장음표시 사용
221쪽
ouando prosemidus est. Sermone autem etia hostes uirtutis modo studiosissis linarum sint uruntur ad desendenda improbata dogmata sicut citi νuerso boni ad mendacia tollenda E medio,& ad uerorum bonorum conssemationem inuincibilem. proinde quoties omni rudente moto contentiosi π dogmatu assertores oppressi rationibus aduersariis percunt, merito uit male camae ille sapiens cu suo sacrato choro modulabitur. Uidit, inquit, urael AEgyptios non alibi mortuos quam ad labium suminis. Mortem distens non animae nctionem a corpore, sed impioru domarum prolationem, quae per os esserebantur & lingua instrumenta , uocis caetera. Porra sermonis mos est silentiti, non quo bene morati pii se ferunt reuerentiariunanire hoc facultas quaedam est ad eloquentiam pertinens dispensatrix distendi temporum:sed quo impotes fandi propter aduersariorum uehemen tiam iniim utuntur,nulla inuenientes dicedi occasionem. quibus qωcquus tentam etauinquocunm insistunt, nequeunt uestigium figere ut prius quamnii ni cadant necessario: qualis inaquaria machina qtiae hclix uocatur. in cu medio gradus quida sunt, quos rusticus quoties agros uult rizare
scandit acmox necemrio dilabitur. & ne continue cadat,proximum fulcra utra manu retinet, quo totum corpus sustentat. interim pedes manuum. manus uero pedum funguntur ossicio. insistit enim manibus,quarum est socio tur pedibus,quorum in stare.Multi autem cum non possim uocisimilia sophitarunt commenta fortiter retalere,quod non sint admodum
inclislmationibus exercitati ut distenti actionibus confiigiunt ad illius qui pietas auxili R& opem eius supplices inuocant. sicut & quidam Emosis familiarib.in suis hymnis precaturiMuta fiant labia dolo Qui autEpoterunt haec sidere nisi ab eo qui solus et a sermonis est dominus,obturata luerint largo conuentus qui peccandi caua confluunt continuato cursu si Dedi sitit: in prudelie uero scientiaein sociis Dedus pangendum. quapropter eoru qui dicut: Omnes unius uiri sumus strj,pacati sumus: mirorcon lenium consonum. luibus libenterdicerem.&qui seri potest o boni ut n5hellum oderitis, pace desectemini,cu unum eundemo patre profiteamini. non mortaIon sed immortale, hominem dei: qui cu sit illius sempitemi seranio,necessiario ipse quom incorruptibilis est nam quicunm multa principia suae animς genitiva iaciunt multota deorum superstitioni neAriae dediti a. Ita colunt alios,& autores fiunt tam seditionii ciuilium ci externoru tumuli tuum ab initio uitae finem us* bestis perpetuis in plicati. qui uero gaudent uno genere,& unum parentem rem sermonem colunt, miranturς hamis niam dc musicam uirtutum concinentium, serenam tranquillam, uitam eamgt in on tamen ociosam ignauam , ut quidam existimant,sed admoduuirilem, re ualde acrem contra madiorum sitorum interpestatores, & indesinentes tur tores Dederum nam qui suopte ingenio pacem amant, bellicosi debent oe in statione collocari cominiastantes quietem anime. testis est mihi primu cuiuis uirtutibus dediti animus ad hac modum dispositus. deinde unus Eprophetico sodalitio, qui numine amatus exclamat: Omateri qualem me peperisti homine pugnae,et homine iniucundu uniuersae ter
nulla profes,nec nubi prola up ne uires mes desecerut ab execrationibus
222쪽
D, era uni. Ain non omnis sapiens omnibus stultis pc metuus hostis est, oepugnans eos non classibus aut machinis aut exercitibus sed rationiblis Cuem in media pace continue homines in se inuiccan insurgentes priuatim aepublice uidet, nec tantum gentes,regiones ciuitates, stesta, sed etiam singulas domos singulos uiros mutuo se bello impetere: quis non praesentes obs. iurgat, admonet, castigat,interdiu noctu* no conquiescens, eo quod ipsius anima nullam quiete admittere queat ob innatu odium maliciae. nana eade quae in bello etiam in pace patrantur facinora omnia,spolian Krapiunt, captiuant, pracdantur, uastant: uina, cruciatum,stuprum probrum offertit: aut doto clam, aut ui palam, quantum pol lunt interficiunt. nam cum diuitias aut Horiam singuli finem propositum habeant, ad hunc tanquam tela uitae a ones omnes dirigunt , aequationem iuris negligunt, inaequalitatem dilio . sunt, cietatem auersantur, unusquisque cupit occupare aliena omnia,Osdri' sominum Sc exosus inuicem, simulator beneuolentiae, adulationis fucatae amicus,amicitiae germanae hostis, ueritatis inimicus, propugnator menda/, Q, tardus ad iuuandum, celer ad nocendum, ad calumniam promptus, ad patrocinium cumstator, impostor, periurus, infidus, irae mancipium, uolus statis ta laus malorum colluuies bonoru corruptor. hec et huiusmodi siti illius admiradae pacis bona desiderabilia, quorum simulacra in uniuscuius que anima posita coluntur &adorantur, id quod merito male habet omonem sapientem, ut exclamare cogatur ad matrem nutricemque suam sapieritiain: O mater, qualem me pepcristi non uiribus statural magnum,sed in si robis infestissimum uirum iniucunditatis ac pugnae, natura pacis amante.
ideo* insensum pulcritudinem eius dehonestantibus. Nec ipse prosit nee mihi profuerunt: nec illi bonis meis unquam usi sun .nec ego nans corum: sed ut est apud Mosem rem concupitam accepi ab illorum nemine: quippe qui omnia quae isti concupiscunt ac reponunt tanquam utilissima, Pro no xijs habeo, nein uires meae desecerunt ob execrationes quibus me deuouet. Sed sorti potentia diuinorum dogmatum protectus, non deseci prae lassitudine,inad tanto uehementius obiurgaui meos execratores .Posuit enim nos
deus in contradietione uicinis nostris sicut Sc in sacris hymnis alicubi dicituest de oninibus bonae mentis cupidis. Annon a natura contradictores sue runt omnes studiosi uirtutis atm scientiae, semper concertando cum uidinis minax, redarguendo in uoluptates finitimas,& una degentes concupistenocas, ignauiae quom pavori caeterorum* assectuu ac uitiorum cohorti resiastendo in facie adhaec sensus omnes redarguendo,de his quae uideriit ocuolo de his quae audiuerunt aures,nares de exhalationibus, gustum de sapo. ribus atq; etiam taetu de accidentibus es iuxta corporis potentias proprieta tibus. imo etia sermone mentis interprete de his quae libenter proloquitur.
Scrutandum est em non obiter, quid quoue modo, & quam ob rem uel scri sus sentia uel sermo interpretetur,uel asseebis assciat, & erratum suum cusiuta reclurguendis. Qui aut nulli horum contradidi .sed omnibus deinceps annuit, ignorat Φ seipsem decipia potetes uicinos sinetis munitiones conotra animam si, uere,quos debuerat sebditos potius habere quam dominos.
im si iii perent, inulta magna Δ λψabunt, regnante apud ipsos ameno
223쪽
ita cum istia sunt subditi, sacrum imperata, nec nigum exciati Lametadum pars obedire discit, pars non mentiam tantum sed & iacultatem in x irandi obstinet totum arsims saleslitium consentiet accedentesέν ad eum qui inter ipses est senior dicent : Pueri tui redegeratin potestatem summariumuirorum bellatomin, qui nobiscum sunt ne unus quidem ex eis occisus est quemadmodum instrumenta musica adaptata egregie senis omnibus ita nos omnibus praeceptis conseni. nec uerbum ullum inconcinnum & ab senum dirimus,nee siditam fecimus,ut cum nobis collatus chorus in diatorum uideri possit omnino mutus & exanimis, qualis ridendus ille corporis nutritor Madiam, & progenies huius, nomine coriaceam molem signisseans seninolentus Melphegor. sumus enim genus ese mim lsraelis uidenti deum, inter quos ne unus qu3dem disca epat, ut uniuersitatis instiminentuni totus mundus harmoniis musicis consenet. quapropter etiam Moses belliscoso sermoni,qui uocatur Phinee honorem pacis ait se tradere,qudd uirtutis aemulus, et uitii hostis,totam esus generationem excidit in posteriam,modo quis uelit perspicere & scrutari: diligenter, & oculis auribus , suis testis bus credere, qudd nihil sit certi in rebus mortalibus sed omnia pendeant ab opinionibus.Miranda is tur consenantia de qua modo diximus,sed magis etiam mirifica & omnes harmonias superans, communis totius populi, qui introducitur uno ore dicere: Omnia quaecu dixit deus faciemus & au temus. nam hi iam non rationis duetum sequuntur, sed ipsum deum ducem
omnium, ideo , ad facti magis quam ad uerba properat. Cum enim M' audita faciant, isti quod mirandum est, prae diuino quodam impetu aiunt fas
miros se prius,deinde audituros. ut non propter doctrinam &admoniti nem,sed ultro & suapte sponte uideantur ad bona opera occurrere. Post sis ebim autem audituros se aiunt,ut quae secerat diiudicen han cum sacris praee tis eonsonent. Caeterum coniuratos illos ab oriente prosectos ait inue,
nisse campum in tora Sennaar et ibi sedes posuisse.IId iuxta naturam dicta lest. Sunt eni in anima duae species orientis, altera melior, altera deterior, molior, quando solarium radiorum more splendor uirtutum exorituri deteri. or, quando his obscuritatis lucent alia. prioris exemplum est hoc: Et plantauit deus paradisum in Edem contra orientem, non stirpium terrestrium, sed caelestium uirtutum, quas e sito incorporeo lumine tauquam extinguendas plantator ille accendit. Ex Mons quo p secto quodam audiuimus diei in hoc Ecce homo cui nome Oriens. Nova appellatio si intelligatur de homine qui constat ex anima & corpore. sin autem de illa incorporea deum res rente imagine, fateberis ei nomen hoc inditum aptissime. Hunc enim antis quissimum filium rerum pater exoriri uoluit, quem alibi primogenitum nominatiqui genitus mox patrem imitatus est,& qualia uidit apud eum exemplaria tales se auit species. Deterioris autem orientis exemplum extat de illo qui uolebat a deo benedi stum execrari. nam & ille ad orientem habitare dicitur. sed hic oriens quamuis commune cum priore nomen habet re tamen est diuersissimus. E Melsepotamia nquit, accivit me Bala Emontibus
orientalibus dicens: Veni, ut execreris quem deus nJ execratur. interpretatur autem Balac amens: nec immerito, qui sperabat se posse decipire illum
224쪽
mi est, Scertam eius sententiam humanis argutationibus histam saceare. Ideo Me potamiam habitat, mentem habens quasi submersam in modiis fluminibus, nee enatare ualentem,nec cineriere alis autem asiacitus ut exortus insipientiar,sic occasus bonae mentis est. proinde isti quorum nam itur dis ira consonantia, pros ab oriente dicuntur. Utrum ab oriente uistiorum Nam eos qui a uirtutis oriente proficiscuntur, disiungi legimus uithsparuerobnoxioriam unitus motus est, sicut cim manus non seorsum savi minus ita qua cum toto corpore cohaerent uni mouentur. Nam insipientia malis duxinad opera non naturalia,quae uitiorum est regio. Quicunqueautem a uiri te demigrantes sequuntur insipientiam, conuenientem fio innadii locum inhabitan qui Hebraica lingua Sennaar,Grarca ured excusa uocatur. Conuestitur enim & concutitur quassatur. tota malorum lio mimi uita, semper consida turbata p, ne uestigium quidem germani boni inseretinens. nam sicut ea quς excutiuntur,nihil nisi concretum retinent: si e cuiusque cum iniquis confoederati anima mihi uidetur excuti.omnes emivirtutis species ab acit, ut nec umbra nec imago eius ulla fiat reliqua. certe
gens Agyptiorum amantissima corporis,non ab aqua sed sub aquam sissere inducituriquae ubi sonet subiecit se aflectibus, quassatur ac miscetur, in cum bene costitutae pacata V uirtutis tumultibus uitiorum succedentibus. Legimus enim excui s AEgyptios dum per medias marinas undas sit gluti iuntqui ne Iosephum quidem norunt, fastum uitae uarium, sed propala peccantes ne uestitium quidem,aut umbram,aut simulacrum ullum hone statis sibi resciviant.Exortus est inquit rex alius super AEgyptum,qui ne in fimum quidem & nouissimum honorum Iosephum nouerat: qui non mos eo per ones, sed & prosectus ignorabat: & tantum a uisione perstetit a berat uti auditu quidem quicquam perceperit,dicens: Adesdum execraa re inibi posteritatem Iacob, & maledic nepotibus Israel. ac si diceren Veni,
extingue uisum auditui acri animae, quid uere bonum honestium p uel uia de uel audiati uisum ein lsrael auditum Iacob significat.Talium mens omonem boni naturam ab icit, excussa quodammodo: sicut proborum ediuer. semeras sincerasin ideas bonorum consectans, excutit re aestin caetera tans
quam selia. Conteptare illum meditatore quid loquatur: Tollite deos ali ea nos quos habetis e medio uestis,et purificamini mutate, tuestes,&facto ag mine ascendamus in thel: ut etiamsi Laban post lauerit potestatem in quirendi in totam samiliam non inueniat simulacra eslortias ueras insculpotasan mentesipientis, quae ad Isaac familiam a seipsa dociam pertinentiure hseditario. nam hic solus accipit patemam substantiam. Hic obserua quod non est, eos uenisse in campum in quo manserunt, sed quaesitum inuenissi postquam dispexerunt ubi nam esset locus ad insaniam commodissis in .lo est profecto, insipiens non aliunde accipit, sed ipse sibi quaerendo
nuda inuenit non contentus his per quae misera natura ultro incedit,sed cus
mulansea malis artibus & exercitiis. at y utinam paulum ibi commoratus migraret aliὀmunc habitareibi postillatidicit enim scriptura quMinuento campo habitavit ibi tanquam in patria non tanquam inquilini regionis exoloratamus en malum fuisset, si postquam in peccarain reant, pro alie F
225쪽
nis ea peregrinis , habuissent,non pro cognatis ac domesticis munies eri
potuissent discedere, sedibus uero semel esectis immanendum erat posteri. quapropter apud Mosem sapientes omnes inducuntur inquilini. nam horiam animae in coloniam e caelo missic sunt. lent enim uis idiae disendi
gratia peregrinationem in terrenam naturam ascipere. ibi hospitio cor poris usq& contemplatae sensibilia mortaliaque omni a, retro unde uene rarit redeunt, memores Gesum sibi ciuitatem este ac patriani, in his uero teris ra, finitimis uti se tantu hospitio. caeteris enim colonis nouae s es eximunt
desiderium ueteris patriae sed haec reditum suo ii expectat et ipsi redire de siderant.Itacp merito Abraham qui mortuam uitam sepulchriam p reliquit, mortuorum custodes&mortalium rem dispensatores sic alloquitur: Adue. na 8 . inquilinus sum eoo inter vos. uos autem indigenae qui cinerem &puiuerem pluris facitis quam animI,dum uobis praefecistis Cphron,quod ii iniensignificat puluerem. Merito aut & meditator ille Iacob inquilinum se in corpore queritur dicens: Dies annorii uitae meae quibus inquilinus sum, pauci mali* filerunt: non peruenerunt ad dies patrum meorum quibus in quilini fuerunt. At illi a seipso docto etiam oraculum redditum est hoc : Ne descendas in affectionem Asyptu, sed habita in terra quam tibi indicabo . in masione incorporea inuisibilim, interim inquilinum age in hac uisibili de sensibili essentia. ut ostenderet, sapientem in sensibili corpore perestreaoea re, cum patriam habeat uertinam domicilium in uirtutibus intelligibilibus, quae ex uxore dei procedunt nihil di entes ab rius sermonib. Moses ausi Aduena, inquit sum in externa regione. Egregie, ne hoc quide ii ore cotis pus dignatus,ut inquilinum eius se profiteretur,sed alienum se ab hoc existi
Dians. Gaeterum malus uir ostendere uolens, unam linguam unumU labiunon in uocabulis situm, sed in societate facinorum citrium aggreditur nego tium, & turrim tanquam arcem tyranno uitio struit, sodales omnes ad hoc
opus conuocans,ut paratam materiem suggerant.
Uenite, iliquit,saciamus lateres,&coquamus eos igni.JAc si dicat: Nine permiscuimus & confudimus omnes partes animae, ut species nullius ulla sorma iam apparea consentaneum igitur his coeptis fuerit,ut quando essetitiam specie qualitatein carente, assectum Sc uitiu assumpsimus, diuidamus ea usti' in extremas qualitates & species. quo magis eas percipiamus,earumque usumHictum, qui cognitus maiore uoluptate pariturus uidetur. Ad ste igitur cogitationes omnes & ratiocinationes,tanqua uocatae in senatum animς.quotquot iustitiae uirtutum omniucuratis pemicie ut collatis consiliis dispiciamus quomodo assequi possimus optatu exitu. assequemur certe si rem gerenda auspicabimur a iundamento hoc: utilitarinia formemu aguris additis, circuscribamus p singula,ne uacillent & claudicent sed fixa seni a* maneat, assumpta quadra xx formae natura. haec em eum fit inconcussi
indeflexaq; laterculi more,etia quae superaedificabuntur sustinebit firmiteri talis struditam queliber aduersa deo mes,qitem Asypti, id est, corporis reapem dicimus,inuenitur opifex.hunc etsi Moses inducit delectari latericiis aedificias. postqua em aliquis aqua teriam* illam humidam, hac solida essenis uiamne dilabe Mur corruper urbi cuiqet ex his duobus teritu quiddam
226쪽
cimum cognatu essecit quod lutu uocatur, in portiones hoc secare non desinit Lain cui segmento formain assingens ut fimia fiant 8c ad sti uctuamn comoda. sic em opus absoluitur no magno negocio. hoc imitati homial nes prauo ingenio, postqua brutos & nimios affectionum impetus miscueriini cu grauissimis uit issecant ea temperatura in species,quas fingunt sera
m n p inis i , ςx quibus contra animam arx celsa erigitvridum sensus diui
duntur in uisum,audit gustum,odoratu,tasHim: asseditis in gaudiu, concupiscentiam timore at* dolorem: uitiorii genus in imprudetiam, luxuriam, timiditatem iniustitia, & his cognata caetera. Nec desunt his etiam nequioares,qui non contenti hunc conatu suscepisse etia alios ipsis meliores,ad contemplativum genus pertincntes, cogunt lateres sacere, &ciuitates munitas; dificare, suo regi, ut uideri uult, intellectui: & hoc agunt,ut declarent bo. num seruire malo assectus plus posse quam tranquillitatem animi,prudeliis Ham cum uirtutibus subditam este imprudentiae caeterisin viiijs, ut necesse
habeant dominorum imperata facere. Ecce,aiunt, etiam animae oculus lucis
dissimus, purissimus omnia cernens acutissime, cui soli deii uidere licet, nomine Israel, implicitus aliquando corporeis Agypti cassibus persere iussa grauissima ut lateres iaciat & alia terrena opera cu ingenti labore ac uexatione: quapropter merito doletac gemit, quippe cui hoc unu suppetit uberes in tantis malis lacryms.Nam recte dicitur, quod ingemuerunt filii Israel prginavitate operum. Et quis sanae mentis uidens uulgi opera, nimiain studia,
Pecuniae, oris, uoluptatu, non uehementer doleat, et ad solum seruatorem
deum exclamet ut ille mala subleuet,persolutom pro anima precio, in libera ratem eam uindicet Sed quae tandem est haec libertas illi soli sapienti sertii. re, sicut testantur oracula in quibus dictum est:Emitte populum, ut mihi serviat. Est aut proprium seruientium ei Qui est, ut nec pincernarum nec pistorum,nec coquorum opera, nec alia terrena ulla fingat componant in corpora in modum laterum: sed ascendant cogitationibus ad aetheream celsitudionem, praeeunte Mose amico des carissimo. tunc enim manifeste contemplabuntur locu in quo deus insistit rectus&immutabilis: et scabellu pedum eius lapidi sapphiro simile & firmamento coeli uidelicet mundii hunc sensibi lum,qui per haec significatur.decet em ut foederati scientiae taliu spectaculo/rum sint cupidi: & si non amplius, saltem illam imaginem uideant, uerbum sacratissimum, deinde hunc mundum etiam inter opera sensibilia persectissimum. nam philosophari nihil est aliud, quam his perspiciendis diligeter studer sensibilis autem mundus scabellum des dicitur has ob causas. Primum ulliqueat, quod creaturis non insit causa efficies. drinde ut distamus, quod totus mundus n5 suo libero motu movetur,sed gubernatura deo rerum dispensatore, qui tautariter clauu moderatur uniuersitatis id* sine manibus ac pedibus aliis Q creatis partibus iuxta doctrinam uerissimam. non est em deus similis homini, quamuis nonunquam docendi causa dicantur de eo talia dii no possumus ultra nosipses sapere, sed ex nostris accidentib. de Ingenito illo coniecturas quasda facimus. illud quom perpulchre se habet, quod inudus assimilatur figurae laterculi. uidetur em α ipse stare haerere* quana una uisi percipitur,quamuis utatur motu Ocyssimo,nullam non praevolati
227쪽
te creaturam. nam interdiu sole noctu lunam,stire imaginantur ocissi corporis: cum tamen nemo nesciat, horum siderum cursum esse concitatissismum, quae totum caelum intra unam diem obeunti sic & uniuersum caelum quod stare uidetur, in orbem circumuoluitur, qui motus inuisibili diuino, mentis oculo comprehcnditur. Inducuntur autem hos lateres igni coque re: quod significat, assectus ac uitia calido motivoce' sermone confitiari, ne a sapientiae satellitibus deleri possint, qui semper moliuntur eis perniciem. quapropter additum est, Fuerunt eis lateres pro faxis. J Quod enim rarum ac fluidum est in bruto impetu, in naturam solidam resistent Q constipa, tum densatum, mutatum est rationibus ualidis & demonstrationibus certissimis, postquam contemplationes perceptae uirilem quandam maturita tem assiimpserunt, quae in tenera aetate diffluunt propter humiditatem alii, mae, nondum ualentis impressas Armas durare conseruare*.Et bitumen suit eis pro luto. I non contra lutum pro bitumine. uidentur enim mali quae infirma sunt communire contra meliores,&fluxa distatuta in compingere. ut ex tuto in uirtutem iaculentur. Sed propitius pater bonorum non sinet illorum substructiones constabiliri, Sc non subsistente uano studio reddet eisas labiles, tanquam molle lutum & fluidum. quod si lutum factum esset, in hilumen sortalle terrenum istud sensibile quod est in fluxu continuo, s da
litatem accepisset perpetuam Sc durabilem. Sed quoniam uersa uice bitume in lutum mutatu est bono simus animo.estessi ceria spes fore, ut si s uitiorum munitiones excidatur per dei potentia. Itaque iustus ille in magno continuo* uitae diluuio nondum ualens abso sensibus animo solo res uere cernere, arcana corpus inqua, intus et extra bitumine poeungit firmitatis gratia. cessante uero S terrore dc periculo tempestatis illius iam se remittentis exi, bit adiutus intellectu incorporeo ad percipienda ueritate . nam illud eletas ab ipsa natiuitate ingentu quod appellatur Moses, pro patria mundum na. bes in cuius ciuitate ascriptum est, astrictu uni loco bitumine pice oblito corpori, putanti se omnes rerum censibus subiectam imaginationes capere seruare*,deplorat se uinctum,in corporea naturam desideras: deplorat etiainflatam & errantem mentem uulgi miseri,qus pendens a falsa opinione putat inesse sibi aliquid certu firmum*,aut in uniuersum creaturam ullam esse immutabilem, cu perpetuae stabilitatis exemplum in uno deo sit propositu. Caeterum illa uerba, Venite aedificemus nobis ipsis ciuitate & turrim cuius
familium usep ad caelum pertingat,tale quid da subindicant Ciuitatcs apud
legi latorem non tantum uulgares istae intelliguntur, uerum etiam quas homines in animabus suis circunferunt. hae uidentur exemplares, ut diuiniore paraturam sortiis. ills uero harum imagines, cum constent ex essentia corruptibili. sunt aut duae ciuitatis species, altera melior, altera deteriorimestor in
qua sub populari administratione rei p. ciues squo iure uiuunt legibus principatum obtinentibus. hsc ad laudem dei pertinet. deterior aut adulterina istacp monetae, in qua penes uulgum est regimen,&inaequalitas est in pre cio, prius idente iniquitate at' iniustitia. in prioris ius probi ascribuntur in posterioris ignavorum multitudo, perturbationem magis quam ordinem S confusionem macis quam botum constitvuonem diligens. Insipiens au
228쪽
oε co Np,s io uis Pii GUA M. ,1 irem socios postulat no contentus peccati propriis hortatur. ad navandasbi opimina nuc uisum nunc audi tu, nunc sensus capteros ut in cuneuter prssio sint.& pro uiribus, seu quisci' ministeriu accomodet. accersit etia & coricitalcaeteras cateruas assediuu suapte natura indomitorii,ut praelia meditatido inuidius euadat Hos igitur socios mens his uerbis cocitat: Adificemus nobis ciuitatem, ac si dicat, partes nostras c5muniamus, circudemus nobis' frena moenia, ne simus expositi hostilibus incursationibus distribuamur ini tribus & curias in quas adscribantur insits in animae potetiae &pars brutis
contribuatur, pars rationalibus. magistratus aut eligamus nobis comodos, opulentiam, glori a honores uoluptates, per quos adipiscamur potentia, exclusa iustitia paupertate obscuritate , assiore sectura solita. Scribamus legesqus faueat potetioribus,quom ut reip. utilior prscipua habenda est ratio.
in primis turris extruatur,qus uitio tyrano sit pro arce regia* munitissima, cuius pedes in terra nitatur, caput ad caelu pertingat, magnanimate ad innotam celsitudine penetrans. nam certu est eam no in solis humanis iniquitati.
hus consistere, sed properare ad caelestia per impios 8 deo infestos sermo,
nes,dum aut caeli num c negat,aut prouiden tia eius, aut mundi coditi principium:uel si hunc creatu concedit, tame et causas eius incertas putat,& moturi modera tu adimit,assirmans cu nunc perpera, nunc cotumaciter agitari, sis
cui naues aut quadrigas circensiu: qus nunqua sine gubematore aurigam seruntur cursu prospero. at prouidelia non interdit, sed humana tape, diuinas perbonu habet euentu. nam errore6sessione omni u abest a diuina postentia. Proinde hac figura significatur, insanos homines malitiae ratione tanquam turrim aedificare nihil aliud quaerentes nisi ut nome suum magnu minis qua bonu transnittant ad posteros. dicunt ena,Faciamus nobis nome.ao insignem impudentia. quid altis cum debeatis tenebris uestras iniquitastes abdere, & praetextu cis si non veru certe uerisimilem quaerere uel ad ineundam apud honestiores gratiam, uci ut effugiatis poenas consetam criminum: audesis tantu non in clarissima luce uos ostentare,co temptis & minis hominum & supplicus diuinitus infligedis sine clemetia & in uiper circuniquaw rumores nuncios , iniquitatu uestrarum dimittendos censetis,ut nemo iacscia nemo non audiat uestia o miseri ac scelesti facinora At quale taaidem nomen cupitis certe quale factis uestris conuenit. id uero est ne uia unis luna genere fortassis unum, sed in species disti iactu innumeras,quas uel silentibus uobis opprobrabunt alii. inest enim uobis petulantia cum impus dentia, contemptus cu uiolentia, uis cu caede, mapra cum adulteriis, cum inimoderasis uoluptatibus immensa cocupiscentia,cu temeritate in lentia cacalliditate iniusti tia,cum suracitate rapacitas, cum endaciis periuria cum iniquitatibus impietas.hςc sunt ista nomina,et his similia. bella ured gloriatio. captare celebritate nominis ex his quae caelari debuerant. Sunt tam equi ualese sibi rebus talibus placent putantes inde se lucri ficere praeclaria existimastionem apud homines, qui ultrices tam lisianis audaciae diras non effugiebrion Glum presagientes, sed & praeuidentes suu interitum. quos libenter stealloquerer: Scitis fore ut dissipemini. Cur igitur peccatis Sed tartasse mo; tem insipientiu proponit qui etiam maximis Poenis non obscure sed inani;
229쪽
seste impedinibus ab iniuriis non temperant. sunt alit notissimae artes malae quas solet ferire diuina ultio.& pessimi quo P cogitant deum non igno. rare ipsoru maleficia, nec se posse illius animaduersione depcllere. alioquin unde sciunt se dissipa dos attame dicunt Priusqua dispergam uri J Prosem consciei uia redargui hin pectore, S quanqua contemptorcs dei stimula ut uel inuiti cogatur intelligere, humanas res administrari a natura praestantiure,& esse iustitia quς implacabiliter scelera uindicet insensam iniustis impiorum faes norib.& eis etiam qui his patrocinantur. Ucru isti omnes sunt semper morientis, & nunqua emortuae miseris posteritas, illius quς Cain non inatur. Anno & Cain post natu sibi situ, quem nomine idem quod ipsiussi;gnificate appellarat Enoch, inducitur ciuitate condere, A quodam odo creaturas mortales aedificare, ad subuersione rerii diuiniore apparatu sὀrtitarii: in Enoch interpretatur gratia tua. At impius quiso opinatur quod cogitat & intelligit esse intellectus sui gratia: quod uidet, oculoriim: quod audit, aurium quod olfacit, nariu itidem p cstera ossicia scri accepta suis sensibus,
scut & sermonem uocis instrumentis. deum aut causam esse ne at aut con/tendit non esse primaria.ideo primitias agriculturr suae sibi reponit, contentus obtulisse deo de fructib. quamuis exemptu salubre haberct in proximo. nam stater eius primozenita, non secundarios gregis partus sacrificat, confitcs antiquissimas causas esse penes autore antiquisiimum.at impius opinionem tuetur contraria: intellectum habere sua uoluntatis potestate liberam,
S sensum sentire quicquid uultiiudicare ein uere liberem hunc de corpori bus illum de omnibus.atqui adc' sunt reprehensibiles Si ueritate covincibiles ut nihil supra. n ne intelle filiis saepe in reb. innumeris delim coar uuius est nobile sensus omnes deprehcsi in salso testimonio n5 pro tribunali rationis, quae S ipsa salii potest, sed ipsa natura iudice, cuius incomaptissismum est iudicium. proinde cu et intellectius noster ci sensus sit in lubrico necessario Liendum est deum nobis impluere & cogitatione et uim percipiendi. & hanc gratia nobis coserri non a nostris partibus, sed ab illo cui totum d bemus quicquid sumus. At arrogantes filii haereditate a patre acceptacupiunt ad c aelum extruere,donec iustitia uirtutis amica, uitiorum hostis, axis fressia ciuitates comunitas cotra miseram anima, et has demolitur Sc turrim
cuius nomen in Iudicum libro scriptum extat id Hebraice dicitur Phanues, interpretatur aut Auersio des. nam qusuis munitio qus per ratiocinationes probabiles adstruitur, ad nihil aliud aedificatur, qua ut mentem diueitat&dine stat a cultu dei quo conatu quid csse possit iniquius veru contra hane
mira depraedator 8c hostis iniustitiae suscipit expeditionem qui Hebraicebocatur Gedeon,5 interpretatur praedonu receptaculis. Iuravit,inquit, deon Phanuelitis dicens: Cum uictor in pace reuertar dirua turrim istant. Esregia comminatio decens animam hostiliterastectam erga malos &impi os fore ut subruantur omnes rationes quae ductit ad impietatem,S soletini heri. Cum enim mens conuerritu destruitur quod auersum fuerat:&quod
iure nitreris,huius demolitionis tempus ait esse non bellum sed pacem nimiis enim sitabilitate quieteo quam pietas solet parere,subuertitur omnis ratiocinatio quam struxit impietas. Sunt eum multi qui sensus in modum
230쪽
turris extollunt tantopere, ut ad caeli fines pertinpant percstum aut noster intellei ius fgnificatur, in quo praestates diuinae. naturae uersantur. Hosui audent, sensum intellei tui praeferunt uolentes expugnare intelligibilia persensibilia sacerem seruos E doininis,& uice uerse ἡ seruis dominos. Cara
erum illa uerba: Descendit dominus, ut uideret ciuitatem et turrim. J figurate accipienda sunt. nam credere quod deus accedat aut recedat, aut deicens
Ox sςς 4 Cp, uel in totum sicut animalia mouentur stet moueaturue, imo
pietatis est deportandae in extremas,ut uulgus loquitur, insulas oceani. Sed ista humano more legislator de deo dicit, quamuis haudquaquam humana Mina praedito, ad utilitatem discentium, ut iam ante non semel admonuiamus. Quis enim ignorat, quὀd descendens alio loco relicto alium occupate Deus aulcm implet omnia, non contentus sed continens, qui solus ubique simul & nusquam est nusquam quia ipse locum & regionem creauit una cucorporibus, nec sis est authorem intra ullam suam creaturam includi. Ubiisque autem, quia potentqs suis per terram,aquam,acrem,cstum extensis, nullam partem mundi destituit, sed omnia inter se inuicem astringit inuisibiliis bus uinculis, ne unquam soluatur plurimum laudandus hoc nomine. quodi'. enim celsius est omnibus potent is, intelligitur eas excedere cum eas in pol testate habeat. uirtus autem illa omnipotens quae condidit 5c gubernat om, nia, vere deus dicitur, omnia continens in gremio, dc omnia penetrans uel .iminima. id inuisibile incomprehensibile* numen cum sit ubique, nusquam
tamen uere cernitur aut percipitur.5 cum dicit: Sto ante te, uidetur quidem
se ostendere, sed maior est quam ut uel indicari possit uel uideri ab ulla creai 'tura. Ergo migratorii motus nomina nequaquam deo conueniunt,sursum, deorsum dextrorsum, sinistrorsum,prorsum, retrorsummcc tale quicquam
intelligitur de illo qui locum non mutatinihilominus dicitur descendens ui kre, qui omnia prius etiam quam fiant praeuidet mani sestissime: ut doceamur moneamuri, ne quis homo de absentib. rebus & incertis putet se posisiecertam coniecturam facere, sed propius introspecto negotio diligenter
cuncta periustreta uisus enim certus potius quam talax auditus,testis adhiobendus est quapropter in optime constituta rep. lege cautu est,nequis audita dicat pro testimonio, quia iudiciu auditus naturaliter facile est corruptos lib. Apud Mosem quom inter uetita legitur:Non admittes auditionem uasnam . ubi non tantu intercedit,nequis Llsum se monem aut stultum accipiat urib. sed docet quod ad manifesta ueritatis perceptione longe minus quavisus idoneus habeatur auditus cu sit resertus uanitatibus. Hanc censemus esse causim cur descendisse dicatur deus, ut ciuitate ac turrim uiseretinec tesinere additu est, Quam aedificarant filii hominu.J Fortassis em prosenus aliquis cauillabitur: Noua uerὰ rem nos docet legislator, turres ato ciuitates non ab aliis aedificari quam filiis hominum. quis adeo demes est ut lisc tam oranifesta nesciat: Verii non ista obuia protritaΦ considerada sunt in se oraculis sed uestiga da quae teguntur sub his apertis uocabulis.Quid igitur hoc est dii rebus multos quasi patres tribuut,et multoru deorum caterua,ntroducunt, neRocia confundentes per imperitia, & animae fine uoluptativi antes, opifices dictae urbis eius y arcis,si uerum utendu est, facti s u