장음표시 사용
91쪽
tror, cum primus in eam insulam quaestor veneris,ca instituere,quae sequantur alij. Tertia pars superest, quae prouincia consulares,quaeve praetoriae dicerentur. Ne quis erret;neutrum perpetuum fuit .non enim hςc, vel illa prouincia siemper aut consularis, aut praetoria, sed ita nomen mutabant,ut varie modo a consularibus, modo a praetoriis administrabatur quam potestate senatus habebat,ut,quos vellet, in quas vellet init teret, administratione annua quod lege Sem pronia C. Gracchi tribuni pl.sancitum erat, C fari tamen Galliae in quinquennium, contra te gem Gracchi, xlege Vatinia tribunicia, ri. C. mandata sunt, posteaque in alterum quinquennium lege Trebonia item tribunicia, Po 'peio Magno dc Crasso II. C O S. confirmata . qua de re sic ad Lentulum Cicero Stipendium Caesari decretum,&, ne lege Sempronia succederetur facile perfectu est Decerni autem solitas lege Gracchi, non a jopulo, sed a senatu prouincias, idem in oratione pro domo, in P. Clodium inuehens,plane demonstrat. Itane vero Zinquit. tu prouincias Osulares,qua.C.Gracchus,qui unus maxime popularis fuit, non o do non abstulit ab senatu, sed etiam , ut necesse esset quotannis constitui per senatum,lege sanxit, eas , lege Sempronia per senatum decretas, rescidisti extra ordinem sine sorte, nominatim
dedisti, non consulibus Ged Reip .pestibus Erat
igitur eadem prouincia, ex voluntate senatus,
92쪽
modo consularis,modo praetoria. itaque Mace doniam ut haec exempli caussa nommetur Cn. Dolabella,C. Curio,M. Lucullus, L.TorquatuS, Antonius,omnes consulares, ad inmistrarui: tum,Cn.Octauius praetorius, pater Augusti naturalis: rursus costularis L. Piso,&, Pisone reuocato, hi Ancharius praetorius idemque patet in caeteris. Quo autem anno S.C. illud Coelius in epistola sua ad Ciceronem misit,in quo S.C. hq sunt,senatui placere,in Ciliciam prouincia, inque, I I. reliquas praetorias mitti regebantur VIII prouinciae, quae in eo S. C. praetoria: Vocantur,a magistratibus V III praetoriis, Cypro excepta,quam quaestor, ut proxime osten di, cum iure, ut opinor, praetori , administrabat:
quia lege Clodia missum esse in eam M. Cato
nem cum iure praetorio,adiecto etiam qu store, Velleius prodidit. propterea,Cyprum inter prς' torias esse memoratam, facile credo .reliquae septem fuere, Sicilia Sardinia, Asia, Macedonia, Bithynia,Creta, Africa .in cum Sardinia Corsi1-cam simul fuisse, cum Bithynia Pontum, paulo ante dictum est. Sed quςratur fortasse,quCt fuerint,& quae fuerint, Ma quibus administratae eo anno prouinciae consulares. Septem fuertit,har,
duae Galliae,Illyricu malmatia, quas unus C. C sar tres regebat duae Hispaniae,quas Cn. P5- peius per legatos absens administrabat; Syria,
cui M.Bibulus,Cilicia, cui M. Cicero praeerat. ita fuerunt hoc anno X v. provinciae, consulares
93쪽
V LI,praetoriae VIII. in unam costularem Ciliciam,in praetorias aute omnes eo S. C. succes.sores mitti placere, tecretum est Neque vero inruetur quisqua, si toliam, Graeciam, Achaia, Thes aliam,Boeotiam,Pamphyliam, Phrygiam, Lycaoniam,Lydiam oniam, Cariam, Mysiam, Gallogr ciam,sive Galatiam, Pisidiam,Lyciam, Cappadociam, Armeniam non nominauerim. nainatolia Graeciae pars fuit Graecia vero cum Achaia,Thessalia, Boeotia ad iurisdictione Macedoniae pertinuit , omnesque simul ab uno regebantur id seruatum est post costulatum Pisonis, & Gabinij. nam eo anno legem tulit P. Clodius, ut omnes illae prouinciae ab eo, qui Macedoniae praeesset, regerentur non enim tulit, ut a Pisone nominatim regerentur, nam fuisset priuilegium,non lex sed, ut ab eo, cui Macedonia daretur.is aute fuit eo anno L. Piso,cuius causses lata lex est. Pamphyliam vero,Phrygiam, Lymcaoniam, qui Ciliciam, idem administrabat. at Lydiae, Ioniae, Cariae Mysiae , etiam Phrygiae parti prςerat idem,qui Asiae .nec mira est, Phrygiam in duas iurisdictiones dispertitam fuisse, Vt una pars Ciliciae,altera tribueretur Asi . nam etiam ipsius Asia tres dioecesis ad Ciliciam a tinuisse Cicero ipse, ali1que prodiderunt Galatiam regebat Deiotarus rex, socius fidelissi mus populi Rom. Pisidiar,& Lyci inter socios erant , suisque legibus , sine magistratu Roma no,Vtebantur.itaque Cicero eas gentes appellac
94쪽
auxilia in epistola ad Atticum. Exercita,inquit, infirmum habeba,auxilia sane bona sed ea Gaia
latarum, Pisidarum, Lyciorum . haec enim sunt nostra robora Cappadociae rex crat Ariobarranes, ipse quoque socius populi R. nam Popeius
reges multos , a Mithridate pulsos, in regnum restituit,& foedere ac societate Reip.obstrinxit: Armeniam Tigrani regi, qui Mithridatem armis iuuerat,venia data, cocessit: natione quasdam prouincias fecit populi R. aliis, vi sui iuris essent,suisque legibus viveret,permisit. Haec est Romanae ditionis ab Hispania ulteriore, ultima ad occidente prouincia, ad Euphratem, qui ter' minus ad orientem aperi fuit, descriptio quς-dam breuiter a nobis informata nec Nun V
gari longius licuit in ea tractatione, quae nostri argumenti propria non est quia tamen disiuncta non videtur, haec attigimus. In prouincias ibant vel consulares cum VII fascibus, vel praetori cum sex totidem utrique, quot in urbe habebant. interdum etiam praetorios cum iure co-sulari, citi fascibus, senatus in prouincias mittebat ut Qu. Ciceronem in Asiam de suo Suetonius, Extat,mquit, M Ciceronis cpistolae, quibus Quintum fratrem , parum secunda fama proconsulatum Asiae administrantem, hortatur, monet, mitretur in promerendis sociis vicinusuum Octauium . proconsulatu vocat hominis praetori administrationem ea de ratione
titulus cst, fletollo Culcri pro cos. in duabus
95쪽
epistolis, quae lib. v. Fam primae leguntur qui
tamen consulatum non gesserat, sed ex praetura in Galliam cisalpinam prosectus erat. in oratione pro Flacco notauimus haec: Cum prouinciam Asiam proconsulari imperio obtineres: cum tamen praetorio de homine loquatur. Primis temporibus, cum prouincia tuenda armis essent, in discrimine versarentur, exibant ineas, inito statim magistratu, consules iraeto res , elut quaeque cuique sorte obtigerat, vel etiam quandoque contulibus inter ipsos comparantibus sic enim loquebatur, cum inter eo S de duabus c5sularibus prouinciis conuenisset. nam comparandi consuetudinem apud praetores non video fuisse quod si bellum produc retur: unperium in iisdem prouinciis proconsulibus, aut propraetoribus a senatu prorogabatur. postea L. Sylla lege cauit, nequis plus anno prouinciae praeesset qui viderit, opinor,in rep. diuturnis imperiis assuesceres, tutum non esse. itaque Galliarum illa per decennium Caesaris administratio libertatis exitium fuit hac de lege Cicero in epistola ad Appium his verbis Ebdiscessisti, quo ego te ne persequi quidem pos sena triginta diebus , qui tibi ad decedendum
lege,Vt opinor,Cornelia constituti essent. in eadem Vt habere ratione possis, quo loco me salua lege Cornelia conuenias: in prouinciam
veni pridie cal. Sext. Nunc de legibus agamus, quae rectoribus prouinciarii imperium dabant.
96쪽
eae duae fuerunt, curiata,vetus admodum lex, δίCornelia, quam tulit L. Sylla dictator . curiata dabat imperium populus,ut Liuius indicat lib.
I x. Cornelia senatus . nam, cum S.C. esset factu, ut prouincias magistratus sortirentur,aut compararent inter se , tum, si ij,vel sine lege curiata, in prouincias proficisceretur, imperium habere dicebantur, donec in urbem reuertissent ideo,
quod in epis Ola Ciceronis ad Lentulum scriptum est, Ap. Claudius Mater P. Clodii; cupidus prouinciae, dictitabat,sese, si licitum esset legem
curiatam ferre tortituru esse cum collega pro uinciam si curiata lex, 5 esset, comparaturum cum collega, Lentuloque Spintheri, Ciliciam pro consule administranti,successurum legem curiatam consuli ferre opus esse, necesse non essese: se, quoniam ex s. prouinciam haberet,lege Cornelia imperium habiturum, quoad in urbem introiisset. Quod autem in agraria I I. scriptum est, R em militarem sine curiata lege attingere non licet spropterea dictum,quia sumptu publico ibant in prouincias, quorum de imperio lata curiata lex esset. poterant igitur publica pecunia milites alere, Sc bellum gerere . at sine
curiata lege poterat qui de aliquis priuato sumpti m prouinciam ire; exercitum vero habere, bellumque de suo gerere, cui tantae ope erant, ut liceret non igitur sine curiata lege,quae pecuniam dabat, rem militarem attingere cuiquam licebat nam, cum ad Atticum Cicero ita
97쪽
scribit Appius sine lege suo sumptu in Cili-
cIam cogitat: non intelligit de pecunia in stipendia militum eroganda, nec enim sustinere sumptum potuisset sed,opinor, de suo, cohortisque viatico . ipse enim Cicero, viaticum dari
solitum comitibus eorum, qui irent in prouin'
cias, significat in epis ola ad Cassium his verbis: Caetera cuiusmodi sint,ex hoc iudica, quod legato tuo viaticum eripuerunt. . Curiata porro
lex,non, ut primis temporibus, uniuersi populi suffragiis, curiatim in forum conuenientis, fe
teres curias repraesentantibus itaque Cicero in Orationes I. in Rullum, clim loquatur de curiatis comitiis, id est, de lege curiata, qua . viris imperium dari Rullus volebat, Illis,inquit, committis, ad speciem, atque ad usurpationem vetustatis,per x xx .lictores auspiciorum caussa ad umbratis Ferri autem solitam a consulibus legem curiatam, idem Cicero in eadem oratio
ne significat his verbis Consalibus egem curiatam ferentibus, tribunis pleb. si pe est intercessum . idemque confirmant illa verba in epistola ad Lentulum: Legem curiatam cosuli ferre opus esse, necesse non esse. Nam, quod in sua lege Rullus posuerat, ut a praetore ferretur: extra ordinem fuit quia videbat adduc con sules minime posse, ut eam ferrent , utpote qui nullum, viris imperium dari vellent citaque Ciceronis extant orationes aduersus legem
98쪽
Rulli de x .viris. Has duas cimperio,
Corneliam, inquam, curiatam,Cicero signia sica lib., 11 ad Atticum his verbis: Nec senatus decreuit, nec populus iussit, me imperium in Sicilia habere. In prouincias populi Ro colonia ducebantur propterea,quando de prouinciis proxime dictu est, subscribemus hic legem illam, quam Cn. Pompeius Strabo consul, Cn.Pompei Magni pater,tulit:ut trans padanis coloniis idem ius, quod reliquis coloniis,esset: id est,ut, petendi magistratus gratia, ciuitatem Romanam adipiscerentur, c haere ditates a populo R. capere, reliquoque iure ciuium Rom. vii possent. hoc iure postea Latinas Omnes esse priuatas, ne Suetonius ostendit, cum ait, Caesarem colonias Latinas, de petenda ciuitate agitantes, adiisse, de aliquid utique eLfecturum fuisse,nisi consules conscriptas in Ciliciam legiones ob id ipsum retinuissent. Sc-quitur militia de qua legem vetere video is se,ut,qui ciuem ab hoste seruasset,is ab imperatore quercea corona donaretur quam Cn. Marcio Coriolano datam esse, Plutarchus memoriae tradidit. Fuit δί illa, ne dolo malo, neve aliena iniquitate , sed iure dc propria virtute bellum gereretur. quam Camillus,is,qui urbem Romam a Gallis Senonibus liberauit, ita diligenter coluit ut, cum Falerios, Faliscorum ursem,obsideret, eamque illi tradere publicus iterarum magister, deductis in castra nobilibus
99쪽
pueris,lentasset,iniustum beneficium recusarit, magistrumque vinctum Falerios cum pueris re miserit Lex etiam lata est, quam Sacratam Liuius appellat, ne cuius militis scripti nomen, nisi ipso volente, deleretur: me uis, ubi tribunus mil. fuisset,postea ordinum ductor esset. Duas aliquot post annis tribuni pl. eo de anno rogarunt,unam L. Atilius & C. Marcius,ut tribuni mil. seni leni in quatuor legiones populo crearentur: quae antea, perquam paucis fuse fragio populi relictis locis, dictatorum4 consulum ferme fuerant beneficia alteram M. De cius,ut duumviros nauales, classis ornandae re,ficiendaeque caussa, populus iuberet leges duas C. Gracchus tribunus pl. tulit,unam de vestibus militi publice dandis, stipedio non imminuto: alteram, ne quis infra, VII aetatis annum ad militiam cogeretur ex quo patet, interdum ad militiam ante coactos fuisse, qui nondum annum aetatis X VI I. agerent. quod puto difficilli mi rei p. temporibus,exhausta cladibus ciuita te,ut secundo Punico bello, extra ordinem esse factum. Legibus de militia recte subiicientur leges de triumpho non est enim triumphus sine militia. Antiquissima fuit,quq nunquam ser uata no est: vi,qui ob rem in bello bene gestam triumphum ducturi essent , ante triumphum urbem ne ingrederentur triumphabant enim cum imperio Vc imperium deponere, urbem intrantibus necesse erat . triumphum autem se-
100쪽
natus decernebat sed imperisii in urbe, quo die triumphum duceretur,populus dabat,rogatione ab aliquo tribuno phlata id aperte demon strant illa apud Liuium, lib. L . Tribus his
omnibus triumphus ab senatu decretus mada thimque a Cassio praetori, cum tribuni sit ex auctoritate patrum ageret, rogationem ad plebem ferrent, ut iis,quo die urbem triumphates inueherentur, imperium esset. Et erant impediendi triumphi rationes multae, primum, cum tribuni phimperatori, qui triumphum peterer, aliqua de caussa infensi, de rogatione ferenda omnes recusarent; deinde, cum rogatione Quidem tribunus aliquis ferret, sed eam populus suffragiis antiquaret tertio, ubi,tribuno rogationem fere te viatis,pluresve de collegio inter cederet; postremo clim tribun imperatori ob res in bello gestas diem diceret, sicut C. Memmius L. Lucullo , qui,duobus potetissimis regibus,Mithridatei Tigrane, deuictis,tamen n5 nisi triennio post triumphare potuit ad extremum,accusationem Memmio remittete, Ice rone consule triumphum duxit . unde illaci Nos enim currum clarissimi viri nostra manu invrbem duximus hanc lesem de imperio unius diei intra urbe Cicero tignificat his verbis, lib. 111 i. ad Atticum Pontinius vult ad II I. non. Nou.triumphare huic obviam Cato meruilius praetores aperte,& Mucius tribunus L negant enim latum de imperio de est latum,