장음표시 사용
281쪽
tionem adeptae, sed adhuc abreptae a turba sensuum Jacob enim luetimus in puluere, & supplantare conantis, non uictoris nome est, sed quado uissione dei dignus habitus mutato nomine dicitur Israel ratione septuagenaria tantu utitur, exciso sensuum quinario, dicete scriptura In animabus sesptuaginta descenderunt tui patres in AEgyptu. hic est numerus Mosis itilius sapientis familiaris. nam optimates ex omni numero selecti situaginta fuere,seniores omites,non artate,sed prudentia, consili js, sentent as, atin priscis moribus.Hic numerus consecratus offertur deo quoties una sacris
ficantur perseeti studius animae. praeceptum est enim ut tabernaculoru seis sto praeter alias uictimas iuuenci septuaginta holocaustu adoleretur deo, pro septuagenaria ratione, iuxta quam parantur &principuphialae qualirum unaquae F septuaginta siclos pendebat.quoniam quaecun* socia scederata. lunt in anima reuera pondus 8c uim habent,sanctam septuagenariam rationem,quam Aegyptus, uirtutu hostis & affectuum socia natura, lugere introducitur. nam luctus apud dius ciues finitur septuaginta dierunumero.Ergo hic numerus ut dixi,Mosi familiaris est alter ille quin sensuum,amanti corpus 8c bona extera qui Ioseph uocitaturi Intantii enim es curae sunt,ut fratrem uterinu, sensualem non agnoscit enim ex code patre
natos)exim is quin y donet uestibus, ornandos sibi honorados , sensus existimans. Agyptum quo* totam in praesecturas describit, ut sub certis
magistratibus annua tributa pedant 8c uectigalia.Iubet enim eos seumenis tum uendere, hoc est materiam & alimentum copiosum recodere in usum
quin* sensuum, ut eorum unusquis 3 delicietur affatim expletus suis deosdinis, Sc mentem tot rebus congestis grauatam demergat. Epulantibus enim sensibus mens iam e laborat, sicut ediuerso illis iciunantibus ipsa hisiaritate sevitur. Non uides quod illae quinque siliae Salpaad, quas dico quin sensuum allegoriam, e tribu Manasse natae sunt, qui filius fuera losephi, tempore senior,potentia iunior merit3.uocatur enim ex obliuione.
quod ide at* sensus est Reminiscetia uero secuda post memoria censetur, aqua Ephraim denominatur, qui interpretatur seugiferi hoc enim stuctu
optime alitur anima, uidelicet pertinaci memoria. Loquuntur igitur utragines ut ipsas decet,inter noster mortuus est.Mors autem reministentia
est oblivio. Et mortuus est ob nullam culpam suam. Recte. nam obliuio non est passio uoluntaria, sed externum quoddam accidens. huic non fio .lii nati sunt, sed filiae:quia uis memoriae suapte natura efficax, mares proscreat. Quod autem Ooliuiosum est,sopita ratione parit foeminas, quippe rationis expers.irrationalis autem partis animae sunt filiae quas sensus inistelligimus.hunc Salpaad si quis a tergo reliquit praecurrens, nondum lasmen Mosem cursu square uales, temperato mixto* utetur numero quinto supra septuagenarium, qui significat sensitivam intellectivamin nati ram, quando ambae ad generationem uniusirreprehensibilis species consumtu 't. Itaque admiror patientiam Rebecam, dum persectam animam habenti,& asperitates affectuu ac uitioru exuto hortatrix sit ut in Charran
aufugiatidicit enim: Nunc igitur fili audi voce mea, & stirpes stige ad Laban fiatre meum in Charran, dc habita cu eo dies aliquo donec avereatur. suror
282쪽
ror & ira fratris tui a te &obliviscatur quid seceris ei.J Elegater prosectione ad sensus fuga appellatina reuera mens tunc iugitiva fit, quado relictis familiarib. sibi reb. intelligibilibus uertitur ad contrariu sensibiliu ordine. Interdum tame expedit ei te fiigitiuu, si hoc fiat n5 melioris odio, sed pro,pter uitandas deterioris insidias. quid igitur hortatur patientia mim quiddain & optabile. Siquado, inquit, uides tritam exasperatu firrore aut irii in teipsis,aut quopiam alio,seruiente ingenio seroci brutoq3, caue amplius
etiam exasperes. fortassis enim morsum infigeret immedicabilem. cura potius, ut seruorem illum excandescentiam que refrigeres ac mitiges. nam
si ad mansuetudinem redieri nihil cui et' nocebit. at quomodo id oportet fieri sumpta in speciem alia persona et habitu alio, primum obsequere eius uoluntati, nihil contradicens. dic te eadem cum illo amare odisse . sic ea nim placabitur. tu uero simulatione omissa, nihil amplius ab eo times periculi,facile reuerteris ad curam rem tuam. nam ideo Charran inducitur plena pecudibus,& habitatores eius pecua . Qitis enim locus conuenietiortae posset brutae nature, & eius curatoribus,quam isti sensus nostri Scitate igitur mcditatore cuiates sint, resp5dent uera pastores Carrenos se esse.
nam e sensu brutae, sicut e mete rationales, potentiae proficiscuturiPerconstante uerd aniplius, num norint Labanem, merito aiunt se nosse. nam per colorem putantur omnes qualitates innotescere. colores autem Sc qualitates Laban significat. Et hic ipse aut ubi persectus fuerit relinquet sensuum domum,& anime inquantum am ms construet, quam adhuc in laboribus sensibus uersando imaginaturidicit enim: Quando ego quo mihi doinum faciam quando contemptis sensibus 5c sensibilibus, mente 5c cogi,
iationem habitabo, uersabor. cum rebus ratione cotemplandis,sicut perquisitriccs rerum obscuram animae: quae obstetrices solent nominari.nam
iis c faciunt propria tessita dri promptuaria studiosis uirtutis animabus.Sed nullum munitius aedificium quam umor des,qui haberibus eum est pro arce inexpugnabili. Quoniam inquit, timebat obstetrices deuia secerunt sibi ipsis domos. Egressa igitur e Carrensi agro mens,dicitur peragrasse te rana usque ad agrum Sicilem, &quercum illam procera. Videamus quid sit peragrare. ordiseedi est res seopte ingenio curiosa, quouis uadens
impigre, introspiciens omnia, nulla corpora, nulla negocia relinqueda insscrutata iudicans. est enim a natura liguritor maximus spe staculoru sermonum V, ut no contentus patriis, peregrinos etiam longinquos . appetat. nam qui sic assecti sunt, absurduaiunt mercatores institores* propter sordicta lucra traiicere maria,& totam terram habitabilem oberrare contemspto aestu ac frigore, uentis item uel nim is uel contrariis adhaec senectute, ualetudine, amicoru cosiuetudine uxore, liberis, alqscp plurimis domestis
Eis uoluptatibus, patria, honoribus' ciuilibus secura potassio e patrimonii & si quid aliud paruum magnum)ue remorari eos poterat. propter pulchemmam autem & per omnes difficultates petendam disciplina qua e
colitur ratio,non trancere omnia maria, omnes recessus terraru lustiare diligenter scitando sicum sit aliquid pulchrum uisu uel auditu,& cum ingeli alacritate uestigando,donec contingat quaesitis desideratis p potiri. Pereogrinare
283쪽
grinare igitur anima,&si libet de unoquo* homine iudica, ouid corpus fit,quid agat aut patiatur, quid cogitationem sensus adiuuet,& quantum menti prositi quid ratio, Sc quarum rerum interpres, ad honestatem conserat: quid uoluptas & concupiscentia sit, quid dolor & timor, quae contra haec ualeant remedia,sive depulsiva, siue prs seruativa. Quid imprudentia. quid intemperantia, quid iniustitia, quid caeteroru morbo ii multitudo, quos pestasera malicia solet parere,& qui b. modis hi possint arceri. ediuerso quid prudentia, iustitia, teperantia,tortitudo sagacitas, & in uniuersum
uirtus omnis at y traquillitas animi, & quomodo paranda sint haec singula. Pervestiga & maximum illum persectissimum , hominem, mundum huc dispice α partes eius singulas seiunetas locis,unitas potctiis: tu quodnam sit illud inuisibile uinculum quo uniuntur & coaptatur si si inuicem. Quae si quaerenti no statim se os et noli taedio laboris deficere. nec enim per otium istiis c percipiuntur,sed multis magnis , laborib. paranda sunt. Quamobre cupidus discendi in agro Sichem consistit: quod nomen inisterpretatur humeri suppositio & labore significat: quia parte hac mos esthmulari onera.id enim & aliubi memoratur de hoc ipso athleta in huc modum: Supposuit humerum suum ad labore,& factus est uir agricola. Ita caue d mens,ne unquam languore succumbas, sed etiasi quid uisiim suerit contemplatu dissicile, id quod in te uim perspiciedi habet aperi,& rem penicius introspice, collustrans omnia, ne quid te uolente inuitam uel ossit fallere conniuetem per incuriam. Caecus enim est semia uriuigilia cernit
cutissime.Tibi sussiciat si datur assiduitate quod quaeris assequi,& imagia
natione comprehendere. Viden' ut 8c quercus procera in Sichem excreaeuit per quam subindicatur firmum solidum, nulla ui flectendum frangendumve robur, quod uiro ad persectionem tendenti necessarium est serendis laboribus:ne animae tribunal nominatum Dina uox hsciudicium inaterpretatur in potestate ueniat frumnosi laboris, insidiatoris prudentior Nam Sichem qui loco huic nomen dedit filius est Emoris, brutae naturaer Emor enim asinus dicitur qui deditus imprudentis,alumnus temeritatis impudentis p,iudicium mentis uiolare scelestus & corrumpere ausus est
nisi quod celeriter prudentis familiares distipuli* Simeon & Leui munitis prius rebus domesticis expeditionem secerunt, & occupatos adhuc uoluptario labore, n5 circunci ab assedi bus, repente oppresserunta prorapter oraculum enim, quod uetat meretrice esse inter Israelis silias, hi uirgi
nem animam eripuerunt, inter contempto periculo. Videbantur mini non desere ultores uiolati foederis, sed terror ille mox euanuiti mox enim
res ipsa fusam opinionem coarguit. Est prosectio seuera scelerum ultri Miniuriam patientium auxiliatrix iustitia, quae Mistratur illudentes uirtuti quibus pessundatis, in uirginea integritate restituitur, quae uidebatur conmi prata anima. Videbatur, inquam, tauquam enim corrupta statinam ubi deest assensio, nec qui patitur uere patitur, nec qui Praeter animi sui sententiam laedit, reus est P traii lacinoris.
284쪽
ARRA uxor Abrahami no pariebat ei.Habebat autem ancillam Aegyptia nomine Agar dixitw Sarara ad Abraha: Ecce coclusit me dominus neparere: ingredere ad ancillam meam, ut suscipias ex ea liberos.J Same nome interpretatur principatus meus. ria prudentia mea, reperantia mea,& particularis iustitia,aut unaquaelibct uirtus alia, quae mihi soli c5tigit,ineus intum principatus est imperat enim mi,
hi obsequeti uolutarie,prorcpina mihi per natura apposita. Hanc Moses. quod miserris,& sterile ait,& foecundissima,quandoquide frequentissima
omniu nationum ex hac progenitam fatetur. nam reuera uirtus quantu ad res malas attinesisterilis est bonam uero tam Decunda, ut ne obstetricum quide opem requira . partu praeueniens earum operam. si quidem animastes stirpes p per interualla semel at* iterum ut plurimu in anno suos fruactus alteriit, stato naturae teporum V ordine: uirtus uerd c5tinue sine cestatione parit omni teporcino infantulos,sed probos sermones, inculpata cosilia, facinora laudatissima. Sed ne*diuitiae possesseres suos iuuat, ni uta, turdis nec prudeliae seecuditas nobis proderit, nisi foetus nobis utiles pa riat. illa quide n5 dedignatur coci stum coiugalem,sed no quiuis maturus est tam laudato modestoin coiugio,qualibus satis sunt sposalia,quae spem nuptiarum celebradaru faciat.Ergo uirtus principatu tenes in anima mea, parit quide, sed no mihi. nondu enim possum per aetate liberos ex ea suta, pere,adtiones prudeles,iustas pias , propter multitudine illegitimorum puerorum,quos mihi uans opiniones enixae sunt. Nahorum educatio conni Q de his solicitudines, cogunt legitimam & uere ciuile sobolem ire. pligi. Optadum igitur, ut uirtus no solum pariat, quae alioquin etia parat: ted ut & nobisi pia paria qui adepti semen eius atw progenie, felicem uita exigamus. Solet enim illa soli deo parere, primitias bonorii quae accepit grate reddes es qui semper uirgine uulua,ut Moses loquitur,apcruit. ait euitam candelabrum,archetypum illud excplar,ex una parte lucere, uidelicet ad deum uersa. cu sit cnim septima,sex cauliculoru media, bifaria in ternio,
nes diuiserin&laus utruncpstipatium, sursum splendorem mittit ad illudiariu quod aestimat lumen lucidissimum,&clarrius quam ut admittat mortales oculos. ideo no dicit Sarra non peperisse, sed negat eam cuiuis paree e. Non sumus enim idonei prolem ex uirtute suscipere, ni prius cogrediamur cum eius famula. Est autem sapientiae famula musica logica , qua liaberaliter instituimur. sicut enim in domibus uestibula sunt ante ianuam,& urbes habent sua suburbia per quae adeunturiita & ante uirtute artes liberales sitae sunt. nam illa per hanc uiam aditur. Sciendum autem quod
magnorum argumentorum magna esse conuenit etiam prooemia. uirtus
285쪽
2 7s PHILONIs tu D Agr LiBER aute est argumentum maximum habet enim materi a maxima, uidelicet totam uita hominu.merito igitur no paruis utetur prooem ls,sed gramatica, geometria astronomia,rhetorica,musica,reliqua cotcplatione logica uni.
Dersa, quae significatur per Agar Samo famula, sicut indicabimus. Dixit. inquit, Sarra ad Abraham: Ecce coclusit me dominus ne parere. ingredere ad ancilla inea ut filios ex ea suscipias. J Corporii cu corporibus coitus, nihil aliud quam uoluptate qua retes semouedi ab hoc sermone sunt. est eanim hic cogressus intelle fius uirtuti sin liberos sibi quaerenti u. quod si noc5tingat statim tanta felicitas discit tamen ille despondere sibi eius famula& sequestram eruditione. Vnde mirari libet uerecundiam sapientia qusn5 exprobrat nobis tarditate gi nedi aut in totu sterilitate: quamuis ora culum uere dicat quod no pariebat,no propter inuidiam, sed propter nos stram metipsoru culpa qui no essemus idones. Coclusit,inquit, me domianus ne parere. nec addit uoce illa Nobis, ne uideatur opprobrare infelicitatem aliis. Ingredere igitur, inquit,ad ancilla mea mediam encyclicaruaristium disciplinam m edia,ut prius ex ea filios suscipias. posthac enim poteuris etia ex consuetudine cu domina genitis sevi legitimis liberis . na gramismatica historias quae apud poetas scriptoresq; habentur te docendo, intelligetiam & multiplicem cognitionem tibi prsstabit, efficiet I ut contenas figmenta uanam opinionum,dum specitas celebratas illas heroum & semideoru calamitates. musica uerd comonstras quid in rhythmis, quid in harmonia,quid in cantu discrepet,inco cinna ad cociniritate reducci. geomeo tria aequalitatis & proportionis semina indens in studiosam anima per cotemplationc elegantiae prepctua inseret amore iustitiae. rhetorica & men tem ad considerandum acuens, & sermonem ad prosercdas cogitationes exercens rationalem uere ficiet hominem, curans id quod illi propriu eximi uino a natura donatum es .dialectica rhetoricae germana gemella ,,ut
quidam aiunt,falsos sermones a ueris discernens, & sephismata periasibi Ita redarguens, magnum morbum animae deceptione persanabit In his&similibus uersari ac preexercitari prosuerit. sortassis enim cotingere nobis potest quod multis coligit, ut per famulas in reginaru uirtutu lamiliaritas te nos insinuemus. Videis ut & corpus nostrum no prius selidis & lautis cibis utitur quam in pueritia nutritu sit simplicibus &laetiirijs ad eunde sane modum existimandii est animae quoin pueriles cibos praeparatos, artes liberales,& cotemplationes singulam proprias: perseeliores autem qui uere uiros deceant esse uirtutes. Caeterum huius mediae distipitias praecipuas formas per duo fiana discimus per genus & nomen: siquide Aegyptia genere,nominatur Agar.hoc autem interpretatur inquilin s. necesse est enim ut qui choreas encyclicarum contemplationum frequetat,& multiplicem eruditione sedlatur terrenoAegyptio* sit adscriptus corpori,cu& oculis ad lemones opus habeat,& auribus ad ausculinaum, & reliquissensibus ad tractanda sensibilia singula.na sine iudicativo iudicari aliquid natura no patituriiudicatur aut per sensum sensibile, ita sine sensu n5 potest quic p percipi in hoc mu lo sensibili,quae magna ex parte est philoiso
Pliadi materia. sensus porro est animae pars magis corporea,radicata in totius anta
286쪽
tius animae coceptaculo: quod uas Aegyptus figurate nominatur. haec est forma generis,qua ancilla uirtutis habet. iam altera scilicet nominis,qualis sit c5sideremus. media disciplina inquilinae ius habere coligitina & sapieatia & quaelibet uirtus est scientia sed ciuis & reuera huius uniuerstatis inadigena sola ex omnibus: reliquae disciplinae secundu Sc extremum ordine adeptae,mediae censentur inter ciues & hospites. ad neutrum em genus in totum pertinet,& cum utrocy habet comune nonihil .na inquilini couerasatione cum ciuibus fruuntur: sed quia no est eis certu fixumo domiciliu, cesentur inter exteros. Sicut,opinor,adoptiui fili j quatenus haeredes fiunt pro natiuis aestimaturiquatenus aliunde nati sunt, pro alienis. itam sicut se habet hera ad ancilla, matrona ad cocubinam: ita se habet uirtus Sarra ad
disciplina Agar. iure igitur Abrahamo contemplationi scientiaro dedito uirtus Sarra pro uxore suerit: Agar uero,id est uniuersa encyclopsdia propellice. Ergo qui prudentia discit a praeceptoribus, Agarem no re aciet. est enim ualde necessaria primarum disciplinam possessio. Quod si quis paratus est certamina pro uirtute subire,& indefessus exercet se continu duas matronas ducet, ac totide ancillas pellices. singularum aute diuersa sunt ingenia.matronarum altera,sanissima optime constituta pacatissimacy moatio ex re Lia nome habet altera coti similis Rachel uocatur, ad quam intellectus certaminis exercitqw cupidus se atterens acuitur. interpretatur aut
uisio profanationis non quod profane uideat, sed cotra:quia uisibilia sensibiliain collata cum immortali natura inuisibili S intelligibili, no religiosa sed prosaria esse iudicat. nacu anima nostra bipartita sit, partim bruta parsim rationalis,utri in sua uirtus est,Lia rationali parti,Rachel irrationali .exercet enim nos altera per sensus,5 rationis partes,ut contemnamus omnia cotemnenda gloriam, diuitias, uoluptate, quae uulgus hominum suspicit,&magna coictione persequitur,corrupto auditu, caeterorum o sensuum
iudicio. Altera uero docet, ut inaequalem asperam in uia, studiosis uirtutis animabus inaccessam deuitemus, & inoffense per trita a populo, stratain incedamus nusqua labente uestigio. Necesse est igitur ut prioris ancilla sit eloquendi facultas, & argutatio sophistica, praestigias iaciens per conteacturas quasda persuasibiles. Alterius uero illa uictus ratio quae cibum postulis requirit. nam earum nomina, Zelpha & Balla, extant in sacris lite. ris. Zelpha idem sonat quod oris iter,& eloquedi facultate significat. Balola uero deglutitione,qus est mortalium animalium prς cipuum firmamentum S senam enecessarium .ab hac enim sustinetur corpora, ct uitae rudentes ab hac religati sunt ceu crepidine. Cum his igitur omnibus potetias meditator ille habet cosuetudinem, cum alteris ut ingenuis & ciuibus:cum alteris,ut ancillis Sc pellicibus.Expetit enim Liam,id est motum, qui sanita. tem in corpore,in anima honestatem & iusticiam operatur.Rachclem etiadiligi .colluctans cum ametibus,& exercens se ad teperantiam resistens, que omnibus rebus sensibilibus. Duobus enim modis utilitate capimus dum uel in pace bonis fruimur, uel in bello mala profligamus arcemus inque. Per Liam antiquissima &praecipua bona percipimus:per Rachelem, usui ex hostibus manubias. Huiusmodi est cum his matronis consuetua
287쪽
do. Opus habet nihilominus etia Balla deglutitione meditator noster,se dui ancilla & pellice. nisi em edat & uiuat,bene uiuere no potest: quadoquide indisserctia semper meliorib. pro fundam cto sunt. opus habet Zelpha
quo* disseredi facultate, ut ratiocinatio duabus rebus in unu collatis absoluatur,ex cogitati Ois fote, Z riuo inde promanate per uocis organu. Veru isti pluribus uel uxoribus uel cocubinis usi sunt ut in sacra scripturales gitur. At cu Isaac no plures uxores,no pellex ulla,sed colux unica qua uirsgine puella duxerat,est perpctua uitae socia. cur ita quia uirtus quae discis tur, qualis Abrahami fuit, pluribus eruditionibus indiget, legitimis iuxta prudentia, adulterinis iuxta disciplinas quas liberales vocamus. itide quae per meditatione absoluitur, quod genus uirtutis Iacob se fiatu apparet meditationes cm costat ex copluribus uariis dogmatibus, antecedetibus,cos sequctibus, citius aut serius occurretibus,*labores nuc minores nuc masiores exhibetibus. At genus a seipso doeiti,in quo Isaac cessetur, optima inter omnes bonos asseetus laeticiam simplicem, meram sinceram p rtitiacst, nec meditatione ulla nec dot trina indiges, ad quas paradas non solumatronis sciet as,sed & illis alteris pellicibus opus est. Cum cita deus scienotias sine praeceptore caelitus impluit, impossibile est delectari amplius at incillis S cocubinis artibus, teneri desiderio,tan qua filioru dogmatu illeo gitimorii. Siquide dominae reginae , uirtutis maritus appellatur, cui latus honor coligiti ea Latine patientia, Hebraice Rebeca uocatur. Na quisquis naturs sus relicitate foecuditate animae fine labore sapietia assecutus cst. nultu profectu requirit amplius. habet cm in proptu persedia dona dei in i spirata per illas antiquas Gra; as, quae sibi optat perpetua.Et hoc est opis
nor,cur ille autor omnis belleficetiar, uoles ratas suas gratias, ei qui acceperat,uxore despodet patientia. Reminiscentia in secundu a memoria locu tenet,& reminiscens a memore. na ille similis est utenti costater bona ualctudine, hic recolligeti se post aegritudine.Na obliuio morbus est memoriae. Qitisquis aut reminiscitur necessum est, ut oblitus prius fuerit quorum minerat. Memoria sacra scriptura Ephraim nominat,qua uoce fertilitatem seu stuu interpretari licet: reminiscentia aute ex obliuioe Manassem uocat Hebraei. sic em anima memoris profert ceu fructu qus didicit,nihil eorum amittes:reminiscentis aute,ex obliuione euadit,qua priusΦ admoneretur, tenebatur. ita memori marito uxor cohabitat memoria:obliuiossi pellex reministeria, Syra genere,iactabudaharrogas. na Syria sublimitas intcro Pretatur.huius cocubinae reminiscentis filius est Machesr ut appellat H cohrri,ac si Latine dicas,patris. na qui reminiscutur,putat a patre intellectu se comonefieri,nec reputat secu,q, is ipse aliquado admisit in se obliuionem,no facturus si habuisset in potestate memoria. Scripi est: em:Nati sunti a Manassae quos peperit ei cocubina Syra, primum Machci qui genuit Galaad. Nachor quoci' frater Abraha duas mulieres habuit, uxore ς pellice.uxoris nonae Melcha, Ruma uero pellicis. sed no historica genealogia cotexit legislator sapietissimus, ν absit ut quis sanus suspiceturimagis reru animae profuturam est lisc narratio. in si iis c nomina uertatur in lingiari nobis uernacula,quid sibi uclint,apparebit. age igiturscrutemur singula. Nachor
288쪽
Nachor ide est q, luminis requies, Melcha Q regina, Ruma significat uidelem aliquid. Ergo luce habere in mente bonu est. quod aut quiescit & ces,
sat immotu imperfectu bonu est. na mala quiescere expedit,bona uero moueri. id em prodest cessare bonu tibicine aut citharistam, aut in uniuersum quecun* artifice sua artem n5 exercere ita sine acti Oe sola cGtempla, tio scientibus ad nihil est utilis. nec em pancratiasta, pugil ue aut luetator ex arena protrusus ultu fructu e studio suo referet neq; ab lutus cursor si corripiatur a podagra, aut alioqui laboret morbo infesto pedibus. lumen aute animae, solari simillimu est scietia. na sicut oculi spledore, sic ines illuustratur sapietia,& usin acutius cernere assuescit inuncita nouis semper cote plationibus. Ita* luminis quies Nachor interpretatur.& merito. a te nus em Abrahamu cognatione attingit,sapientiae luminis iactus est partiis c s. quatenus aut no est comitatus perUrinante a creatura ad creatore, a mundo ad inudi opificem clauda & parii integra scientia acquisiuit, restiis tante cessantem , uel potius humi defixa more statuae.N5 demigrat em e Chaldaica regione, hoc est no desistit ab astronomicis speculationib. creatura magis colens Φ opifice, & mundu magis cin deu: imo mundu ipsum deu esse credes,no omnipotentis opifici v. Melcha aut ducit uxore, no sortunata aliqua regina late imperitante nationibus aut ciuitatibus, sed appellata tantu comuni cum ea uocabulo. Queadmodum em Caelum, eo quod inter omes creaturas praeemineat, rege sensibilium n5 incouenienter quis dixerit: sic Sc scientia rerum caelestiit, cuius prosessores habentur Chal)aei Rastronomi reginam scientiarum ipsi uocant propter excellentiam. Haec igitur est matrona, cocubina uero uidens unum aliquid, uel uilissimum. Proinde optimo generi coligit uidere, quod est optimum nepe cum cciii est Na Israel uidens deum interpretatur.Secundaria uero cupienti securis da rs obuenit, spectare caelum sensibile stellarumin ordinem decentissismum,&choream uere musica. Tertii sunt quida disceptatores, qui natustas prs statissimas sensibilium intelligibilium in ne attin uni quide, latum circa parata ista sophismata tempus cauillando teretes. Horum cocubina est Ruma uidens aliquid uel minutum,quia non postunt potiora strutari, unde aliquam uitς utilitatem capiant. Nam sicut apud medicos quae dictatur logolatria multum abest ut aegrotos adiuue remed is enim & chiruristas & diaetis,no uerbis morbi curantur sic Sc in philosophia uerba latum quidam uenditant 8c uenantur, uitam autem morbis refertam curare nec possunt nec uolunt. ncc pudet eos a teneris annis ad ultimam usin senectutem sententiolas sei das oppugnare propugnare*, tanquam felicitas in nominibus uerbi scp & in immodica inani si, curiositate sita sit, ac non postius in coponendis moribus:qui sons si bene se habeat,exulat uitia, uirtus restituitur.Vtuntur incocubinis, id est opinionibus dogmatibus , etia mali homines: luandoquidem scin plura dicit, quod Thamna concubina
t Eliphae filii Esau peperit Eliphae filium Amalec. Egregia nepotis de*enes
ratio. ea magis apparebit, si no tam de homine haec intelligantur quam det anima,& quasi anatomica ratione cGsiderentur brutus enim & immodest ratus impetus assiectuum appellatur Amalec:quod interpretatur populus
289쪽
eliniens. sicut enim uis isti is absumit obieetam materiam, eodem modo dc a etias excandesces abligurit corrumpitin quicquid inuenit obvium. huius affectus pater Eliphas iure censetur. nam haec uox intcrpretatur desus me dispersit. Anno quam primum dissipatur Sc reisscitur anima a deo, statim hic brutus assedius nascitur nam perspicacem & religiosam mente, ceu generosam uitem propagat,radices extendens in aeternitatem,& ubertatem ei donas ad usum fructum uirtutu. & hoc est quod Moses precatur: inducens plantabis eos: ut non intra unu diem arescat sed immortalis longaeuala fiat dei plantatio. Nam iniustam impiam , anima sugatam a seipsse longissime,dissipat in locum uoluptatum,c5cupiscentiarum, & facinorum:qui locus impioru uocatur aptius cin ille fabulosus apud inferos. reuera em infernus nihil aliud est Φ uita miseri scelerati, execrandi Φ hominis. Extat autem & aliubi hoc uerbii in sacris literis: Quado diuisit altissimus gentes,& dispersi t filios Adam, terrenos mores omnes: quos nullius caelestis boni uidendi cupidos abegit, dispersos extorres dc exules . nullus emmalus uel domum habet uel ciuitate, uel ullum societatis ius, sed instabilis dispergitur, passim uagus creabundusin nusqua uales subsistere. Suscipit
igitur malus e coiuge malicia filia, e concubina uero affectione. Intellectui enim tota anima quasi coiux est uitae secta, quae si culpabilis est parit uitia. corporea uero natura pellex uidetur,quae astectiones gignit. Na uolupta tes ac cocupisc&iae habitat in corpore.mulier ipsa Thamna nominatur, ac si dicas defectus fluctuans. deficit enim &languescit assediu anima, motu& iactationcm magna sumens a corpore, propter coorta grauem tepesta tem ex immoderato impetu. Caput aute tanqua animantis omni u dictarupartiu Esau est princeps generis,qui modo factura,modo quercus, inter Pretaturiquercus, quia rigidus,inexorabilis,inobseques,durae ceruicis, Minentia in consiliu adhibens uere quemus homo. factura uero,quia figmetum Sc sabula est uita insipiens, plena tragico fast irrisione mutua, cautis lis* comicis nihil sani habens mendax re a ueritate aliena,qualitate carestem inuisibile insorinem hi naturam no assis faciens, qua Meditator deas mat.Testis est Moses dicens: Erat Iacob simplex domu habitas. Ita p huiccotrarius sine domo est,figmentorum, poematum, Sc sabulosam nugaruamicus uel potius ipse tuns &sabula. Hactenus de studiosi intellectus cucoiugibus cocubinis* cogressu quantum fieri potuit, dictu est. attexedasiint reliqua Sc scrutanda quae desnceps sequuntur. Obedrit,inquit, υσha uerbis Sarrae.JNecesse est enim ut discipulus monitis uirtutis obediatino omnes cm praefectis sitis obediunt, sed quotquot uehementer amant mentia. na pene quotidie plena fiant theatra Sc auditoria:& philosophi sione respiratione de uirtute copiose uerba faciut, sed quae ira est hora sermonu utilitas cis em deberet attedere, avocates animu quida de nauigatione
ac negotiatione,quida de agri cultura & reditibus quida de honoribus Sc p. quida de lucris ex opific is quida de plectedis inimicis, quida de amoribus.omnes de aliis rebus cogitati ut quantu ad rem praesente attinet radi sint,corpore tantu occupates seu locu peregrinates animo, & nihil dicturetes a statuis ac imaginibus. quod si qui attendui etia, talisper dii s dent,
290쪽
audiui post discessum no meminerui quic* amplius:quippe qui uenerat ut aurib. uoluptate caperet potius st utilitate aliqua.itat anima eoru nihil potuit utero cocipere,sed crua primu uoluptas illa auditus cessauix euanuit 8c attentio.Tertiu genus est eorum, qui recente adhuc dictorum tenet memoria,sed sophisbe coperiuntur no philosophi.horu laudatur oratio, uiora uituperaturi possitnt enim dicere optima, sed n5 postunt facere. Iracp ras rus est inuentu attentus,memor, qui malit lacere q3 dicere: quae omnia tesstantur iactae literit de scientiae cupido his uerbis: Obedint voci Sarrae. n5 cm lii audire sed exaudire inducitur. quo uocabulo assensus 8c obedien tia significatur aptissime. nec abserde metiam est illud Voci, & no loquenti Sarrae obeditum. propriu enim discentis est,audire uocem uerba . per haec enim Ala discit.at quisquis meditatione uirtutem n6 do strina parat,no uerba sed quid dicatur, attendit, uita quo Q praeceptoris imitas laudandis aetionibus. narratur em de Iacob,quando ad gentilicias nuptias mittio
tur, Exaudiuit Iacob matre & patrem suum, & prosectus est in Me potamia. no dicit uoce nec uerba exaudita. decebat em meditatorem hunc uits
imitatore fieri,n5 sermonum auditore.hoc em discentis est illud paratis se certamini ut hinc quo* meditantis 3c discetis appareat differentia, dii auter praeceptore,al ter prscepta sequitur. Assumpsit igitur Sarra uxor Abrahami Agar Aegyptia ancillam suam post annos dece in habitare coeperus
in terra Chanaan,& dedit eam suo marito uxorem. J Inuidum, amarulens tu, malignum suapte natura est uitiu: ediuerso uirtus res mitis,benigua, scisis, omnibus modis parata generosis animis prodesse uel per se uel per alios. nuc igitur no ualctibus nobis e prudentia filios suscipere, sua despos det semulam encyclopaediam inquam siue orbem disti plinarum liberaliis, tantum non sequestram agens Sc sponta ornatricem. legimus em q, ipsa sito marito hanc uxorem in manum tradiderit. Hic quaerendum occurrit, cur denuo Sarra dicat uxorem Abrahami, quod iam saepe antea docuerat. non em affectat tautologia prolixae orationis insigne uitium. Quid igitur dicendum Quoniam ancillam prudeliae liberale eruditionem dcsponsas tam narrat scriptura,ait eam no oblitam conditionis & ossici j quod debes batur dominς sed meministe q, illa sit matrona 8c uxor legitima ipsi uero propter necessitatem ad tempus assumpta. id quod accidit omni b. discenodi cupidis.qui expertus est,idoneus testis erit. Equidem cum primum coepistimulari amore philosephiae, ad modii iuuenis consuetudinem habui cu una ex eius peditequis gramatica cuius partus, scribedi legedii iacuistate,& narrationes poetarum, dedicaui eius domin s.ac rursum cum altera
gressus geometria delectatus eius pulchritudine, ut cuius inebris nihil esset moderatius aut castigatius nihil ex ea natu abscodi, sed bona fide re/Pusentaui ae donaui matrons tertia quoin solicitaui.erat aut cocinna, modulata,coposita Musica nomine.ex hac genui colorationes diatonicas, Scharmonicos coluitiatos disiunctos. catus pertinetes ad diatessaro, diapete diapasen symphonias. ne hsc quide cflaui quo magis ditesceret uxor legitima,aucia nil ineroso semulicio. Sut em qui ancillarum illecebris inelcai1 narui penderunt heraphilosophia,&consenuerunt quida iii poemλti