장음표시 사용
391쪽
3s 4 PHILONIS IUDAEI LIETRmetra concinna,colores,tonos, melos coniunc hum disiundium , a rheto. rica inuentionem clocutionem,Ordinem,dispositionem, memoriam, prosnunciationem, a philosophia quicquid in his est praetermissum, & reliqua
ex quibus constat uita hominum, unum opus floridissimum coficit eruditionem uariam,admiscens ei opificem quo P huius negoti j, que sacra scri. plura uocat Beseleel, & intcspretatur In umbra dei. hic enim rem simula, cra fabrica exeplaria uero archites ius,Moses nomine.ideo ille tanΦ unas bras delineat:hic uero non umbraS facit, sed naturas archetypas species*,8c pieturis ornat sacraria. ille aute doetus ornator pictorin loci sapientia monumetis sacrarii literarum inseritur. Hoc ipsum quoin pulchrum opus
dei uarium p mundus uidelicet, eadem arte sapienter absolutu est. Et non mirabimur picituram ut magnam scientia, cuius sacratum opus extat facturatione sapientissima, terra caelow tot simulacra cotinctas,unde meditatos ri uariarum cogitationum materia. post albos enim mox uidit uarios, erus
ditionis notis insignitos. teri a sunt aspersi cinericia. hos tamen quis sanustio diceret uarios uerum hic n6 tam de disterent is pecorum agitur, ψ de Dia ducete ad uirtutem. uult enim propheta in hac incedente alpergi aqua& cinere: quia terra aqua macerata proditum est formata esse ab hominis fictore in corpus hoc nostrum,non manu factum opus,sed naturale. est erogo principium inuisibilis sapientiar,non obliuisci se apsius,& habere semis
per prae oculis suas origines. Sic enim superbia, uitium cum primis exoolum deo, potest clui. Lauis enim cogitans se aquam & cinerem iam inde a creationis suae primordiis inflabitur:& cristas tollet per arrogatiam ideo sacrificaturos etiam ad hunc modum aspergi legislator iubet nemine censsens dignum his muniis, qui sibi non sit notus antea,& ignoret uilitate hominis, quam ex elementis e quibus constat, coniectando intellexisse desbuerat. Haec insignia, album, uarium, sparsum cinericium, quantum ad Meditatorem attinet, qui nondum persectius ea uidit, impersedita stinuquantum autem ad uirum persectum,& ipsa persecta uidentur. Consi,deremus quomodo. Principem sacerdotum, quoties rite immolaturus praescriptas uictimas accedit ad altare ante omnia cinere & aqua lustiari sacra lex iube .ut in sui memoria redeat: nam & ille sapiens Abraham supplicaturus terra se ait esse ac cinerem: deinde talarem stolam induit,& ornatu pectoralem uarium, caelestium siderum quanda imaginem. Duo enim dei templa esse uidetur: alterum hic mundus, cuius sacerdotium est penes dei sermonem primogenitum:alterum anima rationalis, cuius sacerdos est ille uerus homo: cuius hominis imago sensibilis est pontifex, qui patrio ritu vota dc sacra facit. huic praeceptu est ut iam dicita stolam induat reserenicia caeli similitudinem: ut & mundus una cum sacerdote operetur, & homo cum hac uniuersitate . atm ita duaru specierum typi declarantur, sparsae Scuariae:iam tertia persectissima ij, quae alba nominatur, explanabimus: quado hic ipse potisex intrat intima sacraria uariam illam uestem exuit, sum csaliam linea factam e byssis purissima. haec significat firmitatem spledidissio
mi luminis. ita hoc telae genus dissicile rumpitur, nec fit ex ulla re mortali,
S cum bene purgatur,candorem habet eximium. per quae illud subindica
392쪽
tu ex his qui sedulo pure colunt illud Ens, nemo est qui non primul firma utatur sententia, contemptis humanis negoti js, quae illedios laedunt 8c reddunt infirmiores:deinde immortalitatem cupiat,irrisis figmentis caecorum hominum:postremo illustretur ueritatis splendore purissimo, nullam posthac admissurus falsam opinionem pertinentem ad tenebras. Has
ctenus de magno pontifice insignito tribus dictis signaculis, albo, uario
spatib cinericio. at ille rerum humanam administrationis cupidus, nomisne Ioseph, extremas notas,ut apparet,non assectat, sed solam media uaria. narratur enim habuisse tunicam uariam,nec aspersus sacris lustralibus una de agnoscere poterat se lutum factum ex aqua & cinere, nec uirtutis ueste adeptus candidissimam:amictus tantum textura ciuilium rerum uaria,cui minimum quiddam de ueritate inspergitur,maxima uero ex parte constat
emenda s ratione fucatis,persuasibilibus,& praeserentibus quadam ueuritatis speciem: unde origo sophistarum Aegyptioru omnium, ut sunt a
gu β,uenmloqui, prodigiorum procuratores, aduersarii graues 8c praeis
stigiatores maximi, quom insidiosas artes difficile habetur euadere . idecitunicam hanc Moses inducit naturaliter insectam sanguine:quoniam tota uita remp.adminimantis contaminatur,dum bellum aut insertur aut proupulsatur,infestatib.subinde aliis at* alqs improuisis casibus . scrutare quelibet gratiosum apud populincui bene succedunt negotia. caue te miratos 'res eius decipiant,inuenies multos morbos,multas pestes in eo latere, huel illuc obtorto collo traheses eius animam inuisibiliter licet reluctantem ne opprimatur, uel ostensa tandem plebeia multitudine, uel alicuius potenotioris insidiis.huc accedit inuidia grauis inimica 8c uix superabilis, omnes quae uocantur felicitates impetere selita,quam eu tare non est facile . quid est ergo cur nobis placeamus administratione reip. tanquam ueste uersicolori, decepti eius externa specie, nec animaduertentes latentem in insidiis periculosam turpitudinem quin potius exuta ista tunica sorida sacram iulam uestem induimus intertextam uariis uirtutibus: sic enim insidias euaadem us, quas nobis struit inertia, inscitia, ineruditio, Labanis sedalitivin. postΦ enim nos purificatos lustrationibus sanctitatem inducentibus sat cer ille sermo ueris ornauit philos hiae rationibus adiuncto scp probatis insignes ac illustres reddidit, incusamur a maliciosis moribus modo dicta bona infestantibus.ait enim: Vidi quae tibi Laban facit: nimirum contra. ria meis muneribus petens te impuris,improbatis, clancularius* artibus.
sed non est timendu freto diuina ope,qua propter dicit, Ego sum ille deus quem in loco dei uidisti. J Egregia laus animae, dignam habitam esse quar deum uideat Sc audiat.Hic locus non est cursim praetereundus, sed diligeter examinandus,an duo dη sint.Legitur enim, Ego sum ille deus qui tini: appariti non in loco meo,sed in loco dei, quasi alterius. quid fgitur dicenodum: Re uera deus unus est,abusive autem plures:ideo sacra scriptura nuel illum uerum per articulum indicat: dicens, Ego sum ille deus.caeterum aabusive dictum sine articulo enunciat qui apparui tibi in loco dei nihil ad. iungens ad des uocabuluMotat autem deum nunc antiquissimum se oonem suum,non superstitiose denominibus solicitus, sed unum spectans si
393쪽
nem propositum . nam & alibi considerans an sit aliqubd Entis nomen, satis didici nullum esse proprium: S quodcunque dicatur dici abusive. non potest enim dici aliud quam solu Ens. attestatur mihi oraculum illud perscontanti de nomine redditum Ego sum ille Ens: ut cum homo non possit cogitare nisi quae non adsunt deo,saltem eum esse credat. hunc cum animabus corpore carentibus dicatis ipsius ministerio tanquam amicum collos qui uidctur probabile: caeterum cum degentibus in corpore, per speciem angelorum,natura nihil mutata interim, quandoquidem est immutabilis: animabus tantum, per uisionem concipientibus formam imaginariam, &ueram speciem se uidere putantibus. est enim decantatum priscorum fabulis numen humana specie ciuitates obire,obseruando quid in eis cGtra ius S fas sal.id ut uerum non sit,tamen fortasse uulgatum filii utiliter. at serio ptura,semper sancte reuerenter ij de Ente loqui solita, nihilominus stultorum hominum uitam erudire cupiens, homini quidem cum assimilat, sed
no personis particularibus.ideo manus, pedes, os,vocem, iram furorem & uindictam etiam,introitus exitus*,sursum deorsum & quaqua uersummotus es tribuit,hac parte non uerborum ueritatem respiciens, sed utilitastem distentium . nimirum quia nota est quorunda naturae obtusita ut omnino non possint deu cogitare sine corpore,quos non est possibile ad officium reuocari modo alio nisi audiant deum more humano ire ais redire, deseendere ascedere* uociferari&indignari propter peccata hominum, interdum etiam inclementer irasci & implacabiliter. imo etiam tela glas diosi & instrumenta ultionis alia contra sceleratos es parata esse.Bonum certe tueri . si uel talibus minis inten talis ad sanam mentem redeant. uix eis nimaliam uiam praeter has duas ullus legislator ingreditur: quarum una Mergens ad ueritatem docet non esse deum sicut hominem: altera tardioribus se accommodans ait: Castigabit te dominus deus sicut homo castigat suum filium. quid igitur mirum est eum adsimilari angelis,quado propter egentium utilitatem non refiigit similitudinem hominum: sicut quado discit Ego sum ille deus qui apparui tibi in loco dei. quod sic intelligendum
est, eum tenuisse locum angeli ut tunc uidebatur, salua sua natura, ut pro desset nodum ualenti uerum deum cernere. nam quemadmodum radios
solis repercutas uident etiam qui non possunt ipsum obtueri, & in lunaribus radias,sicut in ipsa conspicitur mutatio: sic imago des sermo ipsius nuncius,tanquam ipse intest igitur.Videae Agar, hoc est liberalem eruditione
angelo dicentem,Tu es ille deus qui respexit me et no erat enim idonea uiodere illum antiquissimum rerum autorem,mulier Aegyptii generis. at nucmens incipiens proficere omnium pot&iarum regem imaginatur. ideo dicit ipse: Ego sum dominus deus, cuius imaginem tanquam me prius uidiam & lapidem mihi inscriptum dedicasti. qus inscriptio docet v, solus ego
sto,& omnium rerum naturam statuo, perturbatione confusionew in ora dinem ornatum. redueta sustultis rebus omnibus, ut firmo nitantur fundamento&solido, potenti meo sermone uidelicet, qui mihi est uicarius. nam lapidea columna tria significat,statum, dedicationem, inmiptionem.
de statu inscriptioneque diximus, superest ut explicemus dedicationem
394쪽
nam cara tum 5 ira dux dedicantur suo creatori:& animae quotquot ciues mundi charae deo sunt,seipsas c5secrant,nullo distractae mortalium rerum desiderio. consecratae autem per totam uitam indefestae uacant bonis ope. ribus. Stulte pored facit qui non seipsum sed aram deo dicat putans esse in rebus creatis quicquam stabile,aut dignum titulo, uel tale ut non etiam inscripti ina mox aboleri debeat uituperabile magis quam laudabile.ideo clare in sacris literis prscipitur, Non statues tib apii statuam. nihil enim humanum uere stat,etiamsi crepuerint qui reclamant mentientes. putant enim se non latum stare firmiter, uerum etiam esse dignos honoribus ac titulis obliti eius qui solus uere stat,& solus honorari debet. defleetentes enim eos&auersos a uia uirtutis, magis etiam in errorem sensus inducit, ceu cospitata uxor eorum,& cogit in sirtes 8c breuia: ut anima tanquam nauis detixa haereat more statuar.Nam & Loti uxorem postquam respexit scriptura narrat uersam in salis statu. i. 5 meritd. Quia si quis in anteriora uisu auo diluch digna non prospicit, hoc est in uirtutes & earum opera,malens a tergo reli sta respicere,uanam gloriam, caecas diuitias, insensatam corpulens tiam, dementem sermositatem,& id genus alia consectando, stabit inaniὸma statua tabescetin paulatim. Salenim est res parum solida. Recitissime is
tur meditator exercitatione continua doctus, creaturam suapte natura
esse mobilem, creatorem immobilem, ponit deo columnam lapideam, &iriungit. Dicitur enim:Vnxisti mihi columnam lapideam. Cave autem putes unctum oleo lapidem, sed intellige totum de deo stante in anima. id quod incredibiliter eam ungit confirmato, addendo menti robur insuperabile. est enim certaminum exercitiorum* cupidus quisquis se ho iustis stud is dedidititiam merito qui germanam medicinae artem alipticem exacoluit, omnes ad uirtutem pietatemi pertinentes sermones inungens coaponens in aram deo dicauit pulcherrimam Sc firmissimam .ideo post dedicaram columnam lapideam ait se uotum uouere. Votum autem intelligis tur proprie deuotio quandD quis non sua tantum, sed etiam seipsum eoru dominum Deo donum dedica Sanctius est inquit, qui alit comam capisi, qui uotum fecit. Quod si sanctus utim dedicatus, nihil profanum posthac attrectaturus. Adstipulatur mihi Anna prophetissa Sc prophetae genitris,cuius nomen interpretatur gratia. Ait enim se dedicare sacris Samue. lam non tam hominem,quam uitae genus amatum diuinitus & extra se raptum numine. Samuel autem interpretatur ordinatus Deo.Ergo quid inssanis anima Sc in uanum laboras,quin ad Meditatorem accedis sumptis armis quibus affectus arceas Sc luctando superes: Sic enim breui disces praeesse gregibus, non ignobilis bruti malech pasti pecoris, sed probati ratio.
Halis Sc pulcherrimu quorum magistra si fueris miserum hominum genus miseraberis indesinenter ad diuinum cultum hortando: Deum quo in inscin inter laudabis sacros hymnos inscribens tabulis, ut non solum expeditis uerbis,sed Nearminibus musicis uirtutes eius celcbres. sic enim . poteris Sc in paternam domum restitui postliminio s. . nitis longis duris que peregrinationis
395쪽
Liber Primus. o sis ut quidam censent Iegislatoris Iudaeorunt, ut alii sacrarum legu interpretis, uitam scribere est
animus,uiri modis omnisus maximi ab lutissimique,& eum lectoribus dignis notu facere. nam inaesita fama legum, quas reliquit posteris, totum orabem habitabilem peruagata, extremos eius termis nos attigat. ipse uere; quis fuerit,non multis satis notum est: Tortasse propter inuidiam aut propter institutorum eius ab aliis ciuitatibus in pleris* discrepatiam, scriptoribus Grcis non dignatis eum memoria: quorum maior pars lacultate scribendi ais husi sunt tum in oratione soluta tum in poematibus.uersi ad comoedias&fabellas sybariticas notae turpitudinis obscoenitatis*:cum debuissent nasturae donis uti ad prodendas res gestiis uitasP bonorum uirorum: ut nee honesta exempla uetera noua traderentur obliuioni ac silentio cum praelucere possint posteris,nec omissis melioribus argumentis auditu indigna anteponeretur, praetexta probris honestatis specie. uerum ego istorum inauidiam praetereo,malens de hoc uiro dicere qus e sacris libris didici, quos resiquit mirandu monumentum suae sapientiae & a quibusdam nosta getis senioribus qui ueteri lectioni semper attexebant aliquid: quo magis uita hominis est mihi cognita. faciam autem inarium unde necemam est incispere.Moses genere sitit Hebraeus natus in Aegypto educatus*: eo quod maiores ipsius ob diuturnam famem quae Babylonem ac propinquas res giones tum pr-cbat, alimenta quaerendo in Aegyptum cum uniuersa fimilia migraucrant, terram campestrem,sulci prolandi, sertilem , omnium vibus natura humana indiget, frumenti praecipue.nam huius fluuius aes
state adulta, quando alios se tur decrescere, perennes aeque ac torrentes,
crescens Sc diffusus arua inundat aquis stagnantibus. ato ita nullo pluuiarum desiderio, Renus omne frugum fructuum p quotannis copiose proinuenit, ni manisella numinis ira incidat,propter nimiam impietatem inhabitantium, parentes habuit rius aetatis optimos,quos non magis communistribus quam idem animus iunxerat.septima progenies hic est a primo, qui peregrinus ipse,princeps sirit uniuersi Iudaeorum generis. educatus est reagio more,per occasionem hanc. Rex cum animaduertisset hanc gentem in dies magis ac magis crescere, ueritus ne inquilini superante numero cu inovenis de principatu contenderent, uires eorum nefariis artibus conatus est accidere: iussit ψ ut ex recens editis alerentur eminae, propter sexum bello inutiles,mares tollerentur, ne oppidatim inualescerenti quandoquio
dem uiris armis florentes copiae sunt murus inexpugnabilis. eo tempoo
396쪽
re natus hic puer uisus est prae se ferre haud uulgarem indolem, adeo ut eo
ius parentes edidium tyranni contemnerent.fertur tribus mensibus domi lacte nutritum nemine conscio. deinde cum non deessent ut fit sub regis bus qui scrutarentur etiam recondita captando gratiam nouis delationio bus, timentes ne dum uni consulunt ipsi necis eius fierent accessio, depi ratum puerum exponunt in ripa fluminis: atm ita gementes discedunt, miserantescp tum suam necessitatem qua expressum ut infanticidium fili j. tu pueri necem iniquam &miserabilem. deinde seipsos incusabant, qui calasmitatem auxissent. Debueramus recens natum exponere, quado prius Φnutricis intcrcedat officium uulgus uix habet pro homine. nos nimia cuora per tres integros menses aluimus, nobis maiorem tristitiam parantes, maiorem cruciatum puero, ut uoluptatum dolorum 3 per artatem capastior se perire sentiat. haec illi de futuro incerti, praesenti tantum indulgens testudiui. interea puella soror infantis expositi, affectu mota domestico, paulum d es Ia expectabat exitum nimirum cuncta dispensante dei prosuidentia. Gat regi unica dilecta filia, eam serunt dudum nuptam non potuisse matrem fieri,quamuis liberorum cupidam prssertim sexus potioris, ut esset qui in fortunata auiti regni sortem succederet, migraturi alioquin in familiam aliam nepotum penuria. Qua cura pressam, S ea dic maxime anxiam cum hactenus solita esset domi se continere, ac ne Iimen quide trascendere proripuisse se cum puellis familiaribus ad fluuium, ubi puer Hesrat expositus. deinde Iavantem aspergentemi se inter opaca condensain stagnorum, consipicatam iussisse afferri puerum: tum a capite ad calcem cotem platam, mira tamin formam &habitudinem ploranti condoluisse assectu iam ad maternam pietatem vergente, ac si ex ipsa infans sitis Iet proges
nitus.cum in didicisset eum esse natum ex Hebraeis parentibus tunc edicto regis territis consultasse de alendo puero. nec enim tutum uidebatur coris festim cum ferre in regiam. sic haesitanti sororem infantis superuenisse tans quam coecula,&coniectantem de causa rogassenum iuberet eum nutriari apud quandam Hebraeam mulierem non dudum partu leuatam. annus ente uero illa, infantem ut alienum suae matri commendasse: eamin liben. ter pollicitam suam operam in nutricando, tanquam mercedis stratia, deo prouidente, ut prima educatio contingeret infanti domi apud hos ipses ex quibus procreatus fuerat. post Iisc nomen ei datur sumptum ex ipsa re,
qu6d esset ex aqua sublatus. Nam Aegyptioru lingua Mos aqua dicitur.
ubi uero maioribus quam pro aetate incrementis auctus, mature ablactastus est,mater eadem & nutrix eum reddidit ei a qua acceperat, eleganti fas praeditum indole. illa uidens eum supra aetatem proficere ex aspectu renovata accensacp beneuolentia ficit filium supposititiis, quae iam ante muliebri arte finxerat se grauidam ut nativus putaretur non astititius. in facile siccedit quicquid deo placet quantumuis arduum. Ita nactus educastioncm regiam, nequaquam infantium more delectabatur assentatioibus, iocis Iusibus*,quamuis induIgenter haberetur ab educatoribus: sed iam tum modestam grauitatemo praeserens malebat audire spectaress utilia. confestim enim accesserunt aliunde praeceptores, quidam ultro uenien tes
397쪽
e pra sed iuris Aegypti proximis ali j magnis praemiis inuitati e Grςcia. eos
intra modicii tempus ille supcrauit, nativa docilitate ii astitutionem pi scurres,ut rcminisci uideretur non discere, in rebus difficilioribus de suo cominisectis aliquid. nam pricclara ingenia multa nouant circa scientias.Et que admodu bonae habitudinis corpora membris omnibus agilia securos: pordo tribas seci ut exhibendo illis uel nihil negotii uel minimu, itidem V agricolis generosae plantae per se proficietes in Donas arbores: sic anima benenata pricceptis obuia se osserens a seipsa magis Q a magistiis adiuuatucarreptisq; rudimentis cuiuscunq; scientiae,equus iuxta prouerbita sertur in Planiciem. Ita* numeros & geometriam uniuersam o musica,rhythmica,
harmonicam,mctricam, siue cotemplativam, siue per instrum cia uoces pPronactem se modis uariis, accepit ab Aegypti jsdoetoribus:&insuper occulta philosophia descriptam literis ut uocat hieroglyphicis, hoc est nostis animal tu,quae ipsi uenerantur etia pro numinibus . reliquas liberales artes Graeci docebant:ex propinquis aut regionibus euocati Assyrii suas lis teras, Chald si siderale scientia. hac&abAegyptης didici t mathematice cuprimis deditis: obseritans , quid utrisin conueniat, in quo discrepet, intas ditas a cotentionib. ueritate quaerebati quippe qui nihil praeterea admitteo basiloge aliter in isti qui accepta semel qualiacun* dogmata obstinate de
scndut, siue probata siue improbata, more causidicoru mercenariora, ius5 aequum negligentium. Egressus deinde pueritia magis curam intendit, no ut quida frena laxans cocupiscent as,quamuis iasi deessent incitamenta plurima,quae se ubertim offeru i in regum domibus: sed sobrietate atin te/perantia tanquam habenis quibusdam eas cohibens,ne ferretur impetu nimio. atin ita singulos assedius suapte natura impotentes & indomitos cicurabat quantum poterat. Quod si alicubi decessisset ab officio uel ossendis,
set nonnihil,seuere a seipso poenas exigcbat: & in uniuersum dabat opera ut ad primos impetus animi resisteret quasi c5tumacem equum obseruas, nimirum ne inuito auriga ratione cutium plus fatis accelerantes cGlandes rent perturbarcnt , omnia. hae sunt enim bonoru&malom origines: booriorum, si ratio teneat impcriri,contrariorii, si assedius dediscat obedientia. merito igitur stupori erat omnibus familiaribus talam nouum naturae mi raculu,incertis qualis in es habitaret in eius corpore, humana an diuina anmixta ex utroq3,cum nihil uulgare haberesiaugustiora caeteris omnia. Nanec uentri quicquam dabat praeter tributum naturae necessariis, nec uoluoptatum sub uentre nascentium nisi liberorum causa meminerat: frugalitaintem colebat ut nemo alius, in uniuersum abhorrens a deliciis. Animo eiri uiuere malebat corpore. philosophiae praecepta quotidie factis repimo sentabasimcntc uerbis exprimcns, facita dietis accomodans,ut cusermone uita cogrucret. In sui rima qualis erat uita,talis & oratio, cum nihil discreparet haud ali ter Pp in instrumeto musico. csteri mortales si uel leuis aura selicitatis aspiret,inflantur & immane spirat superbe illudetes obscurioribus,
appcllando piaculares, conturbatores,onera terrae, alit scp uerborum cotumeliis,tanquam sua selicitate probe costabilita munita , fortasse ne in crastinum quidem eodem statu mansuri. nihil enim fortuna mutabilius,su
398쪽
de , versante rerum humanarum aleam:aded ut una tape dies alium amisgat, extollat alium . haec illi cum nun* non uideant ac intelli*ant, tamen amicos despiciunt, contemnunt leges sub quibus nati educatio sunt, mos res Patrios quantumuis probatos mutant pro libito, & intenti praesentis bus obliuiscuntur ueterum. At hic euectus in summum rerum sistigium, nepos tali regis habitus,spe omnium destinatus successer auiti solii nec aisliud p rex iunior appellatus secutus est maiorum suorum instituta gentistia ad optiuorum parentum bona 8c si splendida, tamen adulterina iudiis
cans:ediuerse naturalium parentum & si ad tempus uiliora,vera tamen d cpropria. ita φ utrius', partis iudex incorruptissimus tu eius ex qua natus, tum eius in quam adoptatus fuerat, alteri beneuolentiam praestabat alteri gratitudinem: S retulisset abunde gratia,ni animaduertisset in ea terra imspiam regis s euiciam. nam externi generis ut ante dixi erant Iudaei, quoruprimi conditores ob famem dc inopiam a Babylonis prouinciis in Aegys Ptuna migrauerant, dc propemodum supplices tanquam ad asyl um in reagis fidem confugerant 8c indigenarum misericordiam. Hospitibus enim quantum ego iudico iura debentur eadem quae supplicibus. erant igitur supplices,inquilini,socii honore ciuibus iam proximi, uicini minimu diia serentes ab indigenis.Hos tales qui relietis pristinis sedibus in Aegyptum
se contulerant, ut cam secure incolerent, tanquam alteram patriam, rex ita
sexuitutem uindicabat quasi belli iure captiuos aut emptos de lapide adisgebat , ad opera seruilia homines non solum ingenuos,ucrum etiam hospites, supplices inquilinos,nihil ueritus numen cui exosae sunt id genus iii iuriae.Ad haec imperabat eis grauiora quam ferre possent,alios super alios labores cumulans. Si quis interim labori ob infirmitatem se subtraheret, capitalis noxa iudicabatur. Operibus praecrat immitissimus quisl crudelissimust, quos exaetores operarum appellabant ab hoc officio. Operas
batur autem partim lutum formando in latcres,partim comportando passeas.Nam palcis cohaerent lateres. Alii iussi sunt publica Sc priuata aedi filicia struere, fossascin sodere, dies noetes , convehendo materiam sine sucscessione,nc tantis cr quidem permissi quiescere dum somno se reficerent, ipsi opificum & ministrorum praestantes operas, ut breui primum ani mi mox Sc corpora deficerent. Ita* ali j post alios emoricbantur pest ilen,
ita, quos insepultos pro aciebant extra xcrminos. nec pulverem sinetes cor Poribus iniicere, nec lachrymis cognatos aut amicos tam misere mortuos
Prosequi: adco etiam asse bus animi, quos pene solos natura fecit libe, ros,iugum intentabant homines impii prementes eos necessitate grauissima. Haec ille continue serebat indignissime, cum nec prohibere iniuriam
Posset, nec oppressis succurrere: uerbis tamen quantum poterat,subleuas hat,praefectos subinde admonens,ut moderarentur laxarent linimiam in urgendo duricia:operarios uero, ut praesentem statum ferrent fortiter, si cui urros decet,nec animis deficerent una cu corporibus, ut speraret mutationem in inclitis.omnia enim mudana uerti in cotra tu, nubila in serenitatem procellaS in quictu aere,tempestate in tranquillitate, res uero huma
, nas co magis quo instabiliores sunt. talibus in lationib . tan* bonus inc
399쪽
dicus putabat se leuaturum mala quamuis grauissima: quae tamen ad temopus lenita mox exasperabantur denuo, & cxinteruallo augebantur nouis erumnarum accessionibus. erant enim inter praesectos quidam esserati ra. bie, nihil differentes a uenenatis carniuorisin bestiis humana specie belus sub qua mores ferinos celabant,ferro adamantein duriores. ex his unu immanissimum,quia nihil remittens exacerbabatur etiam precibus nisi celes iter iussa fierent pulsans miseros uerberaris, excrucians, interemit fas esseratus.& re uera sis erat eum occidere,qui uiuebat in perniciem hominum. hoc auditum rex aegre tulit, ut indignum facinus, non quod aliquis occiosus esset,aut occidistet siue iure siue iniuria: sed quod nepos ab eo dis initiaret, nec eosde quos ipse haberet pro secijs & hostibus, amans quos ille o.
derat infensus uero dilectis ab eo, & miserans quos rex inclementer exagitabat. hanc occasionem nacti purpurati, & suspectum habentes iuuenem, quem norant aliquando exaltarum poenas praesentis crudelitatis quanis primum potuerit, patulas gui aures impleuerunt plurimis calumnηs, hinc inde insusurrantes ut de amittendo principatu reddiderint selicitum. dicebant enim. Teipsum aggredietur. nihil mediocre sapit semper molitur alio quid ante tempus ad regnum aspirat, ali js pollicetur,alios territat, indem snatus interficit: quo quiso est tui amantior, eo magis eu persequitur. quid cunetaris an ut quae conatur,estaciat proderit insidiatori haec dilatio. noses interea secessit in finitimam Arabiam ubi tutius degere poterat, deum inuocans, ut alteros eripiat e grauissimis calamitatibus alteros nihil non per uim agentes puniat,at ita ipsi duplex gaudium prs beata nec si acre uota irrita, deo probante mentem hominis fluentem bonis, malis insensam, ut paulo post declaratum est manifesta eius scin ten tia poma* genti sceleratae inflicta. ipse interim exercebat se in uirtutis stadio subratione magistia, parans se ad optima uitae genera, activum contemplatiuum ,simul euolouens philosophiae dostinata atin etiam expedite diiudicans, recondens inmemoriam, ut postea posset in suum usum depromere, ueram laudem quaerens non inanem opinioncm hominum, quippe qui nihil nisi rectam rationem spei labat, fontem originem Φ uirtutum omnium. Alius certe arte infesto clapsius, & tum primum ingressus regionem exteram, nodum afuietus indigenarum moribus, incerius quibus ostendantur uel gaude ant,conatus fuisset quietus latere:aut si maluisset uersari cum aliis uti optimates sibi concilias Iet in spem auxilii, si forte ab aliquo ad deditionem deposceretur. at hic diuersam uiam ingressus sequebatur sanum situm animunon sines se transiuersum abripi.& ideo nonnun* audetior quam pro uiribus, fidebat iusticiae, qua fretus ultro serebat opem infirmioribus. Dicaunum eius facinus quod in hoc tempus incidit paruit in specie sed indiciu magni animi. Arabes exercent pecuariam, pascuntis greges promiscue uiri mulieres,iuuenes uirginesw,non plebeii solum sed Sc nobiles. Septe puellae unius sacerdotis filiae gregem ad quenda sontem adduxerat, demissis p per Rinem urnis, per uices certatim hauriebat, sundebantΦ aquam in proximos alueos donec implerentur.superuenerunt alii pastores,qui contempta debilitate uirginum conati sunt eas submouere una cum suis gregi
400쪽
bus, ad paratum potum agetes sua pecora fruituri alienis laboribus.id Moses qui non longe aberat conspicatus confestim accurrit, clamitans: Non desistetis ab iniuriis in solitudine, qua ad fraudem abutimini non pudet
uos circumserre ignaua brachia inertes que humeros . capillos, barbas carnes que uiriles uideo,uiros non uideo. puellae iuueniliter xtat flant quae tractanda sunt,uos iuuenes estis puellis delicatiores . non abitis c non ceditis his quae priores uenerunt, quae ius aquae habent haustis ipsarum opera, quo uberior esset copia ita ne paratam auferetis e Non facietis per caelestam oculum iusticiae, qui uidet quicquid sit etiam in locis desertissimis,
non auferetis impune. is me praeter opinionem misit in auxilium . nec esnim deero iniuriam patientibus, fretus illa magna manu, quam uos eXcae cati cupiditate non cernitis, nec fas est uos cernere. sentietis tamen tam ex
occulto serientem nisi resipiscitis. His uerbis territi, quae uidebantur hos minis amati diuino furore: ueriti* ne uera caneret, paruerunt:admissis sque uirginum gregibus ad alueos . passi sunt earum pecora prius bibere. Hae domum laetae reuersae, insperatum casum patri denarrauerunt, ita ut caperetur magno desiderio uidendi eius hospitis. obiurgabat igitur eas
rum ingratitudinem: Cur dimisistis hominem c quin adduxistis e) si forte
recusabat exorastis etiam cestis ne mihi alicuius inhumanitatis consciae aut non timetisne iterum incidatis in uiolentos& iniustos alios cnecesse est ut auxilio destituamini tam obliuiosae erga bene meritos. recurrite uns de uenistis,donec erratum potest corrigi. ite propere, uocate non tam ad hospitium,quam ad recipiendam gratiam. Debetur enim.ueuersae ad sontem, in propinquo eum inueniunt,& patris uerbis posuasum, domum deducunt. Qui primum speciem, mox & mentem eius admiratus nec enim
opus habet felix ingenium longa experieria) dat ei uxorem filiarum sors
mosissimam,hoc uno facto uirtutem eius approbans, per seipsam amabis lem,ut externa commendatione non egeat modo detur innotescere. Post
eas nuptias praesitit gregibus, ad principatum se praeparans . Nam pasto ratis ars ad regnum est praeludium, hoc est ad regimen hominum gregis mansuetissimi: quemadmodum bellicosa ingenia praeexocent se in uenastionibus. in seris enim experiuntur futuri praesedit militiae brutis praebeiistibus materiam exercitii tam belli quam pacis tempore. nam praefectura mansueti pecoris habet quiddam simile cum regno in subditos.ideo reges cognominantur pastores populorum, non contumeliae sed honoris gras Imd quantum ego intelligo non iuxta uulgarem opinionem sed res ueritatem uestigans rideat qui uolet solus potest esse rex undequacp perse ctus,qui bene callet artem pastoriciam, & curando minora animalia didisci quomodo debeat praeesse praestantioribus. impossibile est enim ut macti δ prius quam parua perficiantur. Rebis i tur omnium aetatis suae pasorum optimus, utilitatis pecorum prouicientissimus, dum nullum lasborem fugitat,sed ultro &iniussiis alacriter esςprospicit prompte bonat Me auxit gregu copi Ladeo ut iam inuidiosus esset apud pastores estero
nihil simile uidentes in suis gregibus qui praeclare secu agi putabat si nihil
detrimenti acciperent,intrates illius numeruindies crescere, nec latum sin