장음표시 사용
261쪽
τ Dixi τ Dominus ad Abraha: Egredere detersra tua,& de cognatione tua, & de domo patris tui. in terram quam tibi monstiavero, & faciam te ingentem magnam. Benedicam tibi, & magnificabo nomen tuum, eris que benedidius. Benedicam be. nedicentibus tibi, maledicam maledicentibiis tibi:& benedicentur in te omnes tribus terrae.J Volens deus purificare hominis animam, primum ossem ei
Onem,miarationem a corpore,sensu, atque ratione.
nam terra corpus, cognatio sensum, patris domus rationem significare inistelligitur. Quamobrem Quia corpus & ex terra Letum est, dc in terram e suitur,sicut Moses testatur, dicens: Terra es,& in terram reuerteri nai se narrat deo formante fustum ex terra homine.-necessum est ut quod soluitur,in ea soluatur unde confectum est. Porro sensus cognatus 5c gero manus metis est, brutus ratione praeditae, quoniam haec ambo partes sunt unius animae. Caeterum paterna domus est ratio, quia pater noster intelo tectus potentias suas in singulas partes seminat, se s cuique operationes imbuens,ipse curam & presecturam gerens omnium. domus aute quam
inhabita est reliquis celsior ratio. Nam sicut uir aedes, sic intellectus ratio eminhabitat . proinde se suos que conceptus in ratione tanquam in dos mo propria dispositos ostendit. Nec mirum si rationem in homine uocat intellectus mentis 'ue domicilium. Nam & deus qui est huius uniuersilaoxus intellectus ait sibi suum illum MDii pro domo esse: quod cernes ille in ditator, propala fatetur. Nihil aliud est locus hic st domus dei: ac si dicoxevdomus dei non est in his quae cemuntur, aut aliquo sensu possunt per sipi sed inuisibilis nulla specie circumscripta anima solum in quantum est anima perceptibilis .ergo quae alia potest este, nisῖ sermo ille siue ratio creat
uris omnibus antiquior, per que tatast clauum gubernator OPLmax.cimcta dirigit: quo & in mundi creatione instrumento usus est ad absoluenduopus irreprehensibile. Ato ita per terra cprpus per cognationem sensim, Der paterna domum rationem intelligi oportere declaratu est.cstem illud Egrisere,no est idem quod seiunge te ab corum essentia: hoc enim madas tum mort imperaret.sed perinde ac si diceret, Aliena tuu animum, ut a nullo ex his detemusem ergassii per omnia.Tibi subdita sunt,caue habeas in pro principibus cia sis ipse rex:disce tales d0i nos c5temnere,& in prepetuum nosce teipsum, sicut & Moses no temet docet dices: Attende tibia ipsi. na ita senties cui obedire aut imperare debeas. Egredere igitur, is boone e terreno tuo colassinato,& fiage carcere corporis, simul , voluptates&concupiscentias custodes eius carceris, quatum potes eas profligans,&minis
262쪽
DE ABRAHAMO. 2 sininis omnibus absterritans.Egredere cognatione quo* senseum. nuc esnim singulis familiariter uteris ipsis deditus, de te parum selicitus. Atqui scis quod etia cessantibus aliis rebus oculi aures &huiusinodi cognatio tota in partes suas te pelliciet. Quod si mauis tuis reditibus possessioibus que cotentus nihil ex his amittere, uita deges fortunatissima, usumseuminSalienoru bonoru,sed proprioru perpetuo capiens. Sed egrediendu est etia de sermone rationis indice, quae paterna domus dicitur: ne deceptus
ornatu uerborum ac nomininmissam facias uera pulchritudine, quae in rem cognitione sita est. absurdu enim fuerit umbra pluris Φ corpus facere, aut riuus praeferre imagines. certe umbrae imaginio sermo est similis, corporibus autem & exemplaribus ipsae rerum naturae de quibus disseritur:
quas consectari debet qui mauult essest uideri aliquid, omissis illis at s. tiam primum igitur intellectus incipiet seipsum nosse, & in cotemplationibus intelligibilibus uersari, totam illam partem ad sensibilia procliue ablegabit, quae nebraice Lot uocatur. Quamobre ille sapiens inducitur dicere aperte:Discede a me. No est enim possibile, ut incorpoream incorruptibilium* rem amator cohabitet cum prono ad ista sensibilia. Recte igitur sacer uates unum integrum legis librum Exodum intitulauit nomine conueniente contentis in hoc oraculis. cum enim sit ad docendum idoneus,&ad castigandum monendum* promptissimus,totum animae populu qui
se admoneri castigari , patitur, Aegyptia regione corporis & eius habitatoribus uult eripere, ratus molestissimu grauissimumw onus perspectiva mente opprimi a carnis uoluptatibus,& iussa eius exequi,quicquid incleo mentibus cocupiscentiis libueritiHos igitur gemetes flentes in rem corporearum abundatia Sc externis opibus dicitur enim ingemuisse filios Isarael propter opera propitio deo monete de exitu, propheta ipsius eripit. Sunt tamen qui uis ad suum obitum foedus fecerunt cum corpore,& tanquam in arca aut tumulo,aut quomodocun* nominandu est in hoc inses pulti sunt. quo ii carnales 8c assectibus obnoxiae partes obliuioni traditae desediuntur. quod si quid uirtuti amicu simul progerminauit,literam monum diis asseriratur, per quae maiorum honesta facinora solet uindicari ab interitu. proinde ossa Ioseph, illa inquam quae sola ex tali anima fuerat reliqua incorrupta uidelicet memoratu digna gesta,no omittuturin sacra scriptura, qudd absurdum uideretur pura colungi cum impuris. Fuit aute memoratu dignu credidisse illum quod uisitabit deus genus Israeliticum, n5 traditurus id in perpetuam seruitute Ignoratiae caecae dominae. item discretasMiltu quod mortale est animae ab immortali eius parte: 8c quae ad coroporis uoluptates caeterosi affectus immoderatos pertinet, ut mortalia reliquisse in Aegypto:de incorruptibilibus uero solicite prouidisR ut eua scendentibus in uirtutis ciuitates deportaretur,obligatis iuresurando pos steris. Quae sunt igitur illa incorruptibilia Voluptatis auersatio dicentis. Cubemus una,& fimamur bonis humanis.toleratiae coluncta solertia per
qua bona salso credita discernit ac distinguit a ueris tanqua somnia:du latetur ueras & manifestas rerum aestimationes ex deo esse: incertas aut Sc obsscuras imaginationes ex erronea, fastuos . necdum purgata uita homin
263쪽
qus delectitur pistoruli coquorum pincernariamsi, ministeriis. ite quodno subditus,sed prsseetias & ccsor totius Aegypti corporeς regionis ibit: quod Hebraeu se gloriabatur, quorsi est a sentibilibus migrare ad intellii
bilia. Hebraeus enim migrator interpretatur. quod iactabat se nihil secisitanam non miscere se improboru studius,& constanter ab his abstinere non mediocris laus est. qudd pro ludibrio habebat omnes affectus & concupiscentias immodicas. qudd deum timebat, etsi nondum ad eum diligedum idoneus. qudd in Aegypto conabatur uere uiuere. Quae miratus ille persspicax Isiael, ut reuera mirari debuit, ait: Sussicit mihi si adhuc filius meus Ioseph uiuit, nec est cu uanis opinionibus & cadaueroso corpore comors tuus.item quod fatebatur ex deo,no ex ulla creatura scientiam contingere hominibus: Sc mores corporis studioses agitari iactari perpetuo, utcunque putat se niti certis decretis animi. quod aiebat se n6 ab hominibus missum esse,sed eleetu a deo, ut administraret legitima preseeturam corporis. multa praeterea his similia ad meliore sacratiorem in ordine pertinetia AOgyptum corporale domum inhabitare non sustinet, nec unqua in sepeliuntur tumulo:sed egressa regionem mortalium,sequutur sermonem fatidicii Mose praeeunte. nic est enim altor ac nutritor bonorum operum, dicitor consiliorum: quae etiamsi misceantur aliquando contra S propter uaria confusionem rerum humanaru,nihilominus disternutur tandem, ne in totum honestatis semina plantaeo dispereant. proinde iubet ut sortiter incu stanteri; deserant istam appellatam matrem improbitatem omnium, summa celeritate adhibita.ait enim:Cii festinatione immolate pascha, quod interpretatur transitus: quando inhaesitanter cum summa alacritate mens ab affectibus continuato cursu trasmigrat ad gratiarum actionem pro salute accepta a deo,qui nec opinantem uindicauit in libertatem. Et quid miru Rui subaetii ab irrationali assectu hortatur ne succumbat, ne ue sinat se illius
impetu abripi, sed conetur resistere,aut certe aufugere: secudus Urim ad fas lutem aditus est a si repugnare non daturiquando etiam suapte natura luctantem cum affectibus necdum perdomitum sed concretantem cu sinspulis non sinit cum eis conflictari perpetuo, ne forte inde aliquam peste sῖbi assticet. Multi enim ex aduersariis uiti j faeti sunt imitatores, quod & in uirtute accidit. ideo tale oraculum est redditu: Reuertere in terram patris tui,& in gentile selum & ero tecum:ac si diceret: Fuisti mihi athleta perseo
eius, Prsmia coronas promeritus,uirtute presidete certamini,& tibi pocrigente insignia uictoriar. Desine iam contendere ne in totum defatigeris.
sed possis tali aestis laboribus. quod nunqua tibi continget, si hic maneas, cum sensibilibus habitans,& tempus terens cum corporeis qualitatiburi quarum Laban princeps est Est autem qualitatis hoc nomen. Sed migrandum est in terram patris tui,id est sacri sermonis, qui quodammodo paterest uirtuti studentium uidelicet sapientia, probarum animarum optimum domicilium . in hac regione genus quoq; tuu est quod seipso praeceptore utitur, expers infantilis cibi lactei, quod oraculo diuino uetatur in Aegyptii descedere & inestari carnis uoluptatibus,cognometo Isaac: ius h greditatem adeptus non opus habebis laborare amplius. na copia parata b OM
264쪽
DE MIGRATIONE ABRAHAMI. 2 renorum assuentium parit otium. ns autem unde bona promanan est est
benigno deo familiaritas. ideo quasi obsignans sua beneficia dicit, Ero tescit . Quid igitur boni defuerit presente omnipotente deo cu filiabus suis Gratris uirginibus, quas incorruptas inuiolatas in seruat in castitate geniator.Tuc cellant meditationes, labores,exercitia,& naturs benignitate sine arte proueniut aceruatim cuneta cJmoda. qui prouentus spontaneus rerubonarum uocatur dimissio:quonia mens dimittitur a suis operationibus.& quasi ultro manumittitur propter copiam in stetem more imbris depluentem continue. Sunt autem haec miratu dignissima ob nativa pulchritu, dine. nam siquid anima ex tapsa parturit, plerun y abortivum & immatus
rum gigniti ediuerse integra absolutum , quicquid in ea diuinitus ima pluit. non pudebit me fateri, quod mihi ipsi accidiis opissime. Aggressis scribere de receptis uulgo philosephorii dogmatibus & exacte scies quid
dicedum es Iet reperi metem nolle quic* parere, at* ita recessi re insecta, danatis eius opinationibus,admiratus potentia eius Qui est,aperietis claudentis , uuluas animς. Interdum autem uacuus accedes,plenus repete fas eius sum nivis imbrisin more superne incidetibus cogitationibus, ut quasi numine correptus,nec locum agnoscere,nec praesentes, nec meipsum Scquae disserebam aut scribeba. Certe nominis illius interpretatio significat inuentionem & usum lucis,uisum acutissimum,euidentiam rerum manifestiim, qualis oculis ex clara demonstratione percipitur. cartem quod ostenditur, est illud uis spe statu amore dignum bonum persectum, quod uim habet animae quo* amaritudines in dulcedines uertendi condimetis omnibus 8c lautici js melius quo adhibito etia quae nutritiua n5 sunt, pro saalutari cibo in usum uenitit.Dicit enim scriptura, quod ostedit ei dominus lignum & iniecit in aqua: uidelicet in fluide mollem, amarusentam cp mentem, Ut suavior redderetur ac mitior. id lignum no modo cibum, sed & immortalitatem pollicetur. Nam lignum in medio paradisi plantatum les unius bonitatem stipata bonis indiuiduis & particularibus,horum in aetionibus. nam ipsa medium Sc potissimum locum in anima sortita est. Per uis dentem autem sapiens intelligitur, quandoquide insipientes aut csci sunt. aut hebetes habent oculos. ideo prisci prophetas uocabat uidentes. & meditator ille qui aures oculis posthabuerat, audita cernere cupies,uisionem consecutus es quia iam auditum transcederat. Iacob enim quod nome disciplinam significat mutato charadhere in uidetem Israelem recuditur, at ita lucem diuina aspicit, quae est scientia: per quam aperitur oculus animae, Sc ad rerum perspicuas euidentes* coprehensiones deducitur. sicut enim cantus per musicam,& per quamo artem sua subie stir concipi utunita per sapientiam sapientes contemplationes.quae non solum sicut lux inmetimetum uidendi est,sed seipsam quo uidet.haec in deo solaris spledoris ex eo plar est sol uero imago eius & effigies: csterum qui indicat omnia,deus talus sapiens. homines enim quia sapere uidentur, sapientes dicuntur: deus uero cum sit,ininus quam est, praedicaturi maiores enim sitiat esus Qui est potenti quam ut ullis eloquiis explicari queant.Commendat aute suam lapicia tiam non selum permundi opificium, sed etiam quia cognitio creas
turarum apud ipsum consistit certis e. Legimus enim quod uidit deus
265쪽
omnia quae nccrat: quod non sic accipitur quasi oculos coniecerit insitis
gula, sed quod cognouerit cuneia,&sua scientia comprehenderit quaescunque fecerat. Decebat igitur ut ignorantes doceret, commonstraret
que es is singula, ille solus sapiens, qui nulla iuuatur arte qua homines, Ied ipse principium &fons artium scientiarum que habetur confessione omnium. Illud uero caute dieitam apparet,quod in promissione ἡon praessens tempus, sed futurum pricdefinitur, dum dicit, non quam ostendo, sed quam ostendam tibi intestimonium fidei qua haec anim deo crediadit, non propter repraesentata gratias agens, sed expediationi futurorum intenta & a spe bona pendens dubio procul existimans iam saeta se habeare quae nondum aderant potitam persedio bono propter fidem pollicenotis certissimam. nam iterum dicitur, Credidit Abraham deo. Mosi quoque cum una uersam terram promissam ostendissset; ait: Ostendi quidem oculis tuis, tu tamen non intrabis in eam. Quod haudquaquam intelli ψgendum est de interitu illius sapientissimi, ut quidam inconsiderati suspiscantur. Stultum enim fuerit putare seruis potius quam amicis agros uirs tuus diuisos. Sed illud in primis docere nos scriptura uult, alium esse Ioacum infantium, alium maturioris aetatis: quorum alteri nomen est mediotatio, alteri sapientia. deinde res in omni natura pulcherrimas uideri magis quam teneri . teneri enim cum sint diuinioris sortis qui possunt e cerni uero possunt, sed non ab omnibus . a solo autem cernuntur purissimo a Mcerrimi que uisus genere, cui rerum pater ostendens opera sua, maximum hoc largitur benedicium. nam quae potest esse uita praetantior,quam cori templativa, quae ratione priodito conuenientior Quapropter cum eotiam mortalium animantium uoces auditus sensu iudicentur, dei uerba lucis modo uideri ex diuinis oraculis discimus. dicunt em m quod totus pos Pulus uidebat uocem non audiebat. quia non erat hic aer plectro linquae
percussus, sed splendor uirtutis lucidissimus, a rationali Mnte nihil vine xens quod & aliubi significatur hoc modo.Vos uidistis quod e caelo semlocutus ad uos . non dicit audistis, propter eandem causam. Interdum inomena uisis audita, & aspectum ab auditu discemit dicens : Vocem ueris horum uos audistis nec ullam similitudinem uidistis, nisi uocem . satis σαPresse.Eam enim quae in nomina, uerba, caeteras que orationis partes se catur, auditam dicit merito. haec enim auditu censetur. Eam uero quae si ne uerbis ac nominibus des uox est animae oculo conspicua re ste uisam inducit. Cum enim dixisset, similitudinem non uidistis, subiicit,nisi uocem quam omnes uidistis. hoc enim subauditur. itaque dei sermones diiudiscantur uisu animae, auditu uero isti qui partiuntur in nominum uerbo rum que species. cum autem per omnia mirificam scriptor hic prae se ferat scientiam, hoe quoque loco mire nouauit stilum, dicens visam uocem.
cum pene nihil sit in nobis aliud quod non uideatur, excepta mente . nam quae ad alios sensus attinent, omnia sunt uisibilia colores, sapores, uapoares, calida, tagida, aspera, leuia, dura, mollia que inquantum sentco oora.Dicam apertius. Sapor uisibilis est, non inquantum sapor, sed in quanis tum corpus. nam inquantum sapor, gustu noscitur. item uapor, inquanotum uapor,naribus examinat inquantum corpus, oculis. idem iudiciu
266쪽
est 5c de caeteris. Vox autem nec quatenus auditur, nec quatenus corpuSest, si tamen est corpus naturam habet uisibilem, sed haec duo nobis insunt inuisibilia,mens & oratio. uertam risi est similis noster senus diuinae uocis
insti umento. nam noster sermo miscetur aeri,ato ita ad aures locu sibi coognatum refugit. diuinus uero sincerus & impcrmixtus est, effugiens aures propter subtilitatem, animae soli repente conspicuus propter uisum ipsius acutissimum. quae postquam reliquit mortali prima hanc, sicut iam diximus,a deo gratiam accipit, ut res immortales cotemplationi suae subie fias quot aspicere,fecundam, incremetum uirtutu tam numero quam magnis tudine. Dicit enim Et faciam te in gcntem magnam: per gente, multitudia nem,per magnam, incrementum in melius significans. Hanc quantitatem
utriusΦ speciei, tam magnitudine quam multitudine audia, indicat &gyptius ille rex: Ecce inquit genus filiorum Israel, magna multitudo. Vistrumcn adesse test itur uidenti eum Qui est generi, multitudinem & ma, nitudinem, liabenti uitae rationis , bona opera. non enim sicut ordo uerorum poscere uidebatur,multam multitudinem, sed magnam dixit, scies multam per se impersediam csse magnitudine nisi accedat uis intelligentis scientiae . Quid enim prosunt multae contemplationes, ni singulae conueniens incrementum accipiat: nam ne ager quidem probatur,in quo innus iners plantae sunt humilcs, nulla uero stirps satis exculta,qus iam seu stum Proferre possit. magnitudinis autem multitudinis , bonorii Sc initium 8c finis est indesinens dei memoria at inuocatio superni auxili j cotra ciuile tumultum cum quo semper in hac uita c5ssi stamur. dicit enim: Ecce populus sapiens & scies ges 8c portio haec.qus est em m ges aut portio cui deus sic appropinquat, sicut dominus deus noster quotiescun* situ inuocauerimus. Ergo liquet esse apud deum potentia quae ad ope nobis serendia exocubat,& ipsum rem principe succurrere his qui digni sunt. Sed qui simi digni hac gratiar quis dubitet Q amatores omnes sapietis Sc scietiis Hi sunt enim ille capies et sciens populus de quo supra dixit in quo singuli merito
magni sunt,quoniamUna cupiui,id unu praecipue,neun*diuungatura deo maximo, sed accessum esus propinquantis costanter & sine metu suscipiant. haec est uisio magni dei,cum quis aut illum accedi haut aduentu esus excipit. Mudus sane & mundi ciuis sapies, multis ac magnis bonis plenus est. cetera uero turba hominu sepius malis Φ bonis utituriram enim bonsi est in uita confusa Sc tumultuaria. quapropter in oraculis canitur: No quia getes omnes superatis multitudine, sed quia dominus uos diligitina si cui
libeat turba unius animae tan* getes distribuere, multos inueniet turbastos ordines, quibus praesunt uoluptates, concupiscetiae, dolores,timores, ite insipientiae, iniquitates,& ham cognate germans* caeterpunum uero
Iuni bene in strii ei qui a rati Se ducitur. Et apud homines quide iniusta multitudo pluris Φ unus iustus mi matur,apud deu uero bonitas rara pta sertur iniquis innumeris.ideo denuciat ne quis un* faueat tali mus titudiisna. NO cris,inquit,socius multom in malicia. Quid si paucoru imd ne unisus quide mali. na malus uel unus, multipleri est uitias,cuius secietas damnuasteri maximii. putat resistere talibus,&sortiter cu eis bellu gerere. Si, in
267쪽
qui proseistus in militiam contra hostes tuos uideris equit, superbii, petulante estrenem in assediti, & ascensore insidentem ei mente asse stibus deditam:& populu numerosiore te. seditatores modo di istoru condensais phais langis more in te metes: cave timeas tibi ab eis. na unus cum sis, auxiliariuhabebis unu illum rediore uniuersoru, quoniam dominus deus tuus tecuest. huius enim accessio bella profligat, pace institurat,multa inueterata mala subuertit, raru & deo cam genus conseruat: quem dominu quisquis asgnoscit, odit execratur cateruas terrenoru hominu. Praeceptu est enim, quaecum multos pedes habet inter omnia reptilia terrae nolite comedere,
quia sunt abominada.Non est tame abominabilis anima quae una sui paro te repit in terra sed quae omni b. aut plurimis,hsres uestigiis corporis,nec uales ad diuinos csti cursus caput attollere. atqui sicut mulcipedes ita pedibus carentes reptiles bestiolae damnantur, illae propter causam iam didia, hae quia totae humi iacent,&ne minimu quide attolluntur ab ea. ait enim, omne quod super uentre graditur impuru esse,subindicas deditos uentris uoluptatibus. nonnulli aut his nequiores,non cotenti selius concupiscentiae genere,acquisiverunt insuper germanu eius assicelii iracudiam ut con firmatis brutis animae partibus,mente omnino deleret. quod enim uerbis de serpente di stum est reuera de quouis bruto & af edtibus dedito homi, ne diuinum est oraculii: Super pectus & uentre ingredieris. nam circa peis cstus ira est, in uentre concupiscentia. caeterum insipiens super utracp semis per ingreditur iram & cocupiscentia, nunquam ccssando ex quo aurigamae praesidem ratione reiecit. alius ediuerso iram&concupiscentiam extirispasidei uerbo se gubernandum comittens, sicut & Moses ille deo carissi, mus,qui quoties animi holocautomata immolat, uentre quidem eluit, id est totam concupiscetiae speciem repurgat pectusculii autem de ariete consecrationis aufert, omne ira pacis inimica,ut reliqua anime pars potiosivi delicet rationalis,nulla re distrahente, ingenuis oculis intueri possit omnium rerum bonarum pulchritudinem . sic enim Sc numero Sc magnitudine
augebitur. Scriptum est enim: Quouspexasperabit me iste populus quous p no credent mihi meisse prodis is qus seci inter eos percutia eos moete,et perdam eos,et iaciam te domu* tui patris in gente maiorem Dequetitiorem in hac.deleto enim ex anima uulgo iram ac concupistentiarii, omisnino partes esus rationales assumch& uires recipient. Quemadmodu aut multipedum & pedibus carentiu reptilium genera cum sint contraria inister impura cesenturisic opiniones nullud euauimultos credentium, quamvis contrariae, sunt ex aequo profanae. argum clo est, quod utracplex arcet a sacro coctu es qui deii negat, ut spadoni castrato interdices concioe. mulistorum uero deoru asseriore, ut e scorto natu uetas pro c5cione uel audire quic* ues dicere. deu em negas sterilis est:multos uerὰ deos assercs, e scorto natus circa ueris parente cscuties, Sc ideo multos pro uno genitores si, hi adoptas. Duo dona dei iam dixi,spem uitae conleplacitiae,&incremenis tum multitudinis bonoru ac magnitudinis: teritu aut est benedictio sine
qua n5 possunt cofirmari priores gratis.dicit em: Et benedica tibi sitas is id est, laudatu sermone dabo. naillud Bene omnino uirtute significat.
268쪽
Sermo aut alius sonti,alius rivo est similis: sonti qui mente coespitur, riuo qui per os lingua , profluit. Vtraq; hac specie in melius proficere,magns
sunt diuitiae: cium mens ratione bona in magnis ac paruis rebus utitur, sero ino uero a recta institutione regitur. multi em excogitat quide optima, sed a malo interprete sermone destituuntur, imperiti musicae unius ex liberalibus artibus. alii contra facundia polletes, nihil ualent consilio ut sophistae quos uocat.horu em mens nec concentu habet nec musica, sed quoties res
plectro uocis ageda est,nihil his eruditius.at deus nihil suis largitur imperfecitu sed plena & absoluta omnia. quapropter haec quo benedictio integrum no dimidiatu sermone confert, ut qui dignus habetur ta insigni be,
neficio, & excogitare ualeat quae sunt optima, α excogitata enunciarc. nape eictio uidetur ex utroch consistere, inuentione sincera, & inoffensa Hocutione.An non uides Abes quod nonae est mortalia lugentis, laudantis immortalia,* bona mente fuerit praeditus: qui tame quia no satis exercitatus in dicedo silerat uictus est ab aduersario magis arte Φ uiribus adeo caetera eius naturae s licitate suspicio, hoc unii in eo reprehendo, quod proouocatus in certamen uerboru descendisicum debuisset perstare in colaetis moribus conlepto prouocatore.quod si omnino concertatio placebat,debuerat tantisper abstinere a puluere,donec artes luctandi perdisceret. tali rusticanam sapientiam urbana elegantia plerun solet uincere. quapropter& Moses ille sapientissimus uetatur quide cum Eloquentib.& disertis congredi, post* ei diuinus ledor assulgere coeperat per immortales moinnes sapietis scietis p: permittitur tamen ad uisendos eos ire, n5 ut fieret doetior aut reru peritio nam conleplativo homini sussicit dei & sanistam esius potetiam inquisitio: sed ut palma referret de sophistis AEgyptiacis, qui pluris faciunt arte confictas ad persuadendu fibulas,* ueritate euidentis
sma. Ergo cum mens uersatur in Omnipotentis negociis, no opus habet externis auxit s. na intestigibilia solus intellectus cernit acutissime. quod si quando se consere ad sensium,aut asseetu,aut corpus,quae per AEgyptu significantur,indigebit dicendi quo arte ac lacultate.quamobre ducere sepim Aarone iubetur hoc est eloquentia. Nonne, inquit, habes Aaronem
statrem tuum nam cum rationalis natura una mater amboru sit, natos ex
ea fratres intelligo,quicquid illa proloquitur. mentis em est concipere,elqcutionis uerd proserre. is, inquit,loquetur pro te. cum em mes suas cogitatioes uult depromere, propinquo suo sermone utitur interprete, ad astes
eius suos exprimedos. Deinde sequitur: Ecce ipse occurret tibi obuia. Sioqui de reuerasermo cogitationib.occurrit, & addes ei uerba nomina* sormat eas, i nulla antea forma habuerat. Et vise te inquit gaudebit in seipse. Caudet em sermo & fit alacrior, quando coceptus animi no est obscurus: quo praelucente decurrit expedite,proprηs,aptis egregie significatiuis uocabulis affluens.quod si quado cogitationes no satis certae sunt,per inane aditur,et sspenumerocollabitur grauiter,ut nequeat se amplius erigere t alloqueris eum,& dabis uerba mea in os ipsius. Ac si diceret: Suggeres ei talia cogitata qualia nihil a uerbis et eloquus des disse tin1 abso monitore sermo no sonabiti monitor aut sermonis, mens est, sicut mentε deus
269쪽
c5movet Et ipse tibi alloquetur popul & ipse erit pro ore tibi. tu uod aspud deu ages eius negocia. Satis diserte dixi halloquetur tibi,id est tuus interpres erit.ite illud. Erit tibi pro ore. nam per lingua &os scimo profluit, secum cogitata proseres. Vertam sermo interpres metis est apud homines, sermonis uod mes apud deu.tunc em cogitatio legatione fungitur,quani solus deus introspiciti necesse est igitur ut cui certam e sophisticu imminet, sic eloquentiae det operam, ut no solum aduersarioru petitiones declinet, sed uicissim in eos coortus tum arte uincat tum uiribus. Annsi uides incantatores & ueneficos arte cum dei uerbo pugnare,& conari similia, no tam ut si1am mentiam reddant celebrem,quam ut illudant atqκ nam utSas in
dracones transformant,aquas in cruentum colorem uertunt, ranam relio
quias trahunt in terram incantationibus: quae omnia miseri cumulant in suam perniciem,& decipiuntur dum se putant decipere.Hos putas sustineri potuisse,ni metis interpres sermo cui nomen Aaron,prsparatus fuisses qui nunc quidem orator dicitur,mox aut uates uocabitur, quado & mens iam augustior deus appellabitur. Do tWinquit,deum Pharaoni, & Aaron frater tuus erit tuus propheta. 6 consequentia aptissima, nam quod uoluntate dei nobis prsdicat propheticu est genus quod afflatu diuinitus et agitatur & sedatur.eam ob rem Aaronis uirga deglutiit uirgas illoru, ut doscet scriptura. Euanescunt enim & absorbentur a uario naturae artificio sermones omnes sophisti ei,ut fiteri cogantur adesse dei digitu: ac si dicerent. scripturam diuinam,quae asseuerat semper sophistica uinci a sapietia. nam digito des tabulas etiamin quibus insculpta suerat oracula, scriptas narrat sacra eloquia.ideo no possunt amplius uenefici cora Mose subsistere: sea cadunt inquam in certamine desecti robore aduersarii. Sed quod est illus quartum donum Magnitudo nominis. Ait enim: mgnu iaciam nomen tuum.id equidem sic intelligo. Sicut bonum ae honestu esse, ita& uidera prodest. est quide ueritas opinione meliori utramcp tame sua bona sori na sequiturimulti em nec lacati nee simulati cultores uirtutis, capti rius nativa pulchritudine negleetis uulgi rumusculis petiti sunt insid is pro maolis habiti,cum reuera boni fiterint, caetera existimatio tum demu prodest.
quando ex re nascitur,sicut experimur in corporibus. Nam etiamsi omnes homines ae grotum bene ualere,aut sanum fgrotare crederent sola opinio nec morbum nec sanitatem efficeret. at cui deus utrum Q concessit, ut bo
nus ac honestus & sit & uideatur, hic uere beatus est, & uere uir magni nominis. Nec est negligenda bona fama res in omni uita utilissima. cis contingit propemodum omnibus, qui praestiatibus rebus conteti nihil mouerit ex institutis maiorum, sed diligenter conseruare student patriam formam
respublicae. Sunt enim quida qui dum putant scriptas leges esse figuras intelligibilium his diligenter dant opera illas facile negligunt, quorum mishi no placet facilitas.debuerant enim utras curare, ut α obscura quaeres rem accurate, & manifesta seruarti diligenter. nunc quasi degerent uitam in solitudine aut exuti esstiat corporibus, nec ullam ciuitatem, aut castela lum,aut domum aut sedalitate hominum taret, placita multitudinis consuessendo,ueritatem ita ut est nudam scrutant quos sacra scriptura docet
270쪽
DU MIGRAT PONE AUR HAMI.boiiani persuasionem non negligere,& a diuinis maiora institistis nequas quam recedere. Qiramuis enim septimus dies potentia illius Ingeniti, creaturarum autem otium significet: non tamen leges de eo praescriptae solauendae sunt,ut ignem accendamus,agros colamus,baiulemus onera, lites exerceamus & iudicia,depositum repetamus, usuras exigamus, & alia fa/ciamus quae festis diebus non licet agere.nec ideo quia festum hilaritatem animae & erga deum gratitudinem significat,ideo reticiendae sunt lenes celebritates: nec quia circumcisio docet uoluptatu affectuum Q omnium excisionem, & insuper opinionum impiariim,quae menti persuadet quod possit ex seipsa gignere,ideo debet antiquari lex lata de circundisione: alioquin et sacrs ceremonis,& alia multa negligenda sunt,si exclusis figuris sola harum significata recipietur. prolat haec tanqua animam, illa tan b coris
Pus censeri.itacp sicut corpus curamus,ut animae domicilium,sic scriptae Ieges curandae sunt. nam his seruatis apertius noscentur eam significata, &cadem opera licebit multom incusationes ac reprehensiones es ere.Via
dei ut etiam Abraham docet sapienti magna paruain bona adesi dii masgnavocat substatia quom haereditate soli tradit legitimo filio: parua uero
munera, qui b. natos e concubinis dignaturi illa no ins leges naturales hee
ciuiles referat. Proindeuirtutem Lie uenerosiqus post natu sibi Aser, qui sensibiles&adulterinas diuitias significat,dicit: Beata ego,quia macta me
dicent mulieres. ecte em coniectas, qus postillat no solum uere masculis ac uirilibus celebrarisaudibus eoru qui integram incorrupta* naturam honorant: sed etiam foemineis eorum, qui trahuntur &uincuntur a rebus
istis uisibilibus nihil praeterea ualentes intellectu percipere.est enim offici uin perseetie animae ut 6 esse & uideri uelit:ut studeat se approbare notitiuum uirorum auli sed etiam mulierum conclavibus. quamobrem Moses sacrorum operumapparatum n5 lis uiris faciendum comisit, uerum& mulieribus.na hae telas omnes hyacinthinas, purpureas,coccinas, byssinas, ilicinas,conficiunt lis suum mundum coserunt alacriter, sigillii naus res, anulos, dextralia, cincinnos, omnem aurea materiam, emendo pietastem ornatu corporis. nec hoc contenis,specula sua consecrahut inde labia
confletur: ut sacrifici dum manus pedes' abluunt,id est opera quibus insist tanimus,scipsos speculetur admoniti a speculis ex quibus labrum sadiuest: at I ita nullam turpitudine relinquant in anima. ita sobrietatis ac to ierantiae donarium dedicant omnium anathematu sacratissimum & abis latissim .haec urbans ciuileso mulieres.sensus uidelicet a quibus honorari Lia postulat. At illae quae accendunt igne in mete misera, externς sunt. Legitur enim quod Zc mulieres insuper accenderunt ignem in Moab. Ste& insipientis sensus singultaccensi a sensibilibus mente exurusi ingentem flammam excitado cum impetu ues ementissimo. Optimum igitur fuerit placare mulierum ordinem in anima id qst sensuum, sicut & uiroru, id est.
rationu particularissi. sic enim melius et rectus uita instituemus. Propterea
illa quom a seipis doctus Isaac optat amatori sapietiae ta sensibilia bona φintelligibilia.dicit enim: Det tibi deus de rore coeli et de pinguedine teres.