장음표시 사용
321쪽
sos pertinentia,que praestaret ad lepus missa facere: quae omnia du cogitastioni obstreput fieri non potest ut erraudiatur qui loquitur. nam eius uox non ad homines sertur,sed ad inanimatas statuas, que aures habent cu ausditu careant quod si mens quieta ab omnib. externis interni sis motib. disgnetur attentam se praebere, & iuxta blbsis praeceptu auscultare per silentium poterit audire qus diculuCalias uerd non poterit.indo istos igitur decet silentiu: ad scientiam autem aspirantibus 8c dominu amantibus, esine, cessaria cofides facudia.Legitur enim in Exodo: Dominus pugnabit pro nobis.uos autem silebitis. ac mox tale oraculu subiungitur:Et dixit domi
nus ad Mosem:Quid clamas ad me quasi deberent silere qui nihil auditu dignu asserui, loqui uerd qui pric amore sapientiae confidunt in domino: nec solii loqui placide,sed etiam proclamare:non ore linguaw, a quibus is ritum aerem aiunt in orbem moueri, atqν ita ad auditu pertingere: sed illo musico sonoro* instrumento, quod mortalis audit nemo, soli ingenito illi immortali , exaudibile,istorii uero qui in sensib. uolutatur nemini. Certe cutotu metis instrumentu per diapason&disdiapason symphoniasininsonat,auditor quasi interrogatur,cu reuera non interrogetur. nam deo nota sunt omnia. Did ad me clamas mala deprecans,aut pro bonis acceptis
ages gratias: aut utruΦ ages eadem opera aded hic pasii uocalis & lingua
tardus ac pene mutus,aliubi non loqui solii inuenitur,sed & clamas introisducitur rursum aliubi loquens indesinenter & codem fluxu sermone continuans. Moses,inquit,loquebatur, & deus et uoce sua respondebat, non docens eu per certas orationis periodos, sed semper& continenter ei reo
spondens.Vbi aut responsio, ibi utio&interrogatio.Rogat aut quisque quod ignorat cupiens id discere. nam discenti b.nihil tam propriti ac utile. Q quaerere rogare,scitari,non uideri sibi uel scire aliquid,uel percepisse Iide.Ergo sapientes deo praeceptore magistrow ututur,impe ecti uod sapiente illo,ad quem dicuti Loquere tu nobis:no loquatur ad nos deus, ne forte moriamur.Tanta autem in loquedo libertate utitur hic uir bonus,utrio selu clamet, sed reclamet quo*,tretus uera fiducia & aflectu non fit cato.Nam uerba haec: Si remittis ei peccatu hoc,remitte: sin minus,dele mee
libro tuo quem l ipsisti.& illa: Nil ego in utero concepi totu huc populum,aut peperi eum,quia dicis mihi: sume eum in sinu tuum & gesta tan*nutrix infiniuiu & illa: Unde mihi carnes ut dem uniuerso huic populo, qui opplorat mihi cialiquid oves & boues mactabutur, aut omncs pisces maris comportabutur & sufficient & illa: Domine cur afflixisti hunc poo pullic Cur misisti me Ex quo prosectus sum ut loquerer ad Pharaos nem in tuo nomine afflixit populit.&,Non liberasti tuum populum:haec inquam & similia nemo uel regi cuiuis auderet dicere. caeterum cit deo los qui tam libere summae sitit non audaciae sed fiducis: quia sapientes omnes amici dei sunt praesertim quod ad sacras leges promulgadas attinet liberotas aut loquendi cognata est amicitiae: alioqui cu quo loquemur libere, sicii amico non liceres edie igitur in sacris literis Moses amicus dei celebra, tur,ut quoties audacius loquitur,amicitie potius id tribuatur in arrogatis. iram arrogatis est temeritas, amici uerd fiducia. Sed donsidera item quod fiducia
322쪽
Qvis RERUM DIVINARUM HAERE s.fiducia temperatur cum reuerentia.nam haec uerba Quid mihi dabis fiduciam prae se serunt:illud autem,6 here reuerentiam.Csterum cum duabus appellationibus prout res postulat,rerum autor appellari soleat aliquados tinguit tamen haec cogitatio:quia dominus γ κυρ ,hoc est,ab autoritate dicitur, qua ratum fit aliquid: sicut cotra ακυρον uocatur irritum. h erus aute Amrrτηρ-ων δεσμόν, id est,uinculum. Vnde ut opinor rios id est, timor. ita & Aσω. e dominus erit & quidem timendus, non sos
tum propter autoritatem,uerum etiam propter metuendam omnipotensitan .uel sertasse quia colligat contineth, omnia constringens indi sibi ubili te alioqui natura di lubilia. Quare cum dicit, Here, quid mihi dabis
perinde est ac si dicatiNon ignoro tuam ingetem potentiam,scio & potes statem tuam terribilem. timens tremens', te appello,& rursus fiducia subis leuor.Tuum enim oraculum iubet ne timea: tu mihi linguam eruditam dedisti ut sciam quando loquendum sit. tu os meum consulum soluisti , apes ruisti & articulatum secisti: dicenda quo suggeras confirmas illud tuum oraculum:Ego aperia os tuum,& docebo te quid loqui debeas. Quis ei nsum esto ut loqui me doceas, ut mercede pollicearis perseetiorem quouis dono agratia non e e patria sum prolagus no ne cognatos deserui nounc careo paternis sdibus no ne omnes me relegatum, Proiugum desertu,&inhonoratu nominat Verum tu mihi here es patria,tu cognatio, tu pasterna domus, tu honor, fiducia opulentia clara & perpetua. Cur igiturno audeam proloqui quae cogito cur no perconter de his que cupio disceres attamen quamuis prae me ferre co fideliam uidear, nihilominus metum 8c stupore fiteocnec tamen pugnare in me affectus cotrarios, timorem at audacia, sicut fortasse aliquis suspicabitur,sed cotemperari aptissime. ita hi satiabiliter sevortam bene temperato poculo, quod iacit ut nec liberius loquar Φ pro reuerentia nec reueretia libertatem mihi adimat. Didici emmeipium metiri quam sim nihili, & nimiam tua in beneficetiam suspicere.& quoties puluerem cinerem aut si quid his est proicetius meipsum sentio,tuc appellare te audeo humiliatus & in terra prostratus, sic mutatus ut uiκ subsistere uidear.Talem assectum animae impressit in nacam memoria uisitator Abraham. Appropinquans,inquit Abraham dixit: Nunc incopi alloqui dominum ego autem terra sum Sc cinis.JTunc enim tempus est ut creatura situm factorem appellex.quado agnoscit quam ipsa sit nihili. llo Iud autem, Quid mihi dabis non tam dubitatis est uerbum, quam gratias agetis pro acceptorum beneficiorum magnitudine: Quid mihi dabis uest quod sperem praeterea Coptota sunt,d munificetissime tus gratis nulli s circumscriptae terminis,nec modum nec finem habet, sontium more inexhausis & subscatentes perpetuo.Sed considerandus est non selum torsrens exundans tuae benescentiae, uerum etia arua nostra quae illo rigatur. nam si nimis perfundantur stagna 8c paludes erunt pro campis Migiseris. anno dc mihi certa mesura opus est ideo perc5tor Quid misi daturus esc
deus,aliquado dominus,tunc harum neutra,led herus ainimitur, idci' peropportune &religiose admodu: quamuis haec uocentur synonyma herus Sc dominus. sed quamuis utrumcp nome in unum eundemin competit,di
323쪽
qui iam dedisti plurima,&pene omnia quorum natura humana capax est quod enim adhuc cupio scire hoc est, quisnam possit esse dignus haeres
tuorum opem.Ego defungar sine liberis, acceptis bonis ad breue tempus paucos , dies duraturis,& ad finem properantibus,quamuis optem loris gaeuitatem nec senio nec morti obnoxiam, ut possit laetis seminibus radiaces firmas extendere, & stipitem usq; ad caelum attollere . necesse est enim ut humana uirtus in terra gradiens ad caelum erigatur, ut ibi gustato ima mortalitatis ne stare,sempiternam salutem habeat. nam scio quod sterilem animam odisti, ipse rerum omnium genitor. eximiam enim gratiam largiotus es perspicaci generi, ne unquam isterilescat & prole careat: cui quonia& ego contributus sum,iure haeredem desidero. Cu enim uideam id inexistinguibile,turpe puto sinere ut naturae meae bonum intereat.Supplex igiatur imploro,ut semina scintillaecpsoueantur,e quibus uirtutis lux salutaris accendi queat, quae tanquam lampas per manus tradita, mundo aequaeua
fiat Indidisti &meditatoriis uiris desiderium filiorum qui progignuntur
ex anima quibus potiti exclamarunt prae gaudio:En pueri quorum misertus est deus seruorum tuorum: quorum peregrinatio nutrix & altrix est. quorum intacita animae tenerae genero*w sunt,in omnes uirtutis sormas
diuinas & pulcherrimas fingi faciles. Sed doce me & illud, an filius Masee
uernaculae meae, tuarum gratiarum haeres sit idoneus. nam ego hac'enusne speratu accepi filium, nem de hoc quem accepi spem habeo. Quaena autem sit haec Masee,& quis eius filius non obiter cosiderandunt est. Maosec interpretatur ex osculo. differt autem ab amore osculum . nam ille est nimarum coniunciuirum per mutuam beneuolentiam: hoc autem nudam salutationem habet superficietenus in occursu fortuito. sicut cim in ἀμωλα
non es atae ταπίνον πίνων, in μαρσιπι Prarc , sic nec in
ψιλων,id est amor in osculo. nam multi etiam inimicis coaeti aliqua necestitate hanc officii speciem exhibentiquae sit autem illa ex osculo, non ex sinscera caritate,nobis commendata, dicam nihil dissimillans. Vita qua cum
sensibus conuiuimus,tota secura, quam nemo non amat, quam hominum uulgus heram existimat, elegantiores simulam, non externam aut emptiώciam sed uernacula & tribulem quodammodo:qui etiam didicerunt osculari eam non amare,cum illi alteri ualde ament eam & desideret Laban austem ille uirtutis o riae osculari quidem potest attributas meditatori postentias,sed ut assuetus simulationi fidiis* moribus,tan Φ sgre serens,cum reuera non doleat, ait: No iudicasti me dignum ut oscularer pueros meos& filias. Iuste ac merito. Simulationem enim implacabiliter odisse didicio
mus. Dilige uirtutes,& animo complessitere,&non requires osculum, filocatum specimen amicitiae. non est enim eis amplius portio uel tisreditas in domo tua. non ne pro alienis a te reputatae stini non ne uendidisti eas, 5c deuorasti earum precium c ut ne iii posterum quidem eas possis redimere ac postliminio reuersas recipere. quid igitur osculari uult inimicus perpeo tuus uirtutum omniuc At non sic Aaron osculatur Mos , sed ex animo ut germanum carissim v. Amanter, inquit, salutauit eum, & coplexi sunt se inuice. Sut aut uitae tria genera: una apud deu, altera apud creatura terrea
324쪽
QVIs RERUM DIVINARUM HAERns. media,mixta ex utracp.quar apud deum est,non descendit ad nos, nec ueonitin istas necessitates corporis:quae apud creaturam,nec ascendit,nec cusrauit ascendere,degens in cauernis intimis,& uita minime uitali gaudens. at quae mixta est,saepe ad meliorem tracta ordinem numine corripitur,in iterdum retraeta ad deteriorem retro se recipitiquod si ad hanc tanquam in bilancem melior uita accedat,aded praegrauabit, ut in diuersia lance minio mum ponderis appareat. Moses aute ei quae apud deum est uitae palmam decernens sine puluere, reliquas inter se comparat per duarum mulierum similitudine quarum alteram dileetam,altera exosam, uo at aptissimis nominibus Qtiis enim est qui non capiatur oculorum aurium,gustus, odo. ratus tactusin deliciis ac uoluptatibus c Quis non abhorret a contra's, Dugalitate, continentia,austera castigata uita, lusus ac risus experte, plestia curis & laboribus,contemplandi cupida, infensa ignorantiar, contemonente pecuniam,gloriam,delicias,aspirante ad temperantiam,bonam exis stimationem Sc uidentes non caecas diuitias et Est quidem primogenitura ut antiquior ita honoratior: Moses tamen etiam posterius natos hoc hoonore dignatur,liis duplum tribuens alteris auferens dimidium. Si habuerit,inquit,homo duas uxores,dilectam Sc exosam,& ambae pepererint,cu
distribuet suam substantiam, non poterit primogenituram dare filio dile
ctae scilicet uoluptatis. iuuenis enim hic censetur, etsi tempore satiquior.
sed dabit filio seniori nato e fastidita prudentia, qui a pueritia dignus fuit,
cui duae portiones debentur. Huius figurae sensum moralem quia iam note diximus reuertamur ad proxime sequenti praemonito lectore,Φ exoota deus uulua aperuisse dicitur,ortu dans bonis stud is 8c honestis operi, bus,cum ea quae dilecta putatur,mox ab initio fit sterilis. Videns, inquit, dominus *Lia sistiditur,aperuit uuluam eius:Rachel aut erat sterilis. Sed quoties anima praegnans quales decet laetus parturit, tuc altera sensibiliugenitrix sterilescens desinit parere, grata non propter amorem, sed prospter oscula.Huius sensualis uitae,quae Masec nominatur,unusquisque n0ostru est filius honorans demirans* nutricem altricem' humani generis: qua terrenus intellectus Adam nomine ubi fiustam uidit, quamuis morte
suam,uitam illam nominauit.Vocauit inquit,Adam nomen uxoris siis uitam, ipsa sit mater omniti uiuentiu reuera mortuoru iuxta uitarn anime. At quotquot uere uiuut matrem habent sapientiam,sensus aut ututur ser uitio in hoc a natura factu existimantes,ut minister sit ad parandam scienotiam . nomen aut nati ex ea uita cuius nota est osculu, Damascus traditur,
quod sacci sanguis interpretatur,apte admodu:quia per saccu significatur corpus,per sanguinem uita quae est in sanguine.nam quoniam anima diripliciter dicitur, Sc in uniuersum, & pars eius praecipua, quae proprie dici potest anims anima:sicut oculus & totus globus est,& ea pars qua proprie cernimus: existimauit legislator duplicem essentia animae: totius quidem, san 'uine:pi scipus uero partis,diuinu spiritu.proinde aperte dicit: Anima
omnis carnis,sanguis est . egregie camiu turbae influxu sanguinis attribuit ut propriti. mentis uero essentia nulli creaturae coaptauit, sed introduxit ea
superne inspirata a deo.Inspiravit,inquit,creator omniu in facie eius spiri/
325쪽
tum uita & lactus est homo in anima uiuente, iue etiam ad imaginem sui Lictoris expressa narratur.Itain duplex est genus hominu alteru quod uis Mit iuxta ratione inspirata diuinitus altem quod sanguine uiues seruit cars nis uoluptatibus. lioc terrae figmentu est illud ad imagine dei eκ presta essigies. ea terra sanguine macerata,ex qua si isti sumus, nsi mediocriter eget diuino auxilio.ideo dicituruste Damascus Eliezer. Interpretatur aute Elie Te deus adiutor meus. quonia haec moles sanguinea per se di sibi ubilis &mortua,c5sisti t &fouetur prouidentia dei sua manu sustetitantis &protegentis: alioqui ne per unu quide diem genus nostiu durare pol crat. No uides Q, R Mosis secudus filius eo de est nomine Nonae inquit secudi Eliezer. ac mox causam adisscit.riam deus meus auxiliator meus,& eripuit me ἡmanu Pharaonis.Caetem sanguineae sensualisin viis amicis praescitur ille pietatis distipator Rhostis Pharao nomine cuius regnu iniustu & crudeleno licet emigere,nisi Eliezer nascatur in anima, &auxiliu a solo seruatore nos sperare iubeat. Redia aut instemate Damasci no patre, sed matre Mausec memorat: ut ostedat Q anima sanguinea,qua bruta uiuiit ad mulierum maternu genus Proprie pertinet, expers masculini generis. At n5 sic uirtus Sarra: sola em uirile stirpe sibi usurpat, ex solo deo nata qui pater est omoni ipsa matre carcs principiu.Vere,ita quit,soror mea est, eo se patre, non ite matre progenita.Haec de qui b. praemolieremus,habilimus. erat em in
prima parte arguincti quaeda obscuritas pene aenigmatica . Quid aute hic studiosus quaerat, explicandum est diligetius. An possit aliquis huius sanis guineae uitae cupidus,& sensib. deditus,in corporearu diuinarum , rerumnaeres fieri.His dignus habetur solus ille qui superne inspiratus est celestis diuinaein portionis particeps intellectus purissimus,c5temnens no modo corpus,sed & altera parte animae, quae cum sit bruta sanguine semctatur,
furores seruetes & concupiscentias ardentes excitans. ergo sic interrogate
Quoniam mihi non dedisti senae illud a seipso doctu & intelligibile, num
uerna meus haeres mihi erit,sanguineae uitae filius Uix id elocutus erasicudeus respondit. Mox inquit uox dei facta est ad eum dices: No hic haeres tuus erit, nec quisquam sensui conspicuus .na incorporeae naturae intelligibilium rerii haeredes fiunLEt obseruandum-nec dixit deus, nec locutus est,sed uox dei facta est ad eum tanquia intus in corde pulsans. Quis ergo haeres erit no ille intelicetus qui sponte detinetur in corporis carecte, sed qui solutus uinculis liberatu scp prodηt extra parietes,& ut ita loquar,scipsum dereliquit. Qui inquit,egredietur ex te hic haeres tuus erit. Ergo si cupis d anima haeres diuinorum bonorum fieri, non tantu terram corpuS,Sccognationem sensuum,&domum paterna, ratione desere, sed & teipsani
sege rapta extra teipsam sicut lympsati & fanatici bacchabunda & numi. ne agitari te no dissimulas.na extra se rapte,amataein diuino surore,& im pulsae caelesti cupidine, attractae , a veritate impedimeta dimouete Sc ilia muniente haec est haereditas. Sed quomodo migras ab illis priorib. inge, nuc dic nobis,d mes, quae audire dolis insonare soles intelligibilia dices: Equide migraui E corpore,quando carnem sensum , contes si, at etiam
omnia sensibilia,si ad ueritate conserantur spectra & phairiasmata, damnato sena
326쪽
duis RiRvM DIVINARUM HAEREs. 3rsu to sensitu iudicio corrupto δέ insincero plenow falsis opinionibus: damnatis etiam his quae iudicatitur ut paratis ad inescandu fallendumU, & ueristatem, quantum in se est, tollendam crem natura. quin & e ratione migraui, quando multum irrationalitatis in ea cognoui,utcun tumente & exstollente se. ausa est em quid da n5 mediocre,per umbras corpora, per ueraba res quod fieri no potest mihi ostendere. ita* labebatur per lubrica, &cogcbatur multa circumloqui, tuae propriss s uerbis eloqui diserte non pol terat. quapropter cum uiderem cam assectam ut insantem puerum, decreol ui satius esse migrare ab his omnibus,&ad deum reserre singuloru potentias, qui & corpus compingit ac corpora, & sentiendi uim indit sensibus,& rationi orationem suppeditat. Proinde agedum sicut dereliquisti carte,
ra,excede ac civiura etiam ex teipse.at quomodo caue ne intelledium, eois
itationem perspicacitatem tib ipsi thesaurietes, sed offerens hare ei dedi, O qui exaeie intelligendi & infallibiliter percipiendi causa est. haec autem donaria recipit alterum e sacratis templum,scilicet sanetius. Sunt enim opi nor duo alterum intelligibile alterum sensibile. sensibilium naturaria mun dii; hic intelligibilium uero ille intelligibilis est receptaculum. Quod auistem is qui iam dicta egressus cupit sectator dei fieri, praediuitis naturae laudatam haereditatem assequitur, testis est scriptura dices: Edust eum soras&dixit: suspice in caelum. quoniam hic est diuinorum bonoru thesaurus.
Apenat tibi, inqui .dominus thesauru suoru bonoris,caelum uidelicet. ex hoc certe consummatas laetitias largitor ille c5tinue depluit. Suspice, ut arguas caecu uulgus hominu quod cum sibi vidcatur cernere orbatu est luominibus. nisi sorte no est orbii dum mala bonis antefersitustis iniusta peroturbationes tranquillitati animi,immortalibus mortalia: repulsis moniatori b. ac castigatoribus cum suis praeceptis at* monitis,adulatores admittit de sermones iiivitates ad uoluptate, otiis ignorantia,atcn delicias. Ergo
solus bonus uidet. quamobre & prophetas prisci nominabat uidetes. qui autem soras prodiit, ii5 solum uidens, sed δc deum uidens appellatus est
Israel. sic enim haec uox interpretatur. At isti etiamsi quando aperiunt ocu los, terra intuentur icrrenorii cupidi,&innutriti materis. nam ille attollo
oculos ad aethere suspicit unde mana uerbii diuinii caelestis immortalis p cibus animae spectacli ac discedi cupidae. istis uero animus est in cepis & aslijs pupillas cruciatib. & turba lib. ita ut coniueat, at p in porris Sc salsametorii scutoribus, cibis Aegypto peculiarib. Veneriit,inquit, nobis in mete pisces quib. in Aegypto uescebamur stratis, cucumeres, Pepones, porru,
cepe alitu. nuc anima nostra exaruit, nulli prster manna uidet nostri ocul
Facit aut ad mores Sc illud Eduxit eu .ras, quod quide indocti ridere seoici, rogitates Sc quis intro educitur aut ediuerso soras intrat Elia 6 ridiculi & nimis faciles,nescitis em uestigare mores animae, sed solos corporii locales motus in his uerbis quaeritis. ideo mira uobis uidetur si quis in trad ras, aut intro exit nobis uero Mosis familiarib. nulla est hic absurditas. Anno diceretis, persectu summum sacerdote,quado in adytis operatur saeris patri js,imus esse ac foris intus conspicuo corpore, soris anima u obabulantecp. rursum altu uel alienii a Leuitico gener amicis deo carii m
327쪽
extra sacraria s id intus in penitissimis agere, qui peregrinatione putat
tota uita corporis:& quoties po test solam animae uita uiuere credit se deo gere in patria. nam ex tra amicitia est omnis insipiens,etiamsi ne monum eo tum quidem discedat a contubernio:intus uero omnis sapiens, ctiamsi nosolum regionibus, veru etiam immens terrae tractibus disiunctus sit.Moases aut hunc amicu aded deo propinquu ait, ut nihil ab anima disserat. di. cit enim: Amicus aequalis animae tuae. Iuxta eiusdem sstimatione nec sacerdos erat homo tantisper dum est in sanetissanetom,donec exeat,nsi corporaliter,sed animae motibus. Mens enim quado pure deo sacrificat, non est humana sed diuina. cum aut ad aliquid humanu auertitur, descendens de caelo, uel potius delapsa in terra, egreditur etiamsi corpus intus maneat. Reetissime igitur dictu est, Eduxit eu soras, e carcere corporis, e cauernis
sensuit, e sallacibus rationis sophismatibus: & insuper ex seipso, at* opi. nione qua putabat, se nulli obnoxiu libere ac suapte ficultate percipere atque intelligere. Producto aut soras dixit: Suspice in caelu, & numera stet
las si potest iniri eoru numerus. Sic erit semen tuu.Egregie dictu, sic erit semen tuu n5 par stellam numero. no em solam multitudine,sed & alia multa ad persecta selicitate coducentia uult indicare. Sic crit inquit,sicu t quod uides in aeth ere, sic caeleste, sic umbra carens, plenum splendore purissimo nam nec in caelo nox locu habet, nec in uirtute tenebrae dispositu ornastissime, immoto manes ordine,semper sui simile. Vult em caeli essgie, aut quod plus est, caelu terrestre dici sapientis anima, ut quae in aethere habet lucida sidera statos motus, concinnas choreas, diuinos circuitus, uirtutu
splendores fulgidissimos & stellis simillimos. quod si sensibilium stellam
numerum inuenire est impossibile, multo magis intelligibilium.Na quanto praestantius est quod iudicat quam quod iudicaturisiquidemens sensu est potior hic uero illa hebetiori tantum & inter ea quae iudicatur,interest. itam immenso intelligibilia sensibilium numeru superanti nam oculi anis mae propriss minima quaedam portio est oculus corporeus. ille soli est similis hic cadelabro quod modo accensum mox extinguitur. ideo necessario
subiungituri Credidit Abraham deo:ad laude eius qui credidit. Dicat sortasse aliquis, hoccine laude dignum iudicas ' Quis deo loqueti pollicetici
fidem non adhiberet, etiamsi esset impius et omnium mortalium iniustissimus Huic respondebimus: Cave caue 6 praeclare uir, ne temere aut illuni
sapientem fraudes suis laudibus, aut indignis persectissimam uirtutem sodem tribuas, aut nostram super hac re incuses sententiam. Nam si penitiussi rutari, non solum in superficie, uolueris, coperies quam dissicile sit credere seli deo abs ullo testimonio, propter cognatione qua habemus cum rebus mortalibus, quae nobis persuadent ut credamus fidamus* gloriae. Principatui amicis,sanitati roborij corporis,& caeteris plurimis. has persuasiones eluere, Sc dissidere creature per se infidissim s. ac soli deo siderciqui solus uere fidus cst res est animi magni caelestis*,no inescati ullis reb. nostratibus. Illud quo' bene additur, imputatam ei fide ad iustiti a.dNishil enim tam iustium quam fide sincera deo credere. Id quatum uis iustum& naturae consentaneum, mirum uidetur propter uulgus incredulinquo
328쪽
rguens sicra scriptura dicit, in solo deo firmum esse certum praesidium.
quantumlibet hoc mirentur homines uerorum bonoru expertes, alioqui
reuera non mirabile.est autem opus iustitiae proprium. Et dixit,inquit, ad eum: Ego sum deus qui eduxi te de terra Chaldaeo , ut darem tibi terram hanc in haereditatem.)Hoc non solum noua pollicetur, sed & uetere promissionem confirmat. Siquidem dudum donatum bonu, exitus erat emeteorologia Chaldaica,quae docebat credere,inundu non opus dei, sed deum ipsum esse,& bona malain imputare stellam certis ordi traiis in cursibus,unde bonorum malorum causae pendeat. hanc tam prodigiosam opinionem homines ad credendu faciles hauserant ex squabili motu orbium caelestium. nam Chaldim interpretatur aequabilitas.Nouuin aute bonum quod promittitur, est acquisitio sapientiae eius quae non sensu discitur sed mente sincerissima percipitur,& confirmat migrationem optimam, a iurama se conserente ab astronomia ad physiologiam, & ad certam cognitio, nem a conie stura: atq3 ut proprie loquar, a genitis ad Ingeni tu, a mundo
ad eius patrem conditorem*. Chaldaicam enim se Etain caelo fuisse dedistam: hunc autem postis inde migraui .deo qui caelo uectatur & id stubernat,credidisse,narrant sacra eloquia. praeclara sane haereditas, sortasse maior ψ pro captu haeredis,sed digna largientis magnitudine. Sed non susticit bona spes &mirae selicitatis expectatio sapientis cupido per oraculum oblata, nisi-modum audiat,quo ad eam felicitatem peruriurus sit qud moletam sit illi haec ignorare, ut insatiabiliter sitienti scientia in. Ideo peris contatur: Domine deus,quomodo cognoscam quod eam haereditate possidebo Dicat fortasse aliquis, no conuenire hoc ei qui credideratinam haesitationem dubitantis esse,eum uero qui credisinihil amplius quaerere. Vicendum igitur eum haesitare & credere sed non de eade re. absit hoc a fidetii anima. credidit se haereditario iure possessum sapiet, nihil aliud qufrin0 quomodo sibi obuentura sit ea felicitas. mobuentura certo scit fietus dei promissio e.Ita delectatus hominis prono ad discendu desiderio prscepto incipit a primis elemetis eum erudire, primu doces quod est sum me necessariu: Sume mihi.)Breue uerbii,sed magna uis eius. nsi pauca emindicat. Ante omnia, propriu inqui sinultu habes bonu sed si quid habere putaris,aliunde habes. de colligitur in accipimus a deo quicquid habemus no a post eum nata creatura,quae ipsa manus ad eum tedit ut accipiata
Secundo inquisiquicquid sumis sume no tibii pisi,sed quasi mutuit aut despositu redde ei qui deposuit,&quide cvaus Lirio,vetere gratia noua penαsans gratia, S decenter aliquid repedens bene merito.na multi sacris depositis male usi, prae auaritia nimia uerterunt ea tanqua sua in propriu coma
modum. tu uero uir bone da opera pro uiribus, ut n5 solum inlepra illae sacp serues quae accepisti,sed omni cura efficias,ut qui deposuit no habeat quod queratur de tua custodia deposuit autem haec, anima,rationem,sennium, nimirum fusior animalium, quae deposita figurate iuueo,aries,capra nominantur in sacris Ilieris. haec autem quidam sui nimis amantes usurparunt sit, ali j reposuerunt ut tempestiue redderent.& seaudatores quidem sint innumeri. quis enim est nostriam qui anima ratione sensum in bonis suis non
329쪽
Lis non eenseat sibi acceptum serens quod sentit,loquitur intelligit eoru autem qui bona fide custodiunt depositum, cxiguus est numerus. hi tria
iam di sta deo dedicant rationem sensum,animam. Sumpserunt enim non sibi se d illi haec omnia: iracp merito fatentur ab eo uenire uires horum sino gulis, menti cogitationes,rationi sermones,imaginatioes sensibus. caeterii
qui haec adscribunt sit, ipsis merito sibi parant lias miserias: insidiosam asnimam sermentatam brutis affectionibus & Diti js plurimis obsitam,nunc gule atq; libidini tanqua in lupanari prostitutam, nunc a plurimis iniqui.
talibus tanquam in carcere constii fiam cum maleficis, no hominibus,sed si id as qus omnibus tribunalibus facessunt negocium .rationem uero insaniloquam, exacuta ad impugnationem ueritatis, sibi dedecus asscient damnum aut audientibus. praeterea sensum insatiabilem, semper ingurgistantem res sensibiles,sed nunquam expleri ualentem,contumacem aduerasus monitores,&conspuetem quicquid ad emendationem audit uidetin.
Qui autem haec sumpserunt non sibi,sed deo, dedicarunt ei singula, ut fascra seruantes suo domino: metem quidem ne quid aliud quam de deo uirtutibus , cogitaret: rationem uero, ut ore frenato, laudibus hymnis ii ueneraretur parente rerum omnium, ostentans in hoc tantum negotio suam eloquentiam:sensum autem,ut imaginando totum hunc mundum sensibilem,caelum terram Sc naturas cius sunt in medio,animantes ac stirpes at
Dires harum &efficacia,motus , alios & habitus, sedulo & sine fit co nunciet animae.1neti enim deus dedit, ut intelligibile mundum per seipsam uisbilem autem per sensum,cognosceret. Quod si quis possit omnibus his partibus deo magis * sibi quaerere, per sensus introspiciendo sensibilia inueniendae ueritatis studio, per animam aute in rebus intelligibilibus quae Meroe sunt philosophando, deni ν per uocis instrumetum laudando hunc mundum & eius opificem, uiuet uita beatissima. Haec puto significari preuerbum illud, Sume mihi. Cstem quoniam misericordi deo uisum es istis
Dirtutis excellentia caelitus in terra demittere, ut genus nostrum potioris sortis fieret particeps figurate tabernaculu cu suis sacris apparauit,sapiens tiae simulacrum & imagine. nam in medio nostrae impuritatis collocatum tabernaculu ait scriptura,ut esset quo purificaremur, elutis SI abstersis sordibus ac maculis,quib. reserta est saec uita nostra misera.Videamus igitur quid praecipiatur de apparado tabernaculo.Locutus est,inquit dominus
ad Mosem dices:Dic si is Istitet. Sumite mihi primitias, a quocun* ultro date sumetis eas. Hic quom prscipitur,ut no sibi sed dco sumat, examinant do datis animu magis cb donum, & conseruando quae dantur illaesa atmintegra.quod aut primitias postulat, id ad crudiendos nos pertinet. ria reis uera corporu ac rem primitis deo debcturi id si scire uis, considera stirpes, animantes, artes,scietias. prima stirpium semina sunt ne agriculturae an in αuisibilis naturae opera quid hominu caeterorum p animalium generati nόnne parentum operam habet accessioria, suprema aute antiquissima uel racp eius causa natura est artium aut stientiarum* nonne fons, radix, furidam eiu aut si quod aliud est nonae potioris principq, natura supponitur, cui contemplationes omnes super untur natura uero si subtrahas,imin
330쪽
pe sedita mini omnia.Et hoc est quod mihi quidam uidetur dixisse aptiseime: Φ'- τωκτὸς. Dimidium laeti qui bene coepit habet. Merito igitur in sacris eloqu is primitiae dedicantur deo reru principi. Aliubi quo* sic legitur:Locutus est dominus ad Mosem dices: Consecra mihi omne primu foetum primogenitu, aperiente uulua,in filijs Israel ab hois mineus ad pecorae ita siceria consessum fit, quod quae antiquiora sunt Sc praecipua deo debetur,mς sertim primogenita. quonia em Omne genus est incorruptibile incorruptibili deo iuste attribuitur,& quicquid in uniuuersum uulua aperit,ab homine,hoc est ratione, uis ad pecora id est senis suscorporis.na qui aperit uuluam singuloru, mentis ad percipienda intestigibilia, rationis ad exercendu sermonem sensuum ad obiecta tractanda, corporis ad proprios eius motus at habitus: est ille dei sermo inuisibili, sator Sc artifex, qui conuenienter ad patrem refertur. atqui sicut principia
dei sun sic & fines: teste Mose, qui praecipit ut separetur finis, & dediceatur domino.attestantur & mundanae res. quomodo stirpis principium semen est,finis ured fructus: utrumcp opus naturae, non agriculturae. Rurssim scientiae principium natura est ut ostendimus, finis autem lac contii rogit quidem hominibus. nemo enim absolutus est in ulla scientia, sed reues in persectiones 3c fastigia unius solius sunt. itaque nos uersamur in spatio medio finem inter & principium, discendo,docendo,agros colendo,caetera opera tradiando quasi agamus aliquid ut & generatio uideatur aliquid agere. Manifestius tamen principia fines p deo tribuuntur in mundi crea otione, dicente scriptura, In principio secit:&rursum, Perfecit deus caelum 5c terram. Nunc igitur ait: Sumite mihi: sibi debita uindicans, 5 prscipies ne que datur,uitietur, sed ita ut oporte*seruetur. Rursum aliubi qui re nidia indiget,& ideo nihil accipit, setetur nihil accipere, ut pietate accedat, &ad sentatatem religionei proptos iaciat, quasi delectetur spotandis obsequns anims et cultu legitimo.Ecce inquit,accepi euitas pro omni primogenito aperiete uulua apud filios Iirael, erut eoru redeptio. Damus igitur α accipimus. sed accipimus proprie,abusive dare dicimur ob causes quas
diximus.apte aut redemptione Levitas nominati nihil em aeque mentem
ad libertate erigit, ac confiigere ad deu suppliciter, id aut secrata Leviticauibus profitetur. Quado igitur satis de his disseruimus, reuertamur ad textus reliqua. Sume mihi, inquit, iuuenca indomita,ilissem tenera, iuuene, lasciua sed rectoris patiete anima.sume mihi ariete, ratione matura, parata
certamini, idonea soluessis S dissecandis nodis sophistam ex aduerso diis sputantiin idonea 8c ad tuendu ornandu* eum cui contigit. sume mihi &sensum inducente in huc mundu sensibile, capra tria lisc omnia, iuxta nu merum persectu copo sit principi fine,mediu habentia. praeterea turius
rem &columba diuina dc humana sapientia, ambas quidem uoluaes δίin altu tolli exercitatas, disserentes tame a se inuice, quatenus differe genus a specie,aut exemplar ab imagine.amat em diuina sapientia solitudine, propter solum deu cuius ipse est possessio,& turtur figurate uocatur. altera uero mansueta, cicur & gregatim uolitans ciuitates hominu libenter incolit, audens consiletuditie mortalium,&ideo reprssentata per colubς sinit . M tudinem.