ae v et rapitue, dantem mi indat, pati petem la- , uat, de inurn placat . unde dieitur Honora Dominum
de tua substantia, non de aliena quia eleemosyna de alieno, ut de rapina usura,vel de sarto danti in inficit, proximum laedito e Deum ostendit, Unde in fig ira huius dicitur.Omnis oblatioqitae ossertur Domino, absque fetinento erit, s ilicci usurae. furti, vel rapinae, vel cuiu se unq te acquisitionis iniustae. Seeundo, q u dat eleemosynam diu i habere modum gratum, ut scilicet ostendat pauperi laetii vultu,dulce verbum. S promptam imanum.Nam de laeto vultu dicit Apostolusu Ii- L C ν
latem enim datorem diligit Deus, in dulei verbo, dicitur. Responde illi, scilicet pauperi pacifice in mas .etudine. De prompta manu dicitur : Ne dicas amico E. I. . a tuo,vade & reuertere, cras dabo tibi cu stati in ptissis Prou. 3. cdate.Tettio,qui dat eleemosynam debet habere inodii pium,& sne omni superbia vel praesumptione ut sci- D licet dando eleemosynam, laudem non quaerat, pau- pete ne despiciat,seipsum sine eleemosyna non dimittat. Qui enim dat eleemosrnam. laude vitet humana Nam dicituriri autem faciente eleemosynam, iciat, i&e.Debet etiam qui dat eleemosyna,non propter hoc pauperem despicere, quia dicitur: Et carnem tuam ne despexeris. Nee debet seipsum sine eleemosyna dimit tete, qui vult aliis misericors esse. Dicit enim: Miser re animae litae, placens Deo. Et Augustinus in Enchiri- , dion: Qui vult eleemosynam ordinate dare, a teli' debet incipere. Sicut enim n6 d. beret dies misericors, qui extraneis facet et miseri ordiam,& matri propiae erudelis & immisericors elles: sic multominus dicenda est misericordia,vel eleemosyna, quam quis saceret L aliis,anima sua neglecta,& in peccato dimissa. Unde
V dicitur: Qtii sbi nequa est , cui boniMEt Augustinus: Quid est miserius misero .non miserante sibi ipsir
DIAE TAE SALUTISTIT VLVS TERTIUS., De Praeceptis diuinis. TITvLI Hv I vs CAPIT A.
323쪽
Ttia de pta ceptis diuinis c sideranda.
De praeceptis in communi OsrQVAM dictum est de poenitentia, dicendum
chara& pretiosa reponuntur cir magno studio,in loco secreto de scrinio pretiosiuideo,&c.&de hac scriptum chara 3e intima dicitur: Dabo legε me in viseetibus D eotu.& in eoiae eonii scribam cam. De scriptura prae cepi tu in corde, ia, qtiod in rciplici parte corporis nostri,quodammodo scripta ssimi precepta Dei, thiasi pro sempiterno,de continuo memoriaticieti pia enimium in manibus. Vbi sunt dece digiti: in i dibus, ubi sunt decε articuli: de inquiri lue se si bas, ubi sunt orisianae scut duo oculi ad videndum, d ae aures ad au- . .iendu, duae nares ad odoradum,duae fauces ad guta. dum uae manus ad tangendum Per quod paret,quod praerepta diuina debent in notas diligere gressus asse
est de pixceptis:quia taeest secutua diaeta sa-B etionis:ideo sunt decem articuli pedit . quasi memoria. lutis, scilicet 1 renitentia venire ad praecepta. Et ideo nota de 'aeceptis diuinis specialiter ilia,scilicet qualitet sunt deseripis indelebilitet, distincta rationabiliter, edita uniuersaliter. Circa praeceptorum descriptionem est notandum, quod ad obseruandum praecepta diuina, debet nos nere praeeeptorum scriptura triplicitet,si attendamus. quis set ipsit, via scripsit, de quo modo scripsit. Primo enim si quaeris,quis scripsita dicitur quod digitus Dei, stilleet Spiritus sanctus Scriptura enim in sis est authentica de plus obseruata,quado per manu publici tabellionis est consectaalte tabellio est Spititus sanctus, scilicet qui ex nihilo secit rectum & te
la decem praeceptorum. Debent etiam regere sensus affectionis,actus Operationis: propter quod sunt decedigiti mauuum ad defignando in decem praecepta , leupraeceptorum mandata Debent nili tominus moderari sensus nostrae eouersationis, propter hoc in sensibus sunt decem organa ad designandum decem praecepta.
Hic est liber scriptus intus & foris, ut dicitur in iniele, quia pia cepca,ut dictum est.debent esse scripta intus, Gicet incoide pes dilecti Oilein, & solis per operationem, scilicet in corpore. Tertio,si quaeras quo modo scripsit idieo.indelebiliter. Et nota quod tria sunt, quae coni uerunt delete scripturam aqua scilicet, ignis,&vetustas: sic spirituaram, de omnia elementa,& corpusChristi ianuauit in C litet aqua triuioris delectationis ignis afflictim pe
virginali utero,&de puluere so auit corpora nostra Item idem scripsit decem praecaepta.Ille enim est notarius publicus qui serit instrumentum de matrimonio quod coniunxit Dei filiu in virgine Ecclesia dc in oostra earne. Et ipse set ipsit testamentum,quod condidit Christus in Crure,in quo legauit spiritum Deo patri, matrem loanniae Paradisum utroni Ille tabellio seri-bet in die iudicii aequitatem diuinae sent Euae.ute scribet electos in libro vitet Et breuiter iste selibet omnes secutionis,vetustac desectivae eonuerisionis. In aqua signifieatur tentatio earnis inficiens, in igne tentatio hostis decipientis, in vetustate tentatio inudi deficiε-tis.In quibusdam enim delet praecepta aqua,vel liquot earnalis delectationis, in quibusdam ignis,uel feruor hostilis perseeutionis, in quibusda vetustas mundialis c6uersationis Ll ideo emta ista tria, Deus viduit praecepta sua indelebilitet in lapide selibere, ut nunquam deleretur,nee carnali bestialitate, e mundiali
chartas& seti piutas & instrum εra diuinassime igitur prosperitate, ehostili aduersiat unde dicit ancie--t. 14. ν seruanda est praeceptorum scriptura. Vnde dieitur: lum & terra transibunt, verba autem mea non trans, Deus dedit Moysi tapulas seriptas, utrasque digito bunt.Item nota,quod tres ieripturae sui specialiter i Dei vivi. delebiles & immobiles, scilicet leges tinperatoru, d Secundo si quaeras ubi scripsit3di eo, quod in tribus natio inter vivos,& vltimum testamentum. Praecepta loci scilicet in lapidibus marmoreis,in prosundo pe- D autem Dei sunt leges Imperatoris summi aeditae in G, sis,& in pergameno humani cordis. De scriptura sistorioTrinitatis:quaeriuntur, Doctoribus per Catholicam praedieationE , tepetuntur , seliolatibus marmoris,nota quod duo fuerant paria tabulatu:primae post scriptura suerunt stactae, instar illatum n runt aliae renouatae.Primae significant innocentia, secundae poenitentiam. Et ideo si contingat tabulas i nocεtiae stansi,debit saltem praecepta in tabulis ye nitentiae transcii N. Est enim mire cautu quod ii in amenta vetustate el aliquo cisu consumpta sunt, per manum notarij exemplada,eandem a , ctoritatem cum originalibushabitura sint: quia poenitentia reducit in gradu pristinum,in omnes derectus reuocat ad varvum preseGm,ut dieit August. in Hypognosticon. unde
. . ,. Dominus Mors:praecide duas tabulas lapideas; Moysinstar priorum, de scribam super eas, quae habuerunt bus perbonam operationem. Vnde dicitur: Hic est liber man- ga e. hdatorum Dei :& lex quae est in aetetuum. Sunt enim praecepta diuina Aterna, sicut donatio inter vivos,&irrevocabiliter donatur vita aeterna illis, qui inter vi- uos, id est in statu gratiae Observant mandata diuina. Ideo diei tunsi vis ad vita ingredi,sima mandata.Bene u aut dicitur donatio inret vivos , & non inter mo tuos,quia in statu culpae.no potest quis diuina pro pia obseruare. Sut nihilominus praecepta diuina,seutvltimu testamentum. Nam primum testametum sole Iudaeorum,qui praecepta oblaruabant ex timore:& il .lud fuit reuocatum. heundum testamen tu fuit Chri. M s .ctabulae, quas fregisti. De scriptura praeceptoru in cor- E sti, culicet tempore gratiaean quo obseruantur praec de,nota,quod in hae scriptura su iptorint diximus est pia ex chalitate:& illud suit in molle Christi confita digitus Des seribentis:olamus lingua praedicatis, iux- malum. Vnde Christus dixit in suo ultimo testame totta illud: Lingua mea calamus senta,& Spiritus sivitias Hoc est praeceptum, meum ut habetur in Ioanne.
scribens, pergamenum est muditia cordis:nam inper- ν--ν-------
gameno lutosbvel immundo. itterano bene forma- CAPUT II.
tur ec apparet scriptura,immo oportet ruod sit albu ,& mu dum .vnde cProoheta: C mundu eira De praecept pram tabuia. in me Deus.Incaustum huius scripturae hin gratia SpD P Irea praereptorum secundam distinctionem, no- ritus sanqi Rubrica ornans tota sertituram, in san- tandum est primo in generali de omnibus. Et suis Christi.Continentia seripturae est dilectio Dei, de nota seeundum Iosephum,qui fuitDoctor historicus, isset, se proximi,quia finis praecepta est eharitas, ut dieit Ap quod pt epta diuina fuerunt per quas partes,in duas si '
324쪽
Titulus III. De Praeceptis diuinis 3 O i
re quimaue in alia.Sed secundum Origenein, de beatu A tis:de fides de conscietia nostra sunt testes nostri iuxta RQ Augustinu de alios doctores mysticos de morales, pri-
,- I dicitui continere tantum illa praecepta, quς, ' ι' totainant hominem ad Deum, vel ad vitam comem- saliuam, quae sunt ilia,scilicet non habebis Deos alienos,&c. cunda autem tabula continet tantum illa praecepta, quae ordinant hominem ad proximum, quae sunt septem, scilicet: Honora patrem tam de m trem tuam,&c.Et haec breuiter fuerunt, licut Ioseplius narrat ad litteram. E nota hie quod Deus hibitat in coelo,de proximus in mundo Peccator igitur,qui nouobseruat praecepta pri inae tabulς, quae ordinat ad Deu, non meretur habitare in coelo ubi Deus est:& qui non illud: Gloria nolita haec est, dec. Quomodo ergo bla' i c. tiaspiamus,vel petimus faciet qui veritate,iudiceradu eatu de testes contra se habetὶPer qua viam incedet in extremo,& iusto iudieio Dei ubi vix iustus tali labitur, qui quando credit pro se sententia lia rediabet con- .rtale de talibus coqueritur Dotnimis, dicens: Iugiter tota Die nomen meu blasphema tui. Non mireris ergos periurus & blasphemus damnentur,qui nomen Lini gloriosum astumunt in vanum,uirgine gloriosam,tadem sua,de conscientia sua ,sancta Euangelia de Christum. 5e omnes sanctos, de omne bonimi alluinunt in anum, e Omnia, ut videtur,lia iit pro nihilo. Non obseruat praecepta secundae tabulae , quae ordinant ad ri inquam mirum si a Deo, e Virgine,de sanctis om-
proximu,non est dignus habitate in terra vel in mundo, ubi est proximus, Ac sie per consequens relinquitur, quod habitet in inferno, ubi est diabolus, iuxta illud: Ligatis manibus de pedibus, proiicite eum in tenebras exteriores. Prima tabula dicitur tantum continete illa praecepta, quae ordinant hominem ad Deum, vel ad vitam contemplativam. Secunda, quae Ordinat homi- m ad proximum, vel ad vitam activam. Secundo notandum est in speciali. quod in prima lx pyxςπ tabula iliat tria praecepta. hominem ad Deum ordinantia in vitam contemptativam. Primum est: Non habebis Deos alienos. Secundum est: Non assumes nomen Dei in vanum, de tertium est: Memento, ut
nibus in iudicio illo tretnendo procul repellemur. Tetium praeceptum elit Memento vi diem sabbati sancti lices. Et ilota quod itasgressiores huius praecepti in Ividentur specialitet mei noti ain amisisse. Vnde istis solum dieitui: Memento, deci Primo igitur, tales videtur inemoriam amis ille quia non reminiscunt ut eorij quae vident in natura nec eorum,quae legunt vel alimat inscriptura.Videlmis mi in m natura quod omnia quiete appetunt post laborem. Heibae namque de Fiditae lege tes de arbores fluctificant.de suo modo laborant scili. t in vere,autumno, e aestate Se quiescont m hieme, de quodammodo somniant .Legimus ame in scriptur quod Deus siruit coelum terram, de omnia, quae in
eis sunt in sex diebus: tamen in die sieptima requieuit. Praeeeptum l. Primum igitur praeceptum primae tabulae est: Non C Apostoli de martyres de alii sancti laborauelut in hoe
idolola: ita triplex. I. I 3. ι
habebis Deos alienos sed unum solun , icilicet Deum vivum Se veru,iuxta illud: Audi Istaei, minus Deus vester,Deus unus est.In boe igitur pixcepto prohibetur omnis idololatria, de eontra hoc faciunt, non solum infideles de pagani de haeretaei, verum etiam omnis homo.qui amorem praecipuum, quem debet ponere in Deo, nil in quocuque nocreato, sicut ambitiosus,qui similae siligit numinum: de gulosias qui summe diligit ventrem suum. Et ideo nota, quod itiplex est idololatria,se ilicet paganorum, auarorum, de gulosorum. Idololatria paganorum est mala, quia colunt aura de argentum,iuxta illud:Simulacra gentium argentum de aurum. Idololatria maiorum est peior, quia quasi Deum adorant minimum.Nam auaritia est idolotum seruitus secundum Apostol Idololatria gii- mundo,de taureii nune requiesciant in coelo. solus umro diabolus nunquam quiescit, nee illi qui sunt in m-serno. Traigressores ergo huius praeeepti.sunt illi,qui laborant per totam illam septimanam,nec quiescunt, nee cessaut in diebus Dominicis,nee in aliis Ditis. Noenim sunt,ut patet, similes Deo qui requievit septima die, nec creaturis,quae requiescunt in hieme,nec sanctis qui requieseunt in coelo: sed sint similes diabolo, de damnatis,quia numquam requieicunt, sed semper laborant, de laborabant in inferno. Nam de damnato dieitur: Laborabit in aeterinun, de vivet adhuc in fine. Secundo talea videntur memoriam amisile ; quia intelio fuit Dei, ut in die suto vacaremus diuino cultui: tales autem faciunt totum contrari v. Nam diebus festiuis vadunt ad meteata de nundinas do similia, de di-Dι. s. . losorum est pestina,quia gulosi colui Deum vilissimi , D mittunt sermones de missas, de fugiunt i Deo, de vacat
scilicet veruiem suum, qui est lattiua de immunditia, de quibus dieit Apostolus: Quotum Deus venter eli, de glotia in constitione ipsorum. Pagani comparant Deum auro pretiosinauata nummo rubiginoso:gulosi ventii ignominioso. Secundum praeceptu est: Non assimes nomen Dei tu varium.In quo prohibetur periuria de blasphemia,& omne peccatum, vel inordinatio linguae , maxime contra Deum. Et nota itia hie specialiter de perlutio, vel blasphemia Ptimo.quia periurus, vel blasphemus pessimas destiuitaniniam si iri. ProuocaLenim comtra se tres personas, quarum sauor valde est necessarius in itidicio,ad sententiam obtinendam, talicet iudice testes de aduocatos.Qui enim false iurat per Deu, habet contra se iudiem, Hilicet Deum . qui est iu- Esti ix vi dieitur in Psalmo. Qiii iurat salse per svictos, habet contra se aduocatos, scilicet sanctos qui sunt aduocati nostri,de specialiter qui iurat pet virginem Dratrem Dei.Nani de illa eantat Ecclasia: Ela ergo ad
uocata nostra. dec. Summum ad iocatum prouocat
contra se qui salse iturat per Christum, ves per corpus Dum vel altate sacrum quia ipse'praecipuus aduocatus noster.Iuxta illud: Adliocatu habemus apud patrem Iesum, δce. Qui vero false iurat, pet Aida Dei Euangelii. fidem vA conscientiam suam habet e ita testes. Na Anm Dei Euangelia sunt testimonia vetita. Opnse. S. m. I, mundo, Sc quod peius est, peccato. Tales enim sunt similes canero, qui npet vadit,d: serpit ex trans uerso retrogradiendo.Tettio tura videmur perdidisse memoriam, quia Dominus mandat sanctificati sabbatum, de illi polluunt sabbatum, de quod peius est, quasi sui uitieant septimanam: vacant enim in septimana operibus licitis se in sabbato.ves die festo ebrietatib. de inmumilitiis, set dibus de peccatas: per totam teptimanam dant corpus victui mitela. Id in die festo Ameanimam diabolo. De his eonqueritur Dominus ic Sanctuaria mea si leuistis. de labbata mea polluistis.
De praeceptis seconIae tabati,or primo de
DS praeceptis secandae tabulae est notadum, quod
septem sunt in uniuerso. Ptimv est,Honora patrem tuum, te matrem tuam. Seoinclummon occide . lip 6 Tertium, Non moechabetis. Quartum . Non fultum facies.Quintum, Non salsum testimonium dices. sextum . Non concupis res rem proximi tui. Septimum, Non desiderabis uxorem proximi tui. Et de istis septem primum est risitinatim:N,Id alia sum negativa. Praecepta autem alii aliua ligant semper,sed non ad semper, sed pro loeo de tempore: negativa veto ligant
semper de pro sis,pcr. . Ce Pri
325쪽
Pixe eorum I. Pii iuvim rigo praeceptrum secundae tabulae est: Ho- Α'& malum exemplum,quod figmatur in morte pilianora patrem inii, rem attem tuam,& eit a mimatiuu. mogenitotum AEgypti,vili tui in Exodoauc enim Eoa. 1 . . Ti,ol x ia. Et nota, quod L iplex est ratio.quam honotandi sunt tio. Ob qiiani parentes, icilicet,quia nos genuerunt,nutricium,& in. tulit i Uncia illuxerium. Quia per ipsos sumus Militi, debemus eis
corporale oble lunam: iura per ipsos fuimus nutriti e benius tempotale nutrimentum vel subluium:& quia per ipsos sumus instructi,debonus eis imitationis exε- pluin Pt: ma ergo ratio honorandi patentes est : quia ipsi nos genueium. Vnde diuitur: Honora patiem tuuta gemitus matris tuae ne obliuiscatis , meditando,
quia nisi per illos non futiles. Et propter horivi dictu
est, debemus eis corporale obsequium scilicet. Corde odebem aς eos diligere, contra illos qui eos contem. Dnum, de dei id clam mortem eorum, maxime quando sene icunt. L ingua debemus eis teuerent et loqui & ne dicere coiitia illos, qui non benedicunt, sed male. dicunt. Aulibus &bemus eis o dite,contra illos,qiii eorum praecepta parui pendunt. Manibus debemus eis
See da ratio honorandi parentes est,quia ipsi nox nutrierunt, de proptet hoc Abemus eis temporale nu. triinentuna, vel subii lium. Tettia ratio honorandi patentes est, quia ipsi nos P u. t. a ini luxetum. Vnde debemus eis imitationi exemptu, scilicet in boluim,quia dicitiii: Audi illi ini dileiplina
patris tui, e ne dimitas te dein matris tuae. Unde vi das alatium.Filius bonus est bene lictio patiis & matris, squia meo benessi euntur pater &mater, sicut vulgo dicit ut de bono filio, Penedicariir scitet tuus. & matertia ii a tua. sicut illa bonamui zru: xii Saluatori nostro: Rea. tus rei, et,qui te portauit, & vbeia quae t uxisti. Et e-
conuerso pro salatio mali filii, patris de ii atris,dicitur de malo filio: Maledicatur patet qui te Vitiait.& ma ter quae te lectivit.Exemptu in de Linecio,de quo nar. tat Boetius in libro dedisciplina stolatium. Titpleat p. Item nota, quod triplex est poena eorum, qui nonna totum ' i honorant patentes suos. Prima est filiorum se Otii in
obedientia , nam eandem salsam dabunt ei, filii sui, quam ipsi deletunt parentibus, iuxta illud : Eadem
quippe mensura qua mensi sueritis, remetietur vobis moriuntur primogeni in in AEgypto, quando maiores praestant minoribus mat etiam peccati vel ruinae, suo malo exemplo. Sunt etiam alii qui procurant abortum , scilicet quando bonum Pro utum in se extin- - .guunt,quod eis misericorditer inspiratur, ex quo pG gratiam impiςgnantur uicut inrisona ipsorum dicituri A saeie tua minine concepimus, & peperimus spiti tuin salutis. Mali vetoeoncipiunt,sta non partu- Pixoa tinforiunt quia suocant conceptum. De Lis dieitur: ve- homicidarinnet ut niti usque ad parium.& virtus non est patiendi. Item nota, quod triplex est homicidarii poena,scilicet exilium, patibulum.& irregularitatis impeditne1- tuin. Homicidae enim exulantur,quado autem possunt capi, suspenduntur: lie qui occidunt se, vel alios petpeccatum,exules sui a gratia,& patria. Homicidae autem susipendunttir, quando pollunt tangi, in patibulo
iudicis:ila spiritualitet homicida sus Mit ut in patiabulo inferni, quando moritur. Homicida etiam non possunt ad sacros ordines promoueri:sc animae homi- .cidatum non proenouebantur ad ordines Angelorum, sed erunt in in serno. Vbi nullus ordo,sed sempiternus hortor inhabitat, vi habet ut in Iob.
De prohibitione concubitus issiciti.
TErtium praeceptu secundae tabula est Non m ν, --
chaberis. Vbi prohibetur omnis concubitus illi- icitiis,& amas earnis inordinatus, tam contra ordinem naturae, quam contra ordinem talpturae de gratiae.
Et notandum quod triplex est ratio. quare p i a tui moechia,vel luxuria. Primo igitur moechia est hu-- ...iusinodi mundi quasi vilis infirmitas, quia fere totus tam pro mundus tabescit & aegrotat,vel moritur illo peccato, & est morbus ita contagiosus,quod solo aspectui cit hominem. Vnde Saluator noster, prohibuit aspectum illicitum,dicens: Qui viderit miliemn ad concupiscendum eam,ia in xchatus est in corde suo. M liet namque adultera sicut balitiscus,solo aspectu in Secunda mena est infamia. Nam secundum cano. p. terficit hominem proptet quod nos non debemus ni- Ieas de legit unas sanctiones, maligni practibus insa- V mis plopinquare,vel familiares esse eis: sicut nee infirmes sunt, & er eorum nialietilitate potest testarnem si de donatio reuocari.& possunt omiti ficultate de hae. reditate priuata paterna, ultra hoc tales frequenter mala morte moriuntur in hae vita,& interdum horti. baliter puniuntur vel perimuntiit.Tertia i cna est liae. ita; uis vita, sicut praemium honoratium cst vita longa. ut dicit ut:llonota patimn tuum, de matrem tuam, ut iis longaeuus super terram. Nec est mirum si tales reputat ut indigni vita aeternae qui etiam reputantur indigni. vel iudicant ut hae vita misera transitoria : vc istis vita subtrahatur, eum aliis peccatoribus concedit
De non Ddendo proximo, vel occidendo.
SEcundum praeceptuindecundet tabulae est Non oeis eides , scilicet iniuste. Nam istis tribus modis velinii mortem inserendo, vel lingua mortem procuram do. vel corde proximum odiendo, homicidium peti Petratur. De vulnio enim,de quo minus videtur,diese . DAEM. 3 c citui: Omnis qui odit statrem suum,homicida est.
Item nota specialiteriquod tria sint homieidatum itera.Sum enun quidam qui intei seiunt seipsos pioAM. II, 1.ri peccaIis in secudum Augustinum illi imet omnes sae. Cis. Dei. e. letatilliini homicida sunt. De his diei tui: Qui sicit peccatum Se iniquitatem. hostis est animae suae. Sunt
alij qui spiritualiter interficiunt proximum permis qui laborant morbo eontagioso, quia dicitur: De vestimentis procedit tinea, S: , muliere iniquitas viri. Eeri. De Secudo, quia moechia est maior mereatura diaboli. In aliis enim peceatis luctatur diabolus Unum peccatoren , pro viro peccato: ita in Moechia, ut vulgo dicitur, lucratur pro uno peccato duos imo tresin intel- dum plures,lei licet adulterum,& adulteram, de vetu iam, quae procurat precatu Quia etia diabolus in hoe magis multiplicat usuras suas, ideo huic mereaturae, vel negotio plus intendit . uno non curat dormite, vel comedere tantum est intentus huie pessimae mereatia rae. Dicitur enim: Qui me comedunt,scilicet tentan- domon dormiunt, scilicet a tentatione cessando. . Tertio, quia etiam moechia est comunior via inserniatoc est, strata publi a magis lata, quia plures ambulant per eam. Alia peccata vindicant sibi specialia hominum genera, sed luxuria nulli par est ι de sere ad omne genus hominum se extendit.Exemplum de diabolo,qui secundum fabulam habuit uxorem,& ex illa habuit septem filias.& maritavit eas. Superbiam desdit mulis ibus , quae totum studium sium ponunt in vanitatein speculo,pectine: crinibus,di monilibus, .& ornatu capit Δαvsuram dedit Burgensibus: r
pinam militibus de mamitibus: simoniam cleriess Aepraelatis: hinrisim religiosis,de luxuriam uniuersis. De hac via dieitute Lata est porta,& spatiosa via, quae
ducit ad perdition , de multi sunt, qui initant pet T
326쪽
De prohibition urti. O V xxum praeceptiim fruundae tabulae est : Non
sinciam facies .in quo prohibetur furtum, rapin , M simonia,& omnis illicita contractio rei aliena . Et nota, quod furtum cum suis comitibus est cotta triplicem legem. Est enim primo contra legem naturi, secundum quam omnia debenteisse eo munia Fures autem& sui comites non solum retinent sua propria, imo usurpant aliena,contra illud praeceptum naturae, quod scriptum est: Quod ab alio oderis tibi fieri,uidene tu steti aliquando facias. Est contra legem scriptu-
Titulus III. De Praecepti S. O R
Deum,dicens: Mulier quam dedisti mihi foetain. delii L,- b. milii de ligno, Se comedi. &e. inii maledicit, similis est histrioni villati, imo vilissimus eii liuet Oinne , qui vulgo dicit ut ioculator, sie de male licente . qui multis est odiolus.Qui multum loquit ut , est sicut fatuus
mereator, qui sine numero, pondere, & mensura vendit merces suas de ideo non eli miriimai interdum d i detur. Qui indisetete comminatur, similis eli catii, qui plus latrat & minus facit,nobilis enim canis sicut leporarius, vix latrat. Qui comittiatur, est sicut canis macelli, qui semper os portat sanguinolentum. Q icontendit vel eontentionem incipit, est sicut ille, quia diabolo mutuum tecipit, qui in contentione recon rae,ut dicitur:Non furuim iacies.Est etiam contra lege ri tendit, diabolo vlutas soluit. Qui praue eon siilit, est
gratiae. Nam charitas, quae est secundum praeceptum legis gratiae non quaerit sua,sed aliena.Charitas praecipit dare dicens:Date & dabitur vobis, communicando.Haec autem potius niti lux auferre.Charitas autem communicata, facit nos limiles Deo, qui non solum, Se sua aeterna, sed etiam seipsum pro nobis dedit, ut habetur ad Ephesios. Fures, raptores, & usurarii au tendo aliis sunt smiles molli de diabolo. Nam mors nititur sulari & auferte corpus, dioboliis autem animam. De talibus dieitur: Percussimus foedus cum mot- te de cum inserno, id est,diabolo fecimus pactum, qui Liratur animam Et praecipue usurarii, res,vel rapi res, qui auferunt sua pauperibus , sunt similes morti : qui auserunt pauperibus victum filum necessa- ruam, te per coninquens vitam suam. Nam dicitur: CPanis egentium vita pauperis est, qui destaudat illum . homo sanguinis est. sicut serpens, qui inficit quidquid lingua eius tangit. Qui rumores multos natiar, similis est lupo,qui,ut dicunt, uno mense vivit de vento. Qui loquitur verba otiosa,est sicur ulmus Se aliae arbores, quae nullum fructum serunt sed soli a tantum. Qui bonos deridet, est sicut caecus, qui spuit de nescit ubi, sed spuit aliqua lo*per vultum alicuius, quando credit spuete super tetram vel lutum. Qiii seminat discordias .est sicut set ignominiosus,quia talis vomit ignem de incendit tan-corem. Qui secreta reuelat,est sicut saccus sine iando, de sicut vas sine opertorio. De blaspheino de periuro SQ e. indicta est fulua. Et proptet hoc per talia, quae a lingua
proceduc, vocatur uniuersitas iniquitatu in Zacharia. R
De prohibit one concupiscentia. SExtum piae pium secundae tabulae est: Non com V II . cupisces rem proximi tui. Dptimum praeceptum v
est:Non desiderabis uxorem eius. In primo prohibe lux concupisceritia oculorum. In secundo concupiscentia
Et nota quod itiplex est ratio, quare specialis concupiscetia camis duplex prolii ut , tum quia est quaedam anime labes, quae eito maculat,& vix potest eupiscentia rogi:tum quia est quidam animae is qui subito in carni pr flammat, te vix potest extingui: tum quia est animae sitis, quae semper eruciat ,& vix potest latiari. Primo igitur haec duἡexeoncupitantia est animae labes, quae vix potest tergi.Vna istatum. id est,concupiscetia earnis, a seut aqua propter labilitatem trans
De non dicense false testimonio, G de peccatis
lingua. OVintum praeceptum ieeundet tabulae est:Non sit
sum testimonium dices. In quo P hibetur omne peccatum de omnis inordinatio linguae, de specialiter
Sunt autem, secundum Doctores,viginti duo precata, vel deordinationes linguae,&: omnes prohibetur, scilicet blasphemia .murmur, defensio peccati, periurium,mendaciiim,detractio,accusatio, multiloquium, verbum otiosuin,icurrilitas,quae ad rem non pertinet, D toriae delectationis. Aliera, scilicet cocupiscemia ocu- indiscretio, conuitium, contentio , bonorum detiso, lorum, est sicut terra, propter ariditatem terrenae esse ravum consuum, seminare discordias, maledictio, chionis.Simi ergo ex aqua 5e terra fit lutum teri adulatio,peccatum bilinguium umor,ia tantia,de se- Ie,ita ex hae dupliciem piscentia sit lutum spiritua-cteti reuelatio specialiter. la,quo anima sordidatur ,& per consequens scelet,dcEt nota,quod falsas testis tribus personis est obn duplicet in conspectu Dei ad modu vilissimi luti .Vnde dicitur in Psalmo:Vt lutum platearum delebo em. 'H.i3.4Secundo ista duplex cocupiscentia est animae ignis, quae vix potest extingui. De quo dicitur in Iob Ignis estvsque ad perditionem deuorans.Inflammat enim aes uiamin iustaminando inciuerat, εe tune tertia sorotearum,scilicet si perbia vitae,quae est scut ventus, insufflat in animam se redactam in cineres, de dispergit eam in ventum,&per consequens anni Lilat. Et ideo
dieitui in Psalmo: bod impius est fleut puluis, quem xius,ut dicit Isidorus de summo bonoaest enim obno. xius Deo, quem eontemnit,de iudici quem decipit, de proximo quem l 'it. Mendax est sicut denatius falsus. vel potius Mut falsus monetatius,qui fabricat saliam
monetam: de talia de iure punitur morte aeterna, iuxt. illud: Perdes omnes qui loquuntur inendacium D tractor similis est eant qui lambit in homine,non ca nem suam, sed ulcera de saniem. Murmurans autem,
smilis est rotae deletiori earli,quae plus est quam aliae gamitosi,quia scilicet non est uncta oleo: sic isti de it E proiicit ventus a facie terrae. unctio Spiritus sancti. Iactans similis est e ulo, qui nescit nunciare,nisi M seipso. Adulatores similes sunt
canibiis,qui cum obuia fiunt sibi inuice os tantui se in loco immundo.Bilinguis, vel reportator verborum,
smilis est serpenti. lui habet linguam bifurcatam, M. tales loquuntur ad duas partes. Qui stulte promittie similis est alboti quae habet lata scilia,seut vitis,quae cito soli1 defluit, ut dieitur in Psalino: Qui loquit sturtiliter, similis est poleo, qui ubicunque ponit pedem, non vetetur ponere os. Qui precatum defendit vel excusat, similix est Adae, qui retorsit culpam se vi Vc. S. Bono. Tam. I. . Tettio ista duplex concupiscentia est anima sitis,quq vix potest satiati,cuius duet sui sanguisuget filiet di.
ories,Aner,asset, sieut dicitur in Prouerb.COncupisce- Pm scio. tia oculoriura dicit, asser diuitias: concupiscentia ea nis dicit, fiet desitias. Una non cessat congregare, alia
non cessat estundere. Vnde dicit Aggaeus: Qui mercedes congregauit,misit eas in fisum pertusum.Homo numdanus diuitiatum de deliciarum sitibundus, si cus dicitur pertusus ν & ideo non est mirum, si nun
quam potest satia i: quia nunquam potest impleti ad modivo satai pe lusi. . ' Cc , CAPUT
327쪽
De praeceptorum editione, ac promulgatisve. DE praeceptorv editione, vel promulgatione uoistandum,quod sum utiliter edita, de sub triplici poena primo sub poena corporis,&mi imae.Lex enim Imperatotis editur sub poenaeorporis tantum,sed lex Creatoris sub poena animae & corporis , ut dicitur in blatthaeo:Nolite timere eos,qui occidunt corpus,an mam autem non poliant occiaete. Secundo, acepta diuinaedicuntur, vel mandantur. sub pcena bonorum mobilium & immobilium Bona mob dAdicuntur b RADibis na gratiae, qina possiunt perdi& i naim o ondi, ita mobilia dicuntur bona gloriα,quia umel hinica nun - ν riui quam possunr amitti. Transgretiores ergo praecepto- rum diuinorum , bonis gratis de gloriae priuantur. Ideo obseruatitibus datur gratia in praesen. . & gloria in fututo,iuxta illud P almuGratiam& glori uti disienobis Dominus. T. tti . praecepta diuinaedicunt ut lubpoena patibuli infernalis,transgressor ergo diuini prorepti iam est in via, qua ducitur , diabolo ad patibulum iii serui. Et nota, quod tria sunt quae fiunt latroni, quando ducitur ad patibulum. oculis velatur, manibus ligatur, di veste nudaturitie peccatori qui ducit ut
ad infernum, velantur oculi rationis, ligamur manus bonae operationis, denudatur veste honestae conuersa.
Angelis suis .Qui autem suetit transgressot diuini praecepti.non erit immunis , plagis peccatorum,& a gutture tormentorum, quia dicitur in Eeclesiaste: Quicustodit praecepta. non experietur quidquam mali.
Os T tractatum de praeceptis, dicendum est de eoti siliis Euangelieis. Haec est enim tertia diaeta talutis . scilieet de ptaeceptis ad consilia Euangelica. sicut a minus pet sectis ad magis perfecta peruenire. Et quoniam istam diaetam ambulant viri persecti sieuiti otiis.Sic ergo praecepta dinina edicuntur sub muli DC religiosi , ideo dicendum est hie de religione in complici poena Ideo dicit ut in Psalmo:Tu mandasti, man- muni. data tua custoditi lumis.
tra gressores praeceptorum insar rim
Nota,quod sicut decalogus est decem pinceptoruini, sie sunt decem transgresseres decalogi, qui figurantur per Des plagxs AEgypti, quae fuerunt sanguis.rana cinises,& mus .animalium pestis. 6eves- ea grando & loeusta.tenebrae & mora Timogenitoru. Et per istas decem plagas AEgypti figurantur,ut dictum Vnde in nomine Domini de religione, vel congre- Tria de re. gatione nota specialiter tria, scilicet typum, cui eo palatur,ortum,unde derivatur,votum quo ligatur Habet ergo religio typum multiplicem, qui ipsam reddit conmendabilem. unde nota, quod tria commendantur in religione,vel religiosis, scilicet pondus maturitatis, amor communitatis,&suga proprietatisReligiosius e go debet habere pondus maturitatis, scut verusta pedita, vel campsor , cognoscit meliores denarios ad pondus:se absque dubio, in pondere maturitatis cognoscit ut religiosus.Nam in Psalmo dieituri In populo in graui laudabo te.Resigiosus libet amate communitaia est,transgressores decalogi.Nam 1 t plagae illae vassa- D tem,& hoc multiplici exemplo. Videmus enim quod ueront Agyptum:sic plagae peccatorum corrumpunt mundum illum.Prima ergo plaga AEgypti fuit sanguis, omnes enim mcae AEgypti veriae fuerunt in sanguine, de hoc signat sanguinemae corruptionem luxuri secunda plaga fuit rana,tota enim AEurptus bulliuit raianis, Se significat loquacitatem de peccata linguae. Te tia plaga sitit cinites cuius aculeus amasus quasi inui- plures homines, quando sunt congregati, incedunt tacutius esistunt tuus,solatiantur iucudius.Vnde di-
citui in Ecclesiaste: Melius est duos esse simul quam unum. Videmus insupet reo tracto,MN auis ibi, si
gularis,vel est rapax,ut accipiter vel amisit foetum,vetuitur: sie religiolus singulari vel est rapax detrahedo. I . vel iudicando patrem.vel proximum,vel amisit sociis, sibiliter pungit, de significat aculeum inuidiae. Quarta , id es Chtistum ; qnia dicit ut etiam in Beelesiaste: Vae plaga fuit musca grauissima,&-sgnifieat indigna- soli Ideo tu oblatione Domini in templo. it par tur-tionem de peccatum irae. Quinta plaga fuit pestis ani- tarum, non sola turtur, ut dicitur in Luca. Videmus malium de Me signifieat languorem,vel peccatu ace. enim quod sola candela per ventum extinguit ut, sed di .sexta plaga fuit vesica turges de ampullosaae haec non ita de saeib,quando cum aliis ardet sic plures cois signifieat inflationem.& peccatum saperbiae.Sept viri M ti vinculo charitatis, iuncti melius lucent perfuit grando, de haec signifiear persecutionem de pere, exemplum, vehementius ardent per des delitim diuitiam inliniae,quia ex ruperfluitate nascitur iniuria vAE num. Vnde dicitui iti Psalmo: Congregate illi sanctos malitia. Octaua niti usta, quae deuorauit quidquid eius. Videmus enim praeterea, quia non solus den rius, sed plures faciunt thesaurum,non unus miles, is plures iaciunt exercitum, non unus scholatis, is plures iaciunt studium, non unus bos,lia plures trahunt
iugum, non una apis, sed plures compoturni favum. non unum vanum, sed plura faciunt aceruum, non una species , sed plures faciunt electualium t siecum plures i. t unita per amoris viticulum, est in eis absq;dubio maior abundati a meritor b. Unde in figuralis ius non unus loliis discipulas . I plures diles lireceperunt Spiritum sanctum,ut dicitur in Actis Reli giosus debet insuper fugere & cariere proprietate. Sicut enim vel perii io bibit leu in Ecclesia ubi laudanta Deu ite religiol proprietavus, instar versipertili
residuum suit in grandine de signifiear voracitatem.&peccatum gulae. Non a plaga fuit palpabilis tenebriaenaee fgni Mateaecitatem ignorantiae.Deeima, δι vltima fidit mors primogenitorum de haee fgnificae se n-, datum, vel noram iutamiae, quando scilicet maiores praebent oecasmnem pereandi, vel materiam ruinae.
riae fuerunt plagae AEgyptiorum ad litteram, δe istae sint mysticae plagae peceatorum transgressionis decem praeceptorum. unde sest AEgyptii post plagas istas si eruiit si erit in mari rubro:1ic homines mi anipost pugas illorum peccatorum,si no fuerint per po nitentiam li,ti, vel lanati, submergentur in inferno cum Pharaone, de suis curribus,id ei um diabolo de
328쪽
Titulus IV. De Consiliis Euangelicis. 3 O y
nis, bibit, & sutatui bona monaster ij,ubi alij vaeant habere duo obstetrices in processu, duas nutrices in P 33σlaudibus, de Dei seruitio, sicut Iudas, qui solas inter Apostolos peeuniam furatus est,ut dicitur in Ioanne. Item nota, quod tria sunt reprobata specialiter in quolibet religioso, scilicet indevotio,dissollitioin v gatio. Nam religiosus indevotus, est sicut scirpus, vel
iuncus,aut mergus, qui interius est aridus,quod tamestat in aqua,vel loco aquoso. Item sicut piscis,qui sena- per bibit aquam i& cum aperitur venter,inuenitur u cuus,talis iuxta panem morit ut fame, iuxta fonte m
iit ut siti, iuxta igne moritur stigore. Et de talibus dici tui in Psalino: Diuites eguerunt,& esurietur.Est etiareptobanda in religione diisolutio vitae, & inhonestas progrestia, & duas eo siliatrices in persectione, ves statu. De t igitur tabere duas cibileti icus. scilicet obedientiam, quae liget sibi manus de pedes, fle inuoluat eum in panniculo paupertatis, de humilitatE. quae inclinet eum in praesepio&in cunabulo claustri, O si eno temperatiae & captiuo cilicii. Istae sunt duae obsto. ttiees Horaeoru, id est, Religiosorum, quae conseruabat mares, id est perfectos res igiosos& perseeu viuere volente ut habet ut in Exodo. t ebet etiam habere Exed. i. o duas nutrices in progressu, scilicet veritate, quae doceat eum linqui, iuxta illud Petri:Si quis loquitur quasi serta I. mones Dei,& honestatem,quae doceat eum ambulare,
in eonuersatione.Nam is laris inhoneste vivens,s, ri iuxta illud quod dicit Apostolus ad Thessalonicenses: i r i
tu insaniat seipsum:religiosus vero inhonestus,& di L
solutus, infamat totum monasterium,& ordinem suu . Nam sicut quado vinum proclamatut in villa,per vinum quod portatur in ripho iudicant homines de
toto vino,quod est in dolio: sie mundus per conuers pione, qua videt in uno reliῆiose, iudiear omnes alios qui sunt in monasterio, vel in ordine suo, & hoe tam in bono,quam in malo.vnde dieit Apostolus: ectaculum Diu semus mudo. Est insiper in religioso valde reprobanda vis tio. Sicut enim piscis non diu vivit extra aquam: sae religiosus vagabundus cito motitur per eulpam. Vnde dicit Hieronymus:Otium mihi carcer est, ct solitudo paradisus. Item nota. quod religiosus debet se castigare, non interficere, praelato obedire, non contradicere,& sem. C 'proposito radicari ireumspectioiis claudi, deum J Praecipimus vobis,ut honeste ambuletis ad eos qui si iis sunt. Debet nihilominus habere duas consiliatrices in pei sectione&statu, scilicet charitatein ad Deli, a& ad proximu. Nam dicit Apostolus: Charitas stateminitatis maneat in vobis &austeritate ad seipsu: iuxta l. c. ., dillud eiusde Apostolucastigo corpus me si, de in serui- κeligio itatu tu rediso. Religiosus instar plantulae.debet nulli tir 'in disciplina.vel in religione.Vnde notandu est, quod hortulanus fodit saepe circa salutas quaesiit in horto suo,quae spiritualiter debent fieri nouo religioso.Pla
tutae vero de uno loco eradicamur,& in alio transpla. Iatur,clauduntur rigantur, purgantur Odiutur,& coluntur : sic nouitius debet instar plantulae, de mundo radicitus euelli , & in religione transplatali, in san-
per in bono proficere,non retrocedere.Religiosus itaque debet corpus proprium non Occidere, sise disciplinare,de disciplinam cum ratione regulare, de interdudisciplin i temittere.Sicut aquila retrahit alas, ut in lius extenduin balistarius remittit, vel distendit archim, ut sortius postmodu trahat: sic interdum remit tenda Se temperanda est disciplina, ut postea conualestat. Nam dicit Apostolus rationabile sit obsequiqvestrum. Religiolus etiam suo praelio debet obedire
humiliter, α non reii ere. Sicut enim membra iudicantur paralytiea, quae non mouentur ad impetiu capitis: sie per et sus est i eligiosus si itus,qui non stit motum, de imperium patris spiritualis. De talibus dicitur in Exodo:Fiam immobiles quasi lapis.Et sieut omne humidum, sieut dicit Philosophus, male termititione ligaria ostilione purgari, exerciti occupati ne fodi,& exeoli,& tales sunt sicut nouellae Idantati nes in iuuentute sua, vidicitur in P sumo. Religiosus insuper,sicut virgula in virgulto debet edurati in diasciplina.vnde nota,quod agricola quado habet virgulam vel surcudum generosae vel studuoce arboris, prouidet ei in multis,s ilicet qliod habeat radicem, stipi. tem .sesides.& solia,siores de fluctus: se virgula spiti. ruali tet,scilicet neophytus,vel nouitius in virgulto te-i igionis debet habere ista sex,seilicet radice profundae humilitatis, stipitem rectae intelionis,scondes sincerae dilectionis, solia honestae locutionis, flores pulchraeco uersationisin tade super omnia fluctus bonae ope. rationis:quia per seu bis eoru cognoscit eos Deus, sicut dicit Saluator in Mait. De taliKvirgulis generosis,
natur termino proprio, & bene alieno: se religiosus D Se fluctuosis dicitur in Psalmo:Filii tui sicut nouellae
bene tegitur,si observet praelati praeceptum,male vero si sequatur pthptiae voluntatis .citu. Nam dicit Be nardus: Tolle propriam voluntatem,& insemus non
erit tibi. Religiosus insuper debet tem p r proficere de introcedere,& ideo Hatior ib. incipere debet , ut proficiendo ad altiora valeat peruenire.Nam dicit Gregorius:In via Dei non proficere,deficere est. Sicut enim aedificium in fumi amento si latius, Ze postmodum construendost strictius:sie religiosus talem persecti nem debet incipete, quod ad illam valeat addere in in ea perseuerare, ne dicatur illud Euangelicum verbum contra ipsum Mic homo coepit aedificare.& nsi potuit
consummare, ut dicitur in Luca. Debet autem super omnia in religione perseuerare , quia dicit Saluator: Nemo mittens manum ad aratrum in aspiciens retro Eaptus est regno Dei. sicut enim stultus est, qui tempore tempestatis exit de naui. de proiicit se in mare: ita summa stultitia est, tempore tentationis nauein religionis dimittere. & ad submergendum se in mare sinculi praecipitare in talibus autem ditatur in actis:Nis in naui manseritis, peribitis. Item nota.quod resigiosus debet indisciplina nutri-riae insormari triplicitet .seilicet sicut paruulus d mo scutigatula in horto,& seut virgula in virgulto. Debet itaque religiosus ad modum pueri in disciplina diligentet enutriti le educati. Unde nota,quod t
olivaru in eircuitu mensae tuae,id est religionis sinctae. Haber etiam religio ortu primordialem valde lau- Religionis dabilem Unde nota,quod omnis religio de omnis spi-rdualis cogregatio,vel fraternitas,habuit primo ort0 a Samuele,qui congregauit euneum prophetarum, ut dieitui in primo Regum. Et ita dicit ibidem magister t. R e. to . histotiatum. Secundo habuit ortum ab Heliseo,cum
quo habitaverut filii prophetatu, ut dicitur in quarto Regum.Tettio habuit hortum a loanne Baptista,qui congregauit discipulos, ut dieitur in Ioanne: Quarto in habuit ortum, Christo qui congregauit discipulos&Apostolos,ut dicitur in Matthaeo.Quinto habuit ortu ab Apostolis, quibus adhae ieiunt multi dita puli simul habitantes post missione Spiritus sancti, sciit,dicitur in Actis. Quia nemo quidquam eorum,quae posside ηδ bant, aliquid suum esse dicebat, sed omnia illis erant
communia.Sexto habuit ortum, Maleo Euangelista,
qui apud Alexandi iam discipulos vitae mirabilis habuit, ut habet ut in Ecclesiastica historia. Inde procenserunt monachi, quorun suerunt tria genera, scilicet coenobitarum,qui in communi vivebant: aliorum qui
dicebam ut Remo th,qui bini 3e trini habitabant:&Anachoretiatum,qui seli in deserto vivebant, Orum: uctor fuit Paulus, illustiator Antonius,princeps IO--μω a. i.
nes Baptista ut dicit Hieronymus. Mahet insent telisio nodum reguli tem valde no- rrodus siue
329쪽
quotabilem qui ipsam facit valde notabilem. Est enim in A obedientiae semper proficit in mundo,dormiendo, vI
rei: gra lis ipsa triplex nodus valde laudabilis, cilicet nomen roligionis obedientiae sebiugantis paupertatis alleuiam iis,& eastitatis decorantis. Obedientia auseti religi so propriam voluntatem, & per consequens inseriau, iuxta illud Bet nudi:Tolle propriam voluntatem . &in sernus non erit tibi. Paupertas aufert ipsi terrenam cupiditatem, & per consequens omne malum, iuxta
illud verbum Apinoli: Radix omnium malorum, est cupiditas.Castitas aufert homini camalem foeditate, de per consequens facit eum Angelu, iuxta illud M, Neque nubent neque nubentur, sederunt sicut Angeli Dei in coelo. De hoc triplici nodo per oldinem est direndum. Et primo de obiaientia.
De Obedisntia. DE obedientia nota specialiter tria scilicti praeconia quibus commendatur , auxilia quibus P adiuuatur, de ossi ei a quibus occupatus. kρος ' Habet ergo obedientia multa praeconia quae ipsem obedientis laudant. Unde nota, quod obedientia est S hola Salis P Vcori ., uatoris,nobile genus martTris . palma triumphalis, de se ala paradisi. Ptimo ergo obedietia est Schola Saluatoris. Vnde nota, quod Saluator exemplo suo do ut obedientiam tripliciter, scilicet ad immitum veniri,in c d mundo manens, de de mundo transiens. Ad mundum veniens obedientiam docuit,ut dicitur in Ioanne: De. gilando,eomedendo,abstinedo,ambuudo,quiescendo: quia instar nautae n5 mouetur motu proprio sed ali nin De hac naui habetur in Prouetbiis: Facta est quas nauis inlii totis,id est . melcatoris. Per eandε rationem obediens coparatur equitanti Na scut equitans qui scendo procedit,quia non mouetur motu proptio,sed equi : sic bonus obediens quando pausat, meretur, quia non innititur motui vὼuntatis suae, sed maioris C t- sui. Vnde diei tui in Canticis: Equitatui meo assimi taui te amiea mea. Est etiam obedientia si eut clauis paradis; si eut enim inobedientia clausit paradisum,ut habetur ex Genesi sic obedieria paradisum aperuit. Et in figura huius Chtistus dedit Simoni qui interpreta-- mr Obediens, claues regni ecaeloru, ut dicitui in Mat- thaeo Et sicut Dominus maledixit primo homini obedienti,dicens: Maledicta terra in opere tuo: sic b nedixit obedienti Simoni Dominus, dicens:Beatus es Simon Bariona Est etiam obedictia, sicut auis ad coelum ascendens.Nam sicut auis cum duabus alis volat ad sublimia: lie obedies eum duabus alis, scilicet eum ala paupertatis,& cum ala castitatis scandit ad coele- ustia Hoc est quod dicit hir in Apocalypsi: Datae sui inu- 'lieii duae alae ut volaret in desertu locum. Mulier ista potest diei obedientia. Duae alae possiunt dici duo illa vota,simili contulicia, scilicet eas italis,de paupertatis voluntariae. Item nota,quod obedientia est summa in metato,vicina Deo,& proxima coelo.Est itaq;obedi tia in merito suprema, de in figura huius Christus Α-
radi de coelo,non ut facerem voluntatem meam, sed C postolis praeposuit Simonem obediente . Vult enim voluntatem eius,qui milit me, Patri t. obedieti. Im docuit in mundo manes, ut dicit Paulus: Factus est o
diem usque ad mortem.Obedientiam docuit de mun--π-- ---transiens.Na in passione dixit Patri: Non sicut ego volo, sed sicut tu. Est etiam obedientia quoddam no-
i . biit genus martyr ij & palma triumphalis,quia decol-δ in τ' lat hominem,&utat ei propriae voluntatis caput. De hoe martyrio dicitur in primo Regum: Melior est obediemi quam victimae.Est autem Obedientia Iesa paradisi, citius septe sum gradus,quos assignat Bernar- MLPrimus gradus obedientiae est obedite libenter sine retalcitratione. Exemplum de Paulo, qui dicit in Actis: Domine quid me vis facere Seeudus gradus est
Creator quod omnia obediant obedienti: nec mirum si vult quia obediemi obediant ceterae creaturae: quia etiam ipse Deus voluit obedienti obedite. Exemplum de losue, de quo dicitui: Non fuit ante de postea tam longa dies, diente Domino voci hominis. Est etiaobedientia Deo vicina,in cuius figura Dominus recubuit in domo Simonis, ut dicitur in L a. Et omnes Iqui erant in Bethania diligebat, ut dicitur in Ioanne: iathania quippe domus obedientiae dicitur, Est enim I κ .r t obedientia sola coeli,&Deo proxima,& in figura huius, Dominus ascendit in eoelum de Bethania, sicut --
habetur in Luca. Habet etiam obedientia auxilia,quae ipsam liniant.
Obedire simplieitet sine simulatione exe plum de Da-D Vnde notandum est,quod sex sunt, quae uiuat obedie- uid qui dixit in Psalmo:Vt iumentu sachii, sum apud . c ate .Tertius gradus est obedire hilariter sine murmuratione,exemplum de simone Cyrtneo.qtii portauit in angaria, id Min dolore erucem Christi,ut habetur in Matthaeo.Quattus gradus est obedire velociter,sine re-etastinatione, exemplum de Petro de Andrea, qui ad unam Domini vocent,relictis retibus omnibus,secuti sunt eum, sicut etiam dicitur in eodε Matthaeo.Quintus gradus est obedire virilitetisne aestimarion exemplum de Petto,qui dixit: Domine paratus sum ieeum in canerem,& in mortem ite. Sextus gradus est obedire humiliter, sine elatione, exemplum de discipulis, quibus dixit Saluator: Du seceritis omnia quq pr cepta sunt vobis dieitcivia serui inutiles sumus, in e dem Luca.Septimm gradus est obedire perseueranter,sne discontinuatione,exemplum de Christo, de quo dieit Apostolus: sinus est obediens usque ad moriem. Ipsi septem gradus erant spiri ualiter in scala Iacob. de quali tui in Genesi quae significat obedientiam, tum quia Anseli defaendebant de ascendebant per illam , per quod intelligitur, quod obedientia est vita
angelica,tum quia scala ista lugebat coelos,in quo innuitui, quod veta obedientia est etelestis vita. Item nota, quod obedientia est nauis ad Gelum transiens, diendum facile inest natur. ii, cuius persona dictis Psal- Psalm. is, clauis celum aperiens de auis ad coetu ascendens. Est itaq; obedientia sicut nauis,na sicut qui est in nani se-
Per procedat,de tamen ipse quiescitetiae qui est in nauitiam, ei licet humilitas flectens,consuetudo frequens, dilectio seruens, a us terrena colemnes, gratia interius ungens, Ac praelatus modeste praecipiens. Ο - dientia igitur iuuat,& Deit hominem obediem c.Humilitas reddit hominem flexibilem scut enim gracilitas &Obtilitas virgae facit virgam facilitet inclinate sie gracilitas humilitatis facit homines sacilitet ob dire. ideo dieit Apostolus de Christo: Humiliavit semetipsum, actus cibediens usque ad morte. Iuuat etiaobedientiam consuetudo, nam si t equus assuescit circii uolutionibus, ut sciat te ad omnem parte flectere: sie ais e factio obedientiae facti homines ad nutum obedire. De tali equo bene ductili dicitur in Prouer- ubiis: Eqiuas paratur ad diem belli: Dominus autem salutem trib rit. lini ariettio obedientiam dilectio Dei.
Nam sicut ignis facit cetam molle & tractabilem: sic samor Dei ignitus facit hominem obedire. Unde dicitur in Luca: Ignem veni mittere in terram,id est,animam deuotam. iuuat nihilominus obedientiam contem pins mundi,& separatio volutatis ab omni re cor
porat L si eut enim pellis est tractabilis 1 ligno separata,quae tamen est rigida, quandiu est ligno astixat se anima cum instar ire lis a terteriis selimgitar ad obediendum facile inclinatur. in cuius persona dictis Psalmista paratus sum, te non sum Imbatuς. Iuuat etiam obedientiam unctio gratiae interius. Sicut enim e rium unctum fit molle ἐκ tractabile,quod tamen ante unctio
330쪽
Titulus III. De Consiliis Euangelicis. 3 o 7
rectionem erat durum & rebelle: sie homo facilis est A pretatur pollissio,habebat caput tremulum de significat diuitum curam, & solicitudinem auarorum. Secundo pauperes mente sunt quieti, de . spinis diuitia tu minime lacerat ille ab earum pondere liberi, & ab eartim inquinatione mundi. Nam diuitiae faciunt ista tria mala nona siquidem temporalia polles sa onerant, amata inquinant.&amissa cruciant vidicit, mar a Perser odiis. Unde in figura spiritualis quietis. quam liabent pauperes & anxietates quae communicant diuitias,lcrael a Deo aecepit sabbatum, id est,quietem, de AEgy- negeratar.etit anxietates te curas, ut dicit Gregorius.b Propter νώροπι m
ris tibi iati, vide ne tu aliquando alteri facias ; & in ri pulo Dei. Tettio sunt pauperes veste deeori, id est ii Matthaeo: Omnia quaecunque vultis ne faciant vobis V nestate cospicui.Ideo Sapiens iungit ista duo.Pauper- - L homines, ea nolite facere eis. Vel debemus obedite Ias,inquit, di honestas a Deo siit: quia in nitis pali. H. . bpetum relucet spiritualitet Cliti iti sigmam,de quo dicitur in Luea: Et in sisnum cui contradicetur. Et nota,quod triplex suit lignum Christi cui contradicitura diuelsis amatoribus mundi. Ptimum fuit paupertas, cui contradieitur ab au ris: secundu suit castitas. cui contradicit ut ab immundis : de tertium fuit humilitas, cui contradidiem . supet bis. Item nota, quod paupertas alia tria bona habet est Tila ilia enim paupertas summe Christo cotulata,bonis sume pauperiatis cumulata,& ccctis summe coaequata.Primo rgo paupertas est summe Christo copulata, habet enim Deus ad obedientiam, quando anima intus est uncti pet gratiam .Haec est viictio, de qua dicit Ioannes:Vncti non quam accepistis, maneat in vobis.Tandem iuuat obedientiam modestia praecipientis. Exemplum de Deo,qui unum solum lignum prohibuit,& omnia alia concessit,dicens:De omni ligno paradis comede,de ligno autem scientiae boni &mali ne comedas. Habet etiam obedientia ossicia, quae ipsi pant,scilicet tria genera praeceptor u.Unde nota, quod debet quilibet obedire praeceptis iudicis per naturami quae serinta sunt 1 Tobia dirente:Quod ab alio iam praeceptis iniunctis per seripturaru,quet scripta sui in Exodo. Vbi pontitur praecepta: N5 habebis deos ali nos c. Debemus etiam obedire praeceptis inspiratis per gratia ut de dilectione Des & proximi, quae scripta sunt in Matthaeo. Horum expositionem quaere supra in materia de praeceptis,& in materia de enaritate.
De Paupertate. E paupertate nota speetaliter tria, scilicet quod
paupertas est coeleste pretium, cu quo pauperes PUPeres quasi familiares 8e domesticos, & diuites
mercantur:coeleste prandium,ad quod pauperes inuitantur:& coeleste solium, in quo pauperes locantur. Primo igitur paupertas est coeleste pretium, , quo pauperibus emit ut coelum,sicut dicit Augustinus: Regnum, inquit, coelorum paupertate emitur. Et nota quod regnum c citum tute emptionis conuenit pauperibus, quia ipsi proprie soluunt pretiu,quod taxauit Christus, dicens:omnis qui reliquerit domum, aut
Secundo paupertas est e leste prandium,quo pauperes reficiuntur. Sicut enim videmus, quod quando clamatur ad eleemosynam,vel paradisum, soli pauperes veniunt & Meelerant: sie ad prandium taetri ad quod Christus inuitat, soli pauperes intrant, quod fi- quasi ignotos & extraneos. Vnde in figura huius Christus inoltu suo prius vocavit pauperes,qu Idiuites piscatores,quam mereatores, pastores,quam reges,
pauperes de prope, de diuites Magos ab oriente. Secundo paupertas est summe coaequata coelo:& causa est,quia est summe elongata a mundoPauper enim summe coelum appropinquat: quia Omnia mundana conculcat. Sicili videmus, quod ille qui vult alte attingere , scabellum consueuit sub pedibus locate : siepauper manu tangit coelum,quia de omnibus terrenis contemnendo & conculcando, facit sibi quas sub pedibus scabellum iuxta illud Deuteronomii:Omnis linicus quem calcauerit pes vester,vester erit. Tertio paupertas est summe cumulata omni bono:optime enim guratur in Luca,ubi dicitur, quod homo quidam se- thesaurizare. Prutet ea enim dimittit terram tab it c nam magn1, dcc. Et nota quod tria generali, a -- I-nminum ad illam ecenam venire noluerunt,sid excusationes friuolas allegauerunt,iei licet auari diuitiis in- erasiati immundi impinguati, superbi dilatati honori-bita, iuxta illud Deuteron. Incralsacias, impinguatus, dilatatus dereliquit Deum factorem tuum.Auari figurantur per illum,qui quinque iuga bona emerat. Immundi pet illum, qui uxorem duxerat. Superbi, per illiam, qui villam compat auerat. Et ideo omnes isti icinna illa proprie sunt exclusi de seli pauperes intromissi. Nam dicit ut ibidem:Voca pauperes & debiles,& introduc, &c. Tertio, paupertas est coeleste solium, in quo paupe- Eres sedet, simi dicitur in Matthaeo:Vos qui reliquistis omnia. & seenti estis me,&e. 8e sequitum Sedebitis &vos supersiam iudieantes duodecim tribus Israel. Sed nota quod simi qui esset supra coelum, totam terram reputaret quas centrum: sic pauperes tota tetram Imputant rem minimam, & vilem, quia in eoelo, ut dictum est, habent sedem & mansionem sitam.Nam ducit Apostolus in persona eorum t Nostra conuersatio in eoelis est. Item nota,quod pauper habet tria bona, seisieri vitam secutissimam, mentem quietissimam, & vestem nobilissiin1. Ptimo igitur pauperes si mr invita securissima tauri,quia per paupertarem non mouentur lites, non timentur fures,non formidamur rerum tempestates: sed diuites huius mundi sustinent omnes istas tribulationes. Vnde in fisuta huitu, phavi in e pis,id est, auaris, fimu porcis,id est,immundis, puluerem serpentibus, id est, superbis, iuxta illud Isaiae:Serpenti puluis panis eius , ipsa enim dedignatui fimum dstabuli habere loco thesauri .Fimus stabuli sui diuitiae huius mundi:quia mundus est stabulum, id est, loeus iumetorum hominum bestialium Ipsa enim bona immobilia retinet, id est, coelestia. & dispergit bona mobilia id est, omnia terrena, quod figuratur in Genesi. Vbi dieitur, quod Abraham dedit Isaae omnia, quae possidebat, & filiis concubinatum largitus est
DE eastitate nota specialiter tria.Castitas enim est ne eastitata florens, sicut lilium inter spinas, habet lilium in. tria tintanda eorruptibile, habet pretium impletiabile,habet insuperabile , habet pretium inter gemmas, & tenet solium super stellas. Primo ergo castitas est florens seut lilium, nam dicitur in Canticis: Sicut lilium inter spinas,sic amicam . mea inter filias. Et nota, quod in lilio sui sex solia ni-- eoloris,in sex grana aures eoicitis, sex talia nivea, significant eam is pudicitiam: & sex grana aurea ,significam mentis munditiam.Primo ergo in lilio sunt Sex ad piissi-set foli in quibus figurantur sex ad pudicitiam necessatia,Primum solium est ibide potus sobrietas,um de dici: Hieronymus: Virgo iugiat vinum, ut vene.