장음표시 사용
231쪽
put LoHIs iv DAEt aer, ERquas ad finem illum deducunt eximendo tanquam aedificia, ipst non abstini Ies opinor natis e scorto,qui a diuina cocione arcentur teste dicente Non intrabit natus emeretrice in ecclesia domini.Istiem quasi passim iaculantes si pittarii,qui in nullum scopu praestitutum tela dirigunt, innumera principia causas reruni creatarum supponunt, filias omnes, cum unu fictorem p
tremo uniuersitatis nesciant. sed qui scientia habent, unius dei filii appellan.tur merito, sicut & Moses fatetur dicens, Fit i estis domini des. & alibi Desiqui te genuit.&Nonne hic ipse pater tuus est, Qui sic assedii sunt solum honestiam dinu existimant, quae estare ab huius belli peritis com fine uoluptatem se nnu opposita, ut illum expugnatu tollant Emedio.quod si noris dum quisquam indignus, ut dei filius appelletur, tu tamen da operam ut ornatus sis sicut urbum eius primogenitu angelus antiquissimus 5 quidam uariarum appellationii archagelus: uidelicet principili nomen des uerbu que dictus & homo factus ad imagine,S uidens ille Israel. Quamobrem si perius adductus sum ut laudare eos qui sui generis initia reserunt ad unu uirum comunem Darenicinam si non tu is moi Iliaia iamiquissimum.hoc genus multis in Iocis I ex filioQGracI etiam nominaquidentis illius auditores,quandoquide post uisum auditus iecundum honore meretur,et qui discunqposthabendi sunt ess qui absisque praeceptore manisestas subiectorum formas percipiunt. Proines uene ror in Regum libris factas literas,ubi qui post multas aetates flaetitiose uixe, runt, tamen ad stirpis autorem Dauid hymnoru diuinorii poetam resertinatur, qui uiuus uidensss ne proauos quidem eoru agnouisset pro suis noste. m. animarum enim quas uirtus immortalitati consecrat non corruptibiliucorporum soboles,in posteritate bonossi uisoisseisint ob iniusta facino'dicit dominus. Ecce genus unu & labiu unum omniu,nemine mutaure sententia nec dita ate,quemadmoduet musics imperiti consonatinam re horum uocis instrumenta interdu modis omnib. in cocinna sunt 3 dissi,na,ut nihil inter eos conueniahnisi quod pariter discrepantadem dc in febribus usu uenit ut videmus.nam 8c quotidiani & tertiani & quartani ut medicorum fit 3 uocat circuitus,stitas horas habent nod tarnas diumasse, & eun
societatis iura uioi E V δ ist/dere, iniquitate semin. ates,& metetes impietate. sed nihil proficient miseri.nam qui se mutuis iniuriis affici ut,saepe cosilia quali. ins ab ipsis damnathuerducut tamen ad est ectu imp a uero no item. dumε quod imperimi, illa uni mala: ipsi macula contrahut ineluibile, &ordiuntur quidem iniuria sed nihil essiciunt. Propterea sic dictum est Coeneriit L. cere homines inexplebiliter peccandi auidi, non contenti facinoribus terricorruptibilia,decreuerunt ira,
1eatur,est extra omne aleam iniuriae.quae etiamsi maleditas appetatur nihlalo habet deterius, nec a sempiterna sua natura dimouetur, sed maledicis cri
232쪽
DE Co Ny Vs Io NE . L m a V A R V Μ. ML initates inseri haud unquam medicabiles. siquidem etiamsi coeptis frustratis non potuerunt ad destinatu impietatis sus finem peruenire,nihilo minus ac si cogitatum facinus perpetrassent damnandi sunt.& hoc est quod ait ab oiutam turrim ab eis, quamuis penderet adhuc, dicens: Dominus descendit ut uis et ciuitatem ac turrim, non quam aedificaturi erant, sed quam aedicto cauerant.& quod argumentu est imperseetie stritistiirae Primum ipsa res satis liquet. nulla cin terrae pars ualet caelum attingere,ob causam supra dieia, quia nullum centru tangit suam circumferentia.deinde, quonia aether sacrastus ignis,flama est inextinguibilis, iuxta Gisca nominis etymologiam, τ αθυ,quod urere significat.testis est sol ignium pars caelestiu,qui ex tanto interuallo intima terrae penetrat suis rad 3s: nec tantu hanc, sed dc acrem,qui ad caelestem usin orbem ab ea pertinet, licet suapte natura Egidum partim
tepefacit,partim exurit. nam quaecun p aut multu distant ab eius orbita, aut ad latus alterutrum declinat, tepeficit tantum odo. quae uero aut propinqua sunt aut directe opposita, maiore ui caloris exurit . quae cum ita se habeant, Don erat opus ullis fulminibus contra conantes ascendere, cum alioquin ausus illi magnifici evanescerent. Quod subindicatur per ea quae mox lequuntur.Desiuerunt,inquit,sdificare ciuitate et turrim.J Dubio procul non quia Persecerant eam, sed quia confusio secuta prohibuit quominus perficerent. Dec tamen essugerunt crimen perpetrati sicinoris, qui consiliu tam immane non dubitat ut aggrcili. certe augure illum et prodigiorum procuratore, vanis coniecturis studente uanus em interpretatur Balaam lex ait populo uadenti malediscisse,quamuis in uerbis eius erat fausta precatio:mirum ni non respectu distorum eius quς diuina prouidentia recudebat in quanda melior em moneta,sed mentis ipsius, cui noxia magis obser abantur quam utilia. Pugnant aut lisc inter se sitopte ingeniis coniectura cu ueritate,uanitas cuni Genu diuino furore carens diuinatio cum sapientia: et quamuis aliquis conatus per insidias alterii interimere seustratus est, nihilominus homicidi j re is est, sicut decernit super hoc casu scripta lex. Siquis, inquit,conatus fuerit Proximum suu dolo perdere,& ad altare costigerit, abstractu asscies stipplicio. Atqui conatus tantii non interemitiat par est maleficiu patrasse caedem, decresse. quamobre ne supplici quidem uenia datur, sed e sacrario duci iubetur qui concepit tam iaciariu consiliv. prosanus est aut 8c nefastus non solum quoniam animae per uirtutis usumfructu ualenti perpetuo uiuere, pci tritioru assultu caede molitus est: veru etia quia deum facit fautore ausiis ini Ph. nam refiigiu id significat: quonia multi uolentes euadere propria crimi na, Sc debitis poenis eripi facinus suum reserunt in deu, nullius mali autore, sed bonorii omni u. proinde pium habetur tales uel ab ipsis delubris abstra. here. Extat aut insignis poena cotva impietatis assertores,qua fortasse quida insipientes non damnu sed lucru arbitrabutur. Non deficient, inquit, ab cis omnia quaecun* aggressi fuerint facere. Sinfinitam 8c immensam miscina: omnia quaecun P aggredietur mens dementissima, succedunt ex sententia: ..ec magnus ncc paruus conatus seustrabitur ullus,ultro negotiis animae occurrentibus 8c sese praebentibus. hsc sunt animae viduatae indicia,peccantis
os p impe mentis omnib. nam quisquis est non prorsus insanabilis, opta
233쪽
pui Lotiis rub AEI Lia ERrit s. costio meritis destitui, ut cum sumim aut adulterium aui aut sacrat uium aut aliquid simile tentat committere, silccestu careat,& innu' smera inueniat obstacula. nam cohibitio maximum morbum arcet iniustiti am quod si adsit licentia ille uitari non poteriti Et adhuc lyratinorum sortu
nas o beati staspicitis quibus procliue est quiduis effecte quod rabido eis. ratoin animo concipiunt inad gemenda est illorum conditio. siquidem me pia & infirmitas malis prodest bonis uero potentia cum opibus.Certe quia dam ex insipientum numero postquam sensit ad quantam ins licitatem per ducit libertas peccandi, ait, Maior est culpa mea quam ut remittatur. Est ciuualde graue animam sine seeno sinere per se indomitam, quae habenis aegri coercetur&kutica . quamobrem oraculum propic a Dei plenum bonitate spem egregiam ostentat diseiplinae amatoribus, quod fie est redditu: Noli dimittam te ness deseram.nam laxatis anima' uinculis, quibus c5tinebatur,' maxima sequitur calamita a deo deseri, qui suas ipsius potentias circunde, dii rebus omnibus inquam sortissima uincula, & his eas indistat ubiliter adstrietas esse uoluit. quin et aliubi dicit quicquid ligatur uinculo purum esse. quando impuritatis causa est dis lutio. Cave igitur quoties uides aliqueri quidlibet expedite iacere, mireris tanquam sertunatu: sed potius ut infelice miserare, cui uirtutum sterilitas, uitiorum ubertas perpetua contigit. Nec ii, Iud in transcursu & leuiter expendendum est, quid sibi uelit quod ibidem: per na Dei dicitur: Venite descendamus & confundamus linguam eo. rum.J uidetur enim quosdam alloqui tanquam operationis socios. idem de antea de hominis creatione dictum legitur.Dixi inquit, dominus Deus siciamus hominem ad imaginem & similitudinem nostram: ubi uoY Facia. mus pluralitatem significati&rursum dixit deus: Ecce Adam iactus est sicut unus E nobis, ut nacat bonum Sc malum. nam illud, unus e nobis, non de uno sed de pluribus ponitur.Dicendum igitur illud primum nihil in rebus squiparari deo,sed hunc este unum regem ducem principem, a quo solo sis est administrari ac dispensiri uniuersa. nam illud, Multos imperitare malum est,rex unicus esto, non ad ciuitates 8c homines magis pertinet, quam ad ni sidum & deum. V. num enim unius sectorem, patrem, dominum esse, necessum est. quo cocesi , attexenda sunt quae inde consequenter dependent. quaenam illa deus cum sit unus, dici non potest quam multas habeat sicias potentias, quae si,
lutem rerum procurant,quaedam etiam pice tant noxios.ea uero poena noli est damnosi, in peccata castiget ac coherceat. per quas item potentias ille
incorporeus intelligibilissi, mundus eoinpaetiis est, exemplar huius muta, di visibilis: quod constat ex idcis inuisibilibus, sicut hic noster ex corpori. bus uisibilibus. Vtriusque pulcritudinem admirati quidam, non Alum ip/sos totos consei aucrunt, uerum Sc partes eorum praecipuas,Alem, lunaia caelum,non ueriti eas deos appellare. quorum cogitationem Moses intellis gens,inquit Domine domine,rex deorum:ut iudicaret eum esse praestantiὀrem quam subditos. Est &in aere animarum incorporearum secratus cho. rus,alsecta illarum caelestium. nam has solent angelos nominare diuina orati. cula,hic uniuersus exercitus in suos digestus ordine imperatoris sumi iussa
234쪽
exequitia & huic uni moderatori suo sicut fas est obsequitur in quibus co
pins non licet reperire desertore ordinis.Rex ipse his ministeriis ui patus utitur cis duntaxat ad ea negocia, quae decet non a solo deo tractari. quamo is enim nullius ope indigeat pater omnium, qua subleuetur quoties uult aliquid facere: tamen uidet quid se, quid creaturas deceat,& quaedam poten s subditis efficienda permittit ne his quidem c5 cessa facultate in totum ii bera, ut ne quod erratum in generatione admittatur. Haec igitur necessario primum diccnda habui nunc dicam quid inde colligitur. Animalium natuis rae prima diuisio fit in partes brutam rationalemq;. rationalis pars subdiuiscitur in mortalem speciem et immortalem alteram mortalem hominum in mortalem animarum incorporearum, quae uersantur in caelo Sc in aere. hae
vitiorum experies sunt, reem adeptae telicem nullis , calamitatibus obnoxiana, quippe quae non alligantur corpori miseriarum domicilio.bruta quo ue caret uitiis, sicut et mente proinde no fiunt rea peccati uoluntarii, quano nulla praecedit deliberatio. solus propemodum ex omnibus homo haobens bonoru inalorum* scientiam saepenumero eligit contemnenda sugit sectinda magno studio, quapropter merito peccati sponte admissi reus petagitur . conuenienter igitur huius creationem deus cum subpraefectis luis sommunicat dicens: Faciamus hominem: ut & benefadia eius ad ipsum auatorem solum reserantur,& peccata ad caeteros sectos. nam ipsi omnipotenti non erat conuenies, in rationali anima uiam ad uitia sternere. quam ob rem ministris eam partem sectendam commisit. nam complementum totius Ooperis postulabat, ut uoluntario contrarium iungeretur inuoluntarium. Schaec quidem hactenus die a sint superest & illud considerandum deum bonorum tantummodo causam esse, mali autem prorsus nullius: quandoquio dem ipse bonum omnium antiquissimum est & perseetissimum. Decet austem suae nature propria operari optimum optima: improborum autem p nas per eius ministros sanciri.attestantur meis dictis illa uerba persecti meditatoris Deus qui nutrit me a iuuentute mea, angelus qui eripit me ex malis omnibus. hic quoque nunc fatetur, germana bona, quae studiosas uirtutis animas nutriunt, ad selum deum autorem reserenda: malorum autem porstionem commissam angelis, ac ne his quidem liberam puniendi lacultatem habentibus, ne cui ad perniciem tendenti salutaris illa natura occasione praebeat quapropter dicit: Uenite descendamus & confundamus. hanc em censuram merentur impii, ut beneficae alioquin, benignae propitiae* potentiae poenas ab eis exigant: quas deus sciens sumano generi utiles per alios statu 1tioportebat enim castigationem adhiberi, sic tamen ut perennes gratiarum sontes nullis malis miscerentur, non solum his qus uere mala sunt,sed etiam quae essit uidentur. Nunc quaeredum quae sit illa confusio:at quomodo qus rendum sic opinor. Saepe ignotos ex similium 8c eiusdem generis collarios ne cognoscimus.ad eundem modum etiam res qus per se non facile nosculittar, manifeste apparebunt per cognatarum similitudinem. Quid est igitur confiisioni similec mixtura, sicut a maioribus traditur, Sc temperatura.mis retura in aridis rebus, temperatura in humidis. est ititur mixtura corporum
Suersorum perturbata coniunctio:quasi quis horaeu,triticum, pisum,cs eras p
235쪽
os tuo AEI Lrva Rras ν- clas in unum aceruum congerat. temperatura uero non est coniuncto. disiimilium partium in tua penetratio, quarum semel tem peratarum qualitates arte quadam secerni queunt, quod dicunt in uino δύηqua contingere.nam haec duo si uniantur, temperativam conscere,quae nihilominus redire possit ad qualitates pristinas. si enim spongiam imbuas o leo, aquam ea colligi, uinum reluiqui. fortasse quia *ongia ex aquis genio
cognλtium liquorem ex temperamento attrahit, uinum uero ut alienum re
sputi. t eoinsisto fit cum penetratibus se inuicem patribus qualitates earunt Pereunx, ut corruptis rebus quς prius fueranti unius nouar & a prioribus di reris existat generatio: quod accidit in medicoru compositione quam uo eant tetrapharmacum: quae constat opinor e cera pice resina et adipe: que semel composita non pollunt arte ulla inarari, ut redeant ad qualitates pistunas. sed cum singulae nusquam appareant, ex omnibus corruptis una egre gia iacultas coniicitur. Quoties autem deus minatur confusionem cogit rionibus impijs, ea non singulis tantum uitiorum speciebus earumi viii. bus intentatur, sed & operibus eorum quae sunt de communi sententia: ne uel siligula uel communicatis consiliis,uires colligant ad delendam partem praestantiorem. quapropter ait: Confundamus mi linguam eorum, a
diant uocem quisque sui proximi. Jac si diceret muta surda , rutamus uitia singul , ut nec loquendo nec assentacdo damnum dent Heces nostra super hoc textu sententia. Qui ucro aperta solum&obuia sectamur, putant hie describi ortum linguarum Griccarum ac barbararum . quos equidem non accuso: sortassis eni in & ipsi redie sentiunt: attamen admonitos cupio ne haeunus processissse contenti sint scit transeant ad tropologiam, sic existimando diuuia oracula esse umbras quasdam corporum: caeterum qus per has agnificantur, esse res uerissimas. id liquis animo caecutiens parum intelli et occasionem ab ipsis legislatore porreeitam non negligat, uel hoc ipse in Io.co. Confusionem enim rem hane appellanqui si uolui siet selum ortum lin ouarum indicare aptius diuisionem appellas let quam costasionem. non coiitunduntur enim quς in partes dis bibuuntur,sed discernuntur potius: ut nominor pugna sit inter haec uocabula,quam inter res ipsas.est enim confusio. sicut iam inxi, facultatum simplicium comiptio, quae simul congestie unatu
quampiam generant. separatio uero est unius in plura sedlio: sicut cum mnus aliquod in plures diuiditur speciesdracp si ille solus sapiens uoluissest na loquelam in plures partes diuidi, aliis aptioribus oc magis propriis iis fuisset appellationibus puta diuisionem dicendo aut distributionem, aut separationem aut aliquid huiusnodi non constasionem,quae plane contraria significat. Vertam hoc nunc est propositum,di cere uitiorum constipatum cuneum, irritare horum s era, societatem conuellere copias fundere fugare ρ imperium ui euertere,quod erat communitum iniquitatibus maximis. Viden' ut opifex ille noluit conspirare partes animae non oculi possunt audire non aures cernere, non olfacere labia, non gustare nares,non ratio sitngi officio sensitum, sicut nec sensus ualent in uocem erumpere. norat enim ille artifex non expedire, ut haec se inuicem exaudiantisatius este, ut singulsa ruinae partes ultra suas iunctionse consistam,& inconfusae maneam: id iis
236쪽
DR ABRAHAMO.ηdn minus conferre animantium generi, quam priuatim ipns potentus. eclivosi uitia deduehi sunt in confusionem 5c extremam perluciem: ut nec collatis uiribus nec priuatis conatibus,detrimentum asserant partibus melioribus.& hoc est quod dicitiDispersit eos dominus illinci ac si diceret dissipasuit, iecit, profligauit. nam spargere aliquando ad incrementum & augmentum pertinet, aliquando ad interitum N perniciem. Vult autem ille rerum plantator deus, honestatem esse omnibus insitam, dispergi uero & exulare extra mundi terminos impietatem execrabilem, ut tandem tollatur e medio ciuitas uitiorum, cum insensis uirtuti moribus,impietatis ituram substruenistibus. his enim dissipatis, quotquot per insipientiae tyrannidem coacti sunt selum uertere, uno edicto reuocantur in patriam: quod ipse deus promuisoat,diserte dicente oraculo: Etiamsi dispersus fueris a summo caeso ad extreamitatem esus aduersam, sic quocyte colligam. Ita*concentum uirtutum adeo foueri decet uitia uero dispergi 8c profligari.nec est aliud nomen quod uitio magis conueniat quam confusio. id quod euidens est in quovis insipia ente, qui uerbis coissiliis, suis improbatis confusisq; utitur.
gibus non scriptis, hoc est De Abrahamo. Ac RAE legis quin y uoluminum primum uocatur& intitulatur Genesi ob mundi generatione sic nos minatum,qua in principio contineti quamuis in esusu lium pariter at* stirpi inprout serebant uel aeris temis alternantium temperaturae, uel mores hominum alias reliquo res innumerae insertae sunt bello pace* pe stae, item sterilitates sertilitates , penuriae copiaesadhaec maximae clades terrarum, incendium, &diluuium,S ediuerso reparatio selixcp prouentus anima
237쪽
exigendam uitam iuxta legum regulam quando illr prisci ante leges singillatim proditas non scripto iure usi pari facilitate aura felicitate uixeruntiut merito quis dicere possit, leges scriptas nihil aliud este quam uitarum patrum comentarios in quibus eorum didita saetacp narrantur. nam illi scholas nulιlas frequentaverant,nullis praeceptoribus usi silerat, a seipsis instituti doditi* ordinem naturae secuti sunt,qur lex est dubio procul antiquissima omnium: quam ipsi ius summum sas. rati esse totam uitam suam ultro ei subdiderunt: fortuitas autem res precibus & siapplicationibus comendantes deo Propicio, hac quo in parte uixerunt feliciter, accedente ad promptam recte agendi uoluntatem diuina quo*prouidelia. Quoniam igitur principium parandorum bonorum spes est,etiam hanc tanquam pia bucam uiam ostendit&aperit animaueri boni studiosa, quae primum amicum spei nominat
hominem, uocabulum totius generis commune tribuens ei per excellentia:
nam Chaldaei hominem Enos uocat: ac si solus uere homo sit, qui res bonas expectat, & bona spe se sustinet. Vnde manifestum est, quod spe carentem n5 hominem existimat, sed bestiam humana forma praeditam, cui desit spes
proprium ornamentum humanae animae. Quamobrem cum uellet egregie
laurire hunc beiae sperantem, postquam dixit: hic sperauit in patrem &infudirem omnium: subiecit, Hic est liber generationis hominum, quamuis iam & patres & aut quidam erant. Sed illos mixti generis autores censebat, hune autem puri puti*, quod rationale uere diciturinam sicut Homerus inter caeteros innumeros poeta per excellentiam uocatur,&atramentum quo
scribimus, quamuis atrum sit quicquid albo opponitur,& Athenis enouem magistratibus precipuus, cuius nomen in fastis distinguit tempora: eodem modo bene sperantem hominem per excellentiam nominat, secrestum a uulgo ignobili,& indigno tali appestatione.Nec minus recte Iibrum fenerationis ueri hominis dixit,non extra propositum,quandoquidem hicene sperans celebratione memoria* dignus est, non in chartulis commispendis a tineis, sed in immortali natura penes quam sunt commentarii uio tutum omnium. quod si quis initiu numerandi faciat a primo illo terrigena, hunc a Chaldsi Enos a Latinis nominatu hominem,quartu inveniet. Quaternarius aut inter numeros honoratur apud alios quocp philosephos, qui
incorporeis & intelligibilibus essenti js deicetantur,sed praecipue apud Mosen illum sapientissimu, qui extollens quartum numerum ait eum sanetium 8c laudabilem sicut in praecedente opere dictum est Sanctus aut & Iaudabilis est qui bene sperat, sicut ediuerso profanus dc uituperabilis qui non spes
icit timore semper utens malo consiliario: negant etsi ullas duas res tam insestas esse inuic Φ spem &timore. &merito. nam utraq; est expectatio, altes ra bonam rerum,altera cotta malam, inter quas naturas nulla possunt intercedere foedera.Hactenus de spe dixisse sufficiat quam in foribus ceu ianitrice natura collocaui intus uero ceteras uirtutes regias, quas adire licet nemini qui no prius hanc una demeruit. proinde legislatores et leges passim promulgatae pro magno negocio habent replere bona spe animos ingenuos. qui uero abs p alieno hortatu bene sperat, no a scripta, sed ab inata tibi lege discit hac uirtute, ius ipsa natura autor est post spe secudum ordine tenet pcontia
238쪽
i poenitentia peccatorum 8c correetio. ideo deinceps memorat in melius mutatum hominem Enoch dictum Hebnoris, id est, gratiosum de quo sic legismus, quod placuit Enoch deo & non est inuentus, quoniam transtulit eum
Deus. Jnam haec translatio uersionem et mutationem significat. sit autem iii
melius, quandoquidem fit per dei prouidentiam. quicquid enim deo fluente agitur omnino bonii est ac utile: sicut inutile quicquid citra opem numianis. Recte uero Sc illud dicitur Non est inuentus de trastato:eo quod prior uita culpabilis evanuerat, ut 135 inueniretur amplius,ac sine fuisset quidem unquam antea. uel quod non facile inueniatur qui ad potiorem ordine traii ci quia uitium suapte natura late patet,ideo uulgo notissimum: virtus rasra est,ut uix paucis contingat.&alioquin etiam uir improbus per fora theana tribunalia, curias,conciones, omnes coetus at* sodalitates homin umcursitat, quippe curiositati assuetus, linguam habens sine ullo fine modo R iudicio uolubilem, comiscens confundens , omnia, ueris mendacia, diacendis cstanda, priuatis publica,sacris profana,serns ridicula ignorans silentium rem esse pro tempore ac loco pulcherrimam .proinde arrectus auribus, quo satisfaciat suae curiositati, bonos malos rumores captat, ut mox aut gaudeat,aut inuideat. est enim quiuis malus ingenio malicioso invido, honestati aduerta: ediuerso probus quietae uitae amator secessum 5c solitudinem diligit latere ignotus cupiens, non societatis humanae odio,est enim cum prioniis amans hominum: sed quia sugitat uitia quibus uulaes delectatur, tum rebus dolendis, gaudio dignas aegre serre solitum. apropter inclussis domi se plerun* continet, uix unquam limen transcendens: aut quo Galatatores crebros deuitet, abdens se in aliquod rusculum solitarium, suauius uiciturus cum uiris praestantissimis,quorum tempus aboleuit corpora, lis uirtutibus eorum superstitibus. quae in literis prorsa uorsacp oratione prosditae ad posteritatis memoriam,in meliore seugem reducunt animas.Quamobrem dictum est, quὀd translatus non inueniebatur,videlicet uestigatu &inuentu haud facilis. Trancit igitur ineruditionem ex ignorantia, imprus dentiam ex imprudentia, in sortitudinem e timiditate, in pietatem ex impietate, ex uoluptatum amore in temperantiam, ex ambitione inmodestiam, cui mutationi non opes non regnum, non imperium conserendu est. Nam suerum fateri uolumus diuitiae, non illae caeca sed acute cernentes sunt uirtutum possessio: qus cum sit uera et legitima,longe praestatior censenda est, quam isti adulterini & Llso nominati principatus. Sed meminisse debemus poenitentiam secundo post integritatem gradu consistere, sicut post sanita. tem corporis reualcscentiam. Ergo perpetua persectio stat proxima diuinae Potentiae: caeterum processu temporis ad meliora transitus, est propria dos Bene natae animae, quae contemptis puerilibus studiis, per solidiora Sc maspis uirilia contendit ad tranquillam constitutionem, discurrentem per cogitationes honestissinias. ideo merito post poenitentem subsequitur deo cha. xus uirtutis amator, qui Hebraice Noe Latine quies, siue iustus,uocatur, nominibus sapienti conuenientissimis.id quod de iusto manifestum est. Nihil
enim iusticia melius,quae principatum inter uirtutes tenens, ornat eam chotum maxime. Nec minus quies, cum ediuerso praeter naturam motus exeso
239쪽
tare tumultus, turbas, seditiones, atque bella soleat quae improborum sum negocia . At honestitis amatores quietam, immotam pacatamque uitam praeserunt & hoc est quod a seipso non distentiens uates sabbatum Hebrieorum septimum quenque diem, quietem nominat: non ut quidam putant, quia post sex dierum spatiunt populus abstinebat a consuetis operibus, sed quia septenarius numerus, tam in mundo, quam in nobis confessione ominnium habetur pacatissimus, & a seditione,bello, contentione alienissimus. Attestantur mihi qus nobis insunt potentiae. Harum enim sex indesinenter bella terra mari* concitant,quinque sensus Sc sermo qui proferturiilli desta, derio sen sibilium, quibus se non potiri s gre serunt: hic per os infrensimulta silenda effutiens. At septima potentia .nempe mens ceterarum dux,quando impotestate illas sex retinet, & perdomitis eis in secessum se recipit, amans litudinis 5c contenta secum ipsa colloqui, nullius externi confabulatoris indiga: tum demum a curis ac negot is mortalibus liberata, uitam serenam tranquillamque complectitur. In tantum autem scriptura magnificit hunc
Dirtutis amatorem, ut in stemmate eius non more aliorum auos, proauos, maioresin caeteros recenseat,sive paternos siue maternos,sed uirtutes quasidam, tantum non diserte clamitans, nullam aliam familiam, cognationem.
patriam, sapientis esse pricter uirtutes & harum actiones. Hae sunt inquit. generationes Noe.Noe homo iustiis, perseeius in generatione sua Deo placuit. Vbi sciendum, quod hominem non uulgari loquendi se a,ration te mortale animal uocat, sed per excellentiam ciun quiuere suo respondet nomini, eiectiis ex animo immasuctis rabidis scrinis* uitiorum assectibus. Argumento est, quod post hominem addit iustum, dicens, homo iustus: quia nemo iniustus est homo, sed potius bestia humana forma prie dita: in solum autem iusticiar se statorem nomen hoc competit. Hunc etiam perseo istum suisse ait per hoc docens non unam eum uirtutem, sed omnes habuissse, singulis usum pro tempore. Posthaec tanquam in sacro certamine uidios rem ornat amplissimo prsconio, eum deo placuisse pronuncians: quo quid esse potest in rerum natura potius c cum sit manifestissimum honestatis aeprositatis indicium. Si enim qui Deo displiccnt sunt miseri, quibus placere contigi .proculdubio selices erunt.Nec alienum uidetur a proposito,quddpost laudatas tantas uirtutes in homine, adiecit persectum fuisse in sua generatione: indicans eum non absolute, sed collatum ad eius aetatis caeteros bonum fuisse. Nam non multo post memorabit sapientes alios, uirtute incomparabiles, qui non cu malis collati meliores et illis anteferendi iudicati sunt: sed quia felicem naturam adepti, seruarunt eam incorruptam: necessia georunt scelerata studia, sed ab initio manserunt ab eis integris cumque potissiamum benedicendi ficiendi* haberent studium, uitam exegerunt ornatis simam. Admirandisaiah homines, qui liberales ingenuo sque appetitus sescuti nec imitabantur caeteros,nec Per contentionem quicquain aiebant,m inhil nisi iustum ac honestum sibi optando. Mirandus tamen & ille qui aeta iis suae praestantissimus, nullis rebus est implicitus, quas uulgus diligebat tantopere.huic secundae partes laudis debentur, illorum uero primam palαrnam natura esse uoluit. Magnum tamen sacrit uel in secundo loco consiste
240쪽
he: quid emini nisi magnum et ambiendum uel dat deus uel accipit argum eam estgratiarum excellentia, quas hic uir consecutus est. Quoniam enim usberrimus prouentus iniquitatum ac impietatum suerat illo tempore, adeo ut omnis regio,gens,ciuitas, domus,& unusquis priuatim repleretur mastis stud is,certatimw de primatu in uitiis cotenderensidum qui sin proximuconatur praecurrere, nihil sibi ad extremam maliciam reliquum faciens: ea propter deus merito indignatus quὀd animal omnium, ut uidebatur,optiis inum,et cognatione caelesti dignatum propter comunicatam rationem, pro uirtute quam exercere debuerat, comisexum esset maliciam nec ullam eius omisisset speciem, poenam decreuit conueniente, ut omnes eius seculi homines deleret uno diluuio: nec tantum incolentes campestria loca & humilia, uerum etiam in celsissimis sitos montibus. Nam oceanus elatus aestu quato nunquam antea,per sauces ualido impetu irrupit in nostra maria: q uae mox insulas ac continentem stibitis inundarunt fluctibus. Accesserunt 8c sontiumrennium,&amnium indigenarum torrentiumcp alii super alios assiuxus, qui coniuneti Sc diffusi etiam in altu creuerunt.Nec aer cessabat interim, ob te sto caeso toto continuis nubibus, procellis quoin furentibus: simul tonis to 13m crepitus micationes fulgurum, i sin sulminum intermixti largissimis imbribus faciebant,ut uideretur totus mundus abire in naturam 'quas rum: donec e supernis cataractis infernis* fluentis tanta moles undam stic, creuit, ut non campi tantum &depressa loca operirentur, sed & altissimos in montiu cacumina. Omnes em teres partes submerta sun qui illa oppresssa mundus magna sui portione mutilaretur, dc qui prius integer fuerat,mancus,quod cogitatu dictu', nefas est,esse uideretur. Quin & ae nisi qua lusnari circulo uicinus est, pene totus absumptus erat, pulsus aquam uiolentia, lus regionem eius inuaserat.Secuta est salom arbusto min pernicies, qus sicut ariditatem, ita nimiam humiditatem non serunt. Interibant 8c innireri neges animalium mansuetorum simul & ferorum. Nec mirum si prstantiisimo genere humano pereunte, nullu stiperesse sinebatur e deteriqribus, quae in usum dominorum seruituti addicta suerant. In hoc toto tantorum malorum conflux quae tempus illud asserebat omnium enim mundi pars cum praeter sestes natura luxata fuerat, quasi morbo quodam correpta
orauissimo ac pestisero) unica semilia iam dicti uiri iusti deo in chari remata siti qui accepit summa duo munera. Alterum quod dixi,non in te iste cum
caeteris omnibus. Alterum, ut nouus autor haberetur instaurarumani generis. Concessit enim ei Deus,ut & finis & initium generis nostri fieret: honis ante diluuium, post diluuium uero principium. Talis ' uir aetatis suae optimus, & tale praemium sortitus est, sicut docet sacra scriptura. Uictas
una porro trium animarum, siue uitae rationum, ordo m iram habet harmo iam. perfecta enim, ab initio est integra. mutata uero, semiperfecta, cuius Uriora tempora uitiis dicata posteriora uirtutibus,ad quas translato domi alio mitratum est Illa autem sperabunda, sicut nomen ipsum indicasideseo Gum habet, semper quidem boni cupida, nondum tamen eius compo iecimauietantibus similis, qui properantes in portum appellere, adhuc marinaractatione distinen ur. Hic est prior ternio uirtutem desiderantium, num