장음표시 사용
351쪽
Mutaret per mare aeneum in tertio Regnu. In quo imisicut desor passionis Christi n6 has it parem,ita M. Pessi ut liuernaculum lauabant manus & pedes,id est, lor compassionis non habilit simile,ut patet in Thre--ὰ
ς -- I- - a nixo vos omnes, qui transitis per viam, attendite&
Opeta & affectiones. Secundo leuat animam deuota, ei licet per contemplationem.Quod figuratur per diluuium,ut habetur in Genesi:Multiplicatae simi Hiiae,&eleuauerunt aream in sublime , tetra, id est,esitaentiam ad sublimia contemplationis Tertio, spuitum malignim lacrymae neeant, quod figuratur per maretus tu, ut legitur in Exodo. Vbi submersus en Pharao& exercitus eius, id est, diabolus & omnis malignus spiritu . Nam dieitur in Psalmo:Contribulasti eapitaniaconum in aquis, id est, tentationes daemonum infletibus laetymosis.Quarto lacryma terram cordis itis
videte, &c. Secundo, misericordia est summa Christi lectio,ut dicit Ambiosius: In signum huius. Christus in hac lectione prie caetetis exanianabit scholarescios in die districti iudieii dicens: Esurivi, & non dedistis mihi manducare, &c. Disruli, qui nesciunt huius Ie--i hctionis, scilicet misericordiae vet sculum, in aeternumisitient sine pietate stagellum: quia dicis Iacobus:I dieium sine inisericordia fiet illi, qui non fuit mis ricordiam. Tertio milesicordia est optima Christi umstio. Nam eum si triplex ungueriini,scilicet tartiti
rigat & smundat,quod figulatur pet sontem Paradi- si,ut habetur in Genesi: Fons astandebat de terra, scia B passionis optimum est,ut dicit Bel nardus: Bonum est, fermfer. 12. licet irriguum lacrymatum,irrigans uniuersam super- inquit,unguentum,quod de recordatione 'catorum ficiem terrae ad producendum fructus bonorum ope- nasci rur: melius quod ex deuotione conncitur:porrorum. Nam diei tui in Psalmo: Qui seminant in lacry- vitumque vineit eompassio charitatis,vel pietatis Et nota, quod isto unguento deberent tra inrungi.selli cet caput,id est, intentio,pedes,id est,inctio,manus, id est operatio:quia in his tribus, scilicet truentione, assectione, de operatione debet praecipue res ete. Devnctione capitis dicitur in Matthaeo: unge caput tum Mat.ε, in unctioite pedum dicitur in Luea: quia Maria um fxit pedes Iesu. De unctione manuum dicitur in Can.
mis,in exultatione metent Quinto lacryma sitim 3e ardorem concupiscentiae sedat. Sicut contra sitim eo ritur ad lautem , di contra ignem curritur ad aquam: se contra eo upistentis ignem & incendium , eurrendum est ad Druem laerymarum.Vnde dicit Gregorius in Motalibus, quod flammam si estionis extinguit citius aqua lacrymatum. Sexto Ayma essic actitet orando impetrat. Et nota quod de hoc sunt nouem exempla praecipue in Sctiptura. Primu Annae:de qua dieitur in primo Regum , quod cu esset Anna, eicis : Manus meae stillauerunt myrrham, & digiti mei pleni myttha probatissitna.
Item nota, quod misericordia decenter conuersaturimaro animo orauit ad Dominu stetis largiter, quae a C prudenter negotiatur,de abundaret remuneratur. Pri-
Deo exaudita est. Secundum, Eaeehiae, cui dictum est ab Isaia: vidi laeumam tuam,de e e sanaui teaertia est Tobiae: attum est Saraeide his duobus dicitui in Tobia: quod orauit Tobias cu lacrymis, sata sim liter, de exauditae sunt preces amborum. Runtum est Iudith quae dixit : Indul tiam ipsiusnsis lacrymis postulemus quod de fecit in Deus eam exaudiuit.Se tum David,de vo dicitur in Psalmo, Posuisti lacidimas meas in eoospectu tuo. Septimu est Mariae Mastdalenae,quae pedes Saluatoris uuit lachrymis,de mis ricordiam impetrauit, ut dicitur in Lue Octauum est Petti, de quo dicitur in Matthao: quod post trinam negationem fleuit amare ἱ de obtinuit remissionem. Nonum est Christi, de quo dieit Apostolus,quod cummo miselleordia facit hominem decenter eonuersari. Nam vir pius de miserieors benedicitur , Deo, placet proximo,&natat in oleo Benedicor a Deo, per gratiaetasionem; placet proximo, per iustam conuersatione:natat in oleo per internam deuotio imaee simul, , , ιβgutantus in Deuteronomior Benedictus filius Aser. quantum ad primum.Sit piareus fratribus, quantum - seeundum Intingat in oleo pedem suum, quantu ad
terti Ferrum Be aes sit calceamentum eius. Secundo misericordia prudent et operatur. Nam de malis ali tum melioratur de sordibus lauaturae paupertate diatatur,de infimitate sanatur e honore alleuiamraps enim omnibus compatitur , omnium onera potiare nititur,de quanto plus onera at sumit,tato plus lucr clamore valido de lacrymis Osrens exauditus e to-t ut, ει velocius euitit. Ideo dicit Apostolus: Alter alto G l. s.
sua reuerentia, stilicet Christus. Proptet hanc ecaciam laetymatu dieit Augustinus, quod lactymae vi lentae sunt in precibus. Et Glossa dicit, quod oratio Deum lenit, de lacryma cogit. De esurie de siti iustitiae, quae est quarta beatitudo, nihil ad praesens aliud est dicend , quam quod intractatu de virtute iustitiae , superius dictum est.
De Miserica dia. DE Gisicordia. quae est quinta beatitudo, sunt
specialiter ilia notanda, scillari comparationes quibus figuratur, meditationes, eum quibus adiuu Ε rL. Hiar, perationes, cum quibus Occupatur. Compa io. Primo enim notandae sunt eius figurales eo a quis. mi- tiones .utide nota,quod miseri idia est interiis ChtDe. , - - p iso, lima Christi lectio, de optima Chiasti WΛ-
ctio. Piimo ergo misericordia est interna Christi pas.sio,id estκε pallio quae melior est, de maior fuit quam aliqua passio.Vnde nota quod duplex fuit crux Christi, scilieet exietior, qu it lignea:& interioriquet fuit aurea. Exterior Mit passionis 5c paeniteti : interior fuit compassionis Ze miserieordiae. Ideo Chtillus dicitur pro nobis antinam posuisse, ius quam carnem.Vnde dieitur in Ioanne: Christus pro nobis animam sua po- ruit, de nos domus prostatissius animam ponere.Et
I ius onera portate,dee. Et nota,quod misericors homo instar prudentis mereatoris considerat tria. Nam mutuat linet et regi,qui potest sibi capitale rei dere, Ae Ω- num resarci ,3c usurus de lucrum soluere.Talis res luberalis est Deus,qui mereatoribus suis resueuit capiti tale custodire eonsentando gratiam:damna resarcire, remittendo eulpam : usuras soluere,scilicet largiendo gloriam de aeternam viti De ista mereatura dicit Mat- . thaeus: Prudentes virgines ae perunt oleum in vias sitis eum lampadibus,id est oleum misericordiae de G- passionis, in vasis suis,id est,in interioribus vasis eo dis. Quia sicut ignis sine oleo non ardet in lampade: se ignis elial itatis sine oleo misericordiae non ardet initi. Hane negotiationem doluit se us mete
du boni de industri, mercatoris, innovat vel renouatineres merces in nouas, de viles in pretiosas, de quodam modo eireum uenit Deu in sua negotiatione: quia pro calice aquae frigidae, recipit torrentem voluptatis aeternae.vnde dieit Augustinus, Praebe tectum,de accipe coelum.Et ideo diertur in ea:Circumdedum inos. Q. negotiatione sua Ephraim.Tertio misericordia abundater remuneratur. Unde nota,quod duae virtutes valde copiosae,& plmae,veniunt ad iudiciu ,propter quod reeipiunt salatium valde copiosum . scilicet inaritas demisericolaia Clinitarentur aliena bona facit sua,
352쪽
Mai .a iuxta illud Psalmi Particeps ego sum omnium timen- A tas. Adeo namque Christus asse itur ad amorem pau-- et C. ἶ-- perum,quod quidquid fit eis, reputat sibi satatim: quia
dicit ut in Mattheo: Quod uni ex minimis meis stis, mihi fecistis.
Tertio notandae sunt operationes, quibus miseri cordia occupatur. Et notandi, ut, quod septeni suiu opera misericordiae corporalia,&lepte spiti tu alia CONpotalia sunt ista, nempe,esurientem Palcere, si iei item portare, nudum vestire,hospitem colligere, infirmum visitare , vinctum liberare , & mortuum sepelire. Septem spiritualia sunt, peccata dimittere, peccantem
corrigere, pro peccante orate, ignorantem institi iere, haesitantem consulere vel cor fit mare,lugentibus consolationem praebete,&ad omnes afflictos eordis compassionem habete.Sex de illis numeratui in Matthaeo. Septima in Tobia. Et in figura horum dicit ut in Ap ealyps,quoa senilis filio hominis erat in medio septecandelata itura aureolum . & habebat in dextera sua septem stillas. Fili is hominis.dicitur homo pii cordis, quia secundum philosophum, Pitc.is est propitum ii
minis, sicut et udelitas leonis. Canitelabra aut ea signat septem opera mi tericordiae corporalia quae sunt ut a rum pretiosa.Septem stellae quae sunt in dextera, toni
septem opera misericordiae spiritualia , in cordis hemispherio lucentia tanquam sidera radiosa. tium te,&c. Miscii cordia facit aliena mala siua,iuxta illud:Sieut loci, estis passionum, ita de eo solationum. Haec est enim fidelium lex mercatorum, si ilicet sicut sunt socij in damno, ita sunt soch in lucro. Item nota,quod misericordia est virtus,quae cuctas superar, modus qui reii liberat, & clauis qtiae coelum M 2 44 ai, Velirara'simo igitur misericordia est virtus inter e te
ceteras vii ras Virtutes sit peras,& sipecialiter excedit ites virtutes tutes superat, inter alias excellentes, icilicet pinnitenitiain, quia poe-M P Pue nitentia immolat corpus, misericordia vero animam. Ideo dicit Apostolus Corporalis exercitatio,id est pina. Tim. . e. nil emia admodum utilis est,scilicet respective. Pietas aute ad omnia valet, promissionem habens vitae, quae nunc eltibe futurae. Miserico idia autem superat chari- titate iii co quod charitas eli fluuius diuinae pietatis, e Dcurrit cam alneis si is, Se non exid extra ripas,quia solum bon im diligit & lua communicat:pletas vero demisericordia extra ripas inundat, e sua bonis de malis comunicat, e ideo non lotum bona proximorum,sed . Cor. I r etiam mata libentissime portat,iuxta Apostolu: Quis infirmatur de ego uim infirmor quis scalidalizatur, de egorion uror Milericordia nihilominus seperat iustitia de in siqnum huius de euia iustitiae, si est 1 pe ea tote suspccta licet ad eosii otium misericordiae ap--ς *-ς pellate.Nam dieit Iacobus misericordia si perexiliat iudieiu. Et deliae excelletia misericordie respectuali rum virtutu, dicitur in Psalmo: Miseratioties eius su
per omnia opera eius.Secundo miterieordia est modus
absolucionis optimus liberans reum de Deu obligans. C T, E msnditia eordis, quae est sexta beatitudo, est Reum itaque bibe tu a delicto vel debito decemilliu
Ialci uotum E ora. quod hinno misericors de remi Ctione peccatorii nas oludiabet spiritualiter tria paria litteratu, id est tria testimonia Euangelica,quae nomini pio denuntiant peccata reni illa. Primu est in Matthaeo: Beati :nisericordes,quonia ipsi misericordia ed iequemur.Secundum est in eode Matiliaeo: Si dimiteritis hominibus pereata eoru , & pater vester coelestis peccata vestra dimittet Tertium est in Luea: Dimittite de dimittemini. Et non solum misi ricordia a delicto liberat veni methim ad sanatidii hominem Deum obligat. Ni dieitur in Prouerbus: Foeneratur Domino,qui miseletur proximo Tettio misericordia est elauis coetu
notad um,quod tria sunt quae cordis mundit iam faciunt, scilicet lectio seripturarum, largitio eleemosynarum.& effuso laetymatum. Primo lectio seripi rarum efficit cor mundu,quia dicitur in Ioanne: Iam vos mundi estis propter sermonem,quem locutus sum vobis. Quod figuratur eleganter per lauatorium in-bernacilli,ut legitur in Exodo. Et nota,quod duo erat 3 3. in lauatorio, ei licet spreuluml: aqua munda: de haec duo sunt mystice in facta pagina, est enim speculum, quia peccati maculas ostendit:de est aqua quia maculas tergit. Secundo Deit eor mundum effusio lacrymarum,quia dicituri Lavabo pet singulas noctes lectit I INI c meum, scilicet conscientiae. Et nota, quod lacryma,ad reserans. Vnde in figura huius dicitur, quod Christus D hoc quod cor sit bene mundum,debet habere tria, sci- ascendit in coelum de inon te oliveti quo figuratur e- licet quod di bet esse calida per deuotionem , amara
minentia mi lorieordiae. Christus qui dicitur unctio est homo miserieors unctiis unctione pietatis, talis ascedit in caelum, quia homini pio reseratur aula coelestis gloiiae. Et nora, quod duo ostia facit pietas in coelo. um homo miserisors intus coiri patitur,& p Oximo extra subi enit, quod optime figuratur in tertio Regii. Vbi dicit ut quod Salomon fecit in ingressu orae ii duo ostiola de oliuis, quae quidem sunt duplex. mi-iezicordia sicilitet cor su, ralis,de spiti tualis: corporalis
iubileniendo, spiritualis compatiendo. Seciuido notandae sunt meditationes,in quibus adnes. quibus iuua ut miseric udia,&homo misericors ad miseram per contritionem, & cinerea per mortis recordatione. Sicut enim aqua transiens per cineres, facit lixivium,
quod optime sirdium est mundativum: sic talis lacryma est eordis mundativa. Tettio, fit cor mundum per eleemosynarum largitionem,quia dicitur: Date eleemosynam,& ecce omnia munda sint vobis. Videmus enim, quod ad sanandum vel purgandum vulnus, non solum adhibentur cauteria, immo oppollutar emplastra. Cauterium est correctio iustitiae, & emplastrum est elargitio eleemosynae. Item nota, quod sunt alia tria,quae ad cordis mum. ditiam disponivit,id est, scopa consessionis, lima eor- dum mouetur.vnde nota, quod triastini, quae mouent E iectionis,de fornax aifictionis. Primo igitur iacit mu- Medicitii
m M hontinem admisericordiam .Primuin est naturalis co formitas.Omnes enim unum habemus plincipium, de ex Vno patre sumu3 geniti, 3c omnes sumus filii Dei:& ideo debemuς inuicem e pati, sicut si essestius se a germani. Unde dicit ut in Matthaeo. Omnes enimis vos fratres estis. Et ideo diei tui in Isaia: Cum videtis
cundum,motiuum misericordiae. est propita indige tia,vel neeessitas:quia homo qui bene considerat propriam miletiam .faciluis,& libentius reuelat alienam.
Lus. 3 r. b Nam dicitur in Ecclesiastico: ex te ipso intellige quae sunt proximi tui. Tettium motiuis pietatis est Christi de membrotu storum, talicet pauperum, amor de
ditiam cordis scopa confessionis, id est, sequenter confiteti,quia dicitur: Lavare septies in Iordane. La.
uatur autem septies qui septem vitia mortalia vel capitalia humiliter confitetur.qoia tunc cor mundatur
de sanctificatur. Nam dicitur Facta est Iudaea sanetifieatio eius Iudaea interpretatur consessio, ipsa enim est cordis sanctifieatio. Et nora, quod in sacro eloquio valde saepe adiungitur decor 8e pulchritudo. Et in figura huius, quod seopa eonfessionum , summe disponit ad munditiam eordis,dieitur : Consessionem dedecorem induisti. Et iterum: Consessio de puli lititi do in conspectu eius Se sie de aliis.Seeundo multum disponit ad munditiam cordistima eorrectionis Nam
353쪽
sieut lima mundat serruma rubigine: se correctio eor. labe. v nde ait Gregorius: Ille solus amicus erit,qui in adiuentum districti iudicis maculas suae mentis tergit. Sed nota, quod quidam sunt adeo mileri, quod unde deberent mundati, sordidantur. De talibus dicitur: λ- siruxilii eum ab emudatione. Tertio .muditiam eordis facit fornax tribulationis. Nam sicut fornax reddit aurum purum: sic tribulatio facit cordis munditiam, iuxta illud: Probasti cor meum tecum. Sed sunt quidam,qui ab igne tribulationis non mundantur, sed runtur: tales non sunt aurum, sed scoria;non granum, sed paleamon oleum, sed amurca. unde multum possimi formidate de illo verbo Euangelii Paleas autem coburet igni inextinguibili Sicut enim videmus, quia confricatio panni asperi, facit,3e conseruat munditia scyphi: ite tribulatio & carnis maceratio facit mundiist iam animi.Exemptu de Ioanne Baptista,qui habebat vestimetitum de pilis camelorum, ut habetur in Matthaeo. Sciebat enim, quod aspera faciant cormiat,
Item nota, quod eor essicitur mudum ab omni pu-cato, specialiter & praecipue tripli et baptismo,scilicet fluminis,flaminis,& saguinis.Baptisino fluminis mu- dantur insantes,baptismo flaminis mundantur poenitentes,bapti simo sanguinis mundantur martyres,qua
do scilicet factamentum voluiit,& non pollunt habere. Et iste triplex modus mundandi, figuratur per illatria quibus heb.it mundi ita in veteri lege. Fiebat enim per tria , scilicet per aquam expiationis, ut dicitur in Exodo:per emisone sanguinis,ut dicitur ad Hebraeos, Per unguentum unctionis, ut dieitur in Exodo. Ablutio vero, quae fiebat per aquas,significat mundationc,
quae fit per solam gratiam. Expiatio , qtiae fiebat petsanguinem,sgnificat martyrium,vel carnis mortificationem. Sanctificatio,quae fiebat per unguenti unctionem .figurat martyrum persectionem. Et nota, quod
in illo tertio modo, sanctificabat iit solus Aaron de filii eius,in quo intelligitur, quod Heriei, te religiosi debet elle mulidificati exeellentet unctione Spiritus sancti.
Item n a,quod quinque erant ex quibus conficiebatur unguentum unctionis,ut dicitur in Exodo, scilicet myrrha electa, cinnamomo,cassia, calamo,& oleo
olivarum. Primo ergo species illius unguenti erat myrrha pura & electa,sicut illa quae sponte manat ab arbore,& est pretiosior,quam illa quς ex arboris incisione. Ista significat poenitentiam,quae fit in iuuetute, quae gratio ior est Deo quam illa,quae fit in senecuite. Nam caro, myrrha prius condienda est, ut sit purissima antequam vermibus sit consumpta Contra fatuitatem multorum, qui myrrha poenitentiae nolunt favngere, donec toti putruerunt vermibus peccatorum vel vitiorum. Secunda species illius unguenti erat elimnamomum . quae est cinerei coloris, &eum frangitur, emittit quandam nebulam spixamenti redolentis etiam visibilis , ut dicit Glossa: Quod figurat humilitatem, quae debet esse in elerieis, & religiosis: de quibus mauare debet visibiliter spiramentum odorix, id est, redolentia humilitatis, per exemplum aedifieationis. Tertia species illius unguenti erat cassia, quae etesicit in aquis,& figurat fide Ecclesiae,quae ex aquis sacrae Scripturet proficit. In quo intelligitur,quod niles innititur iuripturae,non rationi humanae, quia ut dicit' Ambrol In his quae fidei fiunt,piseatori b.creditur nota
dialecti eis .Quarta species illius unguetierat calamus. aut e calamus, ut dicit Glosarbor aromatica,erecces in Libano cuius eortex facit quenda sonu signi
ficat in clericis, & religiosis officium Ecclesiasticum:
qnod instar calami, de teila aromaticia per deuoli nem, S: Gnorum per diuinae laudis expressione. in-ra species illius unguenti erat oleum olivarum, & significat dulcedinem compactionis, quae debet G
A date in cleri eis, & religiosis. Quia sicut oculus est i erymabilior, & tenerior, & passibilior ceteris membris : sc praelati, & eletici, & religiosi,qui sunt oculi
Ecclesiae, debent esse prae ceteris teneri compassione, lacrymabiles pietate. De hoe habemus exemplum in Christo, quia valde pronus erat ad laclyniandum, dc quem misei icordia traxit de coelis in mundum. Unde dicitur: Ptoptetea unxit te Deus oleo laetitiae,praeconsortibus tuis.
D L pace quae ea septima beatitudo notanda sunt
tria, scilicet quae simi pacis praeconia, quae sunt pacis subsidia, de quae sunt pacis contralia. Primo notanda sunt pacis praeconia. Vnde nota, P quod tria sunt praeconia pacis, Nam pax est coeli limguagium Chri lii encaenium ae Dei vestigium. Est igitur pax coeli linguagium,cuius fgnum est triplex,quia Chlistus illud idioma loquebatur, qui venit de coelo. Dixit enim Apostolis: pax vobis,post resurrectionem: quando erat immortalis, ut habetur in Ioanne. Tale linguagium etiam loeuti sent Angeli qui sunt eaeli ei- ιues. Dixerunt enim in oltu Christi: Gloria in excelsis Deo,& in terra pax. Tale etiam idioma loquebantus Maiis io. discipuli, quia dictu erat eis a Chri ii O:In quamcun-s que domum initaueritis,dicite:Pax huic domui. Secu-
do pax est encaenium Christi, de ptetiosus inter Omnia alia toealia. Cuius causa est;quia istud pretiosum iocale legauit Clitistus Apostolis in morte. Amici na-que amicis dant de legant magis pretiosa in fine. Et nota,quod Christus dedit pacem discipulis suis
di amicis. triplici iure,scilicet iure donationa inter v Duos, iure vltimi testamenti, iure eodicillorum. Iure Iia . donationis, de testamenti pacem, quando dixit: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis: iure codicillotum,quando post te intectionem,quasi firman--σdo testamentum dixit : Pax vobis. Tettio pax est v stigium Dei,de certissima semita. De qua dicitur:Omnes semitae illius pacifieae. Et nota, quod huiusmodi via diuinae sunt tres diaetae,vel iemitae, scilicet pax iminina,quae dicitur pax pectoris: pax externa,quae dicitur pax temporis: de pax superna, quae dicitur po α--, . ternitatis. De diaeta pacis internae dicitur: Pax Chtisti exultet in cordibus vestris. De diaeta paeis aeternae dicitur: Si fieri potest quantum ex vobis est cum omni bus pacem habentes. De diaeta pacis supernae dicituri Isa. 3x. . . Sedebit populus meus in pulchritudine pacis. Unde nota tria pacis subsidia, de ad pacem ducentia, vel inducentiascilicet consormitas, humilitas,de tranquillitas. Conformitas cum Deo. humilitas eum proximo, Ee tranquillitas in seipso. Primo ergo iuuat ad pacem habendam, consormitas voluntatis nostrae ad volutatem diuinam. Sicut enim semper est in guerra qui nititur regi resistere , cui non potest aliquatenus praeualete: sic eontinua pace gaudet, qui voluntatem suam voluntati diuinae conformare studet cui ni-ς hil valet te sistere. Ideo dicitur: in is rellitit ei, de pa- Iob. s. beem habuit quasi diceret, nullus. Secundo iuuat ad pacem habendam, cum quis habet vetam humilit tem. Nam vulgo dieitur :duo grossi in uno saeco non possunt bene eapi , de per contrarium humilitas facit mentes modicas,3c graciles . de per consequens ad in-- ai uicem capaces. Unde dicit Apostolus: Soliciti seruare unitatem spiritus in vinolo pacis.Tertio iuuat bonupacis tr aquillitas mentis. Sicut in lecto spinoso nullus potest bene pausare: sc cor inquietu no potest vera pacem habete. Et e conuerso sicut homo bene pausat in molli eulei tra: se Deus quiescit in mente tranquilla.
354쪽
Titulus VII. De Beatitudinibus. 329
Et rursus: In pace famis est locus eius. Et Iteria: sa sueti,drae gne tribulationis fouetur.Et sicut asinus pungi. hereditabunt terram. Et ibidem in multis locis patet. Tettio notanda sunt pacis contraria. Unde nota, quod triplex est pax mala,quae est verae paci contraria, scilicet pax inquinata, pax simulata,& pax inordinata. Primo ergo ait verae paci contraria pax inquinata , Ω dicitur pax inquinata , quando corda sunt ad maluinco Oidia, talem pacem habuit Pilatus cum Herode. Ui cu talent ante inimici. facti sunt in morte Christi amici, ut dicitur in Luca. De tali pace dieiu : Zelaui super iniquos, pacem peccatorum videns. Secundo est
verae paci aduersa pax simulata qualis fiati simulatotis Iutae, sui osculatus est Christiam in signu pacis,ile ita-didit ipsum Iudaeis,ut dieitur in Matthaeo in tali pacetiuis pascitur, sicut struthio comedit ferrum, & omnia dura,sicut piscis marinus crescit in aqua salsa deamara, id eli tribulationibus de passionibus, de tantam scit in negotio habere industriam. . t per hostes suo, saetati ibi fabricare cotonam, diccte Piauno: Supra dorsum Gatii a
meum fabii cauetiant peccatore, M. igna eii igitur pridentia patientis , quod tam piudenter scit aequirere, conseruare,de multiplicate bona sua. Secundo patientia cist ait bellandum ii remit silina, Patiem streis
quia ait Sapiens:Melior est patiens viro sorti .Et nota, quod strenuitas patientis patet in trib.is, scilicet si at '-rp. - eudas pugnantis animum, pugnandi modum, de prugnandi scutum pcimo ergo patiens habeti animu valde dicitur: i loquvntur pacem cum proximo suo, ma- ti erctauum, quia plus vult pugnare, turin pausare.Glo-la autem in cor libus eorum Tertio de ultimo .est pax o riosius de generosius est militi, state in bello, quam in inordinata, quando maior obedit minori ut praelatus in tiori, vel ratio sensualitati pax est deterior, quam guerra.Taleni pacem habuit Adain cu Eua uxore sua.
qui obediuit uxori suae, quae erat sibi potius ad ob
diendum,de ad regendum commissa Noluit enim contristare delitias suas,ut dicit magistet historiarum. De tali paee dieit Saluator: Non veni pacem mittere in terram, sed gladiuinatem nota, quod quadruplex bellum in seriptura distinguitur,quod paci aduersatur,x per pace ledatur. Bellu enim est inter earnem de spii i-rum, quod pacificat emitentia. Bellum est inter hominem de Deum,quia pacificat iustitia Bellum etiam fuit inter hominem de Angelum , quod pacifieat filii
balneo :elle in campo citru tege,quam in lecto cumuliere:cetiare in pugna, i iam delectui in moti:de portare alma regis,qu. m fimbrias inulieris.Unde dicit Α-Postolus: Ego enun stigmata Domini Ihsu in corpore meo portia. Secundo patiens hahct m pugn2do moduualde stienau. Ipse enim sine iuga euadit .line ictu teli recedit,ilne teperciissione vincit,& adeo est in pugna-do stientius, quod est ra hostem non leuat festucam de terra.ut ait Pi almista: Cranfregit potentias arcum, scutum, gladium, de bul Lim : Tertio pariens in pugna habet nobilissimum ibatum Et nota quod ictatum Patie-Patienti sic tiae debet ei te trialigulum. in inferiori enim angulo debet esse timor supplicii:in dextro amor proximi: in si ς ς ς
incarnatio benedicta. Et sellum est inter hominem, C nistio passio Christi, iuxta illud: Dabis eis scutum eor-εc proximum suum, quod pacificat patientia. Et quia
pax est ita fructuosa 5e necessaria, ideo ad ea n obtinendam, docet nos orate Propheta , dicens : Rogatu
quae ad pacem sunt Hierusalem.
dis laborem tuum.Et iuxta illud:Christo igitur in ear- ne passo, dc vos eadem cogitatione alia amini Et haesturum sustinet omnia tela,& specialitet tria, scilicet
damnum rerum, molestias corporum. de contumelias verborum Cum hoe leuto homo se consormat volun-
tati Domini,collectiones eius susinendo : vincit di bolumaeius tentationes euadendo: sanctificat semeν ipsum, carnis amictiones, de passiones corporis tolerando. De strenuitate patientis dicit Apostolus: Per patientiam curramus ad propositum nobis terminum. Tertio patientia est ad regnandum nobilissima,quia dicitur:Beati, qui petsecutionem patiuntur p opter iustitiam quoniam ipsor vim est regnu coelorum. Et nota, ν oret
D E pixtieritia quae eit octava de ultima beatitudo,
notanda sunt specialiter quatuor, scilicet patientiae testimonia patientiae beneficia,patientiae exercitia,
de Ratientiae adiutoria. Citea patientiae igitur testimonia, e laudes e us,pri- 1
mo sunt tria notanda. scilicet quia est prudentissima. D quod homo pacificus potest dici rex praecipue pro te a dici postrenuissima, de nobilissima. Prudelissima ad tegendu: pter ilia,scilicet quia regali dominio omnibus domi- x it m .n ta natur,quia ad legale prandium inuitatur, de quia sibi regale ferculum ministrasut .Primo enim homo paties rex dicitur, quia habet regale dominium in omnibus. Nam pallanti tauiunt omnia,quae aliis fiant nociva, et sterilitiis agiorum quae implet sibi rellarium: hostes sa-btiemi sbi ebronam: s. es parant, & medicinam mors aperit sibi carcerem ad euadendum miseriam: ignis, qui domos incendit aliis, sibi eonfert pabulum, vel eonstituit in coelis palatium,& sie velificat ut illud Apostoli: Selmus quoniam diligentibus Deum omnia Rem gaeooperamur in bonum.
strenuissima,ad bellatum:de nobilissima,ad regnandu. Primo igitur patientia est ad regendum prudetissima. Et nota, quod in ii ibus patet hominis patietia prudetis,scilicet acquirendo,conseruando,de multiplica O. Prudens enim facit soluere omnia debita sua de his, tuae nihil utilent ut valere,si ilicet de malis poenae, vaeustinet, ut Deus remittat sibi debitum culpae , & sol uendo nihil expendit de suo, immo de his,quae accepit ab initio, sicut de opprobriis, de eontumeliis , soluit quaecunque de quidquid debet Deo, de eum alienis se retinendo, scit acquirere gratiam in praesenti de gloria in futuro Et ideo dicitur: Ab Aquilone aurum venit, E Seeundo patiens inuitatiit , Deo ag regale prandiurquod patiens acquirit in tribulatione. Item patientis a
prudentia patet in eonseruando:quia cum perdit bona teporalia, et inet, te claudit bona spiritualia. Ecoimitario facit qui patientiam non habet:qiii cum amittit bona exteriora est indit aeterna, de bona interiora, de se auget eapitale diaboli respondendo ai verba, de ad contumelias inlinici. de ast iat hostem seu,ne sorte vadat solus in infernum. Male igitur, qui impatiens est,eustodit diuitiaς suas. qui cum aliquid perdit,etiam residuum effundit. Ideo dicitur: Liun patiens est. stinebit damnum Prudelia etia patientis patet in multiplicando:quia sputa de opprobria scit mutare in aurum & argentum, de lapides pretiosos. Ipse enim admodum ut si verberibus impinguatur,&jestat sata iiDS. Bono. Tem . . . de non solum inuitatur, sed etia trahiturmee solum trahitur,imo vestis eius ut veniat, laceratur. Vnde nota,
quod triplex est lignum, quod inuitas ex corde invitet amicum, scilicet trahendo,vocando de rumpedo. Magnum signum est, quando inieaciter eum iniittat, sue voeat per prςaicatotis verbum,alios per tactum iuspirationis, sed patientes, quos summe diligit, per Iupturam tribulationis. Vnde dicit: Compelle eos intrare, Iace. 4. oscilicet patientes vocando, it aliendo, de rumpendo. Tertio patienti ministratur regale prandra, vel serculum.Talia namque fercula gustauit Christus qui est rex rNum.stillaei tribulationes. persecutiones peri Lia, pati peltates dolores, Sc passove,&mortem. Vnda
355쪽
bibiturus sum &e Et seut magna incurialitas reputa- Reinor seonscientiae est sieut infirmitas,quae diciturtur, cum quis Iespuit icyphum, quem rex mittit ad bi. bendum post iplum: sic magna ingratitudo est calicem tribulationis rei puere , quem amore nolui, Clitisius voluit pri in Ogullare,immo siciit vinum,quod de se est forte de durum .itanseundo per gariophilos.& species atomatteas,essuitur nectar dulcissimum lie tribulationes mudi dulcescum i Wr memoriam passionis Christi transeanta unde dicit sponsa: Dabo tibi vinum ex vino condiro. Vinum conditum ad licietam dicitur nectit, εe lignificat vinum mundanae tribulationis, conditum dubitet, dulei memoria passiolus Chtisti, quod nobis concedat ipse Dei filius , qui est beneditius iii saecula. Amen.
Ο s et tractatum de beatitudinibus: sequi. tui tractatus de fructibus spiritus, ista L est octaua diaeta salutis,icilicet abeatitudin 3 nibus ad fructus spiritiis peruenire. Gatitutines faciunt operati , vel ainbulare simpliciter & persecte: fructus autem suauiter,& deliciose.Sut
isti fructus spiritus duodecim. Qu
- ios enumerat Apostoliis: Fructus autem spiritus est charitas , Sa lum, ---sis,patientia,longanimitas,bonitas,benignitas, man- Grudiit enim Mitituale est salubre & studiosum tripli-Hetu D. M Drx mm citet,quia facit earnem despicere. gato enim spiritu regius inorbus,quae rodit carnem , &est magnat uenpensarum. vlide dicitur regius, quia oportet,quod ex gallinis,& aliis delicatis eatnita morbus ille pascatur. quae super loeum morbi ponuntur, ne caro totaliter consumatur, quantumcunque tamen caro Pascatur,
tamen plus consumitur a morbo . quam sustentetur ii fomento. Ita in gaudio mundi, plus cruciat remorsus conscientiae, quam desectet dulcedo i ii ditatis transitoriae de mundat . Secundum gaudium mundanum est mixtum cu solicitudine cruciante. Solicitudo enim auget cruciatum, quia, ut dicit Beria ardus . Diuitiae B se Amundanae eum labore acquirutatur eum timore possi- dctitur. & cum dolore amittuntur. unde versus: ς-- - . . diuiti- non canirgin abserae labere, Non tenet absique meru , mn desinit ab ue dolare.
Secunda differentia spiritualis gaudii est cottituitas&discontinuitas.Spirituale gaudium est cotinuum resi curtim. Vnde dicitur:Secura mens quas iuge conui- ρ- iis uium. Gaudium veto mundanunieli breue& araniit ritim: auia ut dieitur: Gaudium hypocritae instar pucti. d. o a Hypocrita dieit ut iste mlidus: luia hypocrita licet iu-tetius sit eoi ruptus, exterius tanta it apparet boritas SQ mundus:in veritare malus,& Detinis nitarius,extet ius tamen est floridus dc venustus,de ideo gaudium eius eii solum quasi ptinctus,instar puncti, non habens lonei tudinem perseuerantiae,nec latitudinem,arniestiae, nec
profunditate bonae conscientiae: liam pia tus, qui caret longitudine,quam habet linea:& latitudine qua habet superficies: N profluiditate,quam habet cmpus.Tertia diserentia spiritualis gaudii &mudant,est dignitas se indignitas. Gaudiu enim spirituale est de rebus valde dignis, quia de Deo praecipue,& de rebus civitia is. Vnde dicit Apostolus: Gaudete in Do mino super,dcc Gam P. . dium veto mundi est de rebus indignis,& preei iris, cui de voluptate earnis,de qua dicit Seneeaevolupta, Te est membrorum vitiis,& turpium ministratio .enien φρους ex exitu saetido. Et Au ustilius dicit, quod siculi laeti-λ. μ, δε tia est impunita nequitia,videlicet luxuriari,in specta- -Σ. minculum vagari, ebtiositate impinguarr,turpitudinetereae mali nihil pati. De quo gaudio turpissimo dieitur: Stultoru exultatio ignominia. Quarta disserentia spiritualis gaudii &mudani .est salubritas Senoxietas. δ' suetudo, fides,modestia, concilientia,& castitas. Primo igitur inter istos fructus, dicendum esset de charitate iis quia in tractatu de virtutibus, de ipsa dictum est: ideo hic nihil ad praesens est dicendum. Seeundo loeo post fructum eliaritatis. dicendum
est de fluctu gaudii spiritualis. De quo disenda sunt
pavea,& specialiter tria.Pricia quali et spiritualeg 1uduim est a mundi gaudio separarum. Sccundo qualiter est a coeli gaudio detinatum. Tettio qualiter est accelesti gaudio pigmentatum. Primo igitur,gaudium spirituale est , mudi gaudio separatum, de distinctim. Vnde sciendum est. quod quatuor sitim differentiae inter spirituale gaudium &ὸ uri. mund/nu . Prima differetia est puritas de impuritas. diviti t. spirituale est purissimum.&ideo sol lius est ad inebriandum, ad diligendum Deum : sicut videmus quod vinum purum citius inebriar, quam limpliatum. Istud vinum spiritualis gaudii fit de botrocis, i . Cypyi,id est, te saguine Christi, expresso in crucis lGt-culati, si eut dicitur: Botrus Cupti dilectus meus mihi. Gaudium veto mundanum . sicut vinum cum aqua mixtum ad inebriandum debilissimum, & iiispidum. De quo dicitur: Vinum tuum mixtum est aqua.Quia, ut dieit Boetius, Dulcedo selieitatis hui Danae, multis amaritudinibus est respersi. Et notandum, quod eaudium humanum eum duobus est ammixtum, scilicet eum remorsu conscientis, & solicitudine cluctante.
desipit omnis eato, ut ait Augustinus. secundo facit , iudiabolum vincere; quia, ut dicebat S. Antonius:vnicae T..i '' ratio vincendi diabolum est laetitia spiritualis. Tettio facit mundum contemnere. quia nemo potest duobus dominis seruite, ut habetur in Luea. Ideo qui gaudet de Deo, tristatur de mundo. Meundo spirituale gaudium est a coelesti gaudio de--haei. tiuatum, id est a donis ecclestibus. unde notandum est, . a qui- quod quinque sunt bona elestia, a quibus est spiri-ἀerriratur tuale gaudium detiuatum, scilicet spiritualis puritas, i y spieitualis itaquillitas, iritualis sanitas, spiritualis li- . di bertas,& spiritualis conforni irasPrimum a quo em mundanum. Prima differetia est puritas de impuritas. E satur spirituale gali tu, est spiritualis pulitas. Animus
----- c enim geliciosus libentius quiescit in lecto conscientiet,
quando est mundas, quam quando est immundus.Ninaturaliter homo appetit munditiam,& abhorret immunditia.Propterea dicit sponsa:Lectulus noster fio. /tidiis. Secundum a quo causatur spirituale gaudium, est spiritualis sanitas.Sicut videmus, quod naturaliter non est gaudium, si corpus est infirmum unde die ituri Dulcedo animae est sanitas ossium, id est vitiu inimae. Ursa Et alibi:Non est census, supereensum salutis corporis. nora est obi istamentum, super cordis gaudiu.Tettiu a quo deritia ir spirituale gaudium est spiritualis libertas. ceat cir enim est iicut homo captus & ligatus ad bene opeiadum ineptus. Vnde dicitur: Iniquitates sex s. capiunt
356쪽
nihil amplius est hie decedum. artus fluctus est pa. Sup u.7 s.ctientia. De qua similiter dictum est intractatu de bea. titudinibus,cum dicebatur de octaua beatitudine. i 7.
Tit. VIII De duodecim fructibus Spiritus. 3 3 I
eapiunt impium. Sed adueniente Spiritu sancto, liber- A fructu, tractatu est in beatitudine septima ideo de is sotas causatur in anima,iuxta illud Apostoli Ubi spiritus '
Domini, ibi libertas. Quartum , quo spirituale gaudiu eau in it,est spiritualis tranquillitas. Itaque in hoe
mundano gaudio sunt diuersarum cogitationum tumultus, & diuersarum affectionum cruciatus,*co scientiae remorsu . Quidam vero cruciantur cupiditate in aequirendo. Quidam timore in custodiendo. Quidam dolore in inutiendo. Isto gaudio humano, quidam cruciantur ira,quidam inuidia: sed animus spirituali gaudio plenus quietus est,& iucundus,& qualiquidam lectus mollisliinus. Videmus enim quod in lecto molli, & quieto libentius homo quiescit, quam in lecto spinolo. iste est lectus floridus,in quo quiescit
Uintus fluctiis est longanimitas, vel perseueran- tia. De qua etiam notanda sunt tria. Primum est, quam laudabiliter eommendatur: iteeuntum est,quamessicacitac operatur: de tertium est, quam singulariter
Primo igitur comendatur perseuerantia:quia Deus sponsus,& sponsa .ut diei tui in Canticis. De ista quiete ri perseveravitqtiousque fecit opus suae creationisduxtas odit i piritualis dicit Gregorius: Sancti nihil huius M illud:Comoloisti
mundi appetunt, nullis corde tumultibus co primun
tiar. Et Augii iiii ius dicit. quod qui biberit de flumine
paradisi .euii is una gutta eli maior Oceano.restat quod in eo litis hiatiis mandi extincta sit. Quint si a quo causatur spirituale gaudium. Est spiritualis conformitas, se ilicet eum voluntate Dei, quia cum voluntas humana voluntati diuinae conformatur,nihil ei repugnat,&sie volutas Dei in omnibus impletur,iuxta illud Gmnia quaecnnque voluit, fecit. Haec autem maior dilectio,& maius gaudiam est,quod possit bile. omnia ad nutum habere, de nihil ei repugnare. Etiam ignis ge-liennae satilis ellet, si voluntas illum acceptaret. ii ill :Compleuit Deus die septimo opus quod fecerat. G Christus perseuerauit, quousque perfecit opus nostrae redemitionis,quia dicitur : Opus consummavi, quod Iean. 17 adedisti mihi ut faciam. Sancti perseuerauerunt,qu Luue per secerunt opus suet per ionis In quorum re
lona dieit Apostolus: Bonum certamen ceriaui,cursum consummaui,fidem seruatii. Secundo perseuetantia operatur efficaciter. Unde Perseuera
notadum,quod triplex est perleverantiae effectus:nam MAE perseuerantia perficit inchoata impetrat postulata, 'stabilitat aequisita. Ptimo igitur perseuerantia perficit inchoata,& nihil impersinum relinquit, etia li robur
deficit.sicut videmus,quod mulierculis quantuineum- sunt voluntati diuinae conformes, sunt quasi Dis, s que senilis aet at is laborando,& perseuerando, di eon lux voluntatis compotentes. Exemplum, de quodam sancto patae, qui ieiebat flere,quandocumque volebat.
Tettio ,& vltimo spirituale gaudium est a ecclesti
gaudio pigmentatum : conficitur enim instar nectaris. speciebus coeteibbus, de gari philis. Vnde notandum est deuote & diligenter, quod triplex est genus ne staris,scilicet nectit Dominicae passionis,nemr virtuosae operationis,& nectar aeternae stultionis vel felicitatis. Primum est nectar Domini eae passionis. quod est dulcistin,u, te animae deuotae ii ebriatiuuma inotandiim, quo lin hoc nectare benedicto, quatuor apponuntur,
scilicet vinum illud mytrahatu, quo Christus suit po- ratus. Pio gallos bilis sui claui positi quibus Christustinuando, perficiunt laborem suae peregrinationis. Et
sicut videmus,quod natura continue Operando,ex mO
dica radice et nuce, i arbore mirae celsitudinis. Et sicut videmus,quod gutta aquae,quamuis sit res valde mollis, continue eadendo , cavat lapidem robustae soliditatis. Et ideo dicitur:Nolite negligere,nolite celsi- Iarie. .ere. Seeundo pcrseuerantia impetrat postulata. Sicut Maria Magdalena perseuerando vidit tesurrectionem Christi. Sieut Apostoli pet seuerando in oratione, ac ceperunt donum Spiritus sancti vi dicitur in Achis A. postolorum. Et propterea dicitur: Si perseuerauerit pulsans.& si non dabit ei,surgens, eo quia amicus eiussit propter improbitatem tamen eius surget, dabit ei suit coiiselliis: pro cinnamono est lignum erue is , in D quotquot fiabet necessatio s. Tertio persevcrentia serquo fuit iuspensus. Pro aucaro est ibi dulcissi nacharitas, S misericordia,quia pro nobis tractatus suit, pacsus 3e inor tuus. De isto nectate dicit sponsa: Dabo tibi poculum ex vino eondito. Secudum inediar,est vittuosae operationis: dabet pro vino charitatem Dei.& pro-
imi:Jc pro gariophilis, et auos pungitiuos eo fessionis peccati: pro cinnamomo plani, am ostensivum recognitionis peccati: pro Eucaro, habet dulcedinem pietatis,& boni operis. De isto nectare dieit sponsa: Bibi vinum meum cum lacte meo. Vinum est dulce. & laeest mi indum:quia bona voluntas habet ista duo, licet dulcedinem veritatis, vel pietatis,& gratiae,& munditiam conseientiae. De isto gaudio dicitur: Non estuat acquisita. Sic videmus,quod ignis seruetur continue ministrando ligna. Et propterea dieit Augustinus, auae. δε , perseuerantia est magnum donum Dei, quo dona con
Tertio perseuerantia coronatur singulariter, unde ait Bern.quod aliae virtutes eoronam merentur, sed so-δ πla perstruerantia coronatu Et notandum quod in seri.
plura quadruplex inuenitur, & laudatur corona. Est druplis in enim corona pudicitiae virginalis, & haec est florea,& icripturu debetur virginibus. Vnde dieitui: Gloria Ec honore coronasti eum:quod dieitur de sponso virginum. Secuta corona sapientiae magistralis.& haec aurea est,quae δebetur Docioribus iuxta illud: Corona aurea super mi- EceL4 Aoblectamentum super eordis gaudium.Tertium est 1im E iram eius.Tertia corona est perseuerantia triumphalis, ctar aeternae fruitionis,vel selieitatis quod Angelieum& iucundissinti est, de ideo facit beatos, continue cantare: sanctus SichusSanctus Dominus Deus Sabaoth, cie Sicut videmus quod nectar in e6uiuiis . facit conuiuas choreas ducere & cantate, sic, dec. Istud nectar conficit ut ex quatuor. Habet enim pro vino, puritatem diuinae visionis: pro gallophil la habet venustatem Domini passionis pro einnamomo habet firmitat E aetet donationis,vel stultionis: pro a Maro,ves pro melle, babet duleedine, vel suauitatem aeternae stititionis De
isto nectare dieitur: Bibite & inebriamini amiei mei charissimi. Istud est spirituale gaudiu , coelesti etaudio pigmentatii, de quo dicitur: Intra in galidium Domini
tui, recTertius fructus,est fiuctus pacis, sed quia de isto& hare est gemma, quae debetur martyribus, Ac omnibus perseuerantibus, secundum illud: Poluisti Domine in capite eius coronam de lapide pretioso. Et Apostolus ait:Omnis enim qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet, e illi,quidem,ut eorruptibilem eOror I accipiant,nos autem incorrupta Quarta corona est gloriae immortalis, & haee est stella, quae debetur felici- . bris,luxta illi 3:In capite eius corona duodecim stella- ruciar a stollae,est felicitas aeterna,de qua dicet ut infra in ultima laeta,ubi tangetur de gloria paradisi .Hac
corona cor fitor perseuerares quia ut dieit Saluator: ii persei erauerit usque in finem, saluus erit. Sextus Mati to e
fructiis est fiuctus bonitatis. De isto mictu actum
est in tractatu de beatitudinibus. Ideo de ipse nihil
357쪽
est dicendum , nisi quod quatuor sunt de quibus bonitas praedicatur.Est enim bonitas naturae eongregantas,fortunae ad Ornantis,gratiae reformantis, de gloriae Gen. I. a quietainis. De quibus dicituri Vidit Deus euncta,quae fecerat scilicet bona naturae, bona fortunae ibonagra tiae, bona gloriae: & erant valde bona.
De BenigniIate. SEptimus fructus, est fructus benignitatis. De isto
fructu, similitet dictum est iu tractatu de beatitu-- xx x eapitulo de misericordia. Et ideo nihil ad
as benioni praetens dicendum est de iplo, raui quod quatuor suntiatem. quae ad benignitatem nos inducunt, icilicet praeceptiuquod inducitur, vel imponitur: exemplum,quod prO- ponit ur: supp icium,quod euaditur: & stipendi uni,vel prae inium, quod acquiritur. Primo debet nos mouere ad benignitatem piaeceptum, quod , Chilisto induci- e. s. e tur,vel imponitur. Unde dicitur: Estote miserieordes, sicut patet vestit misericors tit. Secundo debet nos mouere exeinplum,quod ab ipso proponitur de Sama--t.1 P.c ritano. Tettio debet nos mouere supplicium inferni. se quod euaduur. Quia iudicium line misierieordia fiet illi, qui non secerit misericordiam. Quarto mouet nos M π . a praemium,quod in coelo aequititur. Unde dicitur: Beati miseli cordes, quoniam, &c.
Quatuor si mi itudine fidei eo
O Crauus fructus,est mictus in assuetudinis,de quo supra dictu est in tractatu de beatitudinibus,in cap.de militate. Ideo de ipsa parum est hie dicendum: Et breuit et est notandum, quod mansueti clarius informantor, rarius impugnamur, altius eleuantur, &lius venerantur.Piimo igitur mansueti clarius informantur. Exemplum de discipulis Unde Iacobin Incanonica sua dicit:In mansuetudine suscipite insitum verbum.Secundo manlucti rarius impugnantur.Sicut enim videmus commuialter, quod non impugnantur nisi eastra alta, re altius eleuata: sic etia videmus, quod leo,& canis non inuadum homine si inueniant ipsiim lacentem, vel sedentem super terram. Vnde dieitui: Iani ueti hereditabulat terram ,& delectabuntiar in multitudine pacis Tertio altius eleuatur,sicut patet de Christo,qui uenit ad nos mansuetus. Sicut patet de B. Vtigine,& multis aliis.Vnde dicitur: Exurget in iudicio Deus, ut salvet Omnes mansuetos terrae. Quarto mansueti amplius honorantur.Exeinplum habemus a Christo, qui ai Recumbe in nouissimo, &c. & David: Suscipiens Domnus manc M.
De Hile. Nonus fructus est fides, de qua dictum est in tractatu de virtutibus, in capite de fide. Et ideo nihil aliud est hie dicendum nisi quod fides est, sicut fundanientum ad sustinendum, sicut armatura ad euadenduin, sicut argumentum ad concludendum,& sicut in- sttumentum ad asceia tendum.
Primo igitur fides est sieut fundamentum ad sustinendum. Sieut enim videmus, quod natura, quando Vult producere plantam, primo ponit radicem, similiter quando domi ficator facit domum, primo ponit fundamentum: similiter in moralibus, si aliquis vellet aedificare bona opera,debet supponere fidem: quae est ut petra dii rissima.& totius spiritualis aedificii fundanientum. Et ideo dixit Dominus Petro: Sit per hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Et nota,quod dixi
A super hanc: quia sui amentum aliud nemo potest po- 1 nete , nisi illud quod positum est, quod est Christiis Issus, ut dicitur ad Corinthios. Et ideo si quis aedifieat. super illud fundamentum aedificet, quia ait Ap Hebriri .. stolus: Sine fide impossibile eli placere Deo.
Secundo fides est armanismum ad euadendum: est enim sicut seu tum militare. Scutum autem militare habet superficiem & tres angulos,& poriatur a parte sinistra, contra aduersarium, S a parte cordis ad protegendum ipsum, α ratione ligni habet repraelelitate Deum : se veta fides Catholiea est ad te pellentum aduersarium , cum tribus cateruist ad protegendum animum cum tribus potentiis: ad confitendum Deum - in tribus personis. Vnde ait Apostolus: In omniari bus sumentes scutum fidei.&c.
D Tettio, fides est fieut argumentum ad concludendum, non sicut argimentum dialecticum, quod procedit ex probabilibus, aut sicut argumentum tentatiuum,quod procedit ex his quae videmur probabilia de non sunt: sed est argumentum apodicticum, id est,faciens stite. Numquam enim aliquis sapiens per suam scientiam potuit perlicii ire ad tantam scientiam de Deo S creaturis, ad quantam venit simplex piscator Petrus,cum dixit: Tu es Chi istus filius Dei vivi. Vnde a .is.
per istud argumentum, probatur unitas dii linae ellen Liae,trinitas per scurarum, unitas priniae causae, Ac multiplicitas creaturarum , pictas misericormae, multiis
plicitas gratiarum , & multa alia Christus &eius di-D uripuli per istud argumentum demonstrabant. Nam M per istud argumentum probat ut demonstrative illuminatio caecorum , ambulatio claudorum, auditus surdorum, locutio mutorum erectio sitie extenso aridorum,&suscitatio mortuoru. Et ideo dicebat Chri- mi sustus: Si opera non fecissem in eis,quae nemo alius fecit, peccatum non haberent. Et ideo volens Apostolus-ii. adistini re fidem, ait: Fides est substantia rerum spei andarum, argumentum non apparentium.
Quarto , fides est sicut instrumetitum ad scandendum.Videmus enim,quod naturaliter omnis res habet locum proprium ad quem naturalitet tendit per suam naturam,scut grauia habet locum deorsum, ad quem per naturam grauitatis naturaliter descendunt: Leuia autem habent locum sursum , ad quem per naturam D leuitatis naturaliter ascendui .Homo cum si omnium cieaturarum corporalium nobilior, habet locum super Omnia corpora, ad quem locum ante peccatum Poterat per gratiam aloendere , quamuis non posset per naturam totaliter, Sed propter peccatiun gratia
fuit sibi ablata,& natura totaliter sauciata:& ideo ad hoc, quod possit ad locum proprium remeare, indiget instrumento quodam. Quod instrumentum nullus per suam sapietiam,vel vitam potuit fabricare praeter Christumi qui fabricatus est auroram & solem. Ideo omnes qui saluati sunt per ministerium ipsus Cluisti, M- scilicet per fidem saluati sunt. Quae quidem est velut
una scala, per quam ad eoelum altanditur, continens duodeeim gradus, id e duodecim articulos per Apo-E stolos declaratos, iuxta numerum duodecim cael riam, incipiendo ex aere qui ccesuin dicitur usque ad coelum empyreum, in quo duodenarius numerus te minatur. Latera autem istius scalae sunt diuinitas, de
humanitas. Ista autem scala fuit per Christum Deum& hominem fabricata, sed nobis fuit per duodecim Apostolos reuelata. Ista est seala,quam vidit Iacob Patriarcha , cuius cacumen pertingebat ad c qum, cui etiam Dominus erat innixus, per quam ascendebam Angeli,& descendebanti De ista scala dicit Augustinus Gen. g. ean serinone ascensionis: Ascendamus interim corde, id
est dide. ut eum dies promissus aduenerir, sequam ut &
358쪽
Titulus IX. De generali iudicio.
e. c. HEcimus mi est modestia. De isto stim inde temperantia dictum est , & ideo ad praesens nihil est dicendum,
De Conimenti . . A.ς. . Ndecimus fiuctus est continentia. De isto stimV in tractatu de eonsiliis, in eapitulo de castitate, militer dictum est.
A . . c. 6. Uodecimus fiuctus est eastitas De isto fluctii similiter in tractatu de consiliis dictum est in eapitulo de eastitam Et ideo non est amplius dicendu.
De generali iudicio. CAP v T v NICUM. De his ειυ ante ψιά, ct m Vs iudicio agetur,
T tractatum de fructibus spiritus salicti, I de generali EP vltimo iudicio est dicendum. Ilia est octaua diaeta, scilicet , fructibus bonorum
operum, venire ad iudicium extremum. De generali iudieio quatuor specialiter stini notanda, scilicet signa qitae praemittenrui, scripta quae aperientur, verba quae dicentur, de facta quae sequentur. Signa quae praemittentur, erunt sicut quadam peremptoria citatio. Scripta scilicet libri quae aperientur, erunt sicut quaedam acta , de processus recitatio, de testium publieatici. Verba quae dicentur , et unt sicut
tientur homines viventes, ut cum mortuis resergant. Quartadecima die,atdebit elum & terra, & superii. eies terrae & aeris Quintadecima die fiet coelum no uum,&mra noua,& resurgem mortui secundum viris tutes, merita de demetita. ista enim signa erunt,sicut
dictum est, quaedam peremptoria citatio, & terribilis eum executione sesitentiae sine omni excusatione ad iudieium vocati praeconietatio.Vnde dicit Apost . t. illus upse Dominus in iussu,& in voce Arelian eliin in ' tuba Dei destendet de coelo. De ista terribili eitatione dicit Hieronymus: Sive bibam, siue aliquid aliud faciam. sempet videtur sonare illa terribilis tuba in auribus meis: Surgite mortui, venite ad iudicium, , Quid faciam eum resurgam ad iudicium o Secundo in illo iudicio tremendo aperientur scri- ludi Iopta, sicut quςdam actassit nota,quod ibi aperiεtur tria tria scit pia scripta solemnia,&authentiea,&sine omni calumnia, apex tu .
scilicet libet passionis Dominicae liber conscientiae,liber vitae.Primo aperientur quasi quaedam acta, scilicet libet passionis Dominicae, in quo sunt, scilicet erux,
clauia ancea,corona spinea, dein carne Chiisti cicatrices,& Christi vulneta, ut dicit Chrysostomus & non erit tunc necessitas accusationis aeum viderit quilibet crucem,& ipsium Christum habentem in eorpore suo testimonia passionis Inde dicitur:Tunc apyarebit lius hominis in eoelo. Secudo aperi Etur libri consciemtiaessit nota,quodlibet conscientiatum continebit inacapitula,scilicet cogitationes, quia ve dicitur: In eogi -- tationibus impii interrogatio erit. Continebit etiam C verba Se locutiones otiolas. unde dieitur: De omni a. cverbo otioso quod loeutus suerit homo, reddet rati
nem in die iudieij.Continebit etiam liber ille factabe operationes, iuxta illud : Cuncta quae sunt, adducet
Dominus in iudieio,pro omni errato,siue numuiue malum situlonum, scilicet omissum,& malum comissum,Tertio aperietur liber vitae, id est, Chlistus cuius virtute manifesta mir secreta conscientia tu unius ad alterum, sicut dicit Apostolus Nolite ante tempus L. Cor. 6. iudicare,quousoue veniat dies Domini,&e.De istis libris dicitur: Iudicati sunt mortui ex his, quae seripta
sunt in libro serundum opera ipsorum. Tettio, in illo tremendo iudieici verba iudicis pi Semmira i mulgabuntur,sicut sententia diffinitiva Vnde nota in dici . in die quaedam sententis promulgatio.Facta quae sequenti ir,-ista sententia specialitet tria Ptimo,eausae magnitudi-
erunt sicut quaedam latae , de promulgatae sententiae
1;-,itis; P in o bitur praecedent illud iudieium, ut dieitueritis in sarco, naiticut quςdam citatio petemptori quς sale praee ede- signa dieit Hieronymus se reperisse in historiis H braeorum.Prima die eriget se mare quindecim euiatis
nem siue immensitatem,de qua erit illa sententia:quia non erit pecuniae,vel pi,ssessionis terrenae, sed damna- Iionis, vel laluationis aeternae. Illi vero qui obtinebur, mutabuntur M possessionem hereditatis, quia dieituri Et ibunt iii in stipplicium aeternum illi vero in vitam ἐ
aeternam. Secudo, notam isto iudicio auditorum mul
si per altitudinem montium, stans in loco suo vasi Etitudinem,uel cutiae solemnitatem n cuius consipe in murus.Secunda die descendet ita quod vix poterit vi, deriaecita die,pisces& marinae belloς apparentes si per mare,dabut mugitus usque ad coelum. uarta die, ardebit mare & aqua. Quinta die, herbae 8e arborea labiit flore sanguineum.sexta die, ruent aedificia. s ptima die, petrae adinvice collidentur, 3e in octo partes scindentur, & unaquaeqtie pars collidet aliam ,&non stiet homo sonum illum sed tantum Deus octava die, fiet generalis tetrς motus,qui tantus erit,ut dieitur,quod millus botrio, vel animal aliquod stare potetit, Scin terra omnia prosternentia Nomi cita, uvbitur tota terra, Se omnes montes,& colles in pulo
rem tedigentur,mcima die exibut homines de caue nis terrae,& ibi velut ametes, e poterunt Ubi tuum loqui. Undecima die resurgent omnia ossa rhoriumu,& stabui sit per sepuletita.omnia enim sepulchra aperientur,ut mortui exite valeant. Duodecima die eam stellae de euelo. In hae enim duodeeima die dieitur, quod animalia euncta venient ad campos mugientia,
non gustantia , nee bibentia. Tetti Muna die, tuo.
reprobi confundentur: ictus enim mundus congre
gabitur, omnes Angeli de coelo, onmes homines de mundo, omnes dia Ii de inserno, ut dicitur: Con- Mai. 14. gregabuntur ante eum omnes gentes. Et ideo est
num eonsilium eum homine, qui de iure suo dissidie
aute diem sententiae periculose eoram sacerdote de compositione tractate.Vnde dicit Sapiens: Ante iudicium, para iustitiam. Tertio,in illo hidieiota tremen-d vel sententia tremenda iudicis mota semetitare. veli exibilitatem.Vnde dicituriEt quis poterit cogitare ψω. 3. diem aduentus eius, aut quis stabit ad videndum eum Tanta nam Merit tune iudicis seueritas,de inflexibilitas,quod ii A. vi m de omnes Angeli, de cincti, de sanctae genua Melatent, de eum lacrymis orarent pro .liquo qui esset in mortali peccato, iudex non exa diret eos, quia dicitudiZelus de fiami viri non parcet /in die iudicis, nee aequiescet cuiuscumque precib- nee suseipiet pio redemmione donae plurima. sententiae Quarto, εc vltimo. in isto tremendo iudicio facta με iudicii,
359쪽
tiae nota speetaliter tria. Primo multitudinem, S: ID. A debit carnem,uerinta at debit mentem:De istis duobus mi aistrorum, qui parati erunt ad verbum tu. dicis exequendam,quia dicitur: in consammati Oileculi exibunt Angeli,&lepatabunt Inalotide medio iustorum, Ic mittet eos in camiιRim ignis,ibi et it fletus,& stridot dentium. Secundo, in ista executione nota impotentiam & angustiam reproboru, quia nulla erit via ad euadendum. Unde diost August.O quam angustae erunt Undique reproborum viael Super rus et it tunc Iudex itatu Mitiset ius chaos in serni horrendua dextris accusantia peccata a sim istis inlinit ad monia ad suppliciu trahentia litus conscientia utens, foris inudus ardens cinifer Teeator tic deplehensus quo effagiet la. tere erit i inpiat sibile, appatere intolerabile,& ideo dissimul dicitur. Vermis eorum non molietur,&ignis i l 'rno extinguetur.Tertia poena est si e tot,ut dicitur:ignis . sulphur de spiritus procellatum pars calicis eorum,id est, poenae totum Quarta poena est frigus,quia dicitat e Transibunt ab aquis niuium, ad calorem nimium,qui erit maxima poena,minatio subita quia natura mutationes non patitur repentinas,ut dicit Hippo.Quinta cf. ι poena erit fames maxim iuxta illud.Serui mei comedem,& vos esurietis. Ibi namque est lata inopia,quod neque guttam aqhiae poterunt habere, vi legit ut de diuite epulone sepulto in inferno. Unde Gleg. Guttam' o. e
raena erit fames,quae ibi erit, Sc magis immortalis estis ae
citur, quod desiderabunt homines mortem, Se fugiet B carentia visionis diuinae.vnde Gregor.Immiat talis ibi Id - o. c. mors ab eis.Tertio nota in ista executione desectum, fames in teificit, quia faciem sua Saluator eis ab 5- Scarentiam omnium auxiliorum. Puc enimChristus, qui tantum mi latico: seli,quod pro peccatoribus tradidit iiset ipsum , ridebit in damnatione eorum, ineuius persona dic t r: Fgo quoque in interitia vcitro ridebo. S incit etiam . qui se pro fallite omniatu morti
exposuerunt, non compat: ntur tun miseriae repιο-
borum. sed potius gaudebunt in damnatione eorum, iuxta illud : Laetabit ut iustus, eum viderit vindictam, dic. Sicut enim nune est tem pas clei neutiae , se erit tunc tempus vitioliis. de vindictae, dicente Domino: Cum accepero temniis, ego iustitias iudicabo. Ei lixe
de iudicio ultimo dicta iusscian . quia idit.Sexta poena est tortor, vel potius tor Ores,quia dicitur Tradidit eum tortoribus donec redde et uniuersam debitu. Septima poena est hortor. Vnde: ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat Et ista et it maxima poena.quia videmus si nunc appaleret nobi utius solus diabolus magnus horror,5 quasi intolerabilis esset: quid ergo erit tunc cu tot horribiles apparebunt 3 octaua poeilaetit tenebra,in qua incarcerabu lur, c ligabutur reprobi,quia dicitur: Ligatis pedibus i& manib.eius,proiicite eu in tenebras exteriores. Et
Greg. dicit in moralibus:Ignis infernalis c6crematio-ἡnem habet, tu non lucem. Non a poena,& quasi princi-φ δε ο . O in in o G . in φ - d. . 5 5 - p li dolor quia in illis poenis ,rio solum erit acer. . bitas sed contrarietas.Unde dicit Greg.iu moLalib-li': , . . , a bro nono: Horrendum enim erit reptobis,ibi dolor cusormidine,flamma eum obscuritate ors sine morte, finis sine fine,defectus sine desectu,quia &mors vivit, definis semper incipit,& desectus deficere nescit.Mors perimit,& non extinguit,& dolor cruciat,& pauorem non fugat. Et ratio est,quia cum peccator,& diabolus
in culpa consentiant ustum est, ut creaturae in reproborum poena conueniant.
Et notandum, quod , diuersis causs, ipsis reprobisse imit
T A. De Poenis ἐnferni. Cap. f. De Guria Paradisi. Ca II. De ἀuodecim stiti ibin crucis ct passionis Christi Do
inest dolor Sunt autem quatuor causae doloris. Prima
est quia amiserunt bona temporalia hiclus mundi.Vnis de in Psalmo: Cum interierit hc, o no sumet omnia, V 48. Anec descendet cum eo gloria eius. Secunda causa est, ε
tis Hierusalem. CV. V. Deis audissimasonetate, ct tripudia caelestis civitatis Hierusalem. Cap. VI.eli messis,& non saluati lumus. Damnati namque darent libenter totum mundum pro uno mome mporis, si possent habere ad poenitendum. Tertia causa est, quia visionem di gloriam Dei perdiderunt. Vnde dicit Chrys.quod omnes gehennae cruciatus sunt carentia visionis Dei.Quatia causa est quia inset ni vili. talem & miseriam acquisierunt. Elt enim locus infernalis tenebrosus,& penuriolus. Quod erit maxima poena diuitib. Se hominibus voluptui,sis&magnalib. quia in vita habuerunt domos sine sumo , & ibi et it 6 ι-- fumus continuus, quia dieitur: Fiimus eius in sutore meo. De istis poenis dicit Bern.in scrinone de negotio μ' spiti tuali O gehennalis regio fugienda, ubi ignis ar- Θρν infest
De Parnis inferni. ANO ετ tractatum genetalis iudicii, sequitur virus dere de poenis inferni, & gloria paradisi. Ista
eli eium vitima diaeta, sei licet a iudicio ad infernum, vel ad eoelum. Nam reprobi iaciunt pessimam dix- tam de iudicio ad aetetnum supplicium. Iusti vero faciunt optimam diaetam 1 iudicio ad regnum aeternum. Primo igitur, dicendum est de poenis, & suppliciis E dens, rigus rigens , vermis immortalis, saetor intole- Nicia. cis reproborii in de quibus notanda sunt quinque,scilicet V rabilis,mallei perciitientes tenebret palpabiles,consio. ' peccatorum,innodatio vinculorum, horribiles iacies daemonum. Totus tremo ad huiusmodi regionis ni
Tertio est ibidem poenarum diuturnita . inferni diu- enim infernales et ut diuturne, immo sempiter rivi A lumitas. dicitur: Quis ex vobis poterat habitare cum ardor ib. G. 33. csempiternis Discedite a me maledicti in igne aeternu. Dicit Giegor. quod ad magnam iustiti, iudicis perti-ζd ἡ
ne . vi numquam careant supplicio,qui ni quam dum a. vi rent, voluerunt carere peccato. Et illud est summe horrendum in ista poena,quod si maxima&aetetnae Si
enim damnati sit gulis diebus fierem, S: in ste tu emit
quinque no- primo pinnatu acerbitas, secundo menatum diuersi. anda s M. tas , tertio poenarum diuturnitas, quarto poenarum uniuersitas quinto poenarum inutilitas. Reerbitas Primo igitur pinnae reproborum erunt aeerbissimae, aeterni cru- & intolerabiles. Grauissima enim pinna, quae in hoc y- mudo potest tolerati,minor est poena purgato ij,v di-ns in quodam sermone: luanto magis poena Avis.,.. in serni In signum huius vehementis doloris dieit Sal 1. uator in Evangelio Ibi erit fletus,de stridor dentium.' 'o isset P inse ni erunt diuelis , unde nota.
360쪽
Titulus X. De gloria Paradisi. 33s
terent modicam lacrymam, plus aquae per procesium Tertio, gloriaecelestis est honoris insuperabilis.
temporis de oculis unius damnati exiret, qua sit aqua totius mundi. Cuius probatio est, quia illa aqua est infinita aqua autem totius mundi est finita Quarto est in inferno poenatum uniuersitas. Sunt enim quilia dicere volentes,quod in inferno vniueis partes hominis, tam corporis,quam anime post dieiudicii erunt in igne,quia dicitur:Timete eu,qui post- qua occiderit, potest corpus Se anima perdete in gehennam ignis. Nune autem videmus, quod homo non Possit line maximo tormento igne in patre unius digiti sustinere per vitani horam: quantus ergo erit
dolor, tuado totus homo ardebit in ignei Vnde in signum 1:lius maximi doloris dieit Saluator frequenter Euangelio: ibi erit stetus, & stridor dentium.
Quinto Se vitiino illae pecuae infernales erunt inuistiles aediti liuini alae. Poena enim praesciuis vitae breuis est leuis,& sitici iosa: sta futura est longissima,&grauissilua.& inscii tu ola,quia si damnatus hendo, tam tum de lacrymis emitteret, quantum est de aqua inmati,non siis liceret ad lauandum maculam unius peccati mortalis.Etunt tamen intra se pncei tentiam agε-tes inpra: angi uti a spiritus gemenies,ut dici tui .Et tamen influouole, quia in inferno erit stimulus poenitentis, nulla tamen ecit correctio volutatis. Exemplude sancto patre. lui orauit pro diabolo,& responsione Domini de obliuiatione diaboli. Et haec depcaenis im et ni dicta se iliciantia
Post tractatum de poenis insetni sequitur vltimo videte de gloria paradisi. Haec enim, est finis vltimae
diaetae quia finis eit omnium desideriorum .in qua ad praeiens tria sunt dicenda scilicet valor impleti abilis, decor in aestimabilis, honor instantibilis. Primo igitur istius gloriae coeleliis est valor impr tiruallis,quia dicitur: oculus non vidit, Deus abiquete,que pr parasti diligentibus te. Et illud: Oculus Donvidit,nec auris audiuit, nee in c*r hominis ascendit, qyae praeparauit Deus diligentibus se. Valor autem istius gloriae coelestis attenditur in hoe, quod ita care Quod probat ςx quatuor.Primo,quia omnes sancti erunt reges suae voluntatis omnipotentes:vῖ dicit An. - .
selinus. Ideo dicitur:Venite benedicti Patris mei, per- se . i. c. 63.
cipere regnum quod vobis paratum est, . Secundo quia omnes erum filii charissimi de heredes Dei,& eo heredesChtisti,ut dicit Paulus.Tettio,quia erunt Omnes,quasi Domini. Christus etiam in propria persena honorabit eos,quia dicitur:Praecinget se lei licet Christus M transiens ministrabit illis.& faciet illos disca bete. Sieut filius regis consuevit in P OP ia persona Ilia. ii. seruire, quando vult multum suos nobiles honorare. Quarto quia omnes erunt dii,sicut dicitur in Psalmoi Uri. i. bEgo dixi dii estis,& filii excelsi omnes.Et hoe quia di. B uinitas erit in sanctis,& multitudine vel magnitudine
dilectionis quae tranformat amantem in amatum, ut
dicit philosophus. Et Augustitius dicit:Unusquisque
talis est,quale est dilectum. Si aute terram diligis,ter-A iara es, si autem Deum diligis, quid dicam Deus eris,no audeo dicere ex me,sed per scripturam quae dicit:Ego Ps. gr. bdixi dij estis.& lilii excelsi mnes. Item tu illa coelestici ria considero alia: tia scilicet Iocimi Hetune plotiosum sectu summe speciosum, Sestuctu sini init delitiosum. Primo igitur in illo coelesti regno ei it locus summe gloriosus, qui aquili tsanctiis erit in loco,in quo est ipse Dei Filius quia dicitur:Vbi sum ego .illie Neminister meus erit.Secundo in dillo coelesti regno est Iet tam speciosum, vel corona,
quia dieitur in Psalmo tae quolibet sancto: Posuisti in ' capite eius coronam de lapide pretioso. Iste lapis est
margarita illa, quam qui inuenit,vendit omnia, emit eam, ut dicit Matthaeus. Et nota quod duplex est corona sanctoriam, scilicet Colona San- aurea & aureola. Aurea dieitur praemium substantiale, ctorium d
quod consistit in tribus, scilicet in visione Dei elatissima,in stultione suauissima & in intentione securissima, de qua dicitur : Corona aurea super mitram eius, Ecelι.ε s.
quae est ornatus Pontiscum. Quia omnes sancti non solum erunt reges omnipotentes suae voluntatis, sed etiam erunt sacerdotes, de Pontifices, offerentes Deo semper saetifieium laudis. Et ideo dicitur: Fecisti nos Deo nostio regnnm de sacerdotes. Alia corona dicit ut aureola,id est cotonula parua,&ista aureola secudum . Deus vendit eam suis amicis. Coultitit enim Petto D doctores dicitur,quaedi gloria accidentalis, quae dc martyrium crucis Paulo constitit decollationem capitis. Est autem vetissimus D, dccet tuin, quod Deus nimdecipita vi him amicorum, suoru,& quod plus est, ipse Christus emit gloriam illam pro amicis sub tormento de ignominia crucis.Est enim certissimum,quod Deus Pater non deeipiet unigenitum filium Qui in emendo illud tegmim Cum ergo illud regnum tantum c5stitetit filio Dein aliis eius amicis certu est, quod res
pti enim estis pretio magno, glorificare & porta
secundo. gloria illa coelestis est decoris inaestimabi- lis. Vnde dicitur: Pulchtitudinem eadoris eius admirasur salictis ratione operis excellentis. Datur enim tribus genetibus opera: Datur enim virginibus,&hςe est sorea.Datur martyribri haec est gemea.Doctoribus,se haee est stellata. Aureola Borea datur virginibus,quia honore virginitatis floruerunt.Vnde dicitur in ps i de virgine virginii Christo, de agno que virgines sequun- tui: Gloria& honore eoronasti eum. Aureola gemmea i ς ι datur martyrib. quia instar lapidis fottissimi repleti si si iecimi Vnde dieitur: Posuisti in capite eius corona Vio a
de lapide pretioso. Aureola stellata doctoribiis, qui coelestia doeuerunt. Vnde dicitur: Qui docti suetunt. . fulgebui quasi splendor firmimentissit qui ad iustiti
erudiet υt multos,quasi stellς in perpetuas aeternitates, Ut ut sensus. Ex duobus potest colligi decor illius re- C Et de muliere gloriosa dicitur uia erat amicta tole, in.:- - - - & luna sub pedibus eius, in capite eius eoiona stel-gni. Primo ex decore rerum naturalium in seriorum, quas Deus vult ita decorate sicut videmus, quod litiuin hieme apparet vile, de postea decoratur in vere &aestate. Unde dicitur:Confiderate lilia,agri t. secundo apparet decor illius gloriae ex rebus artificialibus, si ut videmus,quod ligna laticlas& metalla per se videtur x ilia, de quali terrea sed emciuntur per artifice pulchra & splendida, quando sum polita de deaurata istantii igitur Dei et summiis artifex,cuius sapienti est infinita indecorandis amicis suis beatis in illa coelesti gloria; ideo dicit ut Si senum agri qnod hodie est, de cras in elibanum mittitur, sic Deus vestit:vant Omagis vos modicae fideir Iarum duodecim. lulier amicta sole est anima din iis iustitiae.& sapientiae. uinae,quae pet pedes figuratur : habet plenam pietate,quae pet luna intelligitur, quae est valde humida. Corona stellarum significat aureolam Dinorum.. unde & erant stellae duodeeim in
corona, quia duodenatius numerus abundans est, in
quo intelligitur, quod doctrina sacrae Scripturae estabulantissima omnis iustitiae sicut suit doctrinaChimsti,qui suit doctot doctoru, de cuius doctrina dicitur: Nisi abunda uetit iustitia ut stra plusquam Scriba 'n,- .