장음표시 사용
171쪽
uicem struunt perniciem. caeterum hic symbolorum collator uel ideo minis me culpari meretur,qudd non cotentus iniuste iacere, cios quo* sibi asciscit,partim ipse docens alios,partim docentes audiens ut Sc natura Sc instis tutione peccans,nullam sibi salutis spem reliquam faciat quantumuis rectas mante lege,&uetante ne quis societate ineat causa inaleficii .ita est professio, multifariam serpit ac pascitur in hominum animis malum, bonum aute existe rariam , in his inuenias. Est aute hic quo p admonitio perutilis,ne sequas ris ea quae uulgo iusta uidentur,sed potius eos qui quod iustum est iaciunt.
Reliquum est quartum crimen maximum temulentia, non leuis , sed nimia. nam uino madere idem significat hic quod hausto ueneno dementia creans te,scilicet ruditate,tumescere,accendi,ardere 7,nec posse restinguere, sed coflagrare,populante totam animam incedio.ideo merito sequitur ultio,pura gans metem ab omnibus improbis moribus.dicitur enim: Tolles illum malum,non e ciuitate,aut regione,aut gente,sed ex uobis ipsis.nam in nobis ipsis insunt A quasi foveas sibi fecerunt cogitationes culpabiles ac reprehens dendae,quas necesse est excidere quando curam respuunt. Hunc igitur contumacem,proteruum,sermones uerisimiles ceu symbola conferente in persiaiciem honestatis,mero ardentem & debacchantem in uirtutes, & tapsiam
quoquaedentem enormiter per temulentiam,aequum erat habere parentes accusatorcs pro aduocatis:quorum estosficium omnem admonitionem castigationem ν adhibere sanabilibus.patris autem matris ut communias appellatio, sic uires distin lac sunt.proinde reru opifice patrem quo* suae creaturae iust e possumus dicere.matrem autem scietitia ipsius,cum qua congressus deus,non humano more,proseminauit creatura illa uero dei semine concepto, enixa est iusto partu unicum illum dilectum sensibilem filium munis dum hunciQxiapropter a quodam diuino uiro inducitur sapientia de scipia
loquens in hunc modum:Deus creauit me primam operum suorum,& a te secula fundauit me.Necesse enim erat ut mater nutrix Omniu reru creas ituras Omnes aetate antecederetiliorum igitur parentum accusatione quis serre possitet inad ne mediocrem quidem comminationem,aut leuissimam incusatiunculammam ne donorum quidem largitatis quisquam capax est,ac sortasse ne mundus his quidem, sed quasi parua lacuna influente magno graua jrum dei fonte celerrime repleta superemuit.& qui beneficia non possumus
excipere, ultrices uires ferre poterimus Uerum hi rerum uniuersarum paretes a praesenti sermone semouedi sunt. satius est ut consideremus discipulos com samiliares , qui curam Sc praefecturam animaru rtiti sent, duntaxat. non auersarum a musis 8 docilium patrem igitur dicimus illum masculum perfectu reditimq; sermone:matrem uerd disciplinam illam encyclica,aequalem choreae more ac rotundam,quibus tan* paretibus obedire bonum estato commodum. eius patris praeceptum est,sequi ac imitari naturam, nuda apertam , ueritatem conse stando . eruditio uerd mater praecipit, institutis iustis parere,quae per singulas ciuitates,gentes,regiones, statuerunt qui primi ueritatem tenuerunt,non tam re quam opinione hominu. hi paretes has bent ordines quatuor filiorum. Vnus utri obsequitur,unus neutri,primo. contrarius. reliquis uter imperfectus,alter patrem uehemeter amat auo
172쪽
dit , matrem & huius monita negligit:alter contra matris ut uidetur amanti br. huic ministrat omnia, de rebus patris minime solicitus. primus omnia iudicio palmam auferet,cotrarius repulsam patietur & perniciem. e reliquisaltim secunda, alter uerd tertia sibi uindicabit praemia: secunda qui patri obsequitur, qui matri,tertia. amatoris autem suae matris, qui uulgaribus opinio, nibus ducitur,&per multimoda uitae studia in omnigenas sermas mutatur
in morem AEgypt a Protei, qui quod ingenio esset ueritili, nullam uera certam , habebat speciem, figura manitatissima Iothor est, effigies tumidita.
tis,ciuitatem acrempublicam convenarum miscellari eorum hominum uanis opinionibus elatorum euidenter exprimens. Cum enim ille sapiens Moses uniuersum populum animae ad pietate at cultum dei reuocaret,&mandata huius leges* sacratissimas promulgaret dicens: si eis inciderit contro. uerita,& uenerint ad me, dijudicabo singulorum causas, & componam tu. xta leges ac praecepta dei. accedens iste Iothor opinione sua sapiens, diuinis bonis non initiatus, sed assietus humanis ac comaptibilibus, concionatur, Sc leges scribit contrarias legibus naturalibus opinionem respiciens, cum illae ad res ueras reserantur. attamen propheta & huius errorem miseratus admonendum ampliuscri docendum putat hominem, ut relictis inanibus opinionibus, constanter 1equaturueritatem. Nos, inquit, exempto&excise emente inani ias u migramus in regionem scientiae quae nobis certo debetur
ex fide diuini oraculi. proficiscere nobiscum, & bene tibi faciemus. reiicies enim damno in opinionem, pro qua lucraberis ueritate, qua nihil utilius. Verum iste hoc quoq; carmine nihil proficiente contra obstinatione, haud quaquam sequetur scientiam, propere ad suum inanem fastum recurrens. narratur enim respondisse inuitanti: Non profici ir,malo in terram meam& gentem reuerti: hoc est, ad cognatam incredulitatem imbutam falsis opianionibus. Quoniam ueram fidem, amicam uiris iartibus non didiciti cum enim ad ostentatione pietatis dicit, Nunc cognoui magnum esse dominum prio diis omnibus suam ipse impietatem accusat apud peritos iudices. dicturi sunt enim:itane homo impie nunc demum cognouisti, quam prius nestioucras omnipotentis magnitudinem cinuenisti quicquam quod antiquiussit quam deus possunt ne posteri maiorum suo riim uirtutem nescires huius autem rerum uniuersitatis nonne princeps est conditor eius &pater ita si nunc demum ais a te cognitum, ne nunc quidem nosti, quia non ab initio creationis.nec minus in simulatione deprehenderis, dum consers quae non admittunt collationem dicens te cognouisse maiestatem eius Qui est, supeariorem diis omnibus.nam si uere nosses cum Qui est, non crederes ullum aistium esse deum nullius pq testati obnoxium. Sicut enim sol exortu suo stet. las abscondit tanto suo splendore perissis nostris oculis: ita quoties aniniaeocoli syncero puro, lalgidissimo , luciferi dei sensibili splendore irradianis
tur, nihil aliud posstunt insipicere. affulgens enim eius Qui est cognitio nihil hon illustrahut etiam quae sunt per se splendidissima, collatione hac obscuis
entur. proinde cum sel se nominatis dias nu quam certum uerum Φ compaa Hire sustinuisset,si eum uere cognouisset sed quia unum ignorabat, secutum Est ut multos quavis reuerano sin esse credereti in qua sententia nemo non
173쪽
nt vin v LEuτ ig. enim omnia muliebria desisse discimus ex oraculo cum esset paritura progeniem, sine mal in rodocilem appellatam Isaac. fertur etiam non habuisse matrem, marito cognata paterno tantum, non item materno genere. sic enim sile dicit Rcuera soror mea es ex patre no ex matre. Videlicet non cae ma Mieria sensibili, quae iam consiliit iam dis luitur, quae mater, nutrix, altrix in creaturarum dicitur apud priscos cultores stirpis capietitiae: sed ex omnium
rerum autore patre . haec igitur mulier extra totu corporalem in udum promicans,& cxhilarata diuinitus pro risu habet humana foedera, siue ad belli, siue ad pacis res pertinentia. nos autem a parum uirili ci foeminata di consuetudine clim sciasibus asseditonibus rebusw sensibilibus deuiciti, cotra nihil
eorum quae apparent insurgere possumus: uertim ab omnibus his quae o c. currunt, uel inuiti uel sponte trahimur. quod si noster exercitus non ualens patris mandata obire succubuerit, nihilominus subleuabitur auxilio matris, scilicet cruditionis mcdiae quae iura legcsq; in alius alias ciuitatibus institui . sunt item quidam qui maternis rebus contempus paternas ample staturio diis uiribus, quos maximo honore saccrdoti j dignatur rectia ratio. horum aucta si reccialcamus per quae adepti sunt hoc praemium cauillandi fortasse oecasionem priaebcbimus imperitis, qui decepti obii as rerum imaginibus . laurentes in obscuro uires carum non considerant. nam stili uota sacra, ct omanes templi ceremonias tra fiant sunt quod uix credas homicidae,fratricidae, semiliarissimorum ac amicissimorum ita tersectiores qui debuerant esse puri ex puris eleciti nullo ne inscicter quidem patrato contacti scelcrc. sic enim dicit italptura: interficiat unusquisq; fratre suum, & unusquisep uicinii suum.& unusquisin proximum suum.& secerut filii Levi sicut locutus cst Mosses,& ceciderunt e populo in illa dic circiter tria uirorum milia.Tantae multistis dinis interemptores laudat dicens: Consecrastis hodie manus uestras domino unus aliisq; in filio suo et in fiatre suo, ut detur uobis benedictio. quid igitur dicendu nili comuni quidem iure hos reos fieri accusante matre publica consiletudine naturali uerd iure absolui patrocinate patre sermone recto Scrationabili. nec enim ut quida opilaatur uiros interficiut facerdotes, animas lia ratione praedita, quae constat cx animo & corpore: sed quicquid est carni amicti a sua mcnte resecat quod existinaci decorii esse sapietis legis cultorib. alienare se ab omnibus rebus genitis Whabere illas pro hostibus. proinde fiatro non homine sed corpus animae germanu occidemus: hoc est a diuina parte studiosa uirtutis mortalem & aflecitibus obnoxia separabimus. occidemus item propinquit, non hominrised sodaliti u. hoc enim anims & inimicuest& similiare allici cs cam in laqueos, ut asiluxu rerii sensibiliu mundata obruta nequeat ad caelu caput attollere, salutareq; naturas illas diuina sat pulcherrimas. interficiemus & proximu . proximus aut menti est sermo qui Prosertur probabilibus rationibus intermisces falsis opiniones ad pernicieti critatis rei plectosissimae. cur enim no plecti cremus hunc quo in sophiriam strici tu & quid c supplicio convcnientissimo lacnape silentio na sermonis mors est siletiu)ne posthac intellectus distrahatur eius argutius possit in omnino alienatus a uoluptatib. germani corporis, S propinquoi si uicino iiicysensuum praestigiis, solutus Alibcr dimitus , pure uacare his quae intellectu Percia
174쪽
percipiuntur.hic est qui dicit patri matri , mortalib. paretibus: no uidi uos ex quo res diuinas c5teplatus sum. qui nct agnoscit filios ex quo innotuit sapietia'.qui agnoscit fratres quotquot non sunt abdicati a deo sed saluari meruerunt per i lius gratia .hic est qui arrepto si romaste quasi ι- σας Sc striatarias naturas corruptibiles,quae in cibo potuin felicitatem collocant, & insgressus fornacem ut Moses inquioaccensam ardentem Unimi js iniquitatis bus,nuquam extinguibilem, uitam humana uidelicet, potuit mulierem per uuluam transfodere, quod uisa sit esse causa gignendi, ut quae re uera patia turma scpaganaiss etiam quemvis hominem substant is assingentem aso sedius dei autoris rerum omnium. atqui hic homicida iudicaretur a multis qui libenter fluent mulierculis.sed deus pater omnipotes dignatur eum laudibus maximis,& nunquam auserendis praenaris. ea fuerunt ingentia,& quidem gcrmanitate quadam colundia, pax & sacerdotiis. erat enim egregium facinus profligatis hominum uulgi more uiuentium pene inuiditis copηs,et cupiditatibus in animo ciuile bellum excitantibus, pacem constabilire:&ob hoc meritum non diuitias,noti gloriam non honorem,no principatum,
non formam, non robur, non ullam dotem corporis, non terram, non caestum,non mundum uniuersum, sed antiquissimi numinis uerum cultum hosnore summo dignum,& mirificum ordinem sacerdotii modis omnibus exopetendum accipere germana aut este haec praemia dixi non temere, sed quia scio non posse uerum sacerdotem fieri qui adhuc humana & mortalem militet militiam, in qua uanae opiniones ducunt ordines: sed requiri ad hoc ui. rum pacatum a bello tam alienum, ut etiam sit paciscus, perpetuo pace colat sincere ac simpliciteri tales sunt qui patrem & eius mandata magnis aciut, materna uod matrem P ipsam negligunt. Insensus autem utracp parenti, sic loquens inducitur: Nescio dominum istum, nec Israelem emitto. Hic uideo tur aduersari tum contendentibus rediit ratione ad deum,tum indolem erus ditione constabilientibus,confundere 7 cuncta modis omnibus.&sunt hodieci nondu enim humanu genus a mera malitia repurgatu est qui nec pietati erga deum,nec secietati naturali hominu quic* tribuunt, utriin impiestatem praeserentes nec deo grati, nec fidi sui similibus:atcp ita oberrat per ciuitates pestes caria maximae, prie curiositate miscentes se tam publicis Q priuatis negoti js, uel potius si uera diceda sun .subuertctes utra : quos oporstebat tanw diros uotis placato numine avertere: sunt ei A pernicies omniis in quos incidunt. quapropter & Moses decantat eoru exitium, deletorii priusta ipsi sibi postent succurrere,&proprijs opinionibus ab rpioru tanquam nucitibus. Dicamus igitur deinceps de his contrario genere hominum, crus ditione reditam cp ratione coletiu. ad quos collati dimidiati erat qui alterius tantu paretis uirtutes aemulabatur. hi sunt & legu,quas pater rectus 5c ratio. nalis sermo tulit, custodes optimi,&morum fideles dispesatores, quos instituit eoru genitrix eruditio.ab illo patre didicerut honorare patre uniuersi.
: a matre uer3,no contemnere iura publice recepta cosensu ciuiu. Quado igitur meditator ille Iacob exantlans uirtutis certamina, permutaturus erat
aures pro oculis, uerba pro operibus, pro eiu pro persectione, benignissi mo deo uolete illustrare mentis eius oculos, ut iam manifeste cerneret quae
175쪽
DE TrM VLEuT IA. prius auditu perceperat oculis em tutius creditur quam auribus insonuites hoc oraculum: Non nominaberis posthac Iacob sed Israel erit nome tuu
quia cum deo ualidus suisti,& cum hominibus.Est igitur Iacob discentis &proficientis nomen, pendentis ex auditus uiribus: perseeti uero Israel. nam
uisionem dei nomen id significat.& quae uirtus potest este perseetior quam eum Qtii est uidere ergo qui summum illud bonum uidi silaudatur a paterno maternoq; genere,fortis in Deo, robustiis apud dominum & homines, quoniam per haec duo simul integram illius boni possessione adipiscimur. edoctus enim custodire leges patris & iura matris no contemnere, audebis ingenue profiteri te obedientem patri filium,&placentem in conspeetu genitricis. Annon satis est custodirc iura probata genitis hominibus societatis gratia: simul , diuinas sanetioncs,ob pictatis amorem Quapropter fatidiiscus Moses per apparatum sacrorum,utrius* rei perseetionem designat. notem cre enim nobis arca intus & cxtra Iaminis aureis induit, non temere summo sacerdoti duas stolas attribuit,& duas aras ponit exteriore ad uictimas, ad stissitus interiorem: sed uolens nos per l,sc signa docere uirtutes utrius species. debet enim uir sapies & in tus in anima inuisibili, & in externis aetionibus ornatus esse prudentia omni auro preciosiore: quoties aut ab humas nis studiis secedens eum Qui est solu adorat, unicolore ueritatis stola induere,quam nihil mortale attigit. csst enim linea:qus materia no enascitur c mortalibus:rursum quoties transit ad curam resp. deposita interiore alteram pisditam &aspectu miranda sumere. cum enim magna sit in uita uarietas, opus uaria sapientia clauum tenentis gubematoris.hic in ara seu uita cospicua tergoris carnis cruoris &huiusmodi corporeoru uidebitur magnam cura gerere,ne uulgare multitudine ostendat, qus bona corporis facit animi boonis proxima.in interiore ucro omnibus rebus incructis incorporcis, no carnes nec nisi rationalib. utetur,qus per thus suffimenta significantur. nam ut haec nares, sic illa totam anima explent sua fragrantia. Sciendum tamen sapientia cum sit ars artii uidetur quidem uariari diuersis materiis,tam eues
ram suam specie immutabilem ostendit acuto uisu praeditis,& his qui no circumfusaei rem mole distrahutur, sed ab arte ipsa impressum ei characterem perspiciunt. Ferunt Phidiam illum statuarium ex aere ebore, auro, alijs diuersis materiis confecisse statuas, in quibus omnibus una eadem V ars emianeat: ut non solum eruditi spe statores, uerum etiam ualde imperiti opificem agnoscant ex ipsis operibus. quemadmodum enim in gemellis natura eodessepe usa charactere pene indiscretas similitudines exprimit: pari modo etiaperseeta ars, cum fit naturae imago &emgies quando assiimit diuersas majterias, ranat et imprimit eandem cumstis ideam, ut hac maxime ratione fiat
cognata germanaq3 ac gemella eius opera.idem igitur efficiet ea quae inest sapienti potetia. tractans enim de eo Qui est, pietas nominatur & sanctitas: cum autem de caelo disserat rebus , caelestibus, phy siologia: meteorologia uer cum de aere uarietatibusq; huius & mutationibus, siue per integras uices anni quadripartiti quas horas nominant, siue per singulos mensium dierumin circuitus contingentibus.ethica ucrd cum de corrigendis morib.hominum:cinus spccies sunt, politica ad resp. cura,et oeconomica ad rei familiaris
176쪽
cialtas est regia,regendis apta hominibus:alia legislatoria,quae uetat aut priscipit. omnium enim horum sapiens,uere et Yυcptiis id est multinomini Gipax est,pietatis,fanei tatis, physiologiae,meteorologiae,moralis,ciuilis, dos mesticae regi legislatoriae , scientiae, & innumeram aliarum facultatum, in quibus omnibus unam eadem , speciem habere uidebitur . in hac aut de quatuor prognatoru ordinibus metione illud praeterire no libet,quod confirmat hanc diuisione partitionem* capitu. nam sestuosiam hunc sc per stultitia inflatu filiu paretes hoc modo accusant dicendo:hic noster digito indicantes ino ediente contumacem*.ubi demonstrative dicedo hic, declarat se & alios genuisse hoc est indoles generosas aut alteri parenti obsequentes aut utri , quom exemplum est Rubim.alios audiendi discendi* cupidos, quom est Simeoniam hic auditus interpretaturiite alios dei suppliere,quale est leuitarum sodalitium . item nonnullos canentes sonora non tam uoce
Φ mente hymnum gratiis agendis compositum,quorum praecentor Iudas, propter uirtute quaesitam liuore uoluntario.quosdam item mercedibus dignatos 8c muneribus, ut Issachanalios cotemplatores caelestis numinis post derelictas sublimes considerationes Chaldaicas ut Abraham. alios a seipsis uirtute do stos, ut Isaac.ilcm consilio uiribus* pollentes amicos dei ut Mosem illum perfectissimum.Merito igitur istum contumacei proteruu,smbola conferente id est peccata peccatis anne flente,magna minoribus,recentia ueteribus,uoluntaria non uolutari js,& tan* uino calentriper totam uis
tam ebriu debacchante*, ut qui stultitiae mem magnum p hauserit calice,lapidari sacra lex iubetiquia & recti sermonis mandata patris siti,& disciplingmatris suae legitimas admonitiones sustulit: cumj haberet fratres probos exemplum honestatis domesticu, ne hora quidem uirtute imitatus est, etiapraeuaricari ausus,ut corpus deusibi fingeret, &Typhu AEgyptio more colere cuius signum erat iuuecus aureus:circa quem choreas ducendo insanucarmen concinunt,non suaue,quale in comessationibus, epulis, festisincos
potationibus,sed reuera lugubre funestum, tan* temulenti, multo*Lye laxati neruos animae.Narratur enim quod Iesus audito tumultu populi dis xit ad Mosem: Clamor pugnantium auditur in castris.qui respodit: clamor iste, quantum ego audio,non ad pugnam aut fugam hortator est sed adposcula. inoxcp propinquior castris, uidet uitulum-choreas. Quid aute hoc aenigma significet,docebimus ut poterimus.Res nostrae nuctraquillae suntdc quietae,nunc perstrepunt importunis tumultibus.cum silent,habent pascem:ediuersis bellum implacabile cum tumultuaturitestis es qui hoc expertus didicit,tato magis idoneus.audito enim strepitu populi, sic licitu eius
curatorem ac praesidem alloquituriclanior pugnatium auditur in castris. naprius Φ in nobis excitarentur ad clamore irrationales impetus, ines eradstibilioripostst aut animae regio strepere coepit dissenis uocibus, affectiones his excitatae seditionem intestinam comouenticaeterum castra ad bellum nata uidentur.ubi enim alias rixae sitnt 8c pugnae contentiones*,& cstera pol tinacis belli facinora,nisi in hac uita quam in corpore agimus,quod allegor te castra nominati haec castra selet intellectus relinquere,quado numine r
177쪽
DE TEΜψLEs et , eum Q ii est accedit coritem piaturiis inquit, Moses suum tabernaclitum,ictendit mira ΙIra, non Prope,leci proeul. qua saura subindicatur sapientem migrassed bello ad pinceria,&amoris . tali g,risti in exercitu ad pacatain rationalium Micium* an axum uitam
diuinam dicit autem et aliubi: cum exluero ciuitatem,expandam manus meas ad dominum, dc cessabunt clamores. cage autem putes haec Ioquentem hominem esse ex anima corpore que contextui, i, fide complescum siue corruli peratum, aut quotmodocun tandem nondnandum est hoc compostis
iiiiii ahimal sed mentem sincerissimam purissimam*: qus tantisper dum in
ciuitate corporis mortalisci' uitae continetur se contrahit, & tanqua carcere
'inchisa fatetur se non posse haurire liberiorem aerem. qudd si contingat eis, ii ex hac ciuitate exire, quemadmodum qui manicis pedicis serreis sol, uuiitur, sic solutos habens coni eptus animi cogitationes que, liberis dimisistis baltetur etiam actionibus, ut mox asses tuum incitamenta cohibeantur. Annon uoluptatis intesi clamores sunt: per quos quicquid libet impetrat annon & concupiscentiae serrea vox: minaciter flagitantis ministeria cessantium annon et aliorum asse stilum multi nus est et clamosus strepitus Verum etiamsi centum ora centismque linguas ut poetae loquuntur unus quisque affectus habeat, ne sic quidem aures uiri perfecti perturbare potes hi qui iam migrauit nolens in eadem cum eis ciuitate habitare amplius. caeis Letum dicente illo cui tale quid accidit, commoreum exercitu perstrepere bellicis clamoribus procul pulse pacis amico silentio, sacerscimo assentiti non negat enim clamorem esse belli cum,alterius tamen generis putat quam non hiilii existimant,scilicet non cedentium aut urgentium,sed qualem nimio uitio grauati solent attollere. quod ehim dicit aci pugnam hortantium,perini, de ualet ac si diceret,praelio uincentium.nam ualida pugna parit uictoriam. sc sapientem illum Abraham postsisses fugatos*nouem reges, uidelicet quatuor affectus quin y sensus, qui praeter naturam mouebantur, indua est se plura hoc hymno confitentem & agente gratias: Extendo manus me ad dominum deum excelsum, creatorem caesi & temc:si a funiculo usque ad coringiam caligar accipiam ex omnibus quae tua sunt. ostendit aut,quana
tum equidem intelligo,creaturam omnem,caelum,terram aquam,spiritum,
animantes simul torpes. quisquis enim ad solum deum tendit animae uiribus.ab eo iuuari sperat,merito dicit, nihil accipia ex omnibus rebus quae tuae sunt. non a sele diurnam lucem, non a luna caeterisin sideribus noeiuris num lumen,non ab aere nubibus* pluuias non ab aqua & terra potum cis bum ,non ab oculis uisum, non auditum ab auribus, non a naribus odoratum,non ab oris saliua gustum, non a lingua eloquium non a manibus dandi fecipiendi , iacultatem, non eundi redeundi φ a pedibus, non respirationetiit pulmone, non concoctionem aiecore, non ab aliis uisceribus suum
citius. usum non ab arboribus satisin fruetus annuos:sed omnia haec ab ilisso selo sapiente, qui gratuitam suam benignitatem largissime distendit per omnia, at ita prodest omnibus quisquis igitur eum Qui est potest cerne,
ne, & hunc rerum autorem agnoscit, creaturas eius minus quis, ipsum hos rorabit,abscp adulatione dotes earum confitens. est autem consessio iustisa
178쪽
sima haecipis: nillila uobis, sed adeo totum accipiam, cuius pommo sint omnia: tamen per uos fortassis accipiam. estis enim instrumenta immortalis eius gratiae. at inconsideratus caecam habens mentem qua sola Qui est ceris nituratae quidem nihil usquam uidet. sed quae in mundo sunt corpora coniple tur suis sensibus putans hsc esse causas omnium. quamobrem aggres itiis deos sibi frigere simulachris delubris, & alus innumeris statuis ex uaria fibresadiis materia repleuit orbem terrarum habitabilem, pictores fictormque,quos legislator noster exterminate sua rep. in tans propositis ingenii bus rismijs tum priuatim tum publice: unde prster expectationem pro sui Etitate inueeta est impietas. multorum enim deorum cultus in animis insipientium fit impietas, & honorem dei negligunt qui mortalia consecrant: quibus non satis ibit solis lunae*pro libito at* etiam telluris &aquae uniuersis imagines esseNere, sed iani brutis quocp ac stirpibus promiscue diuinos honores conceduti eos quomodo hymni uictorialis autor increpet, iam Oostendimus. Moses quo* pariterpostquam uidit regem AEgypti iactantissimum illum intellectum,cu DC. curribus, id est instrumentalis corporis sinmotibus,&cum triumuiris eorum prsse,stis,qui etiamsi nihil in rebus sit stabile, tamen putant de cunctis senuedum tanquam certis & immutabilibus: hos laquam ubi uidit meritas impietatis poenas luisse, et suum exercitum incursationem essugisse h0stium, egregie praeter opinionem seruatum, hynisnu cani deo iusto uero , remunerator . a decentissimo & huic felicitati apistissimo exorsus carmen: quὀd equum & insesibrem in mare proiecerit,&intellectum uectatum a proterito quadrupede,id est bruti affectus impetu deleverit,succursor&protectoriactus peripicacis animae,cui persectam saluistem imperi t. idem uates & ad puteum carmen occipit, non iam ob situm assectuum interitum, sed & ob acquisitam sapientiam possessionem incomparabilem quam per puteum significat:quae non in superficie sed in pronii do habet laticem dulcem animisus sitientibus honestatis, necessarium potum ac suauissimu . priuatis aut n6 licet uel eruditionem haurire ex hoc puis teo,sed solis regibus quapropter dicituri Saxo struxerunt eum reges. Eu ea nim officium magnorum imperatorum aedificare sapientiam, non istori qui armis terram & mare subigunt,sed qui animae potentiis uarias in ea connisasque turbas depellant. horum discipulos atque sis iliares noscimus qui sic loquuntur: Pueri tui ceperunt summam uirorum bellatorum qui nobiis scuin sunt. nemo est occisus, sed adduxit donum domino quisque uir quod
inuenit. uidentur hi quoque rursum uictoriale carmen occinere, perseetiis rum&principalium potentiarum cupidi . summarium enim & maximum numerum rationum fortitudinis a se captum aiuntiquos oportet bellico sseisie oppositos duabus legionibus: quarum unius dux est dissicilis uenatu
timiditas: alterius uero, furens audacia, utraque bonae mentis expers. Pubcherrime autem dicitum est, neminem esse occisum, ad significationem intograe perferitaeci' sortitudinis:sicut lyra & omne instrumentum musicum deis
ficit etiamsi unicus tantum sonus aiscrepet: concinnum uero est quando ad unum pulsum consonantes, eandem reddut symphoniam. eodem modo et
animae instrumentum discrepat quidem quando aut audacia nimis inte sim
179쪽
sim senarecoginu iusto acutius: aut timiditatesupramodumronisium in
grauiorem senum laxaturitum uero demum consonat, quando sertirudinis omnis uirtutis toni conteniperati omnes unam concinnam melodiam rea
sciunt: cuius symphoniae concinnitatis magnum argumentum est,quddo tur donunt deo. hoc autem est colere conueniemer eum Qui est, aperate confitendo ipsius donum esse hoc uniuersum quicquid rerum natura coatineti dicitent mappositissime, Vir quod in erit, hoc obtulitdonii Vnus, 'quisque nostrum quamprimum natus est inuenit magnum donum desinatum numdum quem ille ibi & suis charissimis largitus est. ni autem etiarii particularia dona, quae & deum dare decet, dc homines accipere, nimirum uirtutes, Sc his conuenientes actiones: quarum inuentionem plusquam exatemporaleimpropter eximiam largientis celeritatem qua uti solet nemo non alii etiam in eo culi nihil praeterea magnum habeatiMedq; rogat, Quid hoc tam cito inuenisti fili, miratus assectus boni celeritatem. ille uero qui aecepit beneficium conuenienter respondet,Quae dominus deus tradidit. traditiones enim & praeceptiones hominum tardae sunt, quas autem deus Bacisicelerrimae ut etiam temporis motum Ocyssimum praeueniant. Hi suntis gitur duces qui ad sortitudinem et uim hortantes uictorialem ac gratulatoarium hymnum auspicaturin choro, de quibus modo diximus. alii uero qui ob sugam & imbelles animos clade accenta Iugubre canunt carmen, non tam uituperandi quam miserandi , haud secus ac qui a natura oblaesum coropus habentiquibus uel mediocris languoris occasio magnum ad incolumistatem assist impedimentum. alii uero non quod molliores animi neruos habeant succumbunt inviti, oppreisi aduersariorum ualidioribus uiribus: sed more uoluntariam serruitutem subeuntium, ultro sibi acerbos dominos a. stiscunt quamuis ingenui. & ideo cum uendi non possint, miranda temeris
me Ipsi emunt dominos, idem faciendo quod Blentim ebriosi nunquam
vino satiabiles. nam & hi uolentes non coacti magnani meri uim ingerunt. ut sita sponte sebrietate profligata ex anima sibi consciscant delirium. ait eonim, Vocem hortantium ad potationem ego audio:hoc est non inuitos suo rore laborantes audio sed ultro sibi accersentes insaniam. Omnis autem qui castris propinquat, uitulum uidet ac choreas,& mox ipse quoque commos uelitriin wphum enim eiusque saltatores incidimus, quotquot prope cors porea castra uolumus gradum sistere:quandoquidem contemplatici homines & res incorporeas uisere desiderantes, cum sint ab omni ista alienissi,miaongis ime remoti a corpore solent degere.proinde ora deu ne unquam hortator fias ad pocula: hoc est ne unquam sponte praccedas in uia ferente d ruditatem & inspientiam.mala enim cius inuitis accidunt dimidio leuiora sunt, cum non grauentur a sincera conlatenua. quod uotum tuum si exaudietur, iam non eris priuatus amplius, sed honorem acquires maximum,
nempe sacerdotium. selorum enim propemodum sacerdotum&dei cultorum inofficium fine uino sacra sacere: quod uinum & quicquid creat dest. Irtionem, sanitati mentis sit contrarium. Locutus est liquit dominus ad Aaron dicens: uinum & siceram non bibetis tu & filia tui tecum. quando ingre die iniin tabernaculum testimonii aut ς edetis ad altare,&non moriemi
180쪽
ni: legitimum sempiternum in generationes uestras, quo il prolatiis sitiina:& ab impuris pura distin uantur. Aaron autem est sacerdos quod nomen interpretatur nidianus,sublimia cellas, sapiens ratio, non per iactantis mo Iem inani fastu turgidam,sed per magnitudine uirtutis,qus mentem ultra cstum attollens, non sinit cogitare quicquam humile. qui aute sic assedius est merum & omne uenenum insaniam alnrens nunqua ultro sibi admouebit incumbit citim ei necessitas ut aut sacrosancta tabernaculi penetralia ingressus secretis sacris operetur, aut ad altare accedens uictimas pro sua populi. salute immoletiqus negocia sobrietate opus habet at linia. me certe suabit mandati huius admiratio. Sicut OA ueneranda res est,sobrios & sui compotes ire ad uota & sacrificia:sic ediuerse ridicula siquis corpore animoque
prae uino labante id faciat. nisi sertasse quoties domini & parentes & principes adeudi sunt, rare decet seruos et filios et subditos ut sobrii sint nequid
dicto fusidue peccent, neue poenam incurrant, si uideantur dignitatem maciorum contei cre,aut,si clementius cum eis agatur, certe irrideatur: omnipotctem uero patrem aliquis adoraturus cibum,potum, semiau,cstcram quoσrum usiim natura postulat, no moderabitur maleici' ad lautiore uictum declinatis imitari luxu perditos dc oculis nimio uino grauatis, uacillante capite,obliquata ceruice, crapulam rii fias totoU corpore languidus, aquam abluendis manibus aut aras attinget ac ui immas atqui tali non est fas uel pryήcul sacros ignes intueri. quod si haec intelligantur non de tabernaculo est rim constructo ex uisibili 5c inanima & corruptibili materia sed de illiς inuisibilibus sela mente cemendis,quom ista sunt sciis biles imagines,tanto malis obstupescet ad huius precepti miraculu. quoniam enim omni urerum astud exemplar alia imaginem iacit opifex: uirtutis quocparchetypii primo fecit, quo mox expressit chara fiere ei simillimum. quod quide archetypum signaculum incorporeu idea est: imago aute expressa corpus iam, sensibile quidem suapte natura: nondum tame expositu sensui: sicut in altissimi oceani gurgitibus enatu lignum diceremus posse quidem uri nondum tamen i αgni obnoxiu,quippe marino humore madidit. Ergo tabemaculum-alinare intelligamus ideas, alteram uirtutis incorporeae' significasiua, alteram sciasibilis esus imaginis. altare quide, &superimposita uidentur facile: uel quia sunt in atrio latis uel quia noctu ac interdiu perpetuis illu strantur ignibus.
tabernaculum uero & quicqiud eo cotinetur,no patet oculis: non ideo tantum,quia situm in penetrali Cus, veru etiam quia propinquati, aut curiosius intuenti sine clemetia suppliciu lex intentat: nisi quis integer sit & purus ab omni magna parua noxa, omnibus naturae dotibus praeditus. na huic premittitiir,ut quotannis semel ingressus inspiciat no uidenda caeteris, quando in hoc uno incorporeum incorruptibilitimque bonorum alatus amor caelestis inhabitat . is quando ab idea perculsus sequitur si naculum illud quod
Particulares uirtutes exprimit, considerando mirandoque pulchritudinem eius diuinissimam, ad quam accedit expres Iam ab illo archetypo, mox cum subit ruditatis & ineruditionis obliuio, succedente eruditionis ac scientiar memoria. R ideo dicitur: Uinum & siceram non bibetis tu &filii tui tecum, quando ingrediemini tabernaculum testimonii,autad altare accedetis. quae