장음표시 사용
411쪽
aestu decedere,protrusit etiam ulterius nudatis littoribus,sicut fit in ton utum eluvie. nox quo densis nubibus obscura nullis illustrabatur sideri bus,quo magis caligo persequutorib. esset sormidabilis.Tum Moses iusi, sis uirga mare percutit. quo fiusto aquae scindutur, & altera pars in altum itollitur stas more parietis solida, altera ceu seeno imposito ui occultarem. hitur: media scissura siccata patente latam cp uiam praebente ad populi tran. situm.Moses gaudens conspecto hoc tam prodigioso miraculo suis addebat ahimum, iubebat , castra mouere in possent celerrime. inter cunctan dum autem nouum prodigium se obtulit. Nubes quae hactenus uiae dux solita erat praecedere, tunc retrograda in exircino uisa est agmine quas ad eius custodiam obiectu suo fugientes a persequentibus dirimens, illis muniens iter tutius, hos retardans Sc in seingens impetu eorum celercio. quo portento Aegyptii perterriti,tumultu ato trepidatione complebant onas nia, turbatis praemetu ordinibus incursantes in se inuice, ac sero si ustra 'conantes fugere. Nam Hebraei summo mane per sicca uiam trainciebant
una cum uxoribus ac liberis. Hostes aute undis marinis rursum in unum coeuntibus mergebantur cum suis equis SI curribus aestum refluum uotiuentibus etiam aquilonis flatibus, ut ne ignifer quide superstes relinque iretur,nunciaturus accepta cladcin Aegypt 3s. At Hebrari stupentes quod prodigiosam insperatam* sine sanguine naeti essent uictoria, & uidentes
. hostem deletum momento temporis, duos choros, alteruUirorum, altes
rum mulierum,statuerunt in littore,cecineruntw deo hymnos gratulatos rios,praeeunte carmen uiris Mose, rore uerd huius mulieribus. nam hichoreas duetabat.Relicto deinde mari aliquandiu faciebant iter securum, erepti host ibus: sed cum pcr triduum aquam non inuenirent: rursum praesiti moesti ad querelas reuertebatur,quasi nullo accepto beneficio: semper enim praescias molcstia solet auferre memoria uoluptatis praeteritae. Consspectis deinde fontibus accurriti laeti, decepti vana spe tanquam hausturi. Amarae enim erant aquae,quaru gust uomensi defecerunt S animis & cor , ' Poribus non tam suam quam puerorum uicem doletes,quos petentes potum non poterant uidere siccis oculis. nonulli uero inconstantiores &pa. . rum certae pietatis, etiam praeterita incusabant, ut quae non salutem asteris
rent,sed grauiorem perniciem,qudd multo satius esset hostili manu cadeo re,quam siti excruciari insuper.illic enim esse citam mortem, uel potius ad. immortalitatem transitum: hanc autem ueram esse mortem,diuturnam si amul ac cruciabile,cum sensus eius magis quam ipsa timeatur. In hac lamentatione populi rursum Moses supplex deum precatur,ut gnarus imbecillitatis animalium,praesertim hominu , propter corporis necessitates,a cibo pendentium, S duro tantum uentri seruientium,det uenia desperantibus,
Sc omnium egestatem expleat, id , sine dilatione quado mortalium naturalis incuria celere opem desideret. Ille sacile exoratus aperit stipplicis antimae oculum, S ostendit lignu, quod sublatu iussit in fontes immitti: siue uis ea nativa siti ignorata hae enus:siue tum primum ad prssentem usum est indita. Quod ubi factum est, sontes dulcedinem acceperiit ut essent potabiles,ac si nunquam ante amari quicquam habuissent,aded nullum i cliinctum
412쪽
geminata contigit,quadoquidem quoties praeter spem incidit, maiore anseri laeticiam. impletis deinde hydrus disces ni tanqua epulati in festis uissimo conuiuio,ebrietate no temulenta ebrij.sed illa sobria quam meraiscam hauserant ex propinationibus sui principis pietati dcditissimi atin ita peritenerunt in statione secundam,aquas habetem & arbores, cui nomen Alim erasirigua duodecim sontibus apud quos erant septuaginta palmae ramosae ac uirentissimae,bonu omen genti affercntes, si quis observet oculis metis perspicacibus . nam ea diuiditur in tribus duodecim, singulas sontis similes ut quae pietatis fluentis scatean hunde indesinenter proficiscunis tur prsclara facinora. principes aut familiaru totius gentis fuere septuaginta, merito assimilati palmae arborii praestantissimae: quae aspecatu pulcherrima.seuctum quoin fert optimum, & uitalem uim habet n5 in radicibus Hesos iam ut caeterae,sed in summo quasi cor sitam in ramoru medio a quiabus circum qua stipatur ceu princeps a suis satellitib. cuiusmodi natura est etiam mentis quaecun*sanctitatem degustauit. solet enim haec sursum spectare,& in sublimibus uersari occupata contemplandis diuinis pulchritudinibus,riaucifaciens terrenas,&haec lusus reputans,illa seria. Non multum deinde fluxit temporis, cum deficientibus cibar is fame tentabantur, quasi per uices prementibus eos necessitatibus. Graues enim dominae sitis S rames suo quae* tempore urgebant, ut altera cellante, succederet alatera: id ured adflictitis erat molestissimum 8c intolerabile: qui postquam sio hi uidebantur euasisse sitis periculum in famis insidias inciderant.Nec olum praesens grauabat inopia,sed etiam in futurum comeatus desperatio. Di dentes enim uastam solitudine,Dugum sterilem despondebat animum. nihil apparebat praeter rupes asperas,aut campos salsuginosos faxo sue
tumulos,aut arenarum aceruos altissimos. nusqua fluuius uel torrens uel Poennis, nusquam sons, nulla sata,nullae arbores, non mites, non silues
stres, non uolucre no terrestre animal, nisi uenenosa reptilia perniciosa homini serpentes 8 c scorpη. Adhaec subibat animum copia & ubertas regionis Aegyptis, quam conserentes cum egestate premente,tanto magis indignabantur, tales uoces laetates alij apud alios:Libertatis spe migrauimus, nunc ne uiuere quide possumus. Felices nostri ducis pollicitationibus, re ipsa sumus miserrimi omnium mortalium. Qiiis finis erit tam longi & inutilis itineris tum nauigationcs tu terrestres peregrinationes habent terminum aliquem propositu, uel portum Dequentem commerchs, uel urbem aut regionem quapiam. soli nos uagamur per in uias solitudines destituti spe rerum omniu. progredimur enim per dcserta patentissimo similia peis lago,&indies maior offert se uastitas. postqua nos inflauit uanis sermonibus,& aures spe repleuit, nunc uentres fame uexa nec alimenta expedies necessaria. praetextu deducendae coloniae tanta decepit multitudinem,elocis cuIus in inculta seducsta: superest ut eam deducat ad inferos quς est uia uite uItima. His opprobms petito no tam molestu erat male audire.quam ferre hominum inconstantia. experti em plurima miracula praeter solitumrctu ordine,non debebant amplius suas coniecturas sequi utcun* probabile
413쪽
hiles sed potius amplecti fide cuius toties experimeta uiderat attame cum reputaret nulla calamitate esse grauiore inopia, facile ignoscebat imperito uulso suapte natura mobili, tantu intento praesentibus, quae tum praeteritoru memoria extimui, tum in futurii spem adimunt.itacpmoestis omnib. 8c nihil praeter extrema calamitate expectantibus, imminente ut putabat
capiti:deus partim propria motus clementia, partim in honore ducis suo iussu eleeti,quo magis eius pietate sanctitate* comendaret parem prosperis rebus 8c dubiis,miseriae remediu exhibuit nouum & inauditu antea ut tam manifestis signis sui fauoris prssentis reueretia eis induceret:ne si quado non omnia cederent ex sententia, spem simul Sc patientiam abiicerent.
Quid igitur accidit Postridie diluculo inultu roris circum castra decidit paulatim nivis in more,dissimilis huic uulgari 5c pene quotidiano, quipo
pe qui nec aqua erat,nec grado,nec niX,nec glacies,quod genus nubcs insuehut hybernis tepestatibus:sed in milii speciem minutus cadidissimus*, ut aceruatim extra tabernacula iaceret mirado spe staculo. quo stupefususcitabantur ex duce,quaena esset haec nun* ante uisa pluuia, aut in queua sum demissa.tum ille diuinitus hoc oraculii edidit: Mortalibus data sunt arua capestria sulcis proscindenda ut semente agricolis reddat cum foenore prouetus annui,quantu satis sit ad rerii uidiui neces Iariam copia. at deono una pars sed totus mudus subditur,cuius portiones pro potestate uera
tit in usus quoscu p uulti nuc sic illi uisum est ut alimetis aer no aqua subisseruiat,quandoquide terra quo solet producere pluuia. Aegyptius suo Dius quotanis arua inundans 8cirrigas,quid aliud est Φ terrestris pluuiac .
Miranda sane res, etiasi nihil accessistet noui praeterea:accessit tame quod magis mireris.asserebantur certatim uasa iumentis & humeris hominu,ut 8c in futuru comeatus sussiceret: sed no erat opus reponere, ex quo deus decreuit recetia semper dona suggerere. Urgenti necessitati abunde satis fustii est,cuetis suauiter uescentibus: quicquid seruatu est in crastinu, totuperiit,ita corruptum ut laeteret scatereth uermiculis.abiectis igitur his reliquiis inueniebant cibos alios,cu rore matutino depluctes quotidie. tum
quo septimo diei honor eximius est habitus. quonia em nihil operis codie permittitur,aparuis masnis , cessatione indissita, ne seriae uiolarentur Propter usum necessariu,duplu deus pluebat pridie sabbati, iusse populo
colligere quod duraret in biduu proximis cibo talisper incorrupto manete praeter solitu.successit 8c aliud miraculu haudquaqua praetereudu siler tio.per cotinuos q uadraginta annos,toto illo ta diuturno itinere, necessa
rius uictus no defuit iuxta semel institutu ordinc temporu,non secus o si ex horreis dimensum distribueretur singulis: simul* discebat obseruatione illius diei sacratissimae ac desideratissimae. Cu em iamdudu quaesissent quis esset mudi natalis,quo hoc uniuersiim absolutu est, re a suis maiorib.
ignorata tande didiceriit, no solum oraculo, veru etiam argumento manirestissimo. Videbat em corrupi ut dixi quicquid supererat dieb.caeteris, quod aut depluebat pridie sabbati, duplu prouenire, durareQ in bidui
Vsus ured eius erat huiusmodi. prima luce collectu molebant aut terebat, dein elixo quasi placentis uescebatur suauissime,abscp pistoris opera.Imone deliis
414쪽
te delicatioribus quide cibis diu caruerut quales habentur in regionibus habitatis & selicibus deo proserete suas opes in solitudine. uespertinis em
horis coturnicu nubes aduolabat a mari tota castra inumbrans, terrae tam propinqua, ut facile praeberet aucupiu. has capi edo coquendoin ut cuicut ibebat Duebatur carnibus optimis,ne desiderarent obsonia. in hac copia ciboris interuenit magna potus inopia: iam cp d cplorata erat salus omni
cum Moses sumpta sacra illa uirga per quam in Aegypto prodigia patras
uera numine correptus rupem percutit. quae seu uena opportuno icitu aisperia, scit aquis tum primu ed corriuatis per occultos cuniculos, erumpentibusΦ prae impetu, more fontis tantu profudit, quantu & adsitis remes dium, &ad diuturna aquatione suffecit tot milibus. omnes enim hydrias impleuerusisicut prius ad sontes amaros in dulcem natura verssis dei proauidctia. quod si quis huic narrationi non credit non nouit deu, nec quaerito oscere.alioqui certo certius sciret,miracula ista esse dei ludicra collata cuseriis operibus: quale est creatio esti cum fixis erraticis* sideribus lucis dici solis. producitio itide nocturni lunaris luminis terre fundatio in reAEt si meditullici insularu et continetis immesa magnitudo, animaliu stirpiu
que in tot species diuisa uarietas: ad haec maris aestuaria, fluuioru cursus in Perennium V torrentium,latices sontium perpetuo manantium, alibi Hagidom, calidoru alibi: praeterea tot mutationes aeris tempora discreta ans rivis horarii uicibus aliae Φ pulcherrimae res innumerae,quib. recensendis Vix tota hominis uita sussiciat quae nec ad unius cuiuspia mundi partis miracula singulatim excutienda satis sit etiamsi contingerri longi Lima.Vesruista cum digna sint admiratione maxima, conlcmnuntur propter con suetudine. quae aut inusitata sun hquamuis minora, miramur indulgentes
nouis imaginationibus. Tande post pererratas diu solitudines in uias aps Parucriat quida terrs habitabilis termini, ceu suburbana regionis eius qua sibi destinauerat. habitabatur aut a Phoenicibus. hic sperantes uita quieta tra nquilla p,multu opinione sua falsi sunt. nam regionis eius rex popula
cone agroru metues,excita oppidatim iuuetute opposuit se ut arceret eos
a tra situ. 'ρ si armis uia sibi aperire conaretur, aggrederetur integris uiri bod ecenti milite sessos itineribus 8c comeatuum inopia aquarum penu ria quibus illi necessitatib. laborabat alternatibus. At Moses re per exploratores cognita no longe ab hoste castra metatus est, delectu iuniorii habito, imperatore his lesum praeficies unu e minori b. ducibus, ipse properaWuit ad quaerendii maius auxiliv. purificatus enim solenibus illustrationib. ascedit propinquu tumul suppliciter deii inuocas ut Hebrsis daret ui stori. 'quos libcraliet a grauiori Κ. periculis depulsa no solii hominu uioletia, Mou etia lue quae corruptis elemetis Aegyptios infestaverat, atw etia perto tu iter fame alias ineuitabili.cu aut staret utrinq; instructe acies nouu accidit prodigiu in ipsius prophetae manibus, modo leuissimis, modo mire grauibus.quae quoties leuitate recipiebant ad celu sublatae co firmabat socios ad rem gerenda fortiteri quoties ured degrauabatur prsualebat hostilis acies,deo significante, ci, alteroru propria haereditas fit terra inudi pars infima,alteromaether sacratissimus, dc quemadmodum in rcrum uniuer sitate
415쪽
sitate cclum est terra potius:sic etiam populit suum bello superaturiam adsuersam aciem. Cum igitur aliquantispcr manus bilancis in more nunc surssum tollerentur,nunc deorsum uergerent certareturq; martedubio,tanderepente uelut pinnas habentes pro digitis sublatae uolitabant per acre manentes in sublimi,donec Hebrsis certa uictoria coligit internecione delestis hostibus,& clade iusta domitis ab his quos initivis armis lacessebant. Tunc Moses altare dedicauit, quod ex re nominauit Dei refugium,in quo uota persoluit madiatis uictimis. Post praelium decreuit exploratorcs ad inspiciendas sedes genti suae destinatas mittere, anno se do postqua iter ingrcssi fueranime torte more solito per ignorantia dissentirent a ducis costio: ut , re auditu cognita, quid agendum esset in commune dispicerent. missi sunt e duodecim tribubus totidem principes cle siti cx optimatibus, ut omnium esset par autoritas:utin ex aequo tribus omnes de statu regios nis cognosceret ex honoratioribus, si modo illi renuciare uera uoluerint. Electos aut sic alloquitur:Certaminum ac periculorum quae sustinuimus& sustinemus hodiem praemium erit agrorum diuisio quam spem ratam
faxit deus opti mus maximus ut gentem frequentissima deducamus in coloniam. profuerit aut plurimulocorum homininrerum conditione pernoscere, sicut ignorare haec est noxium. ideo uos clegimus, ut uestris oculisatin mentibus illa inspiceremus.eritis igitur tot milibus pro auribus & osculis, ut cognoscatis quae nos scire oportet, nimirum tria haec: incolarum frequentiam ac potentia. urbium situm, muniis sint an sine munitionibus:
Postremo quaena sit agri natura num serax & apta uinetis arbustis at* seogetibus,an contra sterilis: ut aduersus uires copias* incolaru instruamus nos legionibus quas illis tuto possimus opponere, contra locoru aut dissicultates machinis oppugnato s. naturam quo P regionis scire necessum est,hona sit an non. alioqui pro possessione sterilium agroru ultro subire pericula summa stulticia fuerit. arma aut nostra & machinae at* copis sits sunt in sola erga deu fiducia. hoc apparatu freti nullis cedemus terroribus: hoc uincemus,etiamsi suerimus inferiores robore, habitudine,audacia, peritia copiis: hoc instrueti etia in uasta solitudine nihil requisiuimus eorumque habetur in urbib. tepus quoq; nunc est explorationi aptissimu uerit uidelicet, quando ad maturitate tendunt segetes,& arborum sit eius prosserre incipiunt. prstat tamen distierre in state reditu, & afferre aliquid seu diuum, quod sit regionis eius ubertatis specimen. His auditis ad explorandum proficiscuntur deducente uniuersa multitudinc, licita ne coprehens luant supplicium,& accipiatur geminu inco modum, uirorum tributimselectorum interitus, cum ignoratione reru hostilium quarti petebatur noticia. habebant aut secum duces peritos locoru, quos sequebantur in itinere. cum* appropinquassent finibus, ascenso in Gle altissimo coni labuntur regione magna ex parte campestrem ferace hordei, tritici at* pabuli. motana quo cy uitib.&arbustis crat cosita ubiq; uirentia distinetacpriuis ac sontibus ad aqvadi copia, ut a radicibus usin cacumina tota latera montium opaca essent continuis arboribus, praesertum iuga Sc ualles mediae. uidebant etiam urbes natura simul & arte munitas egregie. amplius deinde inquis
416쪽
inquirendo uidebant incolarum immensum numerum, gigantibus simiolium proceritate ac robore. hsc ut diligetius perspicerent narserunt ibi diutius ne sesterentur primo intuitu,sed certiores menti notas imprimerent. simul curauerunt,ut decerptos arboru seu stus iam semimaturos suis tribulibus ostenderent eos praecipue qui non corrumputur facile.sed nihil masgis quam uitis Haetiim mirabantur, pendebant enim praegrandes uuae de palmitibus,spectaculum uix credibile. harum unam exediam suspenderute uecte medio cuius extrema imposuerunt humeris duorum iuuenum.atisque ita deportabant alijs post alios propter pondus succedentibus. de ego tuo non consentiebant. in itinere conuenire eis non poterat quid renunociandum esset de communi sententia,ne quid seditionis oriretur in popusio sed hoc fuit leuius. post reditu extitit maior discordia. alii de urbiu inuonimentis & ciuium frequentia narrantes,attolletes , in maius omnia uero bis territabant concionem:alh contra elevabant quicquid uiderant, hortado ut sorti essent animo, & coloniam quaererent, consecuturi ad primum clamorem uictoriam.nullam urbem laturam tantae multitudinis simul inis gruentis impetum,nec parem futuram incumbenti oneri.At p ita utrique inuenerunt in plebe quos imbuerent suis asseetibus ignauia timidi, sortes
ured spe at* audacia. Uem hi portio quinta fuerunt,timidis quincupla saperantibus caeteros: quo faetu est ut paucorum fortitudo obscuraretur in tanto ignavorum numero.duobus autoribus optimi consilii prsual verutaecem dissua res eorum sententiae, qui pertraxerui in suas partes totam plebesam multitudinem. omnes uno ore laudabant montana aeque atque
campestria: sed confestim reclamabatur a concione: Quid opus est nobis alienis fortunis asseruatis tanto praesidio uino possint adimi pristinis do. minis Uix temperatum est a manibus, quin duos diuersum sentientes lasPictibus obruerent,malentes audire iucunda quam utilia,& ueris falsa prς ferentes. quod aegerrime serebat dux multitudinis, diris agitari eam sit piscaris,quae tam contumaciter aspernaretur oracula,nec longe ultionem abae sicut euetus docuit. nam illi decem exploratores timidi absumpti sitiit pestilentia cum turba sequuta ipsorum ignaviam. ii qui suastiant eundii intrepide, seruati sunt, praemium referentes pietatis, & reuerenter accepti oraclai .Haec causa sitit serius deductae coloniae. cum enim potuissent secudo anno postquam ex Aegypto demigrarant, agros Syriae diuidere, deo flectentes a uia compendiaria, uagabantur per secessus longinquos & delatos,alios quaerendo post alios frustra defatigantes animum cum corpore, ut meritas impietatis poenas persoluerent: quippe qui praeter tempus iam elapsum,per xxxviii. annos, aetatem hominis, sus Q de in oberrantes Per invia,uix quadragesimo anno peruenerunt ad eosdem quos antea tersminos. In aditu regionis habitabat gens cognata quos sperabant sore betali aduersiis uicinos gerendi socios adiutores in in parandis nouis sedibus: aut si hoc grauarentur,certe neutris se adiuncturos partibus. nam utrius gentis primi conditores, tum Hebraic tum accolentis fines hostiles, una matre uno que partu editi fuerant, quorum familiae selici auctae sebole in duas populosis semes tum excreuerant. harum altera in suis mansit sedis
417쪽
hus: altera ut ante diximus) in Aegyptii propter fame translata, post alis
quot aetates retro unde uenerat rediit,haec cognationis non oblita,quamsuis dudum disiundia sedibus:&tunc quo* nihil de ritu maiora agnosco in degeneribus posteris, arbitrabatur decorum esse mansuetis ingeniis, si antiquae necessitudini aliquid tribuerenti in altera nullum supererat amicitiae uestigium, quae longe diuersis assileta moribus rationibus, cosiliis, midi js,auita renovabat odia. nam primus huius gentis autor ius primogeni/tum fratri uendiderat, quod paulo post saeti poenites repetiit, at* etia necem intentando extorquere uoluit. hae maiorum priuatae simultates apud integras posteroru gentes instauratae sunt eo tepore. Caetera dux Hebrsorum Moses, qua inuis primo incursu poterat eos opprimere,iniquum id ratus propterius antedictae cognationis,maluit trasitum per eoru agros petere pollicendo se iter iacturos sine incolam iniuria inlaetis agris re pecos ribus. ne potum quidem aquae necessarium sumpturos abs* precio: in potestate incolam fore annona,se usuros foro ex ipso ii arbitrio. at illi contes piis caduceatorib.c6ditiones foederis offla entibus, armati obuia prose H sunt, bellu ostentates eis, si auderent fines irascendere,imd uel attingere. id responsum aegre ferente populo,& iam ad arma cGcitato, propheta e superiore loco ut exaudiri posset, sic eos allocutus estiNon est iniqua uiri tartissimi uestra indignatio qui bonas c5ditiones offeredo repulsam pasii estis a prauis &peruersis hominibus. Illi quide digni sunt ut inhumanitatis poenas dent,nos tamen decet mitius agere,& reuereri gentiles necesitudines.
alioqui quod erit inter bonos malos indiscrimen, si magis cogitabimus quid illi mereatur Φ quid nos deceat His dietis auertit alid populu, in uideret omnes aditus insesses praesidi js ab his qui b. nihil imminebat periculi, tantum prae inuidia uiam copendiariam intercluserantiquod erat certis. simum indicium malevolentiae moleste ferentium getem libertati reddita, qua in Aegypto graui seruitute premi antea libenter audieranti necesse est ei si ut qui alterius felicitate doleheius calamitate gaudeat, quatumuis disiimulet. In tantum enim res suas cum impiis consectauerat, ut in summa maliciam prolapsi insensi essent bonis omnib. aegre serrent successus eorum, lauderent calamitatibus. Id tum latere no potuit cohibitus est tame popuus a suo principe,cade opera gemino exemplo edito tum bonitatis tu prudentiae. prudenter enim secit qu3ddiscessum est sine mutuis iniums:Quero cognationis respectu ultionem cohibuit humanitatis suit ossiciv. horti oppidis praeteritis cu ad ulteriora pergeret rex quida finitimus Chananes nomine ubi cognouit e speculatorib.exercitu per loca n5 longe dissita iterficere, putas eos sine ordine incedetes facile posse opprimi cu armata suos O iuuetute inuasit,& primo assultu qu*da ut imparatos coegit terga uertere:interceptis p aliquot captiuis insperato succatu inflatus procedebat ulterius, quasi omnes in sua potestate redacturus. at illi nihil territi accepto incomodo, im dacccia audacia ut aboleret ignominia, hortabatur se inuioce:Viri simus, geramus re alacriter in primo regiois promissae adicia intres Pide pugnemus pro munimeto habetes audacia. per initia tape de euentu decernitur.du in limine sumus terrore incutiamus incolis,ut inopia qua in
418쪽
locis desertis laborauimus, permutemus agroru sertilium & bene cultorucopia. Sic animati uouerui deo primitias agrorum, cius regis oppida cum sitis finibus. nec suerunt uota irrita, propitio numine Hebraeis robur adde te ad extorquedam hosti uictoriam .ltam pugnatum est egregie supplica.tumV post ui storiam praeda tota consecrata aut ori tantae felicitatis. Oppida cum uiris & auro argento in deo dicari placuit, unde totum id regnu aisnathema nominatum At. Quemadmodum enim unusquiis uir pius cosecrat primitias fruetuum coportatorii ex agris suis: ad eundem modii gens uniuersa portionem magnae regionis,in cuius possessione migrabat, α ea quidem non exiguam regnum integrum quod primum bello quesitu est, nouae coloniae primitias deo dicauit. nefas em putabat uel agros diuidere, uel in urbes immigrare ante consecratas horum primitias. Paulo post sontem copiosum inuenerui qui omnibus potum prςbuit. is erat in puteo, in eius prouinciae finibus. ibi acsi merum non aqua hausissent exhilarati pias choreas circa puteum ducendo nouum carmen canebat in Iaudem dei da. toris agrorum &autoris colonis quὀd emensi longas litudines, terram promistam attigissent &in ipso limine inuenissent aquae copiam, meliore nota signandum rati hunc puteum. fuerat enim excisiis non plebeioru sed regum opera &diligetia: qui ut sertur magnum sumptum quaercdo aquata apparado puteum secerant sicut apparebat ex operis regh magnificen. tia .His inopinatis successibus laetus Moses progrediebatur ulterius, iuuetute disposita in primo extremo Φ agmine: seniorum,mulicru, pueroru turba incedebat media utrino munita privsidio, siue fronte sive teisa hoostis lacesseret. Post aliquot dies regione Amorrhaeorum attigit, misit scp Iegatis ad regem eorum Seon,inuitabat ad easdem conditiones, quas prius cognatis obtulerat. ille aded contumeliose respodit, ut uix sibi temperareta manibus occisurus ni legatos tutareturius gentium: cotracti scp mox covus expeditionem suscepit uictoriam sibi pesticens. Cogressus autem sentit sibi rem es. cum inuidiis militibus, qui iam ante exercitatis durati scp tu corporibus tum animis, non semel uirtutis specime ediderant. quapropter egregie tunc quoin uicerunt a praeda tamen abstinuerunt, ut sacraret deo certaininum suoru primitias, cuius ope subsistebant magis quam propriis consili js aut uiribus illo addente animos ad rem gerendam, & causam sua Hesendendam sortiter, sicut tunc quow apparuit. non erat enim opus iterato pretio una acie debellatum est fusis,fugatis,internecione deletis hostili Bus copηs. Urbes etiam eodem tempore exhaustae Sc repletae sunt, uacuae Deteribus incolis,plenae uictoribus. similiter uillae praedia* rustica modo Heserta recipiebant colonos meliores. Hoc bellum gentes omnes Asianas terruit,prs sertim finitimas quibus propius imminere uidebatur periculu. Vnus autem e uicinis regibus Balaces nomine, habens in oriente magnu populosum in imperium, non ausus armis decernere domi se continuit:&timens clades quas bellum afferre solet, ad auguria se uertit at diuinationes putas se diris execrationibus expugnaturum inuicta Hebraeoru poteriam Vrat illo tempore uates magnae celebritatis in Mesopotamia, peritusoninuim diuinationis gener .sed maxime augurali scientia sibi autorita
419쪽
4ia. PHILONIs IUDAEI LIBER I. .
tem parauerat, ius multa saepe experimenta ediderat magna 8c uix credibilia. nam aliquado imbres suturos praedicebat aestate praeseruida rursunt aths siccitatem aestusw brumali tempore: aliquando usertate annon rursum alias famem & penuriam: fluuiorum item desed iis inundatioesin, &procurationes pestilenti ae,alial innumera: quae singula cum pricsagire uideretur crat in ore omnium,inclita sema diuinitatis eius indies se spargese latius. Ad hunc rex misit amicos aliquot rogans ut ueniret,inulta repitasentans dona, plura pollicens, nec dissimulans cur accerseret hominem. hieno ingenue costanterm sed sucata ciuilitate, quasi propheta eximius, & nihil absq3 diuino nutu tacere solitus tergiversabatur, negas sibi hoc permitti a numine. sic legati reuersi sunt insedio negocio. Rex alios mox honoratio. res misit cu maiore ui pecuniae, iussos etia polliceri ampliora quam antea munera.Vates incscatus & prssenti utilitate,& spe suturi conrodi simul oratorum dignitate reueritus persuaderi sibi passus est, rursum fucate causatus de numine. ita in postridie parabat se itineri, narras admonitum se in somnis uisione manifesta ut incula stanter legatos sequeretur. Caeterum in uia prodigium ingens ei se obtulit, omnino aduersum ominosum in illius
proposito. Iumentum enim quo uehebatur, primum repente constitit. desin de quasi exaduerso uiolenter repulsum in tergum retro cedebat, nunc ad dextram, nunc ad laruam fleetendo errando trepide more temulentorum,etiam uerberibus contumax,ut pencsessorem excuteret uexatum uiocistim non mediocriter. Erant enim ex utro inuis latere sepes&maceris. in has impingcte iumento dominus atterebat lacerabat* crura & genua uio delicet obuio spe stro iamdudum territabatur animal, cui soli erat illud cospicuum homini uerd non item, quo magis argueretur eius si piditas. tuc enim brutu perspicacius erat quam is qui se iactabat uidereno mundu seolum uerum etiam ipsum mundi rectorem conditoremw.Tande uix agnisto resistete angelo, no quod dignus ini et eo spectaculo, sed ut indignitate suam intelligeret, ad supplicationes deprecatio escit uersus orabat ueniam ignorantiar, negans sibi fuisse peccandi animum. Cum in debuisset reuertieuestigio, maluit rogare angelum,num redire domu iubeat. Ille intelliges 8c indigne ferens simulationem quid enim opus erat scitari in re tam aperta qua ipse uidebat,nec indigebat uerbis fidem adsti uetibus, nisi forte oculis minus creditur quam auribus Vade inquit, qud properas. Sed nihil efficie me subii ciente uerba prster tuam sententia,& instrumenta uocis uete tete quo fas ac plurii est. nam ego ero tui sermonis redior, per tuam lingua inuitam fundens oracula. Interea Balaces ut audiuit uatξ esse in proximo, prodiit obuiam cum satellitio: deinde post solennem cosalutationem mus tuam aliquantum questus est de tarditate, expostulans quod no in cuncta ter se dedisset in uia: atm ita uersi sunt ad epulas regio luxu paratas excipiendis hospitibus, caeterain hospitalitatis ossicia pari spledore ornatissima. Postera die diluculo Balaces uatem duxit in tumultum sacratum cuidagenio,cuius stati iam indigenae uenerabatur diuinis honoribus . inde prospeeius erat in partem cassiorum Hebraicorum, qus ostendcbatur mago tanquam e specula. his uisis dixit:Tu rex positis septem aris,in singulis uitulit caede
420쪽
caede & arietem:ego interim secedam, ut diuinitus disca quid dicendu fit.
progressiis autem toras cofestim amatur numine,quod omnem eius artificialem diuinationem exterminauit ex anima.nec enim fas erat sandium spiritum cohabitare cum magicis artibus.post haec reuersus, Sc uidens uietiomas ardere aris impositas tanqua alienus interpres sic cecinit: E Mesopotamia me accivit Balaces,ut longu iter emensus execrarer Hebraeos. sed quomodo execrabor quos deus non execratur e possum eos ex alto rnote spicere,& uota cocipere sed ledcre no possum singulare ac eximiu popus lum,qui non connumeratur cum caeteris gentibus, no tam locis separatus εc sedibus quam ritibus propriis,multu diuersis, nec colaminatis ulla exstet na ceremonia.Quis exacte nouit prima horum origineme corpora quidem ex humanis sunt nata seminibus, ex diuinis autem anim Adeo cognastae hadtenus.Tollatur anima mea ex hac uita corporali,ut conumeretur cuiustorum animabus,quales sunt horum Kominum. His auditis Balaces ingemuit. Conduxi te,inquit,ut hostes execrareris nunc no pudet te illis Lusta ominari Quam me fefellit opinio,qui amicum putas opposui te hostis bus. iam satis apparet quo sis animo.hoc est nimiru cur tam cunetanter uem sta,beneuolentia qua istos prosequeris,& odiu mei dissimulans. licet emo manifestis de incertis conie sturam facere. Tum magus iam a spiritu relictus:Iniustam inquit,sustineo calumniam.Nihil ex meipso dicere soleo interpres tantum dei sum, sicut S antea me protestatu ex legatis nouisti.Rex sperans posse uel uatem decipi uel diuinam mutari sententia, si locum ipse mutaret illinc pet at alium montem editiorem,unde cospiciebatur magna Pars hostilis exercitus: extruetis , denuo septem aris alius,& mactatis totidem quot ante uictimis misit uatem ad captanda meliora auspicia.Ille in secessu correptus numine, S extra se raptus ut suamet ipse uerba non intelligeret ore suo sentctiam alienam pronunciauit hoc vaticinio:Surge rex, Scatadi attentis auribus.Non est deus quasi homo ut mentiatur, nec quasi sis litas hominis ut mutetur. Dixit & seciet, locutus est δέ rata erui uerba eius, Riaandoquide ipsa uerba sunt esus opera.ad bene precandu addueius sum ego,non ad execrationem.Non erit labor in Hebraeis nec lassitudo. Deus eos manifeste ceu clypeo protegitiis etiaAegyptiacas calamitates ab eis depulit,& tam multa milia tanqua unum homine eripuisi ideo populus lsraeliticus nihil moratur auguria caetera diuinationis genera omnia, fretus Uno totius mundi principe. uideo populum insurgentem ut leonis catulu, .siperbum leonina ferocia. Satiabitur praeda,& bibet occi m a se sanguis nem ac ne tum quidem in cubile se conferet, sed peruigil uidioriale carmeconcinet.Tum Balaces prae dolore ob spem diuinatione seustratam excla maEDesine homo & execrari & fausta ominari. prssiat silere quam iniucuria dicere.Moxcp mutata sententia duxit uatem in locum alium,unde ostedens ei partem copiarum Hebraicarii, hortabatur ut diras execrationes cotra eas depromeret.Magus rege nihilo melior, quamuis c5tra incusatione
obiectu , praeuaricationis crimen uere praefatus se nihil de suo proloqui,
latum interpretem esse nummis quo incalescebat: cum debuisset domum reuerti,cupide comitatus est,tum propter insignem arrogatiam,tum pro