장음표시 사용
271쪽
ia ut inundet, sed sensim leniterip modo roris descendente, ut possitidesne scii sibiles terrenas diuitias largiatur uberes, depulsa cotraria paupertate animae eius* paratu. Quod si et summu sacerdotem rationem examis nes,inuenies eum consentire, & uestitum eius sacrum uariegatu intelligis bilibus sensibilibus , potet is: cuius caetera prolixiore opus habet enarratione quam ut praesenti tempori conuenianti tantum extrema examinabo circa pedes & caput. Ergo in capite est lamina ex auro puro, & in hac empressum sanetu nomen domini:ad pedes aut in fimbria tintinnabula & flosculi sed ille typus lamins idea est idear iuxta qua deus mundu expressit. ipsa intelligibilis & incorporea. flosculi uero Κ tintinnabula, signa sunt qualitatu sensibili quas uisus & auditus iudicati Valde aut accurate subavilhquod audietur sonus eius intratis in sancta: ut quado ad intelligibile
diuinas uereo sanetiis res intrat anima,sensus quom a uirtute adiuti co snet:& omnia ex quib.costamus,tan* freques ac modulatus chorus,ex diuersis uocib.teperatus, unu carme apte concinat, intelligent as intus praescinentibus,quado in hoc choro principatu tenet intelligibilia: sensibus aute siccinentib.& respondetibus,qui singulis choreas ducentib. sunt fimistes.in uniuersum enim uictus,uestitus cohabitatio uellex ait, tria haec dea hetur anim&quib.no est fraudad Vietiis sunt bona intelligibilia inqui, hus ratio naturae sequeda est. vestitus ueta, quae ad externu ornatum uits
pertinet. cohabitatio uerὀ,est in utra ia diei, specie assidua meditatio: ut qualia sunt occesta tutelligibilia, talia sensibilia quoq; appareat. Est igitur quin tu donum, quo solum & nuduesse concedituri id memoratur postrem no ut uilius 4 praecedetia, sed ut eminentissimu inter omnia. quae empotest esse maior benedictio,* si quis no fidie scit uere bonus sit Eris, inoquit, benedictione dignus,no solu benedictus.nam hoc posterius pendet a uulgi opinionib.&rumoribus. illud uerae laudis est. sicut em laudabilis laudato est melior,& uituperabilis uituperato deterioriqudd altera dere. altera de opinione dicatur,naturae aut ueritas opinioe sit certiorii in benea dici ab hominibus id est laudibus eoru celebrari, minus est Φ illa benediaetione promereri etia silentib.omnibus, quod Pu τὸν dicitur in oraculis. Haec sunt bona quae futuro sapienti donantur. quid autem &aliis donet deus propter sapiente,deinceps uideamus. Benedica inquit, benedicen ibus tibi, & maledica malediceis ib. tibi. a me in honore uiri boni seri liaquet omnib.sed n5 ideo tantu comemorantur, uerum etia propter aptam rerum consequentia.nam bonu & qui laudat est laudabilis,& qui uitupeorat est uituperabilis. laudi aut & uituperio no tam loquetes scribetescp si de astruunt,et ipsa rei ueritas. itam nec laudare nec uituperare uidetur,qui in alterutro aliquid admentivtur de suo.An no uides istos adulatores qui tam noctu eν interdiu permulcent aures suis regibus,nec tantu applaudue dictis eoru singulis sed & prolixis eos omat laudibus, quos tame execrantur taciti, quantuuis Lusta ominando propala. Quid igitur aliquis mente sanus diceret nόnne inimicos magis . amicos uideri hos, & uituperatoo res magis quam laudatores,etiamu dramata integra encomiora accinante quapropter uanus ille Balaaim, quavis bimnos egregios in deum cecinit. . &in
272쪽
DE MIGRATIONE ABRAHAM r. 26s& in hῖς illiiiii Non est sicut homo deus, caticorum omium sanctissithii. plurimis item laudibus Israelem ornauititamen impius & execratus a sapiente legislatore uocatur,& irrita creetur eius maledictio. ait enim eu merscede conductum ab hostibus prosectum malo animo, Sc cum mete concepisset execrationes grauissimas cotra carum deo populinore lingua* precatum p clara uaticinia.Haec enim ei deus fautor bono ii di stabat cogi, tanti pessima,& malicioso proposito cosentanea. Sic enim testatur oracustis. Non permisit,inquit deus Balaamu tibi maledicere, sed uertit execrationes eius in fausta omina. Atqui nihil nisi bonii eis imprecatus est. Sed iii, spe lior animae penetrali cui soli aperta sunt qus creaturas latet,c5tra o cuIta seri sententia testis certissimus & iudex ide incorruptissimus: quadoquide ediverse probatur qui accusando & obiurgado in specie, bene opstat &precantur intus in animo qui mos est castigatori paedagogorii, praeceptorii, parentu,senioru,legii magis batuvi na id genus omne nuc obiur, gando, nunc castigado etia, emendant pertinentes ad suam discipsina ani mas. nemo enim hora suis inimicus est, sed omnes benevoli. sincerom aut& minime lacatorum amicoru ossiciu est, loqui libere sine malevoletia. Ergo quod ad uota benedi Goesin attinet, aut ad maledicta execrationescimno oratio sed mens spectari debesiex qua ceu sonte utram species dictoruaestimatur.hςc sunt prima quae es as propter bonu uisu cotingere divitur. qu eu uel laude uotis p uel maledictis & execratione prosequuturi quod autem sequitur, est maximum,etiam illis cessantibus,nulla parte rationalis naturae relinqui expertem beneficentiae:quia benedicetur in te omnes tri, bus terrae. quod dogma est certissimae nam quandiu mens sana & integra permanet, omnes eius familiares, tribus,potentiaeve sanae sunt,uisus, auditus, sensusin caeteri, sicut & illae quae ad uoluptates concupiscentias* peraunent,& qus ex perturbationibus in tranquillitatem redactae meliore formam accipiunt. compertum enim est ad familias, ciuitates, regiones,nationes,atcp etiam tractus terrarum longe latess patetes, ex unius uiri probitare nonnun* magna pervcnisse comoda,&s licitates amplissimas, praecis pue quiado quis cu bona mente accepit diuinitus inuicta potensiam: sicut cum musico & cuicu* artifici musica uel cuiuscun* artis instrumeta supis tui, aut igni lignorum materiamam reuera fulcra eteneris humani iustus est suas dotes comunicans,& in publicum usum c6terens. idem quicquid apud scipsum non inueni a deo solo ditissimo postulat. at ille aperto caelesti promptuario niuis imbrisin in more bona depluit assatim, ut inde omnes terrenae lacunae restagnet. Haec aute supplicationibus sui uerbi permotus Iargiri selet. Dicitur enim aliubiblose supplicate: Propitius eis sum iuxta preces tuas. . uidetur perinde esse ac si diceret,Benedicetur in te omnes tribus terrae. quamobrem & ille sapies Abraham expertus per omnia dei benignitatem credidit quod etiamsi deleretur caetera omnia,si modo par uae resiquiae uirtutis tanquam scintilla finiatae silerint, ob has ipsas eua itala misericordiam consecutura sint ut collapsa resumeret 8c extincta reuiuiscerentiscintilla enim uel exigua fumigas,si afflata tuerit, magnum excitat
incedium. sic &minimum quiddam ex uirtute reliquu, quando bona spe Philo et relatum
273쪽
relatu exeandescit,& oculos prius conniventes caecos , illustrat,& uiriditate reddit arentibus, & quae prius per ignorantiamuerilia saerat, ad socoeunditatem reducitiaded raru bonum benignitate dei dissiuiditur, dii cae. tera uertit in sui similitudine.Oremus igitur ut ceu columna in domo, mesinanima, in humano ueta genere homo iustus, permaneat ad calamitatu remediu. nam hoc incolumi de publica salute desperandu non est per que opinor seruator deus praesentissimam medicinam propitiam suam potentiam supplicibus cultoribus suis porrigit, utendam ad filute aegrotantii qua oblin ritur animae uulnera,inflictita per ignorantiae iniustitiae,& plurimorum aliorum uitiorum aciem. Exemplum extat in Noe iusto,qui inge
ii diluuio deuoratis tot partibus animae, sortiter supernatas fluetibus,eua, si omni clade superior: & seruatus amplas pulchrash radices ex se emisit, ex quibus tanqua planta enatum est oenus sapies, quod mites partus proseminans triplicem Israeliticum seu in attulisimesuras aeui, Abraham,aac,& Iacob.Est enim & erit & fuit in rebus uirtus,qua temporum dissi, cultas sortassis obscurat interdum in hominibus, emit tame illa denuo, deo dante feliciora secula: quando & Sarra id est prudelia parit masculu,
non annis florens aut aetate, sed uigore illo nullis teporum inium s obnos xio. dicitur enim: Reuertens ueniam ad te eode anni tempore, & habebit
filiu Sarra uxor tua. Haistentis de donis quae deus uel perfectis uiris largis tu uel Propter eos atqs.deinceps narratur,qudd proseistus est Abraha ficut locutus est ei dominus. JHic aute est ille finis qui a praestantissimis philosophis celebratur, uidelicet iuxta naturam uiuere. Id sit quado mens in gressa uirtutis semitam,incedit per rectae rationis uestigia, & deu sequitur memor eius praeceptorii, habes ea rata dietis factis , omnibus. Profectus enim emicut locutus est ei dominus.id uerd idem est quod,sicut loquitur deus. loquitur aute pulcherrime & laudabiliter . nec aliter ut bonus sicit singula callem uitae irreprehensibiliter dirigens, adeo ut opera sapietis nishil distravit a diuinis eloquns. proinde aliubi ait : Fecit Abraha uniuersam legem meam .Lex porro nihil aliud est proculdubio, * diuinum eloquiu, Beleda priccipiens, uitada prohibens: sicut testatur qui dicitquὀd desuriapsit legem ex uerbis ipsius dei. Quod si dei uerbum est lex,& uir bonus ex prsscripto legis asit ergo facit quod dei uerbuimperat, unde sequitur,dei uerba opera esse sapientis. Finis igitur est iuxta Mosem sacratissimis, s uideum sicut & aliust dici CPost dominu deum tuu ambulabis, sed no moμtis pedibus. homini enim terra est pro uehiculo:deo ured ne inudus quideuniuersus. Proinde per allegoriam docere uidetur anima ut sequatur diuina placita,quae refertitur ad summi autoris honore. nec hoc c5tentus quo magis accedat honestatis desideriti, hortatur utri adglutinetur. ait enim,
Dominu deum tuu timebis,& eum solii coles, & adglutinaberis ad eum. Quo glutine quo nimiru pietate ac fiducia. nam his uirtutibus mortalis natura cum immortali unitur & coaptaturina & Abraham postqua credidit propinquus deo dicitur. Sed in hoc itinere siquis nec lassetur genibus, nec per socordia ad utruuis latus aberret,incedes per uia media, & bonos curseres imitans: ino de decurret per uitae stadiu, mox p ad fine delaius
274쪽
coronas accipiet ac digna pricinia, nisi sorte n5 sunt coronae ac prsmia,n5
laborasse Histra sed pertigissse ad prudeliae finem arduum. Quis est igitur
finis recte sapiendi seipsum & omnem creaturam damnare stultitia'. nam agnoscere suam ignoratiam finis est scientiae,cum unus solus sit sapies qui solus deus est ideo pulcherrime Moses inducit eum & patrem omniu res rum & iudicem dicens: Vidit deus omnia quaecun* fecerat, & ecce bona ualde. Nemini enim licebat totam creatura diligeter perspicere, nisi ei qui creaverat. Adeste nunc uos qui fas Rignoranti Marrogantia in turgidi sapientes uobis videmini, aientes uos non solum certo scire singula, sed & causas eorum audere reddere tanquam inudi creationi interfueritis spediatos res & opifici res singulas disponenti fueritis a consiliis. omittite caetera sis mul omnia, uosiptas potius cognoscite,& quina sitis certo pronuciate, sisue spedietur corpus, siue anima,seu sensus, seu ratio. unu saltem no magnu declarate quid sit uisus,& quomodo uideatis.quid auditus,& quomodo audiatis. quid gustus, laetus odoratus,& quomodo exerceatis naec singula. aut quina sint horu sontes,unde manat eorum essentia. nolo enim ut tuana sol , tera in nitidana 8c caelestia lose remota, de quom praecellentinatura homines uani sublimes assertis fabulas, priusquam ipsos discatis& sci utemini. na hoc sadio tu demu sortasse credetur etiam de alijs disse, retibus. nisi autem quinam ipsi sitis doceatis, ne putetis uos testes aut iudisces certos sere de aliis. Haec cum ita se habeant, mens initiata pendit uecti,gal persedio deo iuxta sacras literas. lex enim tribum est domini. Quando igitur pendit quando ad locum quem indicauit ei dominus die tertia peruetu praeteritis pleri sep partibus spatiora temporaliu & iam trafit ad nasturam expertem temporis. tunc enim etiam dilectum suiu sacrificabit non hominen o est enim puericida uir sapiens: sed animae uirtutibus resertae fcctum masculu, fruetum ex ipsa germinantem, quo ipsa nescit quomodo talia sit grauida diuinam progeniem, ex uisione dei ut opinatur cocepta: quod quomodo sibi acciderisiipsa ignorare se fatetur dias, Quis nunciaabit Abrahamo quasi uix credeti ortu do fit sine prsceptore generis,quda Sarrae laetat puer non a Sarra laetaturiquod enim a seipso docetur, nutris vir a nemine sed nutrimentu est aliori ut idoneu ad docendum,nec opus habens discere. Peperi enim filium, non ut Aegyptiae mulieres uigore corporis,sed Hebraeae animae, in senectute mea. quando quicquid est sensio bile ac moriale marcescit, repubescunt autem intelligibilia & immortalia,
quae ueneratione honore , digna sunt. & peperi abs in obstetricis opera. parimus enim uel prius quam ulla humana industria scietia. ad nos uestriat absci' cosuetis adiumetis,quoties deus probos scelus seminat gigni toqia e qui largitori suo merito iuxta lege de gratitudine redduturi ait enim: Dona mea,munera mea, sacrificia mea, ea curate offerri mihi. Hic est finis
uix sequetiu uerba & opera legitima,& incedetiu qua deus deduciti quisquis aut in ea deficit ab nuriente auidoq; uoluptatu liguritore asseetim
Amalec, qui interpretatur populus elingcs,excidetur.Narrat aut oracula, hunc esse insidiatorem . nam quando uidet traiecisse robur potentiarum
anim cooritur ex insidiis,& desessos caedit in ultimo agmine. est autem Philo et a lassitus
275쪽
lassitudo alia sicile succumbes per debilitatem rationis no uale is labores onera. persene quae uirtus postulat quales in extremo agmine deprehesi opprimuntur abis negocio. alia uero honesti laboris paties, & quae bona sunt omnia sortiter perseres,quicquid aute uile etiamsi leuissimum baaiulare dedignans,& abiiciens ut sarcinam grauissimam. ideo uirtute lex asPto nomine Liam appellat,quae interpretatur istiGrio: quia malorum hominum uitam onerosam ac grauem,suapte naturaiatigatione asserre arbistrata, ne aspicere quidem dignatur, defleetes ad illum solum pulchrum o culos.Debet autem curare mens, ut non modo indensia & intenta sequa,tur deui uerum etiam per callem redium incedat, nec ad dextra declinas, nec ad laeua in quibus terrenus Edom stabulatur, nuc abundans & copiosus nunc inops 8c egenus. Satius est enim per iliam mediam incedere uere
dictim regiam, qua ille magnus & sbius rex deus muniuit in usum animaarum uirtutis studiosarum . apropter quidam qui mansuetam seciale colunt philosephiam, mediocritates uirtutes dicut esse, vas in cofinio locantiquoniam arrogantiae plena iactatia uiuum est, & af ei ita humilitas contemptui sit obnoxia:medium uerd teperamentum meri id habetur per' utiliallud autem Ab it cum Lot,quid sibi uelit consideradum. Lot interis
pretatur declinatio. Fleetitur autem mens,nunc bonum,nuc malum merosando: quod utrumcn interdum in uno & eode uidere liceti Sut enim quia dam dubitatores ambigui ad uinimcy declinantes parietem, ut navis uentis iactata contrar is nutantes, & tanqua in bilance sus p dccp uacillantes. nec ualentes consistere: quorum ne ad meliora quidem conuerso laudem meretur,ut quae impetu quodam fit,non ex animi sententia.In hora numero Lot quo p censeri debet,speetiitor quidam, qui nunc narratur peregre pronetiis cum amatore sapientiae. Decebat autem ut sicut coeperat, pergere ignorantiam dedisceret,nec citrsum ad eam denuo recte fieret. Verum non ideo comes fit ut melioris imitatione proficiat, sed ut & illi sit impedimetum ac remota,ut deducat cum in lubrica. id argumento hoc colligio tur, quod alter in morbum pristinu recidens captiuus abducetur ab hostibus anims alter caues sibi ab eius insidijsanodis omnibus ut separetur, dabit operam. quae separatio non mox siet,sed posteam unc enim contemplationes rius ut tum primum incipientis res diuinas cosiderare, debiles sunt& instabiles: ubi ured confirmatae silerant, poterit illecebras & assentatio nes ut rem insessiim & suopte ingenio caueri dissicit a se seiugere.Hoc est
enim illud accidens animae,quod non facile excutitur, impediens ea ne ceAElera cursu ad uirtutem properet Idem etiam quando Agyptu reliquimus, id estuniuersam regionem corporis,& ut assiectus dediaceremus, lacuti sanius Mosis prophetica monita, a togo inhaerens remorabatur nostru exitum, properates retardans pre inuidia. narratur enim quod promiscua turba multa una cum eis ascendebat,oues bouest & iumctorum ingens nusmerus. JHaec promiscua turba ut uerum sateamur, nihil aliud erat quam animae bruta dogmata. &ualde apte mali uiri anima promiscua uocatur.
Cum enim sit colluuies quaeda opinionum inter se pugnantium, una licet in uarietates scinditur innumerasadeo non Aluin promi a turba, sed Minulta
276쪽
multa diciturina qui unum selu spectat, simplex sincerus,&uere lenis est, qui uero multos rines tutar habet propositos, multus, promiscuus,& reuera inaequalis ac asper est. Quamobre oracula meditatore uirtutis lacob nitida cute introducun hispidum autem Esau deditu turpibus stud as proupter istam promiscuam & inaequalem turbam, conflatam e couenis & miscellaricis opinionibus. Sic factu est ut mens quae potuerat properato itinere corpoream regionem Aegyptum essugere,& uirtutis haereditatem assequi triduo, adiuta triplici luminc,memoria praeteritorii, manifesta ui praeo sentium,& spe futuroru per annom quadraginta spatium logissimum ais
tereretur, per ambages erras propter morum uarietatem, cu debuisset per
compenssiariam rectam in uiam iter facere. Haec est quae no solum gaudet paucis aliquot concupiscenti js,sed nullam omnino praeterire dignatur, ut vagetur per omnes totius eius generis species. Dicitur em de istis admixti s quod in genere cocupiscentia laboraban .non una quapia eius specie.
Et sedentes flebant. Intelligit enim mes se paru proficere,& quado no postes quς cupit assequi lacrymatur ac gemit.Atqui gandere debuerat quo in morbis affectibus* successiim no haberet,& pro magna selicitate ducere in his penuriam egestat in. attame etiam uirtutis sodalibus interdum contingit lacrimari & languere, uel prae copassione in calamitatibus insispientium quibus tangiitur ut eiusdem naturae participes, uel prae gaudio. id fit quotiesc5sertim bona inexpediata more imbris inundant. Unde mihi uidetur natum illud poeticum,Hae, ebisti, id est, subridens oculos lachrymis sustusa nitenteis.Cum enim incidit in animam ob insperatam a. liquam selicitatem ingens laeticia, noua quadam mole auget eam, ut uita capiatur a corpore.ex qua c5pressione manat liquor nominatus lacryma,de quo in hymnis canitu Cibabis nos pane imbuto lacrymis. MVersae sunt mihi lacrymae in panem interdiu no Hici'. Sunt enim metis cibus lacrymaenatae cx bene assecto risu & honesto, quando colliquate diuino desiderio, lamentum creaturae in hymnum illius increati uertitur. Sunt tame qui ista promiscuam & inaequalem turbam excludunt a se ac separant, quippe qui gaudent solius deo carae gentis c5suetudine. at i cum illa quo* foedus ineuia quaerentes uitae compedium, & humanarum diuinarumΦ uirtutum facientes confinium in quo utriscp assines sint,tum his quae uere sunt, tum
his quae esse existimantur. In hac opinione etiam respublics administratorei qui Ioseph nominari solesiquem in paternis exequris deducunt omnes serui Pharaonis,& seniores aulici,&omnes seniores Agypti, & uniuersa ipsius Ioseph familia, & fratres eius m omnibus patris domesticis . Vides ut mediu inter Pharaonis patemamq; familia ordinem hic uir ciuilis tene/at, ut ex aequo potiatur& rebus Aegypti corportis,&rebus animae,qux omnes in paternis aedibus sunt reconditae.Cum enim ait Des sum: & cstera his similia ritum paternae domus retinet. quando autem ascendit curru potestatis secundae a Pharaone hoc est mente quae regnare sibi uidetur, fritum Aegyptiacum rursus costabilit. Sed miserior est rex qui putatur illustrior,& primario curru uediatur. Nam in rebus inhonestis excestere,insistitis turpitudo est sicut secundo loco censeri, leuior miseria. Potes tamen
277쪽
ambiguum esus animum discere uel ex iures urando dum modo persinitatem modo perno sanitatem Pharaonis iurat. Derii haec posterior sormulacum negatione refert disciplina paternam semper infestim asseetibus, Scoptantem his exitiui altera uero Agyptia, quae cupit illos incolumes. ideo
quamuis tanta multitudo simulascederet, promiscua turba non uocaturi quoniam quicquid perspicaci&amico uirtutis populo miscetur, praeter virtute eivso opera,Promiscuum c5sbsumin uidetur in humili aute mulis titudine omnes ex aequo amat ac honorat terrena praemia. Hos igitur ceusicos insidiantes alienis laboribus & ideo comites itineris,excludet, ut dixi,amator prudentiae. caeterum eos qui sequuntur ut imitentur, amplecteatur propter honestatis aemulationem, partes couenietes eis attribuens. ait enim: Ex comitibus mess Eschol Aunan, abre,portiones accipiet, quod
dicit de generosis moribus & speditandi cupidis . nam Eschol bona indo,
leni significat,ab igne ducens nomen:quoniam quod oenerosum, idem audax elt 8c calidum,inhaerens omnibus quae attingit. Aunan ured specta di pidum: interpretatur enim oculi, quod anima oculos aperiat tranquilliotatis desiderio. Amborum haereditas est uita contemplativa, quae Mabre appellatur,& a uisione denominatur. at contemplationi uisus aptissimus
est at* familiarissimus. ab his autem paedo tribis unditas intellectus si n5ces et ab exercitationibus, propere cosequitur persedia prudentia paribus grcssibus, nec praecurrens,nec a tergo relinqui sustinens, sed perpetuo harres eius lateri. id liquet ex oraculo in quo aperte dicitur, quod persedit amho ascenderunt in locum quem indicauit deus:quae quide egregia sitit uix tutum parilitas certante laboris industita cum agilitate nativa,& arte cum hene nato felici ra ingenio ex scipso discete ita ut paria uirtutis praemia perciperentiae si pii tura fictura ue non solii immobilia inanimain facerent o opera, sed &per se mobiles animatas* picturas at* statuas.Tunc em aries
quae prius imitahantur opera natur in ipsas naturas uersae uider r. Cfterum quisquis in tantam sublimitatem cleuatus fuerit nullam animae suae partem insta in rebus mortalibus immorari sinet, sed omnes tanqua Eoathena pendentes simul attrahet. ideo tale oraculum illi sipieti est redditu: Ascende ad dominum tuin tu & Aaron & Nabad & Abiud, & septuaginta seniores Isiael .hoc est, ascende 6 anima ad eius Qui est contemplatione,
composite,rationaliter, sponte,intrepide, amater, in numeris sanctis perseactis* septenarii decuplicati. na Aaron propheta dicitur Mosis, in lege is
noriis sermo menti prophetans. abad autem uoluntarius interpretatur, qui no coactus colit deum. Abiud vero pater meus. hic no propter imprudentiam domino sed propter prudennam patre opus habet deo. Sunt autem hae potentiae stipatrices mentis illius quae regnum merito tenet, a quibus eam deduci fas est Enimuero periculosium est animam incomitata ad contemplationem eius Qui est ascendere si uiam nescies tale quid audeat, quod ex ignorantia temeritateΦ magni casus proueniat. Quamobre preMintumoies,ut ipse deus uiam ad se ducente indicet.dicit enim:Nisi tuis se una proficiscaris, ne educas me hinc. Quia omnis motus absin fauore diuino damnosus est & praestat hic manere oberrado inter moriale , sicut magna
278쪽
gna pars humani generis,quam ad celum a seipsis Hatos sabuci ti per arrogantiam, sicut plurimis sophistis contigit, ratis sapientia inueniri per rationcs probabiles,non per sdem in rebus certi silinam. Fortassis autem etiam tale aliquid hic significatu e me in altu extollas diuitias gloriam, honos res, principatus,&alia quae bona dicuntur concedens, nisi me ipse comitaberis. nam imi nunc calamitates nunc utilitates ingetes asserunt: utilitates deo gubernate sententia calamitates alioquin. plurimis enim bona quae dicuntur cum reuera non sint, causa fuerunt malom exitialium.sed qui de tim sequitur, neccssarios habet comites eius sermones, qui nominari solet
angesi. Proinde legitur quod Abraham una iaciebat iter deduces eos .6 Grietatem pulchemmam,qua deducens deducitur,reddes quod accipit,no aliud pro alio,sed illud ipsum solum,quod paratum erat ad referenda grasciam. Donec enim no perficitur, des uerbo utitur duce itineris iuxta illud oraculum: Ecce mitto angelum meum ante iaciem tuam, ut custochat te in uia hac & inducat te in terram quam preparaui tibi. Attende es,et audi em
caue sis inobediens.no deseret enim te.nam nomen meum est in eo.at postquam ad scientiae cacumen peruenerit,cum contentione currens aequipas
rabit quem paulo ante secutus fuerat. Iam enim ambo futuri sunt asseclis omnipotentis de nemine in comitatu eorii se ingerete qui dissentiat: at etiam Lot separato, qui flectebat hactenus anima,alioqui perstare in recito ingenio ualente. Erat aut Abraham, inquit, scriptura annom septilagintaquila p,quado peregrinatus est in Charran. 3 De hoc septuagintaquin annoru numero,cum ratione iam antedictis consena haseat, alias dicetur diligentius. quae sit aut Charran, quς ue indemigratio, prius scinitabimur.
Nemine latere puto, qui modo leges sacras legit, v Abraha primu e Chaldaeoru terra demigrans habitauit in Charran. Ubi desuncto ipsius patre hinc quom prosectus est,ut ia duos locos reliqueriti quid igitur dicemus
Chaldaei prae caeteris nationibus elaborasse uidentur ariem astronomica& genethliacam, terrena sublimibus, & caelestia coaptando terrestribus,
tanquam ratione musica ostendentes rerum concentum pulcherrimum,
peristos uniuersi partium assectus mutuos, disiunctariim quidem locis, sed cognatione non item.Hi suspicati sunt mundum quem videmus,aut iapsem esse deum solum, aut eam quae insit uniue salem animam: quam ubi sub nomine fici & necessitatis consecrarui, summa impietate repleuerunt uitam humanam, persuasamquὀd praeter haec quae uidentur nulla sit res riim causi alia: sed solis, lunae, stellarumque caeterarum cursus tam bona quam mala dispensent singulis. Huic sententiae de uniuersi partium inatos societate atque commercio Moses uidetur subscribere, docens uanum este mundum, & hunc creatum. Nam cum sit creatus & unus, uerissimile sit essentias elementales particulares subiici causis Caelestibus qua mira ipsae sunt essectus, sicut accidit corporibus unicis ut contineantur a se inuicein. Verum de deo longe aliter sentit: ncc mundum, nec mundi antimam esse deum primarium: nec ad stellas aut earum choreas reserendos castis hominum. sed contineri hanc uniuersi machinam inuisibilibus po tenuis, quas ab extremis terrae ad extrema caesi extendit opifex, prothi
279쪽
ciens ne ditatuerentur quae semel tam pulchre colligauerat. nana har po tentiae sunt uniuersitatis nunqua rumpenda uincula. ideo siquando in leo e dicitur: Deus in caelo supra, & in terra infra: nemo cogitet haec ut suntici.nam eum Qui est continere, non contineri pie credimus. potentia deshaec est per quam disposuit, ordinauit, ornauitin omnia: quae proprie bos nitas est aliena ab inuidia malevolentiain gratiarum uerὰ mater, per quas cuneia ex non esse ad es Ie perduxit. nam ibi est ubique opinione intelli. gitur,cum reuera nusquam appareat ut uerissimum sit illud oraculum: E,
to indemonstrabilis sed quasi demonstrabilis, inuisibilis sed quasi uisibi,
is, cum sim ante te. Ante omnem enim creaturam, & extra omnem incesdit nec cuiquam insistit. Haec dicere solitus ad subuerteda Chaldaica do, pinata pergentes adhuc Chaldaizare, sic ad ueritate reuocandos sibi ex iis stimat, appellans eos his uerbis: Cur 6 mirandi uiri subdito a terra in tan . tam sublimitatem evecti, & super aerem quo promergentes uectamini per aethera ut selis motus perquiratis & lunae circuitus, terarum* alarum choreas cocinnas a uobis celebratas. maiora sunt haec quam pro captu uestrariam mentium, quippe qus ad felicem diuinam* sortem perii , nent Descendite igitur a caelo,&hoc facto non terra denuo, nec mare fluauios ,aut stirpium animantium* species inquirit: sed solos uosipsos uestram cp natura scrutamini, ne ali si malitis habitare quam intra uoisses. considerado enim domi quid dominatur quid subi jcitur, quid animatum quid inanime,quid brutum quid rationale quid mortale quid immortale. quid melius quid deterius, mox cognitionem dei huius* operum percia pietis. Cogitate, sicut nobis inest mens, ita huic uniuerso suam inesse,&qudd sicut nostra principatu dominium in nobis sibi uindicas, singulis nostri partibus imperat: sic qui rerum omnium habet imperiit, pro pote
state ac iure mundum t,prospiciens non tantum potioribus, sed & obscurioribus in specie. Migrate igitur ab ista curiosa inquisitione reriam caelestium. Vosipsos, ut dixi inhabitate, Chaldaeorum terra, hoc est opimoone, relicta demigrantes in Charean,sensuum regione, quod est corporeum mentis domicili v. na Charran specus interpretatur qui specus loca sensuusignificati in his enim ceu cauernis ac uris sorsus insunt, uisus in oculis. auditus in auribus odoratus in naribus, gustus in nucibus, tacitiis in toto corpore. In his lepus terite,his per ociu uacate singuloru natura quoad fieri potest perquirite, & animaduersis singuloru bonis malisci' haec sugite. illa cligite ac tum demu excussis diligeter aedibus propriis, & perlustiatis
singulis eam partibus, excitate uosi os, & migratione qurrite, quae nora imorte,sed immortalitate polliceaturi cuius invicia manitesta uel in his corporeis sensuu cauernis degentes uidebitis nonnunquam in Ananis. Tunc enim mens in secessu quodam posita, & a sensibus caeteris p rebus corpo/rris digressa, cum tapla colloquitur,ueritatem considerans uelut in specuto,detersis omnibus imaginationibus, quae ex contagio sensuum inhaeserant,&diuino furore correpta uaticinatur per semiium decertissimis sitis
turorum euentibus. nonnunqua autem etiam uigilantes: cum aliquis contemptauonem quampiam philosophicam nactus eam sequitur, oblitus aσ
280쪽
liarum rerum domesticarum corporis, depulsis etiani sensuum ille flamentis, si qui sunt impedimento ad intelligibiliu contemplationem avide properantibus. tunc mim & oculos claudunt,& aures obturant, &appetitus alios cohibent, quaerendo tenebras atque solitudinem : ne antinae oculus,
cui diuinitus datum est intelligibilia cernere, obscuretur ab ulla re sensibiali ad hunc modum edocti mortalia relinquere discetis perseasiones δc claisso Ingenito: nisi sorte putatis, nostram quidem mentem exutam corpoare, senili, ratione, & his omnibus nudatam posse res inspicere: deum uero
qui esst mens uniuersitatis, non esse extra uniuersim rem naturam, & constinere, non contineri, non modo prouidentia penetrantem more humasno,uerum etiam essentia, sicut deo dignu est. nam nostici mens non fabricauit situm corpus, sed est alienu opificium. ideo corpore tanquam uase concludituriat uniuersi huius mens creauit omnia. opifex autem opificio sito potior est ita* nunquam contineretur a deteriore se:&alioquin non conuenit patrem contineri a filio, sed magis filium confoveri patris prouidentia. Ita paulatim demigrans mens, ad pietatis san stiditis , patre perueniet, residii genethlialogia prius, a qua periuria fuerat credere mundum hunc esse deum primarium,non dei principis omnipotentis opificium: & stellarum cursus motus P este causas humanarum uel calamitatum uel felicitaatum. Deinde consideratis rebus suis, philosephata in domo propria, de corpore de sensu, de ratione &cognito iuxta illum uersiculum, AEdibus in nostris quae praua, aut rei ia gerantur: aperta uia quae ab ipsa sumpto
initio, spem sectat intelligendi patrem illum quaesitu coniectatu dissici. i em post seipsam cognitam sortasse deum quo* noscet non amplius haesrens in Charran hoc est instrumetis sensuum, sed in seipsam reuertens.non est enim possibile, ut qui adhuc mouetur non tam intellectu quam sensis bus, ad eius ini est considerationem perueniat: quamobrem & ille uitae modus in ordine optimo collocatus a deo Samuel nomine, non dat Sa Epriccepta regnandi, quamdiu inter uasa delitescit, sed inde protracto. Scitanti enim an ullus uir eo uenis Iet, respondet oraculum: Ecce inter uassa se occultat. Hoc audito quid debuit ficere homo ingenio docili, nisi euillinc protraheres Accurrens, inquit, promit eum illinc. quia latens inter animae uas corpus sensusin, non erat dignus qui audiret prscepta leges regias.Dum regnum dico sapientiam intelligo, & sapientem regem. Post demi ratione igitur discussa caligine, iam futurus erat perspicaciori ita merito Sc sensuum regionem, cui nomen Charran, relinquedam censet asinator stientiae.Minquit autem iam septuagenarius, & quin in annos nastus insuper: qui numerus sensibilis naturae insensibilis , senioris iunios
ris corruptibilis & incorruptibilis est confinium. nam intelligibili , se . nior,incorruptat ratio in Septuaginta est: sensibilis iunior', quin senasus aequat numer ad hanc meditator adhuc se exercos examinatur, qui
nondum potest serre palmam ab Iutae uictoriae. Narratur enim qudditi uniuersum erat septuagintaquin anims in Iacob progenie. Ad huc enim
numerum contendentes de uirtutis possessione in reuera sacro certamine
pertinent animalicolluctantes cum prognatia c corpore uiths,nondum rittion n