장음표시 사용
241쪽
superest, ut de potiore altero dicamus. Nam ille uidetur similis disciplinis
puerilibus,hic uero uirorum athletarum exercitiis, parantium se ad secra certamina,qui neglectia corporis habitudine animae prospiciun si cupientes ui. Ehortu de aduersariis assectibus. Cartem qua in re quisq; prscellat omnibus ad unum eundemin fine contedentibus, alias dicemus diligetius: nunc que simul de tribus dicenda sunt non silebimus. Eiusdem omnes sunt generis, eiusdem p samiliae. Nam ultimus filius est medii, nepos uero primi, omnes amici charii, deo, amantes uerum deu, & redamati ab eo: qui dignatus est.
sicut indicant oracula, propter uitam ipsbrum probatissimani, communem cum eis appellationem habere. Suum enim coaptauit cum illorum nomini hiis e tribus compositum uocabulum sibi uindicans. Hoc, inquit,meum nomen est sternum, deus Abraham & deus Isaac,et deus Iacob, relativum pro absoluto.&merito. Deus enim non habet opus nomine. Attamen humasno generi sui im nomen elargitus est, ut habentes restigium ad preces & sipplicationes a spe bona no excluderetur. Haec uidetur quide de sanetis uiris didia: significant tamen naturam a nostra noticia remotiorem, 8c preost instiorem quam sunt ista sensibilia. Est enim probabile sacro eloquio describi
modos animae bonos omnes: quarum alia per do strinam, alia per natus ram, alia per meditationem ad uirtutem aspirat. Nam primus nomine Aabraham, uirtutem doctrina quaesitam significat: medius Isaac genuinam natiuamque: tertius Iacob usu ac meditatione paratam. non ignorandum
tamen,horum singulos priuditos fuisse tribus his potentiis, sed nominatos ab ea qua magis quisque pollebat. Nam nec doctrina sine natura meditationem potest perfici: nec natura ad optatam metam peruenire absque disciplina & exercitationemec meditatio,nisi sundata in natura doetiinacp. Conuenienter igitur trium, uerbo quidem uirorum, re autem uirtutum, nomina
iuncti sunt Natura, Disciplina, Meditatio. quas alio nomine totidem Gra/sias homines uocant: uel quod gratuito largitus sit deus nostro generi has tres potentias ad uitae perseetionem:uel quia seipsae donant rationali aninis munus elegantissimum: ut etiam sempiternum illud nonae indicatum in o. raculis, noli magis de tribus uiris intelligi queat, quam de tribus dieiis mos
do potent 7s.Nam hominum natura mortalis, uirtutum immortalis est. Videtur autem rationi consentaneum, ut aetemus ab aeternis rebus denominetur potius quam a mortalibus quando aeternitati cognata est immortalita mors uero inimicissima. illud quoque non ignorandum, quod primus ille homo terrigena pater ante diluuium natorum inducituriinstaurati uero humani generis iustus hic, qui solus ex uniuersali clade fuerat ereptus cum sita similia propter iusticiam uirtutescp caeteras.Hunc autem uenerandum leonionem & probatissimum sub uno genere comprehendunt diuina oracust dum gentem sanctam uocant,et regale sacerdotium.gentis autem uim nomen in cat. nominatur enim hebraice Israel,quod interpretatur uidens de, Din. at uisus,oculoru quide inter omnes sensus est praecipuus quo talo peris
ripimus res pulcherrimas, solem,lunam, caelum,mundum uniuersum . mens iis autem, excellit inter omnes potentias animae. uisus enim mentis nihil a,
liud est quam prudentia. quod si cui contigit non solum rerum naturae no-ticia,
242쪽
ficia uerunt etiam patris Actoris* omniu, is se sciat summum felicitatis atali isse iastigium. nihil enim est deo superius, ad quem si quis peruenit ob tum animae precandum est ei, ut positi ibi consistere. Nam arduae uiae laboriosae tardaem sunt: descensus autem per procliuia,qui tractim magis fit qua gradatim,& uelox est & Rcilis.& sunt multa quae deorsum deprimuncqus
nihil possunt efficere quando deus animam temperata suis potentiis,uchea mentiore momento ad seipsum attrahit. Haec in commune de tribus neces, sario praefati, deinceps dicendum habemus, quibus in rebus excellentioressierint singuli, & a primo exordiemur. qui pietatis & summae uirtutissecta tor factus, deum sequi studuit,& praeceptis eius obedire: ratus non ea in tum privopi quae ipsi soli uel uerbo si quo uel facto indicabantur: sed & ilo
la quae natura multo clarius docet per uisum inter caeteros sensus ueracissis i mum, multo certiorem quam auditus est. Quisquis emni naturae ordinem D contemplatur, & eximiam quandam huius mundi rempublicam, uel sileno, tibus praeceptoribus discit sub legibus & in pace uiuere, componens se ad exemplar pulcherrimum. Sunt autem manifestissima pietatis argumenta, quae seripturis continentur. Quarum ordinem sequendo, a primo incipio mus.Oraculo perculsus, quo iubebatur migrare dest in patria,cognation= paternaque similia haud secus quam si E peregrinati me domum redire ius, i sis essehiteraccelerauit in regionem exteram, rem tactam se hadire puras. si mandatum exequeretur celeriter. Quis alius putas tam constans tutuo
ac pertinax, ut non fleeteretur affectu cognationis &patriae, quarum ino natum et coalitum est cuique desiderium,magis aut certe non minus,quam membra corporis. testes sunt legislatores,qui secundam ab extrema caprii poena atroci sit morum criminum conuietis statuerunt exilium: profecto non secundam,quantum equidem uere iudicare possium,sed aliquanto grasinorem:siquidein mors calamitatum finis est, exilium uero non finis,sed notiorum malorum initium, dum euitata una sensu carente, innumem morates sentilitatur. At 3 negotiationis augendae qu rei cauta nauta ant, alii legationis: nonnulli amore uisendi regiones exteras, aut cruditiis
onis parandae, ad peregrinationem tra H lucri cupidine, aut iuuands iratris temporibus dissicilibus, aut comoscendi quae prius nesciuerant, delectans
di 5c adiuuandi amini gratia. Quantum enim caeci cedunt uidentibus,tanatum praestant peregrinati nunquam e essis patriam . Omnes tamen ad patrium solum properabundi, uidereid& salutare gestiunt, complet ita, miliares, fiui gentilium & amicorum mutuo conspectu longe iucundis istrio: adeo ut aliquoties remorantibus se negoris, propter quae reliquerunt domesticos,abrumpant ea non serentes gratissimarum necessitudinum dosderium. At hic noster cum exiguo uel pene nullo comitatu,quam primu iussus est, demigrauit, animo prius in nouam coloniana profectus qua , corpore mortalium rerum desiderio cedente amori caelestium. Nepositata ritur cura popularium tribulium, similiarium amicorum,cognatorum Pao mo maternoque sanguine, adhaec patriae, morum conbuetorum,simul ea, ducatorum & uitae sociorum, quae singula magnam vim habenta retrao
hendum a proposito ibero expedito conatu quamprimum potest demit
243쪽
grat primum E Chaldaea, regione illo tempore admodum fortunata ii Carxensem agrum: deinde non multo post hinc quoq; in locum alium,de quo dieitari sumus, sed prius lectore praemonito: quod dictae migrationes , his xta seriem scripturae, uiri sapientis fuerunt: sed iuxta leges allegoria anime uirtutis midiosae, uerum Deum quaerentis. Nam Chaldaei cum primise
xercitati siderali scientia, omnia tribuentes stellarum motibus, a quibus credebant dispensari mundi potentias, quae conssimi ex numeris eorumque Proportionibus, umerabantur imis res uisibiles non percipientes inuisibi lia & intelligibilia, scrutantes illarum tantum ordinem: atque ita e soli fausnae, stellarum erraticarum fixarumque circuitibus, & anni in quatuor remspora distineti uicibus, donsensuque rerum caelestium ac terrestrium, minis dum ipsum existimabant esse deum, profana opinione creaturam iacientes erratori similem. huic innutritus dogmati, &per tempus longum inaudaico imbutus delirio tanquam post altum somnum aperto mentis oculo, postquam puram luce pro densis tenebris coepit intueri secutus eius spiciis dorem animaduertit quod prius non uiderati praeesse mundo quendam aurigam gubernatorem. qui operis sui saluti prouideat,curator tutor par. tium eius etiam, quae diuina cura dignae sunt. Ergo ut confirmaretur memtis eius uisio, sic admonetur diuinitus. Heu ti magna plerun* cognoscimo tur signis exiguis quae intuitus aliquis, imaginationum infinitam mole premitur. proinde uale dicto Chaldaeis quorum professio est scrutari coestia,
demigraὸ magna mundi ciuitate aliquantisper in minorem aliam. sic enunfacilius uidebis mundi prssidem.& hoc est cur prima migratio si in agrum Careensem quia Charran specus dicunturi per quos significantur regiones nosti drum sensitu, per quas inquam cauernas unusquisis illorum sciet prospicere ad subiecta sua percipienda. sed dicat aliquis, nullum esse horum ussum, nisi mens inuisibilis, ceu latens quidam histrio suas uires intus exeraceat, modo contradiis modo remissis neruis, mouens sistensw sua ludicra. Hoc igitur exemplum cum habeas domesticum facile quod scire cupis,p terris discere. Nisi sorte putas, in te quidem mentis imperata totum corpus omnesm sensus unanimiter sacere: mundum autem opus omnium maximuam pulcherrimum, a quo ceu partes dependent resiqua cuneia destitutum esse sui regis prouidentia,per quam sit incolumis,et administi et legitime. Nec mirandum est, si eum non cospicis, quandoquidem nec tuum cernis asnimum. Haec si quis secum ipse reputet non Monginquo,sede proximo documenta capiens, uidelicet ex scipso rebvscp ad se pertinentibus, cognoscet
manifeste, quod mundus non sit ille primus deus, sed opus primi Deip tris uniuersorum qui cum ipse sit inuis bilis; ostendit omnia, paruorum ac
magnorum naturas indicans. corporeis enim oculis non dignatur aspice
uel quia sempiternum a mortali coiret hiri nefas est, uel propter nostri uisiis infirmitatem. Nec em potuissset capere prosiises ab eo Qui est radios, quando ne solis quidem splendorem ualet aspicere. Habemus aut argumentum euidens huius migrationis,qua mes ast onomia & chaldaica opinione relioquit. memoratur quam primu prosectus est ille sapiens,deum apparitis,
se Abrahamo: cui uidelicet prius non fuerat cospicuus, quando more Chaldaeorum
244쪽
daeorum intentus erat siderum cursibus, extra mundum 8c sensibilem essentiam nullam prorsus natura intelligibile percipiens. at postquam solum uexu necessario cognouit mundum esse subditum non dominum nec regere,
sed regi ab autore suo: quod mens tun Irrimum apertis oculis didicit. nam prius sensibilia magnam ei caliginem Ofruderant, quam ubi discussit calidis& ignitis dogmatibus, uix tandem potuit uelut in se enitate pura eum qui
prius latucrat cernere.ille uero pro sua humanitate uenientem ad se animam non auersatus, sed obuiam progressias, ostendit suam naturam,quatenus uideri poterat: quam ob rem non dicitur, uidit sapiens deum: sed Deus apparuit sapienti. non enim erat possibile, ut aliquis per seipsum comprehendearet cum Qui uere est, ni ille se ultro uidendum praebuisset. Testatur hoc etiamutatio nominis. prius enim Abram uocatus, mox coepit appellari Abraoliam, unius tantum duplicatione literae uidelicet A sed quae mannum quido dam significat. Abram enim interpretatur pater sublimis: Abraham uero pater electus uocis. Prius indicat uirum astrologicum Sc meteorologicu Chaldaeorum placitis tanta cura deditum, quantam solent parentes impendere sitis fit a s. posterius uero, sapiente.nam per uocem sermo qui profertur sub indicatur: per patrem, mens cuius principatus est. nam sermo qui concipi tur intus,naturaliter pater est ut antiquior, serens quae dicensa uidentur caeterum quod additur clectu bonitate declarat. Quicquid em malum consusiim 5c itidi gestum est: bonum eligitur, ut praecipuum inter omnia. ItaI meteorologico uiro nihil omnino maius mundo uidetur,quem etiam remalistorem existimat. At sapiens certioribus oculis uidens illum perseetiorem intelligibilem rectorem S principem, cuius dominium agnoscunt caetera, Scimperata faciunt sepe anteactam suam uitam incusat, in qua caecus tenebras palpans nitebatur rebus sensibilibus suapte natura infirmis &instabilibus. ac ruinam in secundam prosectionem uir bonus oraculo monitus mittitur. non iam ex altera ciuitate in alteram, sed in regionem desertam in qua uIus de asinon aegre serens errorem & sedes incertas ac inconstantes. od in men quis alius tulis Iet aequo animo, si derelictis propriis aedibus,inliaper ab omni urbe prohibitus, protraheretur in loca inaccessa&deuiac quis non uersi, itinere domum repetisset propere neglecta spe proposita, piens prs sentem egestatem essu gere, & stulticiam reputans propter incerta bona in uolui indis certissimis c Solus hic assiciebatur aliter, iucundissimul uitam existimans secessum a multitudine. Sic enim natura comparatum est, ut qua Deum inuenire cupiunt, amicam ei selitudinem diligant, hoc primum modo imitati beatam illam ac selicem essentiam . Atque ita demonstrata uir Que sententia, tum ea quae tanquam de uiro loquitur, tum ea quae tanquam de anima intelligitur, ostendimus & uirum & mentem amabilem: illum quod oraculis obsequens passus sit se distrahi a rebus charissimis: hanc ueor , quia tandem resipiscens ualedixerit rebus sensibilibus, iam non creadens ut antea, sensibilem hunc mundum esse primum Deum α maximum: sed coetitatione ascendens altius ad contemplandam alteram naturam instellisti bilem, simiaeque re, torem ambarum & opificem . Haec sunt rudi omenta Deo chari hominis, sequuntur infe non contemnenda lacinos
245쪽
ra, ed corum magnitudo non cuiuis apparet, solis his conspicua, qui ustui tem degustaverunt, & res uulgo mirabiles fastidiunt libenterprete bonis as. nimae potioribus. Approbans igitur Deus faetiam quod diximus,mox bonum uirum cgregie remunerat, coniugium eius a potente& immoderato
quodam in pcriculum adduis una, inta fium seruans & incolume. Cuius periculi haec fuit occasio. Cum diu laboratum esset frugum penuria, iam pro pter squalores iam propter imbres nimios, urbes Syris continua fame presdesertae Herant ab habitatoribus atqs alid dispersis quaerendi ui Bis gratia. Abraham quoque audita AEgypti felicitate abundantiaque, cuius camopi selenni stagnatione fluminis rigati, copiosas segetes proserunt,auris tempestiuis nutritas ac maturatas,illuc se cum tota familia contulit. Erat es uxor
animi corporis , dotibus ornatissima. Hac uisa quidam AEgyptiorum opstiniates admirati pulchritudine nihil enim mimium latere potest rem ad
regem suum deferunt.li accersit mulierem, Sc so a eius captus,semota hospitalis iuris reuerentia, morem gesturus suae cupiditati, uoluit ea praetexς tu nuptiarum potiri. At illa in aliena regione apud impotentem & crude, lem principem destituta auxilio,quando ne marit quidem malum impendens depellere ualebat, potentiorem metuens, ad eam quae supererat opem diuinam confugit. tum deus propitius miseratus hospites, Sc protector fiactus iniuriam patientium, graues poenas Sc cruciatus magnos inflixitregi,
ita ut animo corporeque lanoraret morbo non simplici, amorum uos luptatumque oblitus,longe diuersas curas agitaret, quonam modo euadeare posset ἡ tormentis praesentibus,quibus continuis interdiu noetiaque molestabatur. Quam eius poenam sensit & tota regia, eo quod nemo se taliotae iniquitati opposuerat, sed uno consensit omnium tantum non manus extrema sceleri fuerat imposita.In hunc modum pudicitiae mulieris consul, tum est, mariti uero pietatem. ac probitatem Deus illustriorem sacere dis gnatus est, exhibens ei maximum uirtutis praemiunt, illaesam inta fiamque
Uxorem, quae minimum a constupratione abfuerat, mater mox futura non
filiorum filiarumque sed gentis integrae, & quidem Deo gratissim quips
Pe cui contigerunt uates ac sacerdotes in publicum usum totius humani generis. Audiui tamen S naturae interpretes non ineptam afluentes allegoriam, qui hunc maritum aiebant significare bonum intelle Him, ex noo minis interpretatione coniicientes haec dici de bona anima. Huius uxorem esse uirtutem, quae Chaldaice nominatur Sarra, Latine princeps, eo quod nihil aeque principes S magistratus deceat. Coniugium uero, corporum quidem uoluptas conciliat: cogitationum autem purificationis cupidarum copulam,qua perseetis uirtutibus iunguntur,curat sequestra sapietia. Quae duo connubia sunt diuersissima 8c plane contraria. Nam in genere corpos reo mas genituram proseminat, quam excipit foemina. Contra in coit gresssu pertinente ad animam, uirtus quae censetur Domina, suapte natura prosseminat consilia bona rationesque probatas, & dogmata uitae utilissima. . Intellectus autem qui mariti tenere ordinem uidetur, illa sacra diuinaque semina suscipit.nisi forsan error est in nominibus, dum in uocabulis mascuo
linam formam intellectus habet, uirtus foemininam. Quod si quis res exu
246쪽
in nominum amictu nudas puras' inspiciat,scire uirtutem suopte ingenio
masculam es Ie, ut quae mouet ac astici . & honestos conceptus honestarum actionum atque orationum suggerit:ediuerse intellectum rem foemineam, quae mouetur, eruditur adiuuatur, Sc in totum aestimatur ex asseetione, qu squidem ei sbia est salutifera. Siquidem etiam pessimus quis, uirtutem uer bis honorat, dc extollit in speciem: sed monita eius nemo nisi probus reciapit.Quamobrem AEgypti rex, per quem significatur intellei ius amator corporis, mimum agens tanquam in theatro, fingit amorem temperantiae climsit ipse intemperans,& sobrietatis ipse luxu perditus,& iniustus iustitiae ac cersens ad se uirtutem, ut apud uulgum existimationem prsclaram sibi comparet. Qiiod ubi uidet ille supernus speetator omnium Deus qui solus antismi secreta perspicit, pertaesus fucatam improbitatem arguit inclementibus cruciatibus. At quibus ad hoc instrumentis utitur c nimirum quibusdam uirtutis partibus, quae quoties subintrant, acerbos dolores excitantia oramentum enim est insatiabilis cupiditatis seugalitas, Sc lasciuiae continentia.
Sic gloriosus cruciatur felicitate modestiae, & iniustus dum iusticia habeturtii precio . incommode enim in una anima habitant duae contrariae naturae,
uirtus & uitium. Quapropter quoties congrediutur, atroces seditiones 3c pugnas concient. Quamuis uirtus sedatissimo est ingenio: quam aiunt solere quoties impare se ueretur aduersario, prius uirium suarum periculu iaceare ut consimi si qua se ostendat spes uictoriae: sin minus ne descendat quia clem in certaminis alea .Vitium em uinci se turpe non putahassuetu ignominis. At uirtus hoc probrum lagita .cui maxime gloria competit, cuius innato amore aut uincere uul haut certe inuicta permanere.Hec est igitur de qua
dixi Egypti libido & inhospitalitas.ediuerso libet admirari hospitalitatem
haec pasii,qui meridie conspicatus tres quasi uiatores,quom diuiniorem naturam ignorabahaccurrens simpliciter petiit ne transirent esus tabernaculu. sed introgressi paterentur se traeiari ciuiliter. Hi cum non magis ex uerbis quam ex mente intelligerent eum serio agere, in cunctanter annueruntiquo impetrato prae laeticia gestiens approperauit omnia quae postulabat extemporalis tractatio. Uxorem appellat, Sine mora fac e tribus mensuris subcia nericios. ipse ad armentu contedit, & ablatu inde tenerum optimum* uitulum tradit semulo. Mactat ille & apparat celeriter. Nemo ad humanitatis officia segnis est insipientis familia. tam mulieres quam uiri, tam seruiqui' ingenui, prompte ministrant hospitibus. Qui reoerati magis animo quam apparatu hospitis eius Q insigni honorificentia,maiorem spe reserunt ei gratiam, per unum e tribus praecipuum ei polliciti nasciturum breui germa, num filium. Omnes enim simul loqui parum decorum suisset: ciuilius erat
Minus uerbis caeteros annuere.Sed ne promittendo quidem res tam incredibilis ἐdem faciebant. Iam enim ambo coniuges essecti senio sperare liberos desierant. Ferunt mulierem quam primu hoc audiuit risisse: moxcp admo onitam, num putaret quicquam apud dcum impossibile, risum reuerenter nexasse. Norat enim deum posse omnia, quod pene ab incunabulis didiceo ratac tum demum mihi uidetur augustiorem quam ante agnouisse hos serum imaginem, aut uatcs quosdam, aut angelicos spiritus humanaso 3
247쪽
u latos uisa sibi uidere . Haec uiri hospitalitas maioris uirtutis suit auctaria ripsa uero uirtus erat pietas, de qua superius diximus, cuius certissimum ins dictum est quod de hospitibus nunc memorauimus.Quod si fortunata do/mus uisa est quibusdam, in quam uiros sapientes diuertisse contigit,non Biros id ac ne introspeetiiros quidem, si uidis at intus aliquod animae uiae, tium insanabile: equidem dicere non possum quid huie domui defuerit ad summam felicitatem,in qua apud homines hospites excipi sustinueruntana geli, sacrae diuinae* naturae, ministri ac subpraesediti dei optimi maximi, per quos ille ceu legatos & nucios quicquid libet humanum genus praemonet. Qui poterant em uel intra primum limen subsistere, ni sciuissent totam do,
mum ad nutum patrisfamilias paratam: ceu naualem turmam bene costituistam,ad unum celeusina sui gubernatoris: qui poterant conuiuarum & ho, spitum speciem sumere, ni pro cognato conseruo* suum conuiuatorem haebuissent Certe sic existimandum est, ad eorum introitum partes omnes do mus profecisse in mesius,assiatas aura quadam uirtutis absolutissimae.Cons uiuium autem exaehim per signiscationem gratae uoluntatis erga hospite,
& per simplicitatem morum colloquia g apta tempori. Sed prodigio simi
te non esurientes esurire uisos, &non edentes edere. Verum haec percon, sequentiam. illud longe maximum suit miraculum, hos caretes corpore asssumpsisse figuras hominum in botai uiri huius gratia. Alioquin quid opus
erat his miraculis, nisi ut exhiberent se uiro sapienti uidendos clarius, quem summus ille parens talem esse nouerar Haetenus de textu huius scripturae, superest ut dicamus de sensu eius latentiore. Signa uocalia conceptum mentis significant.Cum igitur anima illustratur a deo inquam in meridie,& tota. quanta est repleta luce intelligibili, esus p splendore circumsilia ex umbris, eximitur, tres imagines unius subiecti percipit, una ipsius res duas reliquaς tanquam umbras ab ea redditas: quale quiddam accidit 8c in luce ista sensi, bili uersantibus,in qua statium aut mouentium se duplex aliquando umbra existit. Cave tamen putes de deo dici umbras proprie: abusus est hic nomiis nis,in hoc tantum adhibiti ut res fiat euidentior. Veritas enim aliter se ha, bet. Sed ut quam proxime ad ueritatem sermo accedat, medius est ille pater omnium, proprie nominatus in sacris literis Qui est: utrunquelatus clauis
dunt antiquissimae et proxims eius Qui est potentis:quarum altera opis
altera regia uocatur. illa deus,per quam condita disposita que sunt omnia: haec uero dominus . Fas est enim ut creatura a creatore sito regatur . Atque ita medius ille utrinque stipatus suis potentiis,perspicaci menti nunc unam, nunc tres imagines exhibet. Vnam,quando exactissime purgata anima, nec Iuni caeteram numerorum multitudinem, sed & uicinum unitati binariusupergressa, ad illam simplicem,sinceram, nullius omnino indigam ideam Properati tres uero, quando nondum magnis initiata mysteriis, adhuc iniis noribus operatur,nec potest eum Qui est,sine alio per se solum comprehcirdere,sed per ipsius ad Maut conditorem aut regem omnium. Est autem haec secundaria, iuxta prouerbium, naui rio, non aliena tamen a pia sententia..
At prior ille modus, non tantum amnis est opinioni piae, sed ipsa opinio. uel magis omni opinione antiquior, omni existimatione potior ueritas
248쪽
Explicabimus rem clarius.Tres sunt in moribus humanis ordines, quom quisci' sortitus est unam ex dictis imaginationibus. Optimus media, scili icet eius Qui uere est. Seques ured dextram,scilicet beneficam, cui nomen deus.Tertius in altero latere sitam, scilicet regiam,quae uocatur dominus. Proinde optimi mores ipsum qui per se est, colunt, non distracti a quo. quam alio,ut qui ad unum tendunt unius honorem.caeteri partim perbe imeficam potentiam commendantur, &innotescunt summo patri, partim
per regiam. Quod dico tale quidda est. Homines quando sentiunt prs tex. tu amicitis quosdam ad se accedere lucri captatores,suspectos auersantur, adulationem ueriti & fucatam masuetudine,ut ualde damnosam. At deus ut tutus ab iniuria, omnes quocunque modo uolentes illum colere libemi
ster adnaittit neminem omnino repellens,tantum non coram appellas ariis
,ma aures habcrite hoc oraculo. Prima praemia seret, qui me colui propter meipsum.secuda,qui sic sperant se consecuturos bona,mala euasuros. qua uis enim istorum mercenaria sit religio, Scinsincera captatrix: tamen intra: diuini tepli sacra septa uersatur,non foris oberrat.Proinde me propter me colentibus propono quae amicis debetur praemia: caerieris qui propter ussis proprios,nequaqua ut amicis,nec alienis rame . Na eos quo accipio: ui potentia mea benefica frui cupiunt,imd Sc eos qui metu regie potesta
tis placant eam ut pcirnas effugiat. novi enim quod hi nec deteriores fient, . :&ansupcr in melius proficient continue in rellaione pura Sc sincera pietaxe sese cxcrcendo. Quamuis enim modis omnibus ea disterant, unde orsi lacere cupiunt:non sitiat tamen accusandi, cum unu scopum Sc finem coisilendi me propositu habeant. Quod autem unius subieciti tripicx sit imagi
natio liquet non solum ex cotemplatione allegorica, veru etiam ex ipsius scripturae narratione.Cum enim ille sapies suppliciter orat tres uiatoribus smiles ut suo uelint uti hospitio alloquitur no tan in tres,sed tanΦ unum, Hicens Dominc sinueni gratia coram te,ne praetereas seruutuum.J Nam haec uerba domine apud te,ne prstereas,similiaw, ad uiati,no ad plures,diri cJuenit.Iam uero in hospitio inter caetera comitatis officia, rursum coui
aiatori suo pollicetur unus,ac si adesset solus legitimi filii natiuitate, dices: Reuertendo uenia ad te iteru hoc eode tepore,& habebit filiit Sarra uxor tua.JSed apertissime ac certissime significatur idein sequentibus. Sodomitarum regio pars Chanancae terrae,qua nunc Syri Palaestina nominat, uasi Ditis iniquitatibus reserta praecipue propter uentris, libidinu, caeteraru Doluptatu si udia iam diuino calculo iudicata fuerat. immodicus aut ciuiu
luxus e superflua reru copia habuerat origine.accedente enim ad bonitate agri quaru csimoditate, omnis generis fructuu quotannis prouetus erat maximus.est aut inges maloruinestium,ut quida,no male coiectans, dixit, animia bonarii rerum copia. quarum satietatem quidam no sercntes, tan*iumenta,lasciuiunt a ceruice excussis naturae legibus,uersi ad meracas poεtationes, cibos opiparos, nefarios concubitus. Non solum enim in se minas insaniendo corrupebant alienos thalamos sed S cum masculis reni habebant masculi nil reueriti naturam comunem patrantibus & patientio
ibus. & irrita penitura serentes nulla secutura progenie. Nec quicqua pro/ - Philo x ficiebat
249쪽
ficiebatreprehciasso uiolentis concupiscentiis coacti cedere. Atqν ita paulatim assuetam uiri pati muliebria, eis ninatum morbum sibi concilias
ueriant insanabilem. Recepta enim in corpus se in ea mollicie animos eotiam reddiderunt ignauissimos, quantum in ipsas erat totum corrumpet te enus hominum. Nam si Graeci una cum barbaris hos imitati conspirassent in tales coitus desertae fuissent omnes deinceps ciuitates, tanquam exhaustae pestilentia.Tum Deus seruator & amator hominum miseratios me tactus. naturales quidem uirorum ac mulierum propter gignendam is bolem conuentus auxit ut cum maxime. Immanes autem illos, Sc nelarios coitus exosus aboleuit,& rabidos eorum patratores aggressus, non uula
eari aliquo sed nouo mirado , assecit supisicio. Inductis enim subito nuisibus iussit eas imbrem, non aquae, sed ignium pluere. Cum cp in morem niuia densnsimae indesinenter flamma deorsum serretur magno impotu, ardebant arua cum pratis, & condensa saltuum, palustiis quoque maateries&intima nemorum. urebantur eodem incendio campestria, segeates cum suis Hagibus:conflagrabant & arbusta montium,trunci una cum suis radicibus, urbana quoΟ & rustica aedificia,m ia esieram opera publica no minus Q priuati parietes:at ita unus dies frequctissimas diutinates uertit in busta suoru ciuium structuras uod lapideas & ligneas in cinerem & minutissimu puluere. Vbi uero sepra terram flamis absumpta suorunt omnia, terra ipsam uorabat incendiu, ita ut exustis penitus uitalibus nihil superesset unde uel Hietus uci herba germinaret, in hodiernum uis malo durate. Nam fulmineus ignis nun*extinguitur,aut serpit,aut uaporat quod oculis ipsis creditur. extant enim argumeta cladis ueteri sumus exhalans perpetuo,& sulfur quod ibi seditur. Felicitatis autem pristinae agnum euidens reliquu est una ciuitas cum agro suo,ipsa frequeter habitata agrum uero colens pabulo frumetocp ubere & ualde frugi scru, ut uius dictae diuinae indicium maneat.Qus non ideo dicta sunt, ut magnitudine eius nouae miradaein calamitatis ostenderem,sed ut illud docere, quod cuilli sapienti oblata sit uiroru trium species, duos latum ad excisam regione eloquia diuina dicut uenisse ut deleret esus incolas, cum tertius indignos aduentu suo duceretiis, quantu equidem intelligo, erat ille Qui uere est. aequum iudicans ut bona per seipsum largiretur, cotraria uero exequedastis potentus relinqueret & sic solom bonoru autor praecipuus, mali uesro nullius existimaretur. id quod mihi uidentur & reges ad imitatione nasturae diuinae sacere dum per seipsos gratias porrigui, poenas per alios sano ciunt. Quoniam auteὸ duabus potems altera benefica est ultrix altera, merito utram ad regionem Sodomitam uenit, cuius praecipuae ciuitates quatuor perdendae erant incedio una uero seruanda illaesa & incolumis.oportebat enim per ultrice administrari perniciem, salutem uero per benene 'Sed quonia etia seruata pars nec integras nee persectas uirtutes habebat, a potentia quidem eius Qui est adiuta ibit tamen praesentis cons ebi neo quast digna habita. Haec est aperta & uulgaris narratio. occultior aute&Paucis nota his qui mores animarum perquirut n6 sormas corporia, mox
diceturilita perapolis figura est quin* nosti orusensuum,qui ut instri E
250쪽
ta uoluptatλomnes eas tam magnas * paruas consi esunt. Aut enim ad a. speditam rem formarum , uariam, tum inanimam tum animatarum, uos luptatem capimus,aut ad auditu vocum modulatarin aut ad sumi cibi potus , aut ad odoratu uaporu suaveolentiu aut ad tactum rem molliu, calidarii & lculu. ex his quinin sensibus tres maxime belluini seruilescp sunt, gustus,odoratus, tactus: quibus pecudes & serae uetri atm inguini deditae
maxime trahuntur attonitae. totos enim dies noctes aut alimenta insatiabiliter in se ingerunt aut ad coitum rapiuntur. Duo reliqui philosophatur& regii t caeteros, uisus & auditus. tardiores autem & quodamodo magis si ineae sunt aures in oculi,qui ad uisibilia properat fortiter,& no ope. elato motu illorum ultro in occursum sestinan qui ea percipiant. At audiatus ut tardior & deterioris sexus, secundum teneat ordinem, & praerogatiuam quanda concedat uisui. Hunc cnim deus regem caeterorum c5stituit, omnium editissimu: & tan in in arce collocatum, perquam familiare iacit animae. id certo potest colligi ex comuni utrius* mutatione. dolore enim
illius moestitia suffusi oculi non dissimulat: ediuerso gaudete illa subridet
hilares metu invalescente turbantur,agitatur* indecoris motibus. Quod si occupetur ab ira, exasperatur & rubescit oculus. in cogitatione ac cura quiesciqeode obtutu haerens & quasi cu mente simul intentus, sicut in animi deliquio simul & luxatur & remittitur.idem accedete amico beneuoluasse fium sereno tranquillo* assediu nuciat. Quoties autem in inimicum incidit, statim ostensionem prae se serti in audacia prosiliunt & procurrunt oculi, in reuerentia quieti stant:& ut compedio dicam,ad effigie animae factus est uisus ostendens eius imagine expressissima, tan in in speculo naturam eius alias inuisibilem reserens.Nec hac selum parte sensus caeteros antecellunt oculi sed etia quia reliquom inter uigilandu nam de quiete quae in somnis fit, non dubitandum est usus non cotinuaturinisi enim ex temelacessantur quieti manent. at oculi quantisper patent, indesineter agunt a liquid nec unΦ satiantur, sic quoci' ostendentes cognatione quam habet cum anima.nisi i illa perpetuo mobilis noctu aeque ac interdiu uigilati hi maxima ex parte carnei, praeclare secum agi putant, dimidiu uitae in operationibus sibi conuenientibus exigunt his addo praecipua oculoru utilistatem. In unius ex omnibus sensibus gratia lucem excitam a deo, rem puticherrima, quae prima in sacris libris bona nominatur. esus natura duplex est. na altera ab hoc igne corruptibili effulget ipsa quom corruptibilis &extinguibilis: altera nec corruptibilis nec extinguibilis lupemee caeso ad
nos desertur,a sideribus sinetulis tan* a perent fonte deflues. utram uisui similiaris, qui per utran in se applicat ad uisibilia. 8c quid opus est oculos amplioribus celebrare laudibus, quom ueras laudes deus ipse caelestibus
signis insculpsit cur enim solis lunae, caeteroru uel erraticoru uel fixorum siderum spledor faetiis est, nisi in ministeriu oculorum ut uideat quo munere omnium optimo adiuti spe stant ciuicquid mundo cotinetur,terram, stirpes animalia si uictus,maria,amniu fluenta perennium & torrenti sontium uarietates aliubi segidos aliubi calidos latices profundentiu , quoris species nullus sermo ualet coprehendere. inibus omnibus accedit cael si,