장음표시 사용
201쪽
O s τε A, inquit, cum ingressi essent angelides ad talias hominum illae genuerunt eis. JQuaeredum quia sibi uelit illud postea. Est relatio, indicans aliquid σά praecedentibus. Praecessit aut mentio de diuino spi. ritu, quem permanere seculis omnibus in multifariam ultim im anima, induta ponderosissimis carni. hus dii tu viperdissicile. Post illum spiritum angeli ad filias hominum ingrediuntur. Etenim quantisper anima illustiatur purissimis intelligeritiae radiis, per quos deum & eius po.
tentias uidct sapiens nullus nequam angelus subintrat cogitationem,sed Octra locum aspersione lusti a tu omnes excluduturi ubi uero hebetatum meti. tis lumen si opacius, illi tenebrarum amici arrepta occasione fortuita, cuniassectionibus es eminatis, quae hic uocantur filiae hominu, congressi giganunt sibi non deo. Quod ei A proprie deo gignitur,uirtutes sunt integrae: Rcut deprauata uitia ad cognatione malorum pertinent. Proinde disce si uis.
J mens non tibi ipsi gignetre exemplo Abrahami persectissimi, qui dilecta.
lanigenitum, animae germanum filium, essistem a seipsa doctae sapientiae nomine Isaac o i deo,&reddit magna cum alacritate, quasi neces Iariam dea hiramin gratiam, uindiu pedibus, ut ait lex, 8c noui generis ui minam: siue quia ia nihil mortale deo destinatus calcare dignabatur: siue quia uidit crea, turam esse instabilem, postquam cognouit firmitatem eius Qisi est certisti, mam eui credidissse dicitur. Huic successit Anna ipsius discipula donum di. Dinae sapientiae.interpretatur ei A hoc nomen gratia. Haec enim diuino semine grauida tibi persectu pariendi telii pus aduenit enixa est more deo sacra. tum cui Austu nonae imposuit Samuel, quod interpretatur ordinatus deo moxcp acceptum datori reddidit nullu suum propriu bonu iudicam ni st Cidiuina gratia. Sic enim in primo Regnoruim loquitur Do tibi eum donii ac si dicat eum qui donii est, id est dono gratuito acceptum tibi do: iuxta Giud di istum Mosis sanetissimi: Dona mea munera mea sacriscia mea serua. bitis offerre mihi.Cui enim gratia debetur nisi deo aut quomodo es resere. tur nisi perii scipsa qus accepimus necem aliunde licet capere. Quintillius indigus ostem sibi postulat propter summa sua erga genus nostru benignitatem: ut per studiu cultus diuini & gratiam actionis puri fiamus ab iniqui.
ratibus α abstergarnus uitae sordes contractas ueI uerbis uel operibus. Estem stultitia cu templa non subeas nis corporea balineis nitito, uota sacra pncere mente impura colaminatacp. atq3 templa e saxorulignorum in inani. ma constant materia. Et cu nefas sit corpus suapte natura inanime inanima tangere: serendii uidetur,ut deum purissimu accedat quis impura habens a. nimam nisi mox sequatur poenitentia inisquis em nullius praeteriti peccati sibi coscius,etia uetera conatur eluere, accedat bono animo. sin minus, absistat
202쪽
cum impurus sit. non pom it tin sallere perspicientem mentis sinus inuamos,&inambulantein eius penetralibus. C eruanimam deo cara pulchre
describit etiam illud canticu:Sterilis peperit septrifcecunda uero desecit. Assui unius Samuelis mater est quae haec dicit. & quomodo ait septe se pepeo iis sinisi quis unitatis & septenarii natura eandem existimat, non solu innumeris is et in mudi totius harmonia,& in animae probae rationibus.Samuel em in Alius dei ministroru ordinem ascitus, nemini praeterea seruiens, ab uno &ente honesi itur. qui status est septenarii, anime in deo requiescentis, 5 nullis m0rtalib. occupatae negoti js: quando excedit senariu, qui attribuotus estprimatu assequi non ualentibus,& in secundo gradu cosiuere necesisse habentibus. sterilem igitur non iam esse tam, sed etiamnunc uigentem insertitudinis tolerantiae* studio decertante opimum ob praemia, credibile est septenariu unitati honore parem parere, quom numerorum foecunda et prolifica natura est. Decunda uero illam ait desiste gignere liberos id* uere ac euidenter. quado em anima cum sit unica multosSarit ab uno illo disiuno merito fit numerosissima.deinde grauata oppresta' multitudine nato, sum a se pendentili,quorum pleriin immaturi abortivi. sunt, uirib. deficit. parit em quicquid ad formas coloresin pertinet, per oculoru concupiscenoriam quicquid ad uoces,per aurium .prsgnans fit etia ex uentris et eoru qus sub uentre sunt desidem s. ita* grauata natoru ex se pendentiu tanto numero manibus prae languore demiisis deficit. ad quem modum uinci cocingit omnibus, qui corruptibiles ipsi gignunt sibi corruptibilia. non ulli uero nosolum uinci, sed Sc mori sustinent, nimis amori sui dedici. Vt ille Onan qui sortiens semen sibi non prolaturu,non prius desit rationale genus in rebus praestantissimu corrumpere, quam ipse totus perii & merito. Nam si omisnes omnia sui causa Leiuri sunt,nihil parentu honore, liberorum disciplina.
ratriae salutem legum incolumitate, genuum constitutione,non ullum p uatum publicumve ossicium non sacrorum cer Onias,non pietatem erga deum curando erunt intartunatissimi. nam unumquodU ex his quae dixismus,uel periculo uitae redimendum est. at isti haec cuncta expetenda tantos Pere, facile contemnunt, si nihil uoluptatis asserat. Quapropter deus iustus iudex hanc immanem opinionem quae nominatur Onan tollit e medio.nec
minus abominandi sunt omnes qui sibηpsis generant, id est qui propriam
tantum utilitatem captant contemptis caeteris, tanquam sibi solis nati, non irent innumeris, ali js, patri, marii, uxori, liberis,humano generi:& hoc amoplius si dicere fas est,caelo terrae uniuerso mundo,scientim uirtutibus patri
ac re ori uniuersorum, quom singulis quantum licet reddendum est debis tum osti diu:& hic cogitandu, cuici', non propter ipsum laeta esse cstera, sed ipsum esse audiarium rerum omni in Verum de his satiscontexamus sequen, tia. Videns dominus deus quod multa malicia hominu esset in terra et omosus eorum intentio prona esset ad malu toto uiis te ore recogitauit deus: quod homine fecistet in terra. dixit deus inna se: Delebo homine quemicreaui a facie terrae.J Non deerunt fortassis neserti quidam qui suspicaburis .iur legislatore subindicare poenituisse opifice creati hominis,uisa tanta imo
tale, uolui si hac de causa uniueisum id genus Mainguere. Hi sciant se
203쪽
a 6 pH Loriis lVD AE t ' Li et Ristiusmodi opivione sicilcitare acritenuare peccata priscorum holmina, conserantur cum ipsoru impietate.Quod em potest in grauius erratu contra deum, ψ credere mutari eum cum sit imi mirabilis quamuis quidam opinatur,ne homines quidem ueros ambigere incertis sententus. nam sinceros philos hos hunc praecipuu ex suamennamictu decerpere, quod non mutantur una cum negotiis, indeflexa constantia se adamant rebus omnis
bus.Qirin Sc legislator probat hoc tranquillitatis studium .diimini enim illa lud ad sapientem experiona dei: Tu uero hic sta mecum: mentem fixam Rarecto nusquam dimotiun c5mendat est cin prosedio mirandum, siquis lyrae in modum animam musica arte coaptatam non sonis acutis es grauibus, sed vim inter se contrariarum Sentia et mesiorum ex his delediu, ne pina tendat plus aequo,nev remittat, emollita iiirtutu rerum psuapte natura hosainarum harmonia, conse anseam in eodem temperamento cGcinne pulsandi mallendi ,. hoc enim inserumentu natura secit absolutissimum,quod imitantur manufa mi organa.ids quis pulchre tepcrauerit,efficiet sympho niam longe optimam, quae norim senors vocis studios tonos desinit O in laudata uitae ossicia. Ergo cum hominis anima tempestate, subitis uehementibus uiti improcellis struentibus excitatam, scientiae sapienti ausris componat,sedati scp tumidis undis ad tranquillitate reducat: dubitas anssile incorruptibiis, beatus, uirtutis,perseimonis felicitatisci: potens, non es eat mutatione sentennae,scis immaneat primis consitus, non supponens a. ia c squidem humana ficile mutantur, uel propter ipsorum hominum, ues Propter nNotioru inconstantia. Verbi gratia: amicos eligimus saepe,quos post non longam consuetudinem ob nullam iptarum culpam auersamur, et in loco inimicorum aut cem ignotorii habemus. hoc laetuleuissimam iacio litatem nostram arguit, qui non possumus perseuerare in pristino propostπ-.at deus non uertit fluorem in fastidiu. interdum tame statuimus manere in sententia:sed familiares non manet sui similes. itam necessarid noster quoque animus uni cum eis mutatur. praeuidere enim staturos negotiorum eristus,aut sententias aliorum, nemini mortali est possibile: deo autem, ut inluce purissima, omnia sunt cospicua. penetrans enim sinus intimos animae uis
det quae non cernuntur atris, & pro sua prouidentia praementiac quae uirtutes ei peculiares sui it,nihil abuti libertate sinit et sus potestati eximi. quandoquidem etiam futurorum incertitudo no cadit in ipsum: apud quem nec futurum est quicquam nec incertum .Liquet igitur necessarid sequi ut 8c parenti sua protentes, & opifici suum opificium & curatori suo quae ab eo curantur nota sint.Deus autem reuera pater, artifex curator est rerum quae caelo munddque continentur omnium. Amui sutura obscurantur auenturo
tempore, nunc breuiore,nunc longiore. Deus uero θc temporis est opis est enim pater patris eius : inudus uero pater temporis, quod motu suo pro tenerat . iracp tempus nepotis dei seriem obtinet. mundus enim hic iunior dei filius est, utpote sensibilis. senior enim hoc non traditur sed intelligituri qui pro iure primogeniturae apud patrem manet. Caeterum iunior filius sensibilis motu suo naturam temporis secit existere. itaque apud deum nihil futurum est,cui subiiciuntur etiam semini temporum. Nanque non tempus,
204쪽
st vi, o otus steti trinum Asti Lus. Mimal oris exemplar aeuum, uita superorum est. in aeuo autem nihil praeoteriit nihil siturum est,sed praesens tantummodo. Postquam lmtur satis declarauimus,non poenitere eum Qui est,restat ut doceamus quid sit illud Recogitauit deus quod sectilet hominem in terra,dixi tin intra te. J Cogitatiosnem deliberationem*, alteram intus reconditam, alteram iam certo prola tui duas potentias opisex rerum cum habeat, eis di utatur,opera sita consi deratiquae ordinem non deserunt,&in ossicio manet, comprobat: in ea quae deficiut, nec seruant ordinem, animaduertit. Corporibus em alius habitum, naturam, aliis animam, aliis rationalem animam addidit. Saxa ligna a cognatis diuulsa habituastrinxit ceu uinculo ualido. hic autem est spiritus reuertens in s lapsum. incipiens enim a medio, perungit ad extrema, inox'Abperficie cursum reflectit, donec in eum locum perueniat, a quo primunt prostetiis est. Hic est ille habitus, cursus recursisque indesinens, cuius imia lationem cursores post tertium quemque annum in theatris seequentissi/mis ostentant, tanquam rem egregiam α contentione dignissima. Natura aut attribuit stirpibus, contemperatam e pluribus potentiis, nutritiua, mu/ratiua,augmentativa. Nutriuntur enim,cum alimentis opus habeant id deis prehenditur, quia nis rigentur arescunt &pereunt,sicut rigatae mani sestum incrementum accipiunt Nam quae prius paululum ab humo se attollebant. evadunt in arbores procerissimas.de mutatione autem harum, quid attinet diceres brumali tempore talia siccata humi sternuntur:& in palmitibus oculi, sicut rustici uocant, connivent, tanquam animalium, & innata ad permis
nandum otii comprimuntur, natura tunc intus conclusa quiescenteque: ut
es respirationem, quasi athleta lassias certamine, recolligat uires atque ita deantegro ad labores anniuersarios redeat. idst uerno aestiudque tempo/pore. Gic enim tanquam expergefacta e senatio prolandissimo,&oculos aperit, & clausa ora patefacit. Quibusautem grauida est parit omnia, pani Pinos, palmites, clauiculos, racemos, studium denique. Quo ab luto nusuit eum quasi mater liberos, per quosdam latentes meatus, qui resp dent mammillis mulierum. Nec prius nutrire desistit,quam tactus ad persectam maturitatem perueniat. Est autem maturitatis signum,quando defluit etialis attingente nemine, & diuelli ab adnatis properat, utpote iam matrenis alia Hentis non indigens,&idoneus si in agrum bonum incidat, ad prosemitialidas gignendasque stirpes matri suae similes . Animam autem iacit opis I anatura differentem tribus his,sensu, imaginatione, impetu. Stirpes enim sensis marinationis, impetusque omnino expertes sitiat. Animal autem unu inouodque his cunctis est preditum. Sensus igitur, sicut allusio graeci nomio ius ad εια Ams, indicat, obiecta inseri intellectui. in hoc enim capax amplilai H que penuarium uisus auditus&caeteri sensus reponunt omnia. Imaginatio uero est figuram in animam impressio. Nam quicquid importarit sensus si stuli, haec obsignat suo charactere tanquam anulus. intellectas aut ressere cera, impressium sigillum excipiens & seruans apud se, donec id obliuio nemorie hostis obscuret aut in totu aboleaiad aut chiod impressit characterim nunc similiariter,nuc secus assicit animamnsastectus uocatur impetra quEdefiniunt mutati motis animae. Tanto prsantiora simi animalia iuro
205쪽
piti Loms,rVDAEI LI se Rpibus. Videamus quanam re homo antecellat caetera. Hic eximiumnus sortitus est metem, quae cunetas naturas corporum & rerum selet comprehendere. Quemadmodum enim corporis regi me est peries oculos,mundi uero penes lucis naturam: eodem modo imperium in nos mens obtineti Haec est enim oculus animae, illustratus splendore proprio, per quem dii spelluntur altissim s tenebra ostia sar a rerum ignorantia. Haec animae specis es non ex eisdem quibus caeterae clamentis iam est sed puriorem &melio irem est naetae itiam, ex qua naturae diuinae sent conditae. Quapropter lamens ici nobis merito immortalis censetur. Solam enim hanc pater iustscesie liberain, exemptam & dimissam e necessitatis uinculis,donata inque munere decentissimo uoluntatis spolatanes quatenus eius capax erata ambrutae animances, quarum animalias non incit mens donata libertatis priuilegio, stibiugatae frenatae , traduntur administerium hominum, tanquam i s mancipia. Homo autem liberam ficultarent & sibi iuris sententiam Aelirus, ex destinato pleraque ficiens, merito uituperium incurrit, si prudens sciensque peccat, sicut ediuerso laudem,quando sua sponte benλcit. Nam
stirpium animaliumque nec ubertas laudatur, nec si male proueniant, uitu peranturiquὀd uterque hic motus,& utraque mutatio, non est uoluntaria, jed sola hominis anima quae accepit a deo motum uoluntarium, hactenus illi similis a molestissima grauissima , hera necessitate, quantum licuit manumissa iure accus iri posset,si liberatorem silum non coleret, non evasura poe nam quae animaduertit in libertorum instratitudinem. ita* recogitauit, intra se dixit deus, non nunc primum sed iam dudum firmiter, qu secista hominem dest qualem eum condidisset. Condiderat enim liberum, reli
Bis uoluntati propriae quicquid placeret, ageretiid , hac ob causam ut mens quid bonum sit quid malum:& quid intersit inter honesta turpisque reputans quid ite inter aequa & iniqua, S in uniuersum ulmitem inter& uistium,eligeret meliora, Ieteriora sugeret. In eam sententiam & oraculum exstat in Deuteronomio:Ecce posui ante faciem tuam uitam S morte, bonum re malum: tu uitam elige. Ergo utrumque hinc discimus, quod & insitas; hominibus boni ac mali scientia,&meliora deterioribus anteferre debeant, cum habeant deliberationem tanqua incorruptum iudicem, quae rectae riti tionis monitis pareat reiectis contrarijs s gestionibus. Quoniam igitur ex de his susticienter disseruimus,uideamus sequentia. Sunt autem haec. Dele
bo hominem quem feci a facie terrae, ab homine usque pecudem, a reptilisbus usin uolucres caeli: luia recogitaui quod secissem eum. JHic quo* nonnulli de quibus iam dixi, his auditis credunt eum Qui est irasci & furere. ille nunquam aste seu corripitur. Haec enim humanae inficinitatis sunt uiti Deus autem & a brutis animae assectionibus abest plurimum, dc a partibi membrisin corporis,nihilominus inueniuntur saec apud legislatorem do cendi zratia, ut sic moneantur qui non possent castigari aliter. Nam in princeptis N interdictis legum,quae proprie leges sunt,duo summa capita ab orum autore sunt proposita: alterum non esse deum sicut hominem: alteruti vero esse eum sicut hominem. Prius cosmatur ueritate certissima: alterunt
adhibetur ad erudierim uulgarem multitudincad quam dicitur, illum in ie
206쪽
m mira talis sit dictum est. Nam hominum pars,amici sint anima pars ueronia is fluent corpori. Animae secti habentes cum incorporeis naturis conos dinem, cum nulla rerum idea comparant eum Qui est: sed extollentes eum super omnem qualitatem hoc em unum ad beatitudinem summam selicitatem pertinet, nudam esus sine omni figura essentiam comprehendeo te solatius ellentiae imaginatione contenti, nullam formam affingunt. At D erati corporis, cu non possint exuere indumentis carneum, quales opis mones de s ipsis, tales etiam de omnium rerum autore concipiunt, quippe oui non ualent naturam illam solam nullius egente,simplicem,sinceram, inoo parabidem cernere: nec reputant quod qui constat e potentiis complus ribus,eget etiam pluribus partibus ad singulariam ministeria.Sed Deus utopote ingenitus 5c creator omnium, non opus habet istis creaturarum accis
dentibus. Qiiid em dicemus de usu instrumentalium partiumc pedes ei da bimus progrediendi gratia at oud ibit, cum impleat omnia quem accedet,
cum nemine honore parem habeat et aut quam tandem ob rem cum humaanis curis careat quid manus ad accipiendum dandum p ipse a nemine quicquam accipi quippe qui non selum non eget, uerumetiam uniuersa possis det. Donat autem uerbo suo munificentiam administrante, per quod munodum condidit.Oculis certe non eoehquibus sine luce sensibili nihil comprehenditur. At sensibilis lux creata est. Deus autem propriae lucis usu uidebat, etiam ante mundum conditum.De nutritionis instrumentis, id attinet cere ani si haec habet,nutritur etiam, es satiatus eaerit, ac riarsum ex intersuallo esurit, caeteram facit quae nemo pius diceret. Nam fabaeae uobis quis dem humana se a re aut humanos asseetias deo tribuunt. Cur igitur Moses pedes, manu introitus exitiis praedicat de illo ingenitoc cur ad
hostes eu armat cur adio, sagittis, pestiuero igne, stamin us instruitet
poetica ista uidentur, autore summum armari, licet illic diueria sint Athic noster addit etiam zelum,furore iras & caeteros humanos asseruis miles. Respondebit omen scitantibus: heus uos, oportet Iegislatorem u/nicum habere propositu, ut prosit omnibus ad quos peruenit. Quotquot igitur seliciorem naturam sortiti sunt, & educatione inculpabilem inuenta lacuitae uia publica directa p,ueritate comite iaciutiter cuius uerit eo Qui est myster is initiati, nihil creatum assingunt di. His di inpulis mario me uenit capitulum illud secraeliteraturae,quod deus non sit sicut homo. nec sit caelii nec sicut mundus. Nam hae species habet quesitates suas,&percipiuntur sensibus.Atillene mente quidem comprehenditur,nisi hactenus
oudd sit. Est enim essentia quod in eo intelligituriqua quicquid care: nihil
in Hebetiores aut tardioresw,&a pueritia perperam educati,nec ualem p te cernere, medicis opus habenti egislatoribus, qui ad p-sente momudebitam curam accomodent. Nam serius quoin male educatis & insipiens
iis herus prodest terribilis. Saeuitiem em esus &minas timendo, uetinviti continentur in ossicio. Discant igitur quotquot tales sunt uelialsa, modet utilia,si perueritatem ad bona se e reduci nequeunt. Nam his qui coropolis morbo laborant grauiter, legitime institii si medici non sustinent ues
207쪽
ra proloqui cum sciant eos inde fore dele more animo, ita ut malunt itur descausta adhibent contrarias consolationes, ut & aegrotus fiat ad tempus; sedatior, Zc aegritudo remissior. Quis enim sans mentis eum sic alloquere
tur: heus tu iccabcris, ureris, mutilaberis, etiamsi haec necessiiudserendae essent. Nemo prorsus. Alioquin ille collabetur animo,accedente noua gran uiore molestia ad morbum corporis,&libeter se curationi subtraheti quoasi falsa expectatione decipiatur a curante, patienter sese praebebit adoinniat salubria quantumuis cruciabilia. Proinde legislator noster cum sit opto mus animarum medicus unicum finem habet propositum ut radicitus meritis infirmitates exsecet ne ex reliquis repullulet malu immedicabile. Quo ita se sperauit eiseeturum. siauthorem creaturarum induceret minacem. iii dignabun him iniustis seuere intentantem supplicium, nonnunquam asema corripientem in improborum perniciem.Nec enim aliter emendaturii
sipiens. Et ideo mihi uidetveduobus iam ditas capitibus. quὀd Deus sit ita
cut homo,&non sicut homo. alia duo generis eiusdem contexui se, timo. rem atque dile monem.Omnes enim legum ad pietatem adhortationes uiis
deo referri uel ad dile Ronciti uel ad timorem eius Qui est. His igitur qui nec membra, necataditas humanos Deo tribuunt, sed religiose de illo, pie
que sentiunt dilectio maxime conuenit,timor uero caeteris. Quae igitur ano
te quaestionem pressi aenda fuerant haec sent. Redeundum iam ad coeptant considerationem, qua haesitabamus quid sibi uelint haec uerba, Indignatus est, quod fecisset eos. J Fortasse rate quiddam docere uult, quod mali apud deum in indignatione sint boni uero in gratia. Nam mox dicit,Noe autem inuenit gratiam. Caeterii ira quae passio nominis est propria.figurate de eo Qui est intelligiturnecessario, quando quicquid per iram, metum, dotarduoluptatem aut quemcun* essectione agimus,consessione omniti culpabile est ac reprehensibile. Sicut ediuersis laudabile, quicquid O reeta ratione coniunetum & scientia. Vide uam caute loquatur, indignatus sui mi feci non contii, Dia seci eos indignatus sum c Nam hoc posterius de pinam tente dici poterat, quod non seri natura Dei prouidentissima. Prius auia illud est inducentis dogma generale, iram es Ie peccatorum fontem, sicut ret a
tionem origine honorii operum. Memorautem persectissimae suae boluta tis Deus etiamsi omnes homines, aut maxima eorum multitudo suapte culparuat in perniciem tamen salutarem dextram porrigens, flantat et erigit. non sinens uniuersum genus deleri. apropter nunc ait, Noe inuenisse pud eum gratia quia esteri daturi sint poena ingratitudinis, ut salutaris misiericordia temperetur peccatorum damnatione,sicut hymnoru cantor dicit
alicubi, Misericordiam & iudiciu cantabo tibi. Na si Deus moriale iudicaret sine misericordia atrum ferret calculum,cu nemo a natiuitate ad obitum us* sine lapsu percurrat uitae spadiu, sed aliquando sponte cadat aliquando fallente uestigio. Vt igitur genus maneat incolume, ctiamsi multae pessum eant species admiscet misericordia quam interdum etiam indignis exhibet. nunc praeuenientem iudicium,nusc sequentem.Antiquior enim apud eum
est misericordia quam iusticia, quippe qui poena disnum noscit non iudi tum, sed ante iudicium. duamobre aliubi dicitim Calix in manu domini iii
208쪽
m o D mi s sIτ in UT AB L . aerni meri pletius temperamento. Atqui temperatum non est meritin habEt tamen haec rationem naturalem his quae diximus, consenisneam. Deus enim potentiis suis erga seipsum meris utitur, temperatis autem erga suas creatu ras. Meras em natura mortalis haudquaquam potest capere. An putas cum non possis meram solis flamam obtueri:extinguetur enim uisus tagore modiorum hebetatus, prius quam pespician quamuis & sol unum est ex diuisnis operibus, pars coi, globus sthereus: posse te intueri potentias illas incre reas, ita ut merae circa ipsum sunt eiaculantes fulgorem splendidissimum Quemadmodum igitur solis radios extendit opifex a caelo usque terminos terre ut uehementia caloris eius remitteretur,laxaretur* per aerem H durnam hoc eos temperauit, ut quod inest lucidum Eunditam ab ignessam eo, remissis , urendi uiribus illustiatiuis autem retentis,cognatae sibi luci repostae in oculis occurreret suaviteTex horum enim congressu obuio, & quassconsalutione quadam, perspiciendi uisesscitur: ad eundem modum scienouam & sapientiam Dei item prudentiam,iusticiam, esterascp uirtutes singulis, quis mortalis sinceras posset excipere, quod ne totum quidem caelum totusque mundus potest Proinde cum sciret opifex quam immensa sint sua bona omnia,& creaturg quantumuis arrogantis naturalem imbecillitatem. nec in beneficiis nec in poenis uult totam uim suam exerere, sed quantam uidet earum capacitati sufficere. Quod si remissam mediocrem* potetiamna eius temperaturam haurire 3c ea friai contingeret, satis hilaritatis perciperes
mus, qua perse filiorem non est cur requirat num anum genus. Iam enim os stendimus quae sincera mera uerecpsumma sunt, circa solum eum Qui est
austere.Confirmat hanc sententiam quod aliubi dicitum Semel dominus Ioacutus est duo lipe audiui.Nam quod dicit semes,mero est simile.Etenim merum est unitas,& unitas merum. Illud autem bis mixto est simile. Utrum enim non simplex est, cum coniunetionem stiuneticutemque recipiat. Itaqν Dei uox est mera unitas. Nec enim sermo esus percusse sit aere cum mixtus ra omni carea incorporeus, nudus, nihil ab unitate di fluens. Nos aute auo dimus binario. Spiritus enim e pectore missus per asperam arteriam, formatur quidem in ore a lingua tanquam ab opifice:prolatus autem ibras,&permixtus aeri cognato,eiumque uerberans, concinnam binarii temperaturam
inicit. Quod enim e diuersis senis consonat, binario diuisisili primum conuenit, tonum acutum & grauem habenti. Pulchre igitur multitudini cogis rationum iniustarum unum iustum oppositit, numero quidem inferiorem, sed plus ualentem, ne tanquam in bilance praegrauaret deterius, sed eo traria ui melioris eleuatum, uires amitteret. Jam quid sit illud. Inuenit Noe gratiam coram Domino Deo J una consideremus. Qui aliquid inoueniunt, aut prius amissum reperiunt denud: aut non quod prius habu rant, sed nouum lucrum acquirunt. Hanc inuentionem, illam redinuentioonem uocare lent curioli vocum propriarum. Prioris exemplum manios sunt est in magna illa precatione. Est autem precatio, bonorum a Deo postulatio.Porro magna precatio est, credere Deum authorem esse bonoorum ex seipso, nee egere ad benefaciendum alieno auxilio, non terrae tanquam stultirae, non pluuiae tanquam adiuuantis satorum, plantarumque
209쪽
incremmumno eris tanquam ad alendum idones non agricissilirae hiuquam sci tui vitis causae, non medicinae tanquam salubris, non nuptiarum quani prolificarum. Nam haec omnia uirtute Dei mutantii si uertuntis seque, ut saepe prster morem esseditis habeant conti arios. Hunc igitiir est in isoautorem esse, qui nutrit comam capillum capitis, id est in mente incira mentum dantem decretissimmarii iuxta praeceptorum capita, quibus iisti hόnes lati ceu compto capillitio. Nonnunquam tamen has comas amittit. 'irruente iri animam repentino quodam turbine, & abripiente honestii menta eius omnia. Est autem is turbo mutatio quaedam inuoluntaria, me repente contaminans,quae mors uocatur. Attamen restituta sibi & piis rificata recipit eas, & reminiscitur quicquid prorsus oblita fit erat, & quae a. miserat inuenit, ita ut prioris mutationis dies in ratione non computentur, iuel quia non habet rationem ista mutatio, sicut & a prudentia plurimum di ita epat: ues quia non est digna cuius habeatur ulla ratio. Talium em, ut quis dam inquit, nec ratio, nec numerus. Saepe autem incidimus in ea quae ne insem nrjs quidem unquam uidimus: sicut de agricola sertur, qui scrobem parans plantae Histiserae, in thesaurum incidit auditas insperata felicitate. Certe meditator ille, scitante patre de tali modo scientiae, Quid est quod tam cito inuenisti fili. responderis inquit: Quod tradidit dominus Deus coram me. Quando enim tradit suae sapientiae contemplationes sine dissicultate acta. bore, has repente naeti praeter expectationem,thesaurum persedita felicita, tis inuenimus. Siquidem usu uenit, ut aln magno labore quae: ita non inueariant:alii sine cura & negotio, de quibus non cogitarant reperiant. Nam eortim qui hebetiores tardioresin habent animas, sicut orbati oculis labor in contemplandis scientiis est inutilis: qui uero feliciore ingenio sunt praediti. abs* inquisitione multa inueniunt inrtuito, dum recte coniecturam iaciuti it ea uideantur acquirere,non midio sed rebus ipsis ultro in conspeetiam eaorum properantibus.& in noticiam sese ingerentibus.De his legislator ait. datas disciuitates magnas et bonas,quas non aedificarunt: domos plenas os pibus,quas non repleuerunt: cisternas e saxo excisas,quas non exciderunnuineta oliuetaque, quae non plantarunt. Ciuitates domo que fiourate,gesnerales specialesque uirtutes subindicat. Nam ciuitati genus est Mile quia patet amplioribus pomoeriis.&commune fit conlpluribus: species uero domui quippe contractior, & minus communis. Per cisternas autem paratas intelliguntur alieno labore parata praemia, conceptacula caelestis liquoris , potabilis, thesauri ad conseruandas dictis uirtutes commodi, ex quibus a. nimae persedi e laeticia nascitur, uero lumine radians. Proinde per vineta laeti iam per oliueta lumen significat. Felices quibus hoc contigit qui quas ex alto somno experreii, mundu repente contemplantur sine labore ac negotio.mson uero qui contra situm ingenium contendentes, intabescunt morbo contentionis dissicillimo.Non solum em frustrantur suo proposito, scilinsuper cum non paruo delirimento incurrunt magnam ignominiam, sicut naues in mari ludiates cu aduersis flatibus. Quae non tum aberrant a portu que petebant, uerum etia saepe una cii uectoribus ac sarcinis merguntur,
ii micis gaudiu relinquentes, amicis desiderau. Dicitur enim in lege, quda quidam
210쪽
L sto impetu in monte ascenderiint, et egressus est Amoresus more rem illum habitans, & quasi apes irritatae percussit eos, a Stir usque Erema. Necessum est enim ut qui non sunt nati percipiendis artibus, si luetentur in contrarium, non selum frustrentuAsed insuper dedecus lucrifaciant.Eos ite qui aliquod ossicium praeter animi sui sententia aggrediutur, coaeti ab alqs. rem male gerere accusin te stimulante , ipsorum conscientia. Sicut qui par
ua deposita reddunt captantes occasionem auferendi maiora diceres homines bonae fidei:qui etiam tum cum ea reddunt magnam uim inserui innatarsbi perfidiae, cuius sibi conscii lancinantur indesinenter occultis eius morsiabus. Pari modo quotquot illum solum sapiente insincere colui, tanquam in aliqua scena mirificis exornata ceremoniis, hoc uitae genus haud secus ac in theatro aliquantisper ostentantes spe statoribus impostura non pietatem in anima circunferunt, seipses uelut in rota cruciantes torquentesin, & cogentes fallam ueritatis forma sumere.Proinde ad breue tepus obumbrati sit perstitionis insignius,quae est sanctitatis iniuria, magnu malum uel eam habenatium uel cu his conuersantiu,mox isto habitu exuti ascilicio,nuda ostenduthipocrisina. At* ita deprehenduntur esse ciues supposititii qui seipsos ascripserunt in maximam ciuitate uirtutem,tus eius nunqua assecuti.Nam qui cinquid uiolentii idem non diuturnum est: qus cognatio in rerum harum Graecis nominibus apparet, βιαιορ &βαιον. Sic enim prisci uocabant rem nomentaneam. Quid porro sit illud, Inuenit Noe gratiam apud dominum deum, quaeritur. Fortas Ie tale aliquid significat eum cosecutum esse gratia aut grastia dignum habitum. Sed prius non uidetur credibile. Quid em accepit prs
caeteris pene omnibus non concretis solum,uerum & clementaribus natus
ris simplicibus quae deo cliarae sunt Posterius autem habet quidem ratiosnem non incongrua, iudicare autore summum dignos suis muneribus, qui diuinum charactere sacrum in mete no polluerunt studi js turpibus: sed sorate non ueram. Ingentem em esse oportebat, uirum diuina gratia dignu, id ipse Deo iudice.Equidem arbitror, uix totum mundum elle pare tanto nessotio: qui tame inter cuncta opera Dei,sicut primus, ita maximus est 5 perrectissimus. Forsan igitur simus silerit hoc dictum sic accipere,qudd probus hic uir cum estet sagax Zc ualde doctus, omnia disquirendo comperit quod
est uerissimum,gratiam dei esse omnia, terram, aquam,aerem,ignem, lem, stellas, caelum,animantes stirpessi, uniuersas. Horum aut nihil deum sibi largitum,cum his non egeat. sed mundum mundo, & partes eius in usum mus tuum,atcp etia ut uniuersitati comodent. Id p non ut recipiat gratiam quamuis benignissimus & in totum & in partes: ted respectu sempiternae suae bonitatis, quod arbitraretur suae beatae felicii natuta conuenire beneficentia. Itam si quis me roget, quonam sit causa mundi creati, ose doctus responesebo, eius Qui est bonitas, antiquissima suarum gratiarii omnium. Vbi obseruandum quod ait, placuisse Noe potentiis eius Qui est, domino Sc Deo: Mosen uero ipsi regi potentiarum,cuius etiam abscp illis sola noscitur essentia. Ad hunc enim ex persona Dei dicituri Inuenisti gratiam apud me: ostendendo seipsum abs* omni altero. Adeo Mosis summa sapientiam gratia dignaruris ini est per seipsum solum: expressam aute ex hac imaginem, iam