장음표시 사용
331쪽
ini. Nam vim,& adolescentia, est duplex incen- quod quando ebur in uno panno lineo mundo inues diu voluptatis. Vnde in Proverbiis dicitur:Luxuriosa uitur, ieruat stes est vimim,dcin Genesi dicitur, quod Loth propter vinum perpetrauit incestum Secundum solium, est habitos asperit ac Vnde dicit Bernaidiis: Memento, quod asperior cardo pannum facit leniorem, sicut
asper habitus Deitcarnem castiorem. Et per contrarium filii istaei sotnicati sunt eum mulieribus Moab,
quia ornatae erant vestibus delicatis,ut dicit ut in Numeris. Tettium solium, est laboris strenuitas, de per conitatium ignauia & otium sunt summum luxuriae λ quia ut dieitur in Ezechiele: Haee suit Sodomae iniquitas sororis tuae, si perbia, saturitas, . abundantia panis, & otium. David in domo otians,
pannum ne intendatur: in quo signatur, quod in letior castitas mentis, set*t corpus exterius,
item nota,quod castitas habet fructum vestrimum, cursum celerrimum, & sertum puleherrimum. Primo Perme astitas habet uberrimum fructum;¬a quod triplex est mictus Euangelicus,scilicet tricesimus, que habet castitas coniugalis: sexagesimus,quem habet castitas vidualis:centesimus, que habet castitas virginalis,ut dicitur inMattheto.Secundo castitas habet celer- Mau. r 1.4rimit motum:castitas enim consequitur Deum tripliciter, scilicet currendo, natando,& volando. Curtit enim eastus per bonam operationεinatat per internaeommisit adulterium, ut habetur in secundo Regum. B deuotionem:volat per supernam contemplationem;&Quartum solium , est custodia sensuum,& maxime quoad uisum & audit :quia curiositas videndi &audiendi, via est ad peccat uni. Cuius exemplum patet in Dina filia Iacob. aliae ad videnduin mulieres regio. ni, illius emetsi a Sihhem filio Emor suit corrupta,ut
G. . 34. a. dicitur in Gentii. inuntaim folium est inodestia ve borum,& maxime i inmundorum: quia maxime excitat ut luxatia. per verba dissoluta, de inhonesta. Nam r. Cor. 3 s. d. dicit Apolloliis : Nolite te duci inanibus verbis. Cororumpunt enim bonos mores colloquia praua. Sit,in-m d ,. . quit Hieronymus,sermo virginis pudens odestus,&tardas vel ratus,nec tam eloquentia pretiosus,quam Idem op. 34. pudore. Idem: Sit vitae nouae grauitas, honestas admisi e sequitur Agnu quocumque ierit.ut dicitur in Apo--1. calypsi. Tertio. castitas habet pulcherrimum seruam. Non enim solum habet aureolam praemii accident Iis, sed etiam aureolam praemii e silentialis. Et nota,quod triplex est auteola, scilicet virginum, Avrcola α- martyrum Ac doctorum. Virginum florea:martyrinti Pi gemmea: doctorum aurea. Nola igitur virginu est florea de qua dicit ut: veni de Libano sponsa mea, veni coronaberis,scilicet,aureola castitatis;quia in Scri - plura castitas flos dieitur,merito eastis cotona de fi libus datur. Et nota,quod castitas instat floris Llot, chii marcescit:quia tactus impudicae delectationis, eastitatε omnino corrupit. Sicut enim flos sole praesen--d Maurati . rabilis.& i ii penda verecundia, mira patientia, viroi. C te.decorem suu ostendit,na fios, ut videmus, de nocte
incessus At verae pudicitiae habitus, iermo semper
modestus, de suo an tempore proferendus. Haec ille. Sextum solium,est suga oceasionum,& opportunit Geu. 1'. ι ,- xime mulieria. Dicitur enim in Genesi:Nestes in omni loco circa regionem. videmus enim,quod animalia siluestria pulchriorem pellem habent,quam a. Reg. 13. domestica. Legimus enim in secundo Regum. quod Thamar ab Am6 stati e suo fuit corrupta:quia in tha-Bem. M. 3. lamo fuit sola cum solo. Vnde Betnardus dicite virgines quae vere virgines sunt, semper debent esse paui- dae,& niimquam securae, vi & non timenda securae
etiam pertimescan .etiam in lilio sex grana aurea,in quibus figura-ὰρ ' Lb.re tur triplex modus diligendi Decim,& triplex caud di-d lectioni, lectionis. Primo ergo est triplex modus dilectionis, D sidetium debet initare, nisi coeleste tantum. Si tamenelauditur,& oriente sole rursum expanditutisse homovete castus de eastitate tantum coram Deo,non corahominibus, gloria tu dicente Apostolo: Gloria nostra x. . r. ahaec est,testi inonium eonscientis nostrae,Auteola vero
martyrum est gemmea nam dicitur: Posuisti super ea-N puteius eoronam de lapide pretiose. Aureola doctoriam est aurea,de qua dicitur:Corona aurea super ea-put eius. ite nor .quod castitas indiget studiosa clausura : eastitatem decet pretiosa cinctura: & in ea locet speciosa pictura. Primo ergo castitas debet ha- .here elausulam studiosam,nam dicitur: Hortus con- clusus soror mea sponsa, Et nota, quod in horto bene clause,nsi potest mi is intrare, nisi de alto: se in homine casto,qui habet clausuram continentia,nullum dem dum, quem debet habete animus castus: est enim diligendus ruus prudeler, ne decepti, ab amore eius discedamus: Pεν. sup ν dulciter,ne elati ab amore eius abscindamur: sortitet Can .ser. Q. ne oppressi,ab amore Dei mellamur,ut dicit Betnaid. ἀμφ πινα autem ttes ea usae prκcipuae, in quibus debemus
Deum diligere. Est enim diligendus toto corde, quiam , i, d troya anim , quia Redemptor: tota mente, quia remunerator, ut dicitur in Matthaeo.
Secundo,eastitas habet ingens pretium super omnes Ac si gemmas, quia diei tuti Non est digna ponderatio continentis animae. Et nota, quod castitas est thesaurus, cum valore charitatis, ideo summe amandus, & ideot dicitu&Simile est regnum Gelorum thesauro absconditor &; est thesaurus in vase stagilissimo,&ideo hortus conclusius bestiis esset plenus, clausura parum proficeret, immo plus noceret, quam prodesta: ita quando bestiales motus libidinis strepunt in mente, tu aut nillil valet clausura castitatis in carne. εt ideo onia dieitur. Non selum hortus conclusus, sed instignatus Mortus coelusius, proptςt castitatem eam is, sons signatus propter puritatem mentis. seeundo eas itas debet habere cincturam preti sim,quia dicitur:Sint lumbi vestri praecincti,&lucet--. ra. ιnae ardentes in manibus vestris. Et nota,quod Daniel vidit vitu accinctu renibus uro Obrieto,quod est at tu pretiosum valde, ut dicitur in Daniele,& Ioannes r . avidit filiis hominis, praecinctu ad mamillas zona aurea,vt dieitur in Apocalyps, quod stiliret ad dupliee
i. c. γ... ι conseruandus. Nam dicit Apostolus: Hab E eastitatem refertur. Nam zona aurea, velem ra
mus thesaurum istum in utas fictilibus. unde maioris virtutis est, in carne eorruptibili seruare eastitate, Est thesaurus cum malignissimo hoste, de ideo sim timendus, sicut .idemus, quod valde est laudabile,ea- strvim debile defendere contra hostem sortissimum. Tertio castitas habet exeellens solium seper omnes yellas, quod figuratur per thronum de ebore graniadem, ut dicitur in libris Regum. Et nota, quod ebur est frigidamae solidum & candidum. Frigidum contra e cupiscentiam: lidum per firmam perseuerantiam:candidum per metam uanosentiam. Item no Mrenu, fgnificat corpus castum: Zona vero aurea inter mamillas,significat cor mundum quia ut dici LPhil . ,
sophus libro de animalibus,eor liominis est inter millas,aliquantulum declinans ad partem sinistram. Tettio castitas debet habere pictura speeiosam,sicut enim eandor materialis vel albebo est caput & sundamentia aliorum colorum, vidicit Philosophus: se e stitas est quas caput & sundamentum aliarum virtu-
tu. & bonorum operum. Vnde dicit Gregoris: Quod 'Iu' non est opus bonum siue castitate. DIAE TAE
332쪽
Titulus V. De Virtutibus, S C. 3 O '
Di Ia Llia. mentis bene instituta De virtute eseri in conmuni nota spe lirer tia scilicet, eius preti se comparationeimvirtuosam operationem,&st,t tiosam procreationem. Comoaratur ergo vitius triabus spretalitet, sciliret ligno ita uoso, lapidi s
De Virtute in communi. tapidi pretio se, & coelesti paradisb. Ptimo eomparatur ligno stuctuos H honio enim absque vimite, est sicut arbor si- uestris,uel vinea, quae profert labruleas,id est,ialech tiones earnales, vel glandes, quae sunt cibaria porc rum , id est . hominum immundorum. Sed si ramus virtutis, tali arbori fuerit inscitus, totam arborem trahit ad natatam suam,& facit eam serte fluctus optimos, quae laetifieant Deum di Angelos Dei. iuxta it. Cap. V. lud: Gaudium est Angelis Dei, super uno peccatore, bcap. VI. Η dee. Haec est illa arbot pulcherrima, cuius rauctus nimius,&esca uniuersoru inea,vt habetur in Daniele. . Secundo comparatur lapidi pretioso. v irtus enim quae est in viro iusto, facit eum prevalere multis peccatoribus nam dicitur:Melior en unus timens Deum, Et
qua mille filii impij. De hoe lapide pretioso dicitur:
Otia si lapidis virtus probatio erit in eis silicet ope tibus bonis: tame hodie multii vilipenditur,in t tum, quod si esset venalis, a paucis emeretur. Sicut gallus, qui inuenit in stoequilinio margarita,& granu putri-du,inspecta margarita, elegit granum pultadum : sic homo mundanus spreta virtute,appetu bonum lcm porale transitorium. Et ratio est, quate vilipenditur virtus, quia nescit homo pretium eius . vi dicitur in p. VII. - p. UIM.
osT tractatum de praeceptis,&consiliis dicendum est Ue vittutibus, donis, beati tudinibus & stoctibus. Ista quatuor sentquaedam speei alia ineentida ad operandum diuina praecepta, Je consilia Euangelica. Diste-zunt autem ista quatuor per hunc modu, quia viri tes faciunt operati tecte dona Dei ut operati fideliter, ν& faciliter expedire: beatitudines facilit operari petim D Iob. Et propter hoe dieit.SaluatorrNe mittatis maL
: fructus faei ut opetati delectabiliter, sta deliriose.
Et nota, quod eirtutes simi septem, scilicet quatuor Cardinales, di tres Tlleologicae. Theologicae sunt fides, es,& eharitas.Cardinales sunt,prudentia, fortitudo, temperantia, & iustitia. Differunt autem, quia Tlleologicae habent Deum, vel bonum increatum pro fine,vel pro obiecto. Virtutes Cardinales habent bonum erratum pro obiecto. Praeterea virtutes Theologicae respiciunt magis vitam eontemplativam, de ordinant hominem ad Deum.Cardinales vero pertinent ad vitam activam,& Ordinant hominem ad proximu,& ideo illae dieunt ut Theologio, id est . diuinae, theos , quod est Deus, & logos quod est sermo, quia
garitas ante porcos,id eMaomines immundos ac mu . danos, quia plus volunt fur fiat cainalis, & immundae delectationis, quam margaritas gratiae, vel virtutis. Tertio comparat ut paradiso tam e lesti, quam te restri. Tenestri,comparatur in tribus, scilicet insitus eminentia n fructus opulentia, de in fontis affluentia. Est enim nimo paraditus locus altissimus, ita, quod aquae dii insit, usque ad illum locum non peruenerunt: si e viti telisios vel virtuosi, vitam habent eminetem, instar paradis, ita quod nunquam sibmerguntur diluuio peccati. Unde dicit Sapiens in persona viri iusti Exaltasti sum tetram habitationem meam.Est secun ses i. . do paradisus locns fruetibus opulentus:producit enim principaliter sunt ad Deum : seu Cardinales dicuntur D omne lignum pulchrum visu, de ad vescendum suave,
, CR dine , in quo vetiitur ostium, quia principaliter eis a. - - - - Φ. - - Ο - 1-
respicium vitam activam. quae tota est mobilis super Cardinales virtutes. Unde tres virtutes Theologicae pertinent ad Mariam quae intendit circa unum,id est. circa bonum inereatum, quod non aufertur ab ea,nec mutator: quatuor vero Cardinales pertinent ad Martham, quae intendit circa multa, Se turbatur erga plurima, ilicet bona. sunt vero loca scripturae,ubi reperiuntur viri utes,dona,beatitudines seu se virtutes Theologicae ponuntur,inxta illud: Nitne autε manent,fides, sex,ctaritas,tria haec. Quatuor vero viris tutes Cardinales ponuntur secundiim illud: Sobrietatem, prudentiam,iustitiam,& sotritudinem:quibus ni ut diei tui in senes. Sie Wir histas vel viriuocis, ne Geu. i. blignum puli tirum vi tu producit,pet honestam e fationem: ad vesrendum suave,pet bonam operatio di internam deuotionem. Vnde dieitur in persona viri virtuosi Flores mei fiuctus honoris te honestatis. Est Eeri, enihilominus parasius terrestris lores aquis irriguus: Glan a. bnam dieitur, quod fluuius egrediebat ut de loco voluptatis ad irrigandum paradisum.Qui inde diuiditur inquatuor opita. Paradisi fluuius virtus est vel gratia, quia de sonte diuinitatis oritur. Quatuot capita simi, quatuor principales virtutes,vel cardinales,quae agi tia derivistur, scilicet iustitia, temperantia, pruden 1a,& sortitudo. Iustitia habet locum in rebus certis,non
hil utilius est in hae vita hominibus fimna vero spl. Π enim potest esse iustitia, vel iusta sententia,nisi inrebus
ritu, stam sant septem, sestiret donum sapientiae,
tellectus,consilij.sortitudinis,pietatis,stientiae, fle d num timoris. Ista autem dona ponuntur iuxta illud: Et requiescet super eum spiritus sapientiae Se intellectus, spiritus fortitudinis, & eonsilii, si 'laus silentiae& pietatis, & teplebit eum spiritus th totis Domini. Beatitudines autem sunt octo, scilicet paupertas, miratas,vel mansuetudo,luctus,esuties misericordia u- ditia eordis,pax,& iustitia. Istae ponuntur in Matthaeo. pti ictu, spiritus sancti sunt duodecim, scilicet charim , gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fid s. modestia,continentia,& castitas. isti ponuntur ad Galata . certis: prudentia habet loeum in dubiis: temperantia habet locu in prospeiis: Se sortitudo in aduerus Coin- paratur autem virtus paradiso uesti in quatuor, est enim paradisus coelestis habitatio Dei locus gaudis,locus lueis,3e locus ordinati amoris. lis est antina viri iusti de virtuost na ibi est habitatio diuinae gratiae ibi est ea lima honae conseientiae,ibi est lux veriraris, ibi est amoreharitatis.ve tali paradiso dicit ut tot ditia sicut g Iparadisus in benedictionibus. E couerso anima pere
rotis non dieitur paradisias,sed potius infrenos: habetenm quatuor mala opposita bonis sopia dietis. Is enim est habitatio. non Dei sed damonum: ipsa namque loco gaudij habet remorsum eoscientiae:loeo binis liabet
333쪽
habet tenebras ignorantiae: loco amoris ordinati, EM A regis est anima fidelis,e M tot gloria est de interioritat ignem eo opiscent . Vnde de tali inferno dici- possessiotae virtutis. Isa. 1 f. d tiir: Quia non inses nus confitebitur tibi,id est,aninia peceatoris, quae est quasi locus inset lis. Item virtus vel gratia taparatur aliis tribus,scilicet signo vel chara ti, pretio vel pignori, oleo vel unctioni. virtus enim est signu,vel charactir praedestin tionis.Sicut enim pastor signat oues signo,quo distinguis oves proprias ab extraneis: sic Deus,qui est pastor animarum nostrarum, ut habetur in Ioanne, ponit in
ovibus suis signum gratiae de virtutis, quo distinguit oues ab hoedis. De hoc signo dicitur: Nolite contristare S pilitum sanctum Dei, in quo signati estis in die
redemptionis, scillaei gratiae, virtutis, & veritatis. si .m, qui , . E i debemus considerare quatuor signa,qvibus et D ι eie , ctos suos signat Deus.Est enim virtus pignus vel pre- suos figirat. tium saluationis. Sicut enim qui habet pretium,rein potest emere,& sicut qui habet artham vel pignus sufficiensamus est de solutione: sic qui habet virtutem, vel gratiam .gratuiri sc curus est de aetetna saluatione.
h. . ι De hoe pignore habetur: Signati estis spiritu promis. sonis sancto,scillaei gratiae,qui est pignus haereditares
nostrae. Eit nihilominus virtus graruita vinio regalis promotionis. Sicut enim Reges, qui promouentur &ad regna terrena unguntur:se Deus electos suos ungit unctione gratiae ad obtinenda regna coelestia, & tet-t. Io . .e rena. De hae unctione dicitur: vuctionem habetis 1
sua , de nostis Oinnia. Nota quod electi qui habent unctiones virtutis .vel gratiae,Aeges debui dici triplici
C axitas est dilectio, qua diligit ut Deus propter
se, & proximus propter Deum,vel in Deo,ut ii betur in libro tertio lententiatum. De charitate nota specialiter tria, scilicet eius typum figuralem , eius actum virtualem, eius fructum finalem. Circa primum selenduin,quod multiplex est typus Charitas
vel fistularii charitas comparatur Primo enim com paratur auro probato, ferro 3gnito, & Vin Conditor ostenditiit in Nam sicut aurum in valore excedit omnia metalla siera eliaritas excedit omnes virtutes, de omnia bona Opera. Maior amem horum est charitas. De hoc autem VI. I. Cori r 3. ἐpletioso dicitur: Suadeo tibi emere aurum ignitum probatum, ut locuples fias. Charitas autem est sicut
ferrum ignitum, quod est molle de ductile, stigidum
vero durum de rebelle: sic anima sine eharitate est dura de rebellis per malitiam, ignita vero charitate, est ductilis per obedientiam , & mollis per misericordiam. Unde etalitas de eorde lapideo, Leitcor earneum, id est,talce, de pium,ut dicitur in Ezecb. Charitas nihilominus est ueut vinum eonditum,quod dicitur ri ctar: nam vinum nectaricum vel eo tum est dulce. acutum,& sotte. In in tribus,quae habet vinum eodN di I xum innsitur triplex modus diligendi Deum. Diligen- ratiotae,ium quia Deus regnat in eis per gratiam, tum C dus est enim sortiter, prudentcr, & pers exapiti, uxquia futuri iam teges per gloriam: tum quia eis in dicit Bern. In hoc autem excedit charitas vinum,qua- cai. tumcunque dulce vel conditum:quia charitu est adeo doleis, quod omne amarum dulcescit cum vinci chari- . tatis: hoc est vinum,de quo dicitur: Dabo tibi poculura vino condito. Deus enim potat animam condito vi , no charitatis, & inebriat e1 nectare sui dulcis amoris Item charitas comparatur aliis tribus,scilicet aui prae dam rapienti,naui in mari nauiganti, Be motii carnem perimenti: Charitas enim in sicut auis generosi,qua
uiuit de praeda sicut accipiter, & saleo, & aquila. Istae
namque aues nobiles, vix vel nunquam tangunt terram, nisi quando rapi ut praedam: sie homines chati ta- rem habentes, bona ista transitoria non tangunt, vel hoc mundo scruiunt omnia per o clientiam. Omnia r. imque eis cooperantiat in bonum, scilicet tam bona, quam aduersa, vel peruersa, ut dicit Apostolus. Item virtus vel gratia tribus aliis c 5palatur,scillera amisturae sott i, praebendae nobili,& optimae possessi 1ι i. vit tutis enim est armatura tam sortis, quia omnia vincit, Senu quam vincitus vel superatur. Homo autesitae vii tutexit sicut homo inermis in medio hostium tuorum, id est, ii ter pio crare aduersa,&ab utrisque laeditur,di seperatur: nam ipsum decipiunt prospera de . duerla. propter quod monet Apostolus, dic exinduata vir arma laeis, id est,arma virtutis,ut dicit Glo V it-
tua est praebenda nobilis, quod patet ex duobus,scili--terrena pe asse m, nisi quaerendo solummodo sine cet ex parte dantium, de in parte recipientium, seu ex V plicem victum. In quotum person dicit Apostolos: i.
parte dantis de ex parte recipiemisSicut cnim Papa oealii pia lati consueuerunt fibi retinere collatione pin-gxi cm.vel praebendam nobilem vel nobilium: ita Deus collationem huius nobilis praebendae, scilicet vitioris vel glatiae retinuit ad manum sua,iuxta illud: Gratiam de gloriam dabit Dominus: nullus enim alius habet duas praebendas conferre. Ex parte reeipictis patet nobilitas huius nobilis pia rendae, quia praebendae viuu-tis vel gratiae,nunqua conserunt ut nisi amicis de elia. ris. Alia namque bona naturalia & temporalia, quasi viles praebendae vel communes, dantur indifferenter
x vi inimieis de amieis. Vnde diest August de eluitare Deu
abundant plus in talibus i Dimici quam mi .
smus.Sicut etiam aquilam nulla auis esugil,se ebaritatem nullum bona opus euadit .Hpe est aquila grandis magnarum alarum, de qua dicitur in EZecniele. EOA..1 .a
Alae eius sunt dum, scillaei dilectio Dei Ze proximi
Charitas etia est sicut nauis maris.Nam scut illa noti vadit, nisi quo ducit eam flatus venti: sic qui habet charitatem nauigando per mare huius mundi, solum ducitur flatu Spiritus sancti, sieut illa coelestia animalia,de quibus dicitur, quod ubi erat ampetus spiri s. i. eilluc gradiebantur. Hare: est nauis de qua dicitur.Facta He.. 3 t. best quasi nauis institoris .id est,mercatotis,ut dicit Papias. Chaiatas nihilominus est sicut mors,ut dieitur: ci dest, peccatores.qtiam iusti. Et nihilominus virtus E Fortis est vi mors dilectio. Nam si eut mors perimit vel gratia quasi possessio optima. sieut enim bene se. der possessio, quae est prope ciuitatem, melius,quae est
iuxta muros ciuitatis, sed optime quae est intra mutor,
propter securitatem clausurae,vel habitationis: sic pet. Optime sedet virtus, quae est in secreto eordis. Undenariat Seneca de quodam Philosopho quod uxore capta de liberis cuin lus ex incendio sisses,interrogatus 1 Trranno,quid amisisses Nihil quit,pei didi:
ain bona mea mecum sunt. Bona namque interiora,
scut sunt virtutes vel gratia, non possiam auferri, ut vulgo dicitur, nee vento, nec gelu, & ideo dicitur in
Psalmo: Omnis gloria eius filiae regis ab intus. Filiae
carnem,sic charitas carnalitate Et sicut mors aufert
sensum mortuo,sieeliaritas facit hominem inscii sibilem mundo.Et sicut mors iacit ut puluis,id est corpus reuertatur in terram suam, δέ spiritus redeat ad D minum suum, qui fecit illum, ut dicitur in Eceles sic EcH.ti. . a charitas facit cosiderare propriae carnis fragilitatem, 5e facit desiderare sempiternam si ritus felicitatem. Item nota, quod charitas tribus aliis toparatur. Est enim charitas simi suius bene tortus, sicut canis bene doctus,& seut later talineoctus. Chalitas reparatur sunt bene torto. Namaicut funis bene tortus,est valde
sotti :sie eliaritas ea indi lubilis,quia dicis Apostol,
334쪽
Titulus V. De VirtutibUS,&C. 3 II
Hom. g r Quis nos separabit charitate Dei 'quasi dicat, nihil. non habet charitatis tunicam, non venit ad coenam
Et charitas fortior est omni fune, no est enim aliquis alius ianis,quem no valeat rumpere ignis,uel gladius: charitas aute nunquam potest rumpi, nec igne tribulationis, nec gladio mortis. Iste funis charitatis indi- sibi ubilis coponitur ex tribus funiculis, scilicet de eorde puro,& conseientia bona, fide non ut dicitur ad Timoth.Hic est enim ille laniculus triplex,quidi melle civi pitur,vidicitur in EcclesCharitas etiam comparatur cani bene docto ad venatione.Sicut enimc anis sequens prςdam,no sentit spinam: sic qui ctatitatem habet, Se sentit Odore paradisi quasi non senti spinam, id est tribulationem huius mundi. In personatalis potest diei illudPtouerbiorum verberauer ut me, sed non dolui:traxerunt me,&ego non sensi.Comparatur nihil ominus lateri bene cocto.Sicut enim latet bene coetus,sacit selidum sandamentum,&s male sit coctiis, facit ruinosim:sie homo betae coetiis Det chaiaritatis incendium habet optimum M virtuosium fun-0bes. s. c damentum .de quo dicit Apostolus:In charitate radi-eati Se funditi Sed later male coctus, id est. homo tepidus,& charitatis modica: cito dissoluitur,dcconuertitur in lutu earnalis eoi cupiscentiaeetales lateres m
te cocti sunt lateres AEgypti , qui sola palea dicunt ut este cocti, vi legitur in Exodo. Ite charitas aliis tribus comparatur, scilicet arbori
vel ligno, eri vel iugo, glutino vel cimeto.Charitas enim est sicut alboc vel lignu seu osumcin quo pendent fructus pietatis,flores honestatis, folia veritatis.
aeterna Et nota, quod charitas dicitur vestis nuptialis, quia tegit turpitudine peccatorii, quia protegit a stigore tentataouum,quia ornat munere donorumciuxta
illud: Astilii Regina , dextris tuis in vestitu deaurato, pr. ιdcc.Quia in malitia satiati sunt vidit hominen, id est, '
totam ccitum malorum. non vestitum veste nuptiali, id est, fidem non habentem, siue charitatem. Charitatis Et nota. quod vestis charitatis , quatuor praecipue vestis. coin i endatur, a quibus consueuit commendati vestis nuptialis, scilicet ab artificio, a materia,, colore istagi 2ti Commendatur ergo vestis eliaritatis ab attificio,qixia magno studio componit ut aino,iuxta illud:
Annuciate inter gentes studia eius. Haee enim sum stu--γ .ri dia diuina,vi e5ponat in nobis charitatis indumeta. D Comendatur etia hare vestis a materia.Na aliae vestes sunt vel de velletibus animalia ut vestis lanea:vel de corticibus herbatum,ut vestis linea: vel de viseetibus vermium, ut vestis is lea. Vestis aute charitatis fit ex
gratia Spiritus sancti Se de visceribus Christi. Vnde signanter dieit Apostolus. Induimini Dominu Iesum Christu.Comendatur aute haee vestis, colore. Est au--i, die duplex color hii ius vestis,scilicet bissinus, & pur pureus si sicut rubos colot,optime sedet supet byssinu .vel candidu:se chalitas optime stat supet homine
castu.Vnde dicitur:Byssus& purpura indumentu eius. Pisu. 3 t. e Commendatur aute hae vestis a Dagrantia iuxta illud. or vestimentorum tuorum, sicut Mot thuris,&Cam 4. eideo qui potiat hane vestem meretur benedictionem, Et sient de arbore resecantur tamusculi, ut arbor me- C sicut lacob. Vnde dicitur:Statim. vi Isaae sensit uesti. lius crescat de proficia se tesxadi sui amores in di- nati, ut amorini fortius inualescat.Unde bonus agricola vel hortulanus, purgat palmite serente seu bim, ut fructu plus assetat,ut habetur in Ioa Charitas etiaest scut onus leue,& iugum suave. Est enim omis leue& allevians, Leut in auibus ala ac sicut in equis quadriga.Nain sicut auis cum onere alatu volat velocius,& equus cum onere quadriget portat duplum facilius: sc onus munite mi ,& tribulationis facilius est. de petito plum portatur, cum alleluiatur in onere charitatis.
I pia enim est iugum suaue: & eausa huius suauitatis est,quia Christus in Cruce subiit illud iustu, & adhue sub eo vult esse nobiscum. Vnde ipsa portat quasi to rum pondus, vel maiorem partem ponderis, & ideo - Ini.Vna est de bysso, alia de purpura .lii indum&o eius
iuentorum eius fragrantiam benedices ait: Ecce odor
filii mei, sieutodat agri pleni Charitas paties est, nigna est,non aemulatur, non agit perpera .non inflatur,
non est ambitiosa non quaerit quae tua sunt, non it titatur, non cogitat malum non gaudet se per iniquitate, congaudet autem vetitati. Omnia sineri, omnia credit, omnia spetat, omnia sustinet. Charitas nunquam excidit,ut dieit Apostolus. I. in . Iι. bItem vestis charitatis habet duas petias, quatuor
sagittas,& sexdecim fimbrias vel et epaLEst enim partita seut tunica nobilis domicelli,duq pet eius sunt dilectio Dei Se proximi.In parte dextera est petia dilectionis Dei:in parie sinistra,est petia dilectionis proxu
non est initum si iugum e haritatis est suave. Propter quod dicitur: Iugum enim meum suave est, de onus meum leue. Charitas nillilominus est scut glutinum, vel caementum, Nam sicut glutino iunguntur asseres. vel caemento lapides, se charitate viaiutur fideles Hoc
glutino vel bitumine linita fuit specialiter area Noe, ut habetur in Genesi: unde si arca Ecclesiae non unit tur virtute huius glutinis,esset in periculo submergEdi. Hoc enim virtuo caemento uniunt ut lapides in
spirituali aedificioin eum isto caemento fit murus Ee-elesae fortissimus sine quo esset Ecclesia quasi acerum lapidum inuinae propinquus, sicut dicitur: Hierusalem
item chalitas eleganterie proprie tribus aliis comparatur, scilicet sonii naturali,vesti nuptiali, igni virtuali. Charitas quidem est sicut sons naturalis. Sicut enim aqua fontis naturalis in hieme est calidaeta ch ritas se tuet in tribulatione.Et taut aqua fontis est seu
gida,vel frigescit interius, cum calor inualescit exterius:sic etiam interius tepescit amor Dei, uiualescit exterius amor mundi.De hac aqua sontis mutant dicitur : Omni qui bibetit ex aqua hae, stiet iter ii quia i vulgo dieitur,talis aqua inflat & non satiatdita de aqua sontis diuini, dieitui ibidem Aqua qua ego dabo, fiet in eo sons aquae salientis in vita aeterna Charitas enis est simi vestis nuptialis, de qua habetur, quod ille qui ea earuit,suit eiectus de nuptiis: sic qui quatuor sagittae ponuntur, iuxta illud: Diliges mi. .
num Deu tuum ex toto corde e. Sexdecim fimbriae
vel crepae ponuntur sicut septa dictum est , Charitas
Chalitas eomparatur igni in decem.Na primo ignis . .
est virtuosior omnibus elementis:sc inter omnes vir- ibis eo. tutes emeaeior est virtus charitatis.Vnde dicitur:Iγε iii ut veni mittere in terram.in hoc autem charitas excellit Lue. 1 a. figi , quia aqua extinguit ignem naturalem: sed aquae multae n6 poterant extinguere chalitatem, ut dicitur in Canticis. Seeundo ignis ardet de lucet:se charitas cari, in homine ardet pet affectum,&lumi per exemplum, sicut Ioanes Baptista de quo diciturillae enim erat iiD Das. F. f .cerna ardem 5e lucens. Tettio ignis stigidum serrum E acceiulit, de etiam carbonem extinctum: te incendium charitatis expellit ab homine gelu auaritiae, & etiam mortem culpae, Se sarit vivere sicut carbonem extimchum, ut dicitur Transsati sumus de morte ad vitam, iquoniam diligimus stat testimatio ignis i inerat sevistus de incendium charitatis redigit hominem in einerem humilitatis.Unde dicebat Abraam: Loquar ad Diu i et a Deum meum, cum sim puluis de cinis. Quinto ignis
semper tedit sursim: sectaritas facit ascedere sursum ;ὸ vella cretu per desiderium. Unde dicebat Apostolus: Cupio dissolui.&esseeu Christo. Sexto ignis semper
in motu: se charitas semper est in aliquo bono Nam sicut dieit Giegotius: Amor Dei numquam est Lotiosus.
335쪽
habet tenebras ignotantiae: loco amoris ordinati,h, A regis est anima fidelis, tua tora gloria est de interioribet ignem eo opiscentiae. Vnde de tali inserno dies- pos legione virtutis. ID. 33. δ tur: Quia non infernus confitebitur tibi. id es intuma peccatoris, quae eth quasi loeus infernalis. Item virtus vel gratiae5parat ut aliis tribus,scilicet signo vel Horaruri, pretio vel pignoti, oleo vel un-etioni. Virtus enim est signu,vel character praedestin tionis Sicut enim pastor signat oues signo,quo distinguis oves proprias ab extraneis: sic Deus,qui est pastot
a. io. animarum nosis ruin, ut habetur in Ioanne, ponit in
ovibus suis signum gratiae Ze virtutis, quo distinguit Ephos 4. ciues ab hadis. De hoc signo dieitur: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die
redemptionis, scilicet gratiar, virtutis,& veritatis. si ia oui is E debemus Considerate quatuor signa,qibus et Deus electosaos suos signat Deus.Ei enim virtus pignus vel pre- suos signat. tium saluationis. Sicut enim qui habet pretiam,rem potest emere,oe sicut qui habet arrham vel pignus se ficien certus est de solutione: sic qui habet virtutem, ves gratiam.gruuiti. securus est de aeterna saluatione.
Eth s. i. De hoc pignore habetur: Signati estis spiritu promissio ius sancto,sHlieri gratiae,qui est pignus haereditatis
nihilominus virtus gratuita unctio regalis promotionis. Sicut enim Reges, qui promouentur &ad regna terrena unguntur:sie Deus electos suos ungit unctione gratiae ad obtinenda regna coelestia, de teri. DAE L.e rena. De hae unctione dicitur: Voctionem habetis,
sancto,&nostis omnia. Nota quod elect qui habent unctiones virtutis,vel gratiae,Reges debet dici ttiplici
De Charitate. Garitas est dilectio, qua diligitur Deus propter Muso. Iris.
se, & proximus propter Deum, vel in Deo,ut ha- 1 7 betur in libro tertio sententiatum. De eharitate nota, specialiter tria, scilicet eius typum figuralem , eius a Min vitiualem, eius fluctum finalem. Citea primum sciendum, quod multiplex est typus Chuiras
vel figura,chicharitas comparatur Pilino enim comparatur auro probato, ferro igni Io ,& viri Condito in Italia i Nam scut autum in valore exoedit omnia metalla: sie' ςharitas excedit omnes virtutes,de omnia bona Opera Maior amem horum est charitas De hoc autem aur. 1. Cis. t 3. 4pletioso dieitur:Suadeo tibi emere aurum ignitum de Atoc,
probatum, ut locuples fias. Charitas autem est Mutferrum ignitum, quod est molle de ductile, frigidum vero durum de rebelle: sie anima,sneehuitate est dura de rebellis per malitiam, ignita urio maritate, est ductilis per obedientiam , & mollis per misericordiam. Unde eliaritas de einde lapideo, facit cor carneum, id est,desee,3c pium,ut sicitur in Ezech. Charitas m-hilomurus est saeut vinum conditum,quod dicitur nectare nam vinum nectaricum ves eonditum est dulce, acutum,& sorte. In tribus, quae habet vinum codi-
xum innyitur triplex iriodus diligendi Deum. Diligen- ratione.tum quia Deus regnat in eis per grai gum C dus est enim sortiter, prudentci, & perime anter, uxquia futuri sunt reges per gloriam: tum quia eis in hoc mando seruiunt omnia per obedientiam. Omnia namque eis cooperantur in bonum, scilicet tam bona, quam aduersa, ves peruersa, ut dicit Apostolus. Item virtus ves gratia tribus aliis c6patatur, scilicet armaturae sorti,praebendae nobili,& optimae possesso-nLVit tutis enim est armatura tam sortis, quod omnia vincit,& nuquam vincitur vel seperatur. Homo autesne vii tote,est scut homo inermis in medio hostium suorum,id est,inter prospera& aduer ab viri 'ue laeditur,& siperatur: nam ipsum decipiunt prospera Maduersa propter quod monet Apostolo ς, dicen induamur arma lucis ad est,arma virtutis, vi dicii Gloc vir-
dicit Bern. In hoe autem excedit charitas vinum,qua--Caintumcunque dulce vel conditum: quia charetra est adeost .io . duleis, quod omne amarum dulcescit cum vino charitatis: hoc est vinum,de quo dicitur: Dabo tibi poculuex vino condito. Deus enim potat animam conὼto viano charitatis, de inebriat ea nectare sui dulcis amoris Item charitas comparatur aliis tribus,scilicet aui prae dam rapienti, naui in mari nauiganti, & morti carnem perimenti: Charitas enim est sicut auis generosi,quae
vivit de praeda sicut accipitet, & saleo, di aquila. istae
namque aues nobiles, vix ves nunquam tangunt terram,nisi quando rapi ut praedam: sie homines charitatem habentes, bona ista trans toria non tangunt, vel
tus est praebenda nisi lis, quod patet ex duobus, scili--terrena assectum, nisi qMetendo solummodo simcet ex parte dantium, & ex parte recipientium, seu ex V plicem victum. in quorum persona dieit Apostolus:
parte dantis de ex parte recipientis.Sicut cnim Papa &alij praelati consueuerunt mi retinere collatione pinguem.vel praebendam nobilem ves nobilium: ita Deus collationem huius nobilis praebendae,scilicet virtutis vel gratiae retinuit ad manum sua Lixta illud:Gratiam M. & otiain dabit Dominus: nullus enim alius habet
duas praebendas conserte.Ex parte recipietis patet nobilitas huius nobilis pi aebendae,qtii a praebenda vi xis vel gratiae nunqua conseruntur nisi amicis & eharis. Alia namque bon naturalia dc temporalia, quasi viles praebendae vel communes, dant ut indifferentet suo. n. . de inina ieis& amicis. Vnde dicit August de ei ditate Deit
Interdum abundam plus in talibus inimici quam amici,id est,peceatores,qtiam iusti. Et nihilominus virtus ves gratia quasi possessio optima. Sicut enim bene sedet possessio, quae est prope ciuitatem, melius,quae est
iuxta muros ciuitatis,sed optime quae est intra muros, propter securitatem clausulae,vel habitationis:sic pero Optime sedet virtus, quae est in secreto cordis. Vnde narrat Seneca de quolam Philosopho,quod uxore e pra & libetis,cum solus ex incendio euasiset,interro.
gatus a Tyranno quid amisisses Nihil,inquit, perdidi:
main bona mea mecum sunt. Bona namque interiora,
evi fiant virtutes vel gratia, non possunt auferri, ut vulgo dicitur, nec vento, nec gelu, de ideo dicitur icisalmo: omnis gloria eius filiae regis in intus. Fili plicem victum. in quorum persona dicit Apostolus: i-
Habentes alimenta, & quibus tegamur, his contentismus.Sicut etiam aquilam nulla auis inugit,sie chariatatem nullum bonu opus euadit.H ee est aquila grandis magnarum alarum , de qua dicitur in EZechiele. ELMLi .a
Alae eius sunt duae, scillaei dilectio Dei Se proximi,
Chalitas etia est sicut nauis malis.Nam scut illa non vadit, nisi quo ducit eam satus venti: sic qui habet chalitatem nauigando per mare huius mundi, solum ducitur statu Spiritus sancti,sieut illa ecclestia animalia,de quibus dicitor, quod Vbi erat impetus spiritus, , illuc gradiebantur.Haec est nauis de qua dicitur.Facta Preti 1 t. best quasi nauis institoris, id est,mercatoris,ut dicit Papias. Charitas nihilominus est sivit mors,ut dieitur: E Fottis est ut mors dilectio. Nam sicut mors perimit
carnem,se charitas carnalitate Et sicut mors aufert sensum mortuo,sic Hiaritas, facit honunem in sit sibilem mundo. Et sicut mors facit , t puluis,id est orpus I uertat tu in terram suam, & spiritus redeat ad Dominum situm, qui fecit illum, ut dieitur in Eccles sic EιιLii. stellatitas facit eos ierare propriae carnis fragilitatem, di facit desidetate seiupiternam si ritus felicitatem. Item nota, quod charitas tribus aliis eo paratur. Est enim charitas se ut ianis bene istius, sicut canis bene doctas,& sicut later bene coctus. Charitas co paratar uni bene torto. Nam sicut funis bene tortus, est valle
Ottis: sic chatitet; est inditalubilis, quia dieit Apostol,
336쪽
Titulus V. De Virtutibus, δ C. 3 I I
Quis nos separabit a invitate Deuquasi dicat, nihil in non habet charitatis tunicam, non venit ad coenam Et charitas sortior eis omni fune, no est enim aliquis alius sanis,quem no valeat rumpere u is,vel gladius: charitas aut e lauim iam potest rumpi, nec igne tribulationis, nec gladio mortis. Iste ianis cliaritatis indissolubilis coponitur ex tribus seniculis, scilicet de cor de puro,& conscientia bona fide non vidi etiatur ad Timoth.Hic est enim ille laniculus triplex, qui dissicile riuupitur,ut dicitur in EcclesCharitas etiam comparat ut cani bene docto ad venata u.sicut enimc anis sequens prςdam,no semit spinam:sie qui charitatem habet,& sentit Odore paradisi,quasi non senti spinam,id est tribulationem huius mundi. In personatalis potest diei illud Prouerbioriam: verberauetur me aeterna .Et nota quod charitas dicitur vestis nuptialis. quia tegit turpitudine peccatoru, quia protegit a stigore tentationum,quia ornat munere donoriim, iuxta
illud:Astitit Regina , dextris tuis in vestitu deaurato, pr. ι&e.Quia in malitia satiati sunt, vidit hominent adest.
totum intum malorum non vestitum veste nuptiali,
id est, fidem non habentem, siue charitatem. Ckatiratis Et nota. quod vestis charitatis , quatuor praecipue vestri. com l endatur, a quibus consueuit commendari vestis nuisti alis, scilicet ab artificio, materia o colore i sta-gritia.Commendatur ergo vestis charitatis ab attificio,q ita magno studio componitur aDeo, iuxta illud: Annuciate inter gentes studia eius. Hau enim sunt stu--. sed non dolui:traxerunt me,& ego non sensi. Compa- H dia diuina,vi csi ponat in nobis charitatis indutivit a. rat ut nihil ominus lateri bene cocto. Sicut enim latet'Comendat ut etia hae e vestis 1 materia.Na aliae vestessent ves de velletibus animal tu ut vestis lanea:vel de bene coctus,sacit selidum sandamentum,&si male fit
cocii ς,facit ruinosum:sie homo bene coctus per ch ritatis incendium habet optimum δc virtuo im Lin damentiam .de quo dieit Apostolus: In charitate radicati de fundati Sed later male id est . homo tepidus,& charitatis modicae cito dii luitur, Neconuem titui in lutu camalis eoii eupiscentiae:tales lateres m
te cocti sunt lateres AEgypti , qui sola palea dicuntur este cocti, ut legitur in Exodo. Ite charitas aliis tribus comparatur, scilicet arbori vel ligno .cineri vel iugo, utino vel caemeto.Charitas enim est si eut albot vel lignit fructuosum, in quo pe dent fluctus pietatis,ssores bone statis, solia veritatis. corticibus heibatum, ut vestis linea: vel de vitatibus vermium, ut vestis setiea. Vestis aute eliaritatis fit ex
gratia Spiritus amni,Se de visceribus Christi. Unde signantet dieit Apostolus. Induimini Dominu Iesum
Christu.Comendat ut aute haee vestis a colore Est au- atomi die duplex color hii ius vestis,scilicet byssinus, & pu Pureusat sicut rubeus color,optime sedet supet byssinu,vel candida:sie charitas optime stat super homine
castu.Unde dicitur: Byssus N purpura indumentu eius. Preti. D. e Commendatur aute haec vestis a stagrantia, iuxta illud. or vestimentorum tuorum,scut odor thuris, S: Cam 4. eideo qui potiat hane vestem metetur benedictionem. Et selit de albore resecantur ramusculi, ut arbor me- C sicut lacota unde dieitur:Statim, ut Isaae sensit vestilius crescat de proficiati sie resecadi sui amores in diis nati,ut amor Dei sortius inualescat.Unde bonus agricola vel hortulanus, purgat palmite latente fructum, ut sinctu fas assetat,ut haiatur in Ioa.Charitas etiaest sicut onus latae.& iugum suam. Est enim onus leue& allevians, scut in auibus ala, de sicut in equis quadriga. Nam sicut auis eum onere alaria volat velocius,
de equus cum onere quadriget portat duplum facilius: se onus renitentiς & tribulationis facilius est.&pet duplum portatur, cum alleviatur in Onere charitatis. Ipla enim est iugum silaue: de causa huius se auitatis
est quia Christus in Cture subiit illud iugii, de adhue sub eo vult esse nobi am. Vnde ipse portat quasit
mentorum eius flagrantiam. benedices ait: Eece odor
filii mei. siaut Mot agri pleni Charitas patio est,ianiagna est, non aemulatur,non agit perperi. non inflatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur,non cogitat malum non gaudet se per iniquit re, congaudet autem veritati. Omnia suis ri, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Charitas nunquam excidit, ut dicit Apostolus. I. Cer. Is . .
Item vestis charitatis habet duas petias, quatuot sagittas,& sexdecim fimbrias vel clepas.Est enim partita sicut tunica nobilis domicelli,duq petiς eius sunt dilectio Dei εe proximi.In parte dextera est peti a dii monis Dei:in parte sinistra, est petia dilectionis proxi- tuin pondus, vel maiorem partem ponderis, de ideo r. mi.Vna est de bysso,alia de purpura. ii indumeto eius
C. I -o C. , - quatuor sagittae ponuntur, iuxta illud: Diliges Domi- . num Deu tuum ex toto cordeace. Sexdecim fimia
vel crepae ponunt ut sicut supra dichium est, Charitas
Charitas eomparatur icti in derem.Na primo ignis est virtuosior omnibus elementis:sic intec Omnes Vise i Me oriri tutes estieaeior est virtus charitatis.Vnde dicitur: γε ratur.
veni mittere in terram.In hoc autem charitas excellit Liae. 11. fium,quia aqua extinguit ignem naturalem: s aquae multae nci poterunt extinguere charitatem, ut dicit ut in Canticis. Seeundo ignis ardet de lucet:se charitas Cavia in homine ardet per affectum,&lueet per exemplum, sicut Ioanes Baptista de quo dicitur:Ille enim erat imma. F. f . Item charitas et ganter&proprie tribus aliis com- cerna ardens de lucens. Tertio ignis sti dum serrum aratur,le ilicet sonii naturesi,vesti nuptiali, igni vir- E accendit, de etiam eat bonem extinctum: ineendium
charitatis expellit ab homine gelu auaritiae, Setia mortem eulpae ,& sarit uiuete sicut carbonem extinetiam, vidicitur:Transsati sumus de marte ad vitam, iquoniam diligimus stat res. arto ignis incinerat: se virtus & incendium inaestatis redigit hominem in einerem humilitatis.Vnde dicebat Abraam:Loquar ad i. diniatu meum, eum sim puluis,& cinis. Quinto ignis semper tedit sursum: fiechatitas facit ascedere sursiam a vel ad coetu per desiderium. Vnde dicebat Apostolus: Cupio didia . de esse esi Christo. Sexto ignis temper M. io in motu: sic charitas semper est in aliquo bono a .. - , v an. Nam sicut dieit Gregotius: Amor Dei numquam est mia.
non est mirum si iugum charitatis est suave. Propter quos dicitur : Iugum enim meum suave est, de onus meum leue. Charitas nillilominus est sicut glutinum, vel eaetnentum, Nam sicut glutino iunguntur asseres, vel caemento tapides, sic charitat evntiatur fideles.Hoc glutino vel bitumine linita suit specialiter arca Noe, ut habetur in Genes: unde si area Ecclesiae non unitetur virtute huiu, glutinis .esset in periculo submit di. Hoc enim viriuoso caemento uni unciar lapides in spirituali aedificio,& cum isto ex mento fit murus Ecclesiae sottissimus sine quo esset Eccles a quas aceruus lapidum,ruinae propinquus, sicut dicituriHierusalem
tuali. Charitas quidem est scut sons naturalis. Sicut enim aqua sontis naturalis,in hieme est calida se charitas seruet in tribulatione.Et simi aqua fontis est stia da,vel frigestit interius, eum calor inualescit exterius: se etiam interius tepescit amor Dei, in alescit extet ius amor mundi. hae aqua sontis mutant dicitur : Omni qui bibetit ex aqua hae, sitiet iter ii quia ut vulgo dicitur talis mua inflat de non satiat.Sed de aqua sontis diuini, dieit ut ibidem:Aqua qua ego δε- fel in eo fons aquae lalientis in vita aeterna.Ch titas enita est sicut vestis nuptialis , de qua habetur .
quod illeclivi ea earuit,suit eiectus de nuptiis: sic qui
337쪽
' Len. . . otiosus. peratur enim mavis si est,si autem operari renuciit, ainor non estiseptimo ignis aufert rubiginea ferro:ste charitas igit rubiginem pectati. Vnde dicitur: Deus autem ignis est,uique ad consumptionem
deuorans, si ilicet peccati rubiginem, per suam ignita dilectionemractauo ignis scintillas ei nutit:ce ctari- . tas mente deuotam tantillas coelestiuin desidet totum emittete sacit, sicut legitur in Daniele: vit desideriorum es. Nono ignis facit ollam seruere, dc ollae serueiati non incidunt muscat:sic mens,quae per charitatem feruet,muscas tentationis non timet Diabolus adtemptoptet infestatione tentationum, inter alia nomin ima vocatur Beelzebub,qui interpretatur Deus,vel p xl. b. t et museatu, ut habetur in Luca. Declino ignis fetuat
lampades a mure:mus namque cum lampadem extimctam conspicit ox bibit oleut sed ipsum non audet sugete quamdiu conspicit lampadem ardere : secta ritas ardens in animo, oleum gratiae eustodit , spirita maligno. Hoc oleu volanx prudentes virgines in suis lainpadibus habet civi eu sponta valeant ad nuptias initate, sicut diei tui in Matthaeo.
Fἰdes est virtus, qua ea quae ad iandamentum teli
gio is pertinent,firmiter creduntur, ut habetur insent eiulatu. De file nota specialiter tria, stilicet eius typum speciosem, eius actum virtuosum, &eius fluctum generosum.
Ptimo dico,quod fides habet typum speciosum,vel
figura multiplicem,cui eleganter,vel strenue, vel coningrue comparatur.Et primo comparatur tribus, se ilicet Fide, multi 'xς iampnxi, stellα firmameli,& petrae fundamen comparatiar. Li. Fides quidem est sicut arca tellamenti.Nam dicitur: M. x s. Hopitiatori u no excedis arcam, sed area propitiatorium: sie per fidem,& numqua sine fide habetur propitiatio peccatorum.Fides etiam est sicut stella firmamenti,&praeeipue dicitur steli a maris,quia nauigantibus ostend:t portum gratiae sue salutis. Dicitur et iislalla matutinalis,quia praeuenit iste iustitiae. eu nihilominus stella orietatis,quia ducitReges spirituales,& facit eos Christu adorare, sicut illa de qua scri-Mau. .a bit Matthaeus. Fides etiam est se; petra fundamenti.
Nam sicut a&lificium est solidum, quod est supra petram sundatum,vel locat : siestructura virtutum,&omne spirituale aedificium optime locatur supta fidei
sandamentum. unde dicit Dominus Petro : super hanc petram aedifieabo Ecclesiam meam. Item fides aliis tribus bene & conguae comparatur. Figuratur enim per mundum speculum, per dextrum oculum de per .si iace annulum. Fides namque com parat ut specillo mundo, Quia fimi turris magna in . modico speculo cernitur: se maiestas,& magnitudo
. να .diuina in speculo fidei reptae lentatur. Bene ipsa est speculum sine macula, ut dicitur in libro Sapientiae,
Fides etiam eomparatur oculo dextro.siniit et ciculus est ratio,quae silum de naturalibus iudicat:dexter v ro fides,qua omnia tam naturalia, quam miracula de-
-. terminae de intellectum in obsequium tristi eaptiuat, ut dicit Apostolus. Et simi qui amisit ocissu dextrum,inutilis est ad bella,quia scit eum operit linis tu, de sic nullum habe oculum, quo videat serite vel cauere aduersarium:sie qui non hal et fidem, inutilis est
ad pugnam spiritualem. unde Naas dicit hominibus vel vitis Iabeet Galaad:In hoe seria vobis m foedus,
ut eruam omni u oeulos dextros, ut habetur in librisIAE E. I io interpretatur serpens, vel eoluber,& si.
gnat serpentem antiquum, id est . diabolum,qui niti ut eruere milia dextrum, id est, fidem,ut ad bellum spirituale hominem reddat inutilem. Ipse enim est A comas in se in alis,qui cum eadaueta inuenit, primum
oculum inuadit. Fides ins et comparatur annulo:
quia sicut in subarrhatione sponta annulus in digito
ponitur ad ornationem: sic lades Ornat rationem,quae
per digitii intellicitur,quia discernit, de se a Deo spiritualiter despontatur. Nadicitur:Sponito te biw.. i. Ain fide. Annulus iste argenteus potest dici, eo quod fides instar auenti, luceat per veram cognitionem, &-ic. resonet per perfectam eonfessionem r quia dieit Ap stolus:Corde creditur ad iustitiam, ore autem confessio fit ad salutem. Item fides comparatur aliis tribus, scilicti signo v xillatiaevio militati de radio solatuFides enim est sicut vexillu Regis:Nam sicut vexillum xegis monstrat, B quod Rex est presens in acie maxime ut terreatur hostes: sie fides est signuin, quodRex regum scilicet Deus praesens est in pugna, vel tentatione,ut fugiant dsm nes. Et ideo diei tui: Cui resistite sortes in fide. Sicut me s. aenim vexillum tegis in signum Domini ponitur in a rem urbis: sie fides locatur in arce mentis, id est , in eminentia rationis De hoe vexillati signo dicit utLeuabit Dominus signum in nationes. id est, fidem sub
credentes. Fides etiam est sieut militate leutum. Nam
sicut scutum ponitur ad sini stram partein: se fides Pr
cipue armat hominem contra aduersitatem, Et sicut
seu tu portatur a parte cordis,quod est in sinistra parte hominis: se fides est armatuta mentis. Et sicut stutum est triangulum, ita sides eressit Deum triti m des unum. De scuto dicit Apostolus: In omnibus sementes M seu tum fidei Fides nihilominus est sicut Sol, vel Solis DIU. c. radius. Nam siem Sol videtur selum propriis radiis, non torchiis,vel candelisa sie Deus videtur solum radio fidei,qui solum innititur luci ptimae veritatis, non torelliis, id est, lumine naturalis rationis. Unde dicit r. Ambrosius: In his quae fidei sulitipiscatoribus etesitur, non dialecticis. De hoc lumine,vel radio fidei p. itest intelligi. quod dicitur: Dulce lumen, & delectibile est oeulis videre solem. Tamen nota,quod Sol non videtur in propria tot nisi ab aquilaesiemus non vi. detur in propria essetitia, nisi ab anima valde deuota,
pennis conumplationis eleuata.Item caecus no videt
Solem, sia tamen ciedit vident hiron videt viamin tamen credis cani ducenti nec videt locum profundum. de tame credit baculo tangenti,& tentanti:ita simplices, qui per se sacramenta non vident,videntibus, id est praelatis,& pastoribus suis se eommittere debent. Mut caecus c5inittit se ductori, & sicut ouis committit se pastori. Tamen summum peticulum est, quando ipsi pastores vel ductores eaeei sunt Ae ignorantes,quia dicit veritas: Si caecus caeco dueatum praestet, bosoueam cadunt.
Item fides tribus aliis comparatur,scilicet columnae , sacramentali, aurorae spirituali,& luci primordiali. Fides namque est sicut columna illa, quae praecedebat populum istae lin exitu de Agypto.Nam illa ex parte istaei erat lucida de ex parte Agyptiorum tenebrosa: se fides et edentibus lueet, & infidelibus est obscura: quia ipsi sunt rebelles lumini, vi dieitur in Iob. Fides
E etiam est sicut aurora.Nam sicut illa est exosa latroni-hus: se fides odiosa est daemonibus, qui sunt latrones animarum.De ipsis enim dicituriSi subito apparuetit Ibis
aurora, arbitrantur umbram mortis:Fides autem nihilominus est sicut lux primo creata. Nam sicut illa primum opus in maiori mundo: sic fides prima virtus in minori mundo,hoc est in eoide humano: de ideo eumst primogenita, specialiter benedici meretur, sieut antiqui primogenita benedicebat. Vnde dicitur de taliabus: Qui ex fide sunt benedicetur eum fideli Ablaam.
Item nota, quod fides ad hoc, quod sit commendabilis, debet habere tria, scilicet veridieam consessione, magnificam de Itomi Iccatholicam probationem. Primo
338쪽
Titulus V. De virtutibUS, &C. R IR
Ptimo ergo fides debet habere veridica eonfessionem A nitatem Fili j.Et nota quod specialiter Christus dieitur
scilicet,ut verum dicat, ne aliud dicat, aliud eredat, aliter vivat. Vt scilicet fides sit viva no mortua:vera non ficta. Res enim mortua,proprie non est res, nisi aequi-uora: sieut homo mortuus non est homo. Res etiamscta non est proprie dicenda res, sicut leo piebas, non est leo vetus,nee denarius falsus,ileut ille qui est de aurichaleo, qui debet esse de auro, no est vetus denarius,
tales sunt talli, de ficti Christiani, de quibus dieitur,
Confitentur se nosse Deum, factis auton negant. Tales sunt si eut chii natra,quae est res tantii ficta,& tanaen nihil est in rerum natura. Fides veridicaeli,quae verum
dicit, se vivendo sicut et edit, sic credendo, iicut dicit. Dominus noster,quia proprie dominatur nobis duplici iure, scilicet tute creationis, quia nos creauit de fecit:& iure redeinptionis, quia nos magno pretio,scilicet sanguine suo rescinit, ut ait Apostolus: Empti enim estis pretio magno. Iacobus maior dixit: concepim est de Spiritus -- 'Io,natus ex Maria κιτιne. Iste atticulus est primu si qui pertinet ad humanitatem. Et nota, quod Maria mater Dei caruit in conceptione culpa.Et ideo dicit ut
Christus de Spiritu sancto conreptus, quia sine culpa suit,quod Spiritus sanctus seeit in natiuitate Filii .Catuit etiam poena. Et Ideo dicitur Christus de vir sine Talis est moneta vera ad emendum paraditum & vera n natus quia nullam poenam sensit, nec damnum susti arbor, & generosa ad producendum frondes diuinae D nuit: quia virgo peperit, & post partum virgo pe mansit. Et in hoe Christus dedit exemplum filiis ot n. dilectionis , folia saluti fetae consessionis, flores honestae eonuersationis, de fructus bonae operationis.
seeundo debet habere deuotionem magnificam se est notandum,quod fides ostenditur elle magnifica in tribus. Ptimo ut in solo Deo confidat etiam si naturalis ratio eontradicat.Talem fidem habuit Abraha, qui vetulus de vetula & sterili,contra omnem rationE ere. didit Deo promittenti, quod habet et seinen , in quo benedicetentur omnes gentes, ut dicitur : Credilit Abraham Deo,& reputatum est ei ad iustitiam.Talem fidem non habuit Thonias, qui noluit credere , quod
heriis. Cluistus resurrerisset i mortuis iii oeulis videret de manibus conite staret. Tales t im illi,qui nolunt cie.
nibus, ut nullum damnum nutricibus, vel progenitoribus tuis in scirent. Ioanes dixit: Pontio Pilato crucifixi .mor- tum c sepulim .iste articulus pertinet ad hurnanitate. Et nota quatuor in hoc articulo,pto quibus,& in quibus, non solum grati esse debemus Reue piori nostro, sed etiam specialiter, in his quatuor i plumi initari. Christus enim est pallus, ut nos patiamur, cilicet habendo pati etiam in aduersitatibus. & trabitat. nibus nostris. Christus etiam crucifixus est, ut nos per poenitentiam crucifigamus carnem nostiam, cum vitiis,
concupiscemiis.Christus etiam mortuus est,scilicet iii 'V 'ρ dere vel mutuate, nisi sub bono pignore De tali modi- C cruce, ut in cruce poenitentiae, usque ad mort perca fide dicit Gres. Fides non habet metitum. tui hu- seuetemus. Cliti stus nihilominus senuit
ca fide dicit Greg. Fides non habet metitum, tui hii mana ratio prae t expetimentum. Secundo fides est magna, si in aduertitate non deliciat, sed tunc plus inualeseat, de qua dicit Saluator: Si habuetitis fidem,sicut gramam sinapis aec Granum sinapis quanto plus teritur,tanto sortitis viget: talis fuit fides Martyru, qui
per fidem viceriit regna. ludibria,verbera n super vin cula,1c carceres. De hae file dicitur: Haee est victoria, quae vincit mundam. fides .estra. Talem fidem no h buit Petrias qui videns ventum validii titiauit, de statim veritus suit. cui dixit Saluator: Modicae fidei,quate dubitastir Sie multi in fi telas ventum validum tri lationis videtes.statim titubant,& mergunt ut in mari tentationis, vel desperationis quod est mare mortuum an quo nihil potest vivere. Tertio fides est magna,sibo- Ille eu quartus atticulas . perimo propter dilationem,petere non desistat,quousque Et nota quod Christus relut rexit tertia die, ut nos , seuetemus. Cliti stus nihilominus sepultus est, ut nos terram nostrae mortalitatis considetemus, & cum cinere nostrae mortalitatis , ad modum carnis falsae superbiam condiamus : quia carnes cito putrescunt Acorrumpuntur, nisi sale condiantur. Thomas dixit: Descendit ad Inferna. Iste enim artieulus de tertius pertinent ad humanitatem. Descendit autem Christus ad inferos secundum animam, ut exit aheret suos de limbo Nota etiam magnam peruertitatem nostiam, quia nos vix volumus sequi Clutilum
ad Caelum, quantumcunque scian iis quod Christus secutus est hominem usque ad infernum, scilicet ad eum liberandum.
Iacobus minoi dixit: Tertia die resin rexit a mortuis. Iste est quartus atticulus. perimens ad humanitatem.
obtineat. Talem fidem habuit mulier Chananaea, quae quantumcuque suill et a Christo repulsa, non quieuita prece, quousque Bit exaudita. unde dicit ei Salua a u. is e Mulier, magna est fides tua sat tibi sicut petisti. quia ut vulgo dicitur: Quod differtur, non aufertur.
Item fides debet habere professionem eat holicam, Et notandum, quod eat holiea pio sessio Christiana, eontinet duodecim articulos stat , qui in symbolo Apostolico continentur, stilicet Credo in Deum,&e. Sunt autem duodecim articuli, quia duodecim sent
Apostoli. Quilibet autem duodecim Apostolorum, posuit in symbolo suum Articulum.
Petrus autem dixit:Credo in Deum Patrem ctc. sine articulus pertinet ad Patrem. Et est sciendum, quod
peccato resurgamus, in tertia die stilicet poenitentia, consessioile, eontritione & satis aione. Philippus dixit:. Asendit ad caros sedet ad devieram
Dei Patru omnipotentiti, naevent-m eui iudicare vivos
intuos. Iste articulus est quintus, pertinens ad humanitatem. Et nota,quod haec duo quae simi in isto articulo,scilicet ascensus Christi ad elaos,le ad uetus ad iudieium:magnam fiduciam nobis in iunt, quia scimus, quod causam nolliam frater noster iudicabit. Bartholomaeus dixit: Credo in Spiritum sani uis, Osan fam me iam id est credo,quod Spiritus sanctus est in se,& in electis suis: Se quod non situ est sanctus, sed etiam Ecclesim facit sanctam. Et iste est primus articulus, qui pertinet ad Spiritum sanctiam. Et sunt
aliud est credere in Deum,&aliud credere Deo. Cte- g tria in praesenti pertinentia ad Spiritum smetum, &o. Deo.est credere,quod vera Gm,quae dicuntur deue s. ino,&'possumus credere, & et disimus Petto , &Paulo. Sed credere in Deum. ut dieit Augustinus. est
x . Aut se credendo amate credendo in eum per amorem ire, in
eum vel eius membris incorporari. Nota de isto arti- dicit ut Patrem omni potestem,quia ipse est Deus Pater,non deest sibi bona voluntas:qilia Omni- l. 1 potens, non deest sibi potestas implendi, quod promittit.quia dicitur:Omnia quaecunque voluit,fecit. Andi eas dixit : Et MIesum Christum filium eim vn cum Dominum nos ciste articulus pertinet ad diui- us. S. Bon . Tom. I. duo in sututo Ptimu quod ad ipsum pertinet in praesenti, est sanctificatio. Nam primus eius articulus, ut diximus,Credo in Spiritum sanctum. oe sanctam Eeclosia . Credo, quod Spiritus sanctus, qui in se sanctus est, ipse sanctificat Ecclesiam,per gratiam& bonit rem , quia ipse bonitas est.
Matthaeus dixit et Saritorum communionem.
Iste atticulus potinet in praesenti ad Spiritum san ctum : quia Spiritus sanctus pertinet ad Sanctorum
communionem, id est, unionem membrorum in cot
339쪽
membra in eorpore naturali,id est,fidelium adimi ice. A spes quaecst in mundo est fragilis & vacua,& quasi de
Sieui spiritas bonus unit membram corpore naturali: a:
sie Spiriciis sanctus unit membra spiti tualia, scilicet fideles in corpore mystico,quod est Ecclesia. Vnde siensus liuius articuli est: Credo Sanctorum communi nem,ideit, credo, quod sancti,id est, fideles tanquam unius corporis Ecclesis membraκommunicant id est, viii ut ut capiti luo di hoc per Spiritum lanctu. Et nota quod triplex est eommunio,quam fideles debent habere ad inuicem, scilicet communionem unius eorporis: quia faciunt unum corpus. Et communionem societatis: ex qua societate venit,quod quilibet, qui est de corpore Eeelesiae,partem habet in omnibus ti uat nauem contra procellas fluctuvin: sic spes mem
itis,quae fiunt in Ecclesia.Tertia communio est in o tem contra temationis impulsum Et ideo dicituitatundine, & ideo is it aedificium ruinosium. Nam di- ,--aeitui : Qui confidit in diuitiis suas corruet. Sie superuacua & fragilis spes, re fiducia annorum, &amieorum : quia dicitur : Maledictus homo , qui confidit in homine, de ponit earnem suam: id est, carnalem hominem , brachium sirium, id est fiduci,ni vel auxilium,quod est in solo Deo collocandum.Spes etiam est sicut galea. Nam sitiit galea est munimem tum capitis: sie spes est armatura intentionis Unde abess .a dieit Apostolus: Induite galeam spem salutis.Spes nihilominus est ficut anchora. Nam sicut aiaeliora seria F,quae t tuae supportationis:quia unus dcbet supportare onus alterius, scilicet mala,per patientiam:& bona communicare per elec mosynλrum largitione Vnde dicitur:
Simon dixit R. Ysonem peceatorum, scilicet credo. Iste est tetrius articulus, pertinens ad Spiritu sanctum.
Per Spiritum Sanctum enim qui est benignitas ipsa libaptismo, & in poenitentia remittunt ut peccatae Et nota,quod peccata remittuntur, lauantur, & tollutur. Remittuntur,quantum ad culpam:lauantur,quantum ad maculam: tolluntur quantum ad poenam.
Iudas Thaddeus dixit: ni, νesurrection/m. Iste est Τuartus articulus, pertinens ad Spiritum sanctum iu
uturo,quantuiti ad remunerationem corporis. Et no
ta, quod in seruitio regis,qui potest reddere, vel resti. tuere equum, s continget eum mori in bello, potest miles secure ea ponere eum pro ipso rege,& duce suo: se nos equum nostrum,id est corpus pro urium, secure
pollamus exponere pro Christo:quia ipse potest equd
reddere,id est, corpus restituere,id est, resuscitare. Matthias dixit: 'tam Mernam. Amen.lste enim est uintus, & vltimus articulus, pertinens ad Spiritum
anctum in fututo,quantum ad remunerationein animae, vel etiam utriusque. Et nota quod quia si solicitus est homo,ad prouidendum hule miserae vitae transit otiae,multo magis debet esse solicitus ad prouiden. dum illi vitae, quae nunquam poterit finem habere. Confugimus at tenendam propositam spem , quam sicut anchoram aniniae habemus tutam Ac firmam. Item spes tribus aliis comparatur. Est enim sicut at bot fluctuosa, sicut gemma pretiosa,& sicut mola virtuosa. Spes ergo est sicut arbor fructuosa. Nam sieut arbor profert uberes fructus , quae habet irriguum aquatum vivent inm: sic spes profert fructus bono tum Operum , quae sita est , & plantata iuxta irriguum aquarum. unde dicitur: Ego autem sicut oliua fructi- sera in domo Dei, speraui in miselleordia Dei mei. Spes enim est sicut margarita, vel gemma. Nam sicut gemma est grata: se spes est Deo placita. Sieut gent.. ma habet valorem magnum: se spes iacit hominem
pretiosum. Et sicut gemma est pellucida: sie spes
est quodammodo diaphana, quia per eam videntur. I7., de sperantur loca caelestia. De ipsa dieitur : Gemma gratissima expectatio praestolantis. Spes nihilominus est sicut mola. E nota, quod duae sunt molae spiritales scilicet timor supplicii, & spes praemij. Timor
est mola superior , quae premit animam, ne euanescat per elationem. spes est mola inferior,quae an Lmam sustinet, ne deficiat per desperati em. Istas duas molas debet poenitens coniungere, sicut David, 'M
qui dicebat: Ab altitudine diei, scilicet a die iudicii
timebo, ecce mola superior. Ego vero in te brabo,
ecce mola inferior. Vnde una sine altera non valet. Et
ideo in figura huius dicitur: Non accipies loco pigno- unde seledum est,quod tribus modis prouidetur huic . . ris , in setiorem & superiorem, molam , id est spem&temporali vitae , se ilicet mendicando. laborando ,& M timi
mutuum accipiendo. Ibi enim non est locus urendicandi,sicut pater de diuite epulone, qui voluit mendi. care guttam aquae,& non potuit Obtinere. ut habetur in L a. Ibi etiam non esi locus laborandi. Ideo dicitur. venit nox,quando nemo potest operari. Ibi nihilominus non est locus mutuum accipiendi,vel emendi, - :. s. 'patet de fatuis vi iginibus, quae voluerunt mutuo ha re,vel emere oleum,& non potuerunt habere. Et ita, qui non vult hie prouidere per bona opera, egestatem aeternam patietur in illa vita aeterna. Ideo dicit Saluator: Ptimum quaerite regnum Dei,&iustitiam eius,& haee omnia adiicient ut vobis, M.
M s.I. I. sem CPes est futurae beatitudinis eerta expectatio,ex Deia ιε an &-metitis proueniens, ut habetur in li-' bro tertio sententiarum. De spe nota praecipue tria, scilicet typum comparationis, scelum generationis, de fluctum operationis. Primo ergo spes comparatur tribus, est enim sicut colunt na domum firmans. sicut galea caput armans, de sicut anchola nauem seruans. spes itaque est sicut eblumna, quae domum sustentat. Nam columna debet esse solida, & de sorti ligno,non fragilis,& vacua, ut arundo: se spes, quae est in Deo, quia est solida est
quas de forti ligno, & iacit aedifieium solidum: sed
timorem non Abtrahas peceatori, te inter istas duas molas, fit ciptima molitura tritici id est,perfecta contritio peccati.
P Rudent ia est appetendarum rerum , fugienda,
tumque se. entia, Wi dieit Tullius in libro de OL fietis. De prii sentia nota. specialiter tria , scilicet rypum decentissimum,actum utilissimum,& partum n bilissimum.
Habet autem prudentia typum multiplicem,& ele- Prudentia ganum.Coin paratur autem specialiter tribus, scilicet itibus consen alsessiori iudicis,quatuor etiam minimis,& astutiae ser- PMMM.
M pentis. Prudentia quidem, est scut aiselibi iudicis, vel regis. Nam sicut alles t iudicando diligit iudicem, vel regem : sic prudentia rationem. Sicut alle D te absente interdum pelvetii tui iudieium tegis : secum abest prudentia , petuet titur iudicium rationis. Vnde dicitur in Ptoueibiis: Dux indigens prudentia, P multos opprimet per calumniam. Prudentia etiam comparatur quatuor minimis terrae. De quibus dicitur : Quatuor sunt minima tetrae &ipsa sunt sipien- ω . O .dtiora sapietibus, sellicti sol mica,tepusculus,stellio,vel lacertus, & loeusta. Nam & prudens dicitur formica, Formiis ratione prudentiae. Et nota, quod formica habet de-ptudentia, eem laudabilia. & a viris prudentibus imitanda. For-
ea est animal paruum. vel modicum, in quo ud
340쪽
Titulus V. De Virtutibus, S C. 3 Ι ,
tur bumilitas.Grano pascitur,in quo docetur honestas. A iiugo rationis cupiditatem domare, ut ait Maerobius. - . K ei adiuuat cinciuolaudatureliaritas qolieita est in De temperantia nota specialiter tria, scilicet eius typum nobilem inius partum sertile, de eius actu utilem. Habet autem temperantia typum inultiplicem, vel similitui ines figuram. Comparatur autem temperantia Dcialiter temperati ae tribus,scilicet fiunoquo equus regitur , bysso quo ca- Io tegitur muro quo castrum cingitur. Est itaque temperantia, sicut frenum equum regem. Nam se ut a selibre mediante sieno ducitur equus: lic eato , spiritu, freno temperantiae gubernatur.Maxime enim frenandus est equus iuxta ignem, iuxta aquam,iuxta praecipitium. Frenum temperantiae necellarium est carni, contra aquam transit Otiae delectationis, contra ignem coneri piscentiae carnalis, & contra praecipitium aeter
fidentiae quam homo Fu- n riae damnationis .in hoe freno dicit Apostolu : Sobrie icut lepusculus locat in pe- & iuste & pie vivamus in hoe seculo. Nam quilibetri L. ζ. L debet vivete sobrie quantum ad seipsum, iuste quantum ad proximum . pie quantum ad Deum. Est etiam temperantia sicut byssus carnem tegens. Nam bys sus , ut dicit Papias, est isnus lini candidissimi, quod crescit in .Ei ypto, de inde si tela , quae vulgo dicitur seriea. De hae tela byssina fit camilia nobilis iudelicata , per quam figuratur cailitas & temperantia. Et si ut ista eamisia nobilis ei immediate carni contigua,&coniuncta: se castitas,& temperant in dii carni praecipue necessatia , & ci in lepatabiliter coniungenda. Et ideo dieitui de muliere sorti: Billus de purpura Premii dindumentum eius. In bysso figuratur castitas , quae est praecipuum ornamentum mentis:in purpora figurat ut Socios adiuuat, in quo laudatur charitas.Solicita est,in quo laudatur prudentia. Nunquam est otiosa, in quo commendat ut occupatio. Grana detruncat,ne germinent,vel putrescant, in quo monstratur earnis amictio.
Tempore imbris grana abscondit, in quo docetur saga tentationis. Tempore sereno granum soli exponit: in quo laudatur virtus orationis,pondus portat maiusquam ipsa sit,in quo monitiatur zelus compassionis. De ipsa dicit ut prouerbium: O piger, vade ad formi- eam , & disce sapientiam,quae eum non habet ducem, nec praeceptorem, nec principem, parat in aestate, &congregat in messe eibum sibi. scilicet in melle gratiaeaeibitin elotia Sopiternae.Item prudentia comparatiit lepusculo talione confidentiae qidens habet selum in Deo.Sicut lepuscit ra cubile suum, ut dieitur in Prouerbiis: ita homo in Christo.Petra autem erat Christus, ut dicit Apostolus. Prudentia etiam comparat ut stellioni. Nam stelli vel lacertus, quia alas non habet, unguibus vel manibus utitur,quia diligentia operationisLudatur.Nam inviro prudente, diligentia in operatione, sipplet des ctum naturae. Prudens nihilominus comparatur locustae.Nam sicut locusta habet volatum recidivum, volat enim ad alta,& statim cadit in ima: sic prudens vo lat ad alta per desiderium patriae caelestis, & radit ad ima per considerationem propriae stagilitatis, iuxta illud: Ascendit usque ad caesos.& descendit u serie ad abyssos.Prudentia tertio comparatur astutiae serpentis. Et nota,quod quinque astutiis utitur serpens, quas vir D temperantia, quae est sicut auri phrygium,vesti apposi
prudens imitatur. Prima astutia serpetitis, est custodia capitis: nam caput summe custodit, pro quo seruando, totum corpus exponit: si e sancti Christum,qui est ea. t nostium,simme custodiunt, & pro ipso omnia alia exponunt,sicut Apostolus,qui dicebat: Qitae mihi suetunt lucra, haee arbitratus stim propter Chrisi i d trimenta .Secunda astmia serpentis, est depositio pellis, ponit enim set in arcto foramine, ubi renouatur,deposita veteri pelle: sie sancti in arcto poenitentiae, seipias incareerant,ut veterem conuersationem deponant, scut monet Apostolus: Deponite vos iecundum prUstinam eonvertationem, veterem hominem , qui corrumpitur secundum desideria et totis. Tertia astutum ad decolem. Est nihilominus temperantia, lie ut murus eastrum cingens. Nam sicut castium mutat ut praecipue ab ea parte quq magis est infirma: sic temperantia munit eastrum hominis ex partem vis infirma, scilicet ex parte corporis. Dicit enim,Spiritus quidcm a promptus est caro autem infirma. Item temperantia, aest quidam honor Deo assimilans, quidam valor mentem magnificans,&quida dolot hoste mortifican .Est enim toti peritia honor quidam. Deo assimilans Deus enim est Spiritus, ut dicitur in Ioanne. Gmperantia
vero , est quasi nutrix spiritii alis, quae ablactat filios Dei, acit de earnalibus spirituales, & sie assimilat Deo.iuxta illud incorruptio facit proximum Deo. Est sa/.c..tia serpentis, est delufio incantatotis. Deludit enim D enim temperantia valor quidam . mentem magnificas.
incantatorem , obturando unam aurem cum terra,
& aliam eum cauda, vi dicitur: Sicut aspidis sat-dae ,& obtutantis aures sitas: sic viti sentit & prudentes , deludunt intantatorem , id est tentationem diaboli: quia unam aurem obturant cauda,id est, memoria moltis, iuxta illud: Memorare nouissima tua,& in aeternum non peccabis: de aliam obturant terra,
id est,consideratiotie propriae stagilitatis,quia dicitur: Pulvis es ac in puluetem reuerteris. aria astutia ser- pontis, est insidiatio pedis , insidiatur enim calcaneo, non eapiti:se viri salini sepetant desderia carnis,attendentes , quis finis delectationis, scilicet mors ini mortalis,vel insernalis iuxt a illud:Pinis illorum mors.
Quinta astutia serpentia , est fuga mulieris.Nam sicut Epropter inimicitias eius fugit,in latitat sub spinis: sieeti am viti sancti propiet inimieitia fotnieationis, sugiunt consortium mulierem,& latitant sub spinis
nitentiae. seeundum consilium Apostoli: Fugite solescationem . Ad imitandas illas serpentis astutias, dicit Saluator: Estote prudentes sicut serpentes, quas habent cum mulierem sugiunt& latitant .Et serpentis ast tia sat virulenta , temperat eam fmplieitas lumbina, unde addit: Et simplices sieut columbae.
προ Empetantia est nihil appetere unde sit poeniret 1 dum . in nullo modum vel ligem e cedete, sub
lusi. S. Bona . Tom. I. Nam sicut valor magnificat aurum:sic teperantia magnificat & impretiabilem facit hominem temperatum N eastum,qiua dieitur:NOn est digna ponderatio animae continentis. Est igitur temperantia dolor quidam hostem mortificans. Diabolus enim libenter quiescit& dormit in locis humetibus,id est,voluptuos s hominibus.vt dicitur in Iob. mperantia vero ponit ipsium . . in alido poenitemiae, ubi non inuenit tequiem : S sie interseit,vel sugat host ,quia dicit m Ctim imm in- , i. i fdus spiritus exierit ab homine,ambulat per loca arida, quaerens requiem, non ima enit. Loca arida sunt l, mines sobrii: in quibus requiem non inuenit. Quia in talibus non sternit lectum voluptuosum peccati.
De Fortitudine. Fortitudo est firmitas animi eontra molesta saeculi, ut dicit Glossa super Matthaeum. De sortitudine
nota specialiter ilia, scilicet typiuti valde pulchrum, partum valde dignum, & fluctum v alde bonum. Primo igitur virtus fortitudinis habet typum mul- Fotiitudori plicem , & timilitudinem elegantem. Comparatur trabim praeci autem specialiter ressius, si ilicet fornaei. quae probat aurum: radici, quae portat lignum : Se loricae, Quae v tat ictum. Est itaque sortitudo sicut fornax , auri mprobans.Nam sicut sol nax teddit autum lucidum: sie