장음표시 사용
441쪽
rum cadauera medio foro iaccita plebs uidens indoluit, simul metue ultricem iram adhuc seruida statim resipuit. Tum Moses publice laudata. horum sortitudine honorem cis decreuit perpetuu conuenientem facino: ri praeclarissimo. Decebat enim, ut qui in honore Dei ultro arma sumpsi . rant, Rimpios momento debellauerant, pricinium accipcrent ipsius cui, tum ac ceremonias. Quoniam autem non unus ordo est sacratorum hominum,sed ali j tradiant preces, ut si mas sacraq; caetera, & usq; adyta proce. dunt: at s nihil horum permittitur, tantuno seu interdiu p curant i lum & custodiunt eius sacram supellectilem, quos nonnulli uocant aedituos: quae saepe alias multarum calamitatu causa fuit de primatu contentio, hic quoque inualuit,aedituis in sacerdotes conspirantibus, Si illorum digni, tale sibi usurpare conantibus: id quod facile successurum sperabant, cum ipsi in tantu superarent eos numero. & ne uiderentur priuatae seruire cupii ditati antiquissimam e xij. tribubus in partes suas pertraxerunt, qua multi similiares sequebantur, ut habentem prae rogatiuam generis. Sensit Mo ses hanc conspirationem contra se tendere, quia fratrem pontificem oraculi iussu designauerat. id fidium non caruit calumnia, quasi praetextu oraculi plus ualuisset domestica gratia Φ utilitas publica. quod, ut erat, uisum est indignissimum, non solum in dubium reuocari fidem approbatam tot caelestibus prodigi js, ucrum 8c de religione ambigi. quae fucatis etiam hominibus letueritatis conssionem cxprimere. Veritas cnim a deo nou, seiungitu proinde superuacancum ratus eos prolixa oratione beneficios rum acceptorum comonefacere, quos iam aduci sarioru criminationibus Pricoccupatos animaduerterat: deum exorauit ut euidenti signo declara rei sinceram incorruptaq; fuisse die stione pontificis. ille iussit eum xi.uirupas, pares tributi numero, inscribere nomini b. phylarchorti undecim,duodecimain pontificis fratris sui nomine deinde inferre adytis. secit iussa uastcs inicia tus in exitu. postera die monitus oraculo, in praesentia totius pospuli, leprompsit uirgas, caeteras nil mutatas, cam aut quam nominc pontificis inscripserat os leto nouo conspicia. a. ria haec mirificc tota quanta crat, frondes seu eius in protulit. erant aut nuces , diuersa natura ab at is seu fit bus. nam in pleri scp ut uua, oliua,malis aliud est semen aliud id quo uesci. mu quae discernutur locis etiam. cx torna pars ucsca est, semen intus includitur,in nuce semen ipsum estur, & utrum in in una speciem con sum ii no loco intimo clauditur,munito duplici tegmine crasse primum putaria ine dein ligneo cortice. ut apte per hac figuram persecti a uirtus possit in tela ligi. sicut em in nuce idem est finis Sc principium, inquantii scine initium,
inquantum fructus finis: sic & in uirutibus. Una quae* 5c finis in & pri incipium. principium quia non aliunde quam ex seipsa oritur: sinitquia uita
tendit ad eam naturaliter. pricter hac causam a Tertur alia manifestior. Nucis extremum putamen est amarum ligneus cortex interior est austerus&
lidus: quo fit ut seu stus non sit in promptu clausus utro in muniminc: hac figura docetur anima exercens se in uirtutis stadio, esse opus laborib. Labor autem durus & dissicilis, unde selicitas prouenit: quapropter cro
durandum est Nam qui fugit laborem, fugit selicitatem: ediuerso qui sor
442쪽
titer patienter , dissicultates tolerat, ad beatitudine properat. Nam fieri non potest ut domo delicatus & est oeminatus animo, corpore quoque labefatiato quotidianis uoluptatibus, uirtuti domiciliu praebeat. Cui nisi contingat pro dignitate tractatio primum denuntiat se migraturam ad ilis luna summum rectarum rationum principem:mox si nihil proficit consertile lud trahitur suopte desiderio. Imd si uerum fatendum est, sacer ille uiris
tutum chorus,prudentiae,temperantiar, fortitudinis, iusticiaech, ultro sibi quaerit quos exerceat.praesertim cos qui tetricam duram* uitam complectuntur, coniunetam cum patientia continentia i , simplicitate frugalitas tecp contentam: quibus artibus pars nostri praecipua,scilicet ratio sanitastem tuetur bonam , habitudinem superatis molestis obicibus corporeis: quales sunt temulentia cupediarum liguritiones,libidines,& id genus cupiditates insatiabiles, tantum solertiae detrahentes quantum addunt carnibus. sertur etiae uernis arborib. prima florere amygdalus prouentu arbos reorum seu stum praenuncians,& postrema omnium amittere solia,aestate serens diutissime saluo uirore frondium, utroin modo figuram sacerdotalis tribus referes,subindicans* hanc primam & ultimam uigere in humais no genere,duraturam donec uisum fuerit deo nostrum genus reuocare ad Uernam renascentiam,sublata insidiosa cupiditate, late maloria omnium.
Quoniam igitur diximus, oportere abseluto principi adesse quatuor res, regnum, legum ferendarum facultatem, sacerdotium, prophetiam*, ut
tanquam legislatoructet ac iubeat, tanquam sacerdos iasi solum humana,
sed diuina administret negotia, tanΦ propheta quicquid intellectu noPcrcipit discat ex oraculis:iam p de tribus primis disseruimus S ostendiis mus Mosem fuisse optimum regem, legislatorem, pontificem, nunc pΟσstremam aggredior, declaraturus eum misse & propheta probatissimum. Nec ignoro pondus oraculorum habere quicquid scriptum est in eius uoluminibus, recensebo tame magis propria, ubi prius distinxero quaedani oracula ex persona dei proferri per diuinum interpretem, quedam esse reo sponsa scitanti reddita quaedam pronunciari ex per na Mosis afflati nuis
mirae. aliae primi generis sunt, tota prae se ferunt uirtutes dei, clementiam dc beneficentiam, per quas omnes homines ad honestatem in si ruit,pi a cipue uero cultores suos quibus ad selicitatem uiam aperit. Secundum geonus mixtum est e uerbis rogantis prophetae Sc respondentis numinis.Tertium legislatoris est proprium,donati a deo ut praesagiendi praedicendicinlatura. Urimi generis seponentur nunc cum sint maiora quam ut satis laus dari queant ab homine quorum laudi uix tota natura sussciat,& alioquin efferuntur per interpretem. differunt autem inter se prophetia 5c interpretatio.De secundo mox conabor dicere sublucturus δέ tertium, in quo aseparet uatis diuinitas propter quam proprie propheta nuncupatur. incispicin us aut promissa repraesentare hoc modo.In quatuor locis leges seruntur Per rogatione responsionem , mixtae ex uerbis afflati prophetae desum consulentis,& responso ipsius patris caelestis. Primum quado no sola Mosem omnium sanctissimu 8c amantissimii des, veru etiam queuis mesdiocriter pium exasperare potuit quidae dissimili genere natus hybrida,
443쪽
436 pili Lo Nis IUDAEI LIBER III.
patre Aegyptio, matre Iud sa, qui fastidito ritu materno declinauit ad impietate Aegyptiacam,contemptor caelestis numinis. Soli enim propemodum ex omnibus gentibus Aegypt a caelo terr. a opposuerut aemula,hanc diuinis colentes honoribus, illa nulla ueneratione dignitati eximia, quasi regni extremitas praeserenda esset regis. Nam in mundo caelu est regia stacratissima, terra uero extremitas regni, per seipsam quide non contemnenda sed tamen haud conserenda cum c there, a quo tantum a tergo relinquitur,quantum tenebrae a lumine,nox a die, corruptio ab incorruptibilitate, mortalis a numine. nam quia no compluitur eorum regio sicut aliae, selita
Iotannis inundari a restagnante flumine, opinione sua Nilu consecranthegyptii,ut caeli aemulum,N regionem suam magnopere praedicant. proinde ille promiscui generis homo dum rixatur cum quodam ex sacerdotali docto que genere, impotenter iratus,& agitatus impietate Aegyptiaca, a terra in caelum extendit contumaciam, execrabili scelesta polluta p tum anima tum lingua uoce , ausus miserrimus cum execrari, que ne honoris
quidem gratia fas est nominari ab omnibus sed a solis optimis & p urificatis hominibus. Quapropter miratus amentiam perditam & immanem audaciam, quavis effervescente generosa indignatione cuperet manu sua scelestum c5ficere, tame ueritus est ne is ad hunc modu leuiore st pro meristo defungeretur supplicio. pare enim tantae impietati poena homo inuenire non potuisset. cum em contemptor dei nec parentes ueneretur, nec pastria, nec benemeritos,hic non contentus neglexisse religione,& usci' ad execratione prorumpes,nihil sibi ad summa impietate secit reliquis. nam maledic Ei prs execratione crime est leuius. Vertam linguae morbus & e neos cum ministrant nefariae dementiae, proculdubio prodigiosum ali, quod scelus perpetrant. 6 homo,execratur deum aliquis que igitur alium deum ad execratione inuocat nonne hunc ipsum cotra ipsum apage istas Profanas cogitationes & sacrilegas. purgetur anima misera tali uoce contaminata n qua auditu sensu caeco impegit. fieri ne potuit, ut lingua ad talia impia uoce prolata no sit tacta paralysi ac ne aures quide audituri obtura tae sint,nisi sorte ultioni prospectiu est & iustitiae, ut ad exes la uitae pertineat no celari quicquid in ligniter praeeminet et in benefactis & in malesi Mut alteri prsmiu cotingat alteri suppliciti. ideo propheta iussit hunc uinctu seruari in carcere:ipse deii supplex orauit daret uenia oculis auribus p nosponte pollutis uisu audituo nefario: simul in rogauit quid oporteat pati inuentorem sceleris nefandi & inauditi ad eam diem. ille iussit eum lapidari, ideo sicut opinor sucis pie endu pronuncias Q animam haberet durare saxeam,ut p manibus totius getis ultionis auidae sumeretur si applicii Nec enim poterant aliter steminus serire tot milia. post exactas poenas a nefario capite noua lex scripta est & tunc primum relata in tabulas, ut serenouis morbis quaeruntur noua remedia.uerba I sis sunt haec : Quisquis
execratus fuerit deum,peccato obnoxius esto. Quisquis autem nominais Merit nonae domini capitalis esto .d dietu bene uir sapientissime. solus mearam hausisti sapientiam. nominare grauius credidisti cxecrari. Non etia Lenuares crimen grauissimu, tractans id clementius. Ita I uidetur nune deum
444쪽
deum non illum primu R ingenitum mundi conditore dicere sed eos qui oppidatim colebantur. Nam hi quom sic vocatur falso nomine cum sint pictorum fictoruin opera suas artes ostentanti u. signoru enim statuaru , huiusmodi plenus fuit totus orbis habitabilis: a quibus abstineri oportet maledictione, ne quis Molis discipulus assuescat ullo modo appellatione . dei contenere.semper enim amabilis est ac plausibilis. Quod si quis no di, co blasphemaverit hominu deorum Φ dominia, sed ausus fuerit uel nomeeius intempestiue promere, noxam luat capite. Quandoquide ne mortas liu quide parentii nomina proserut i j, quibus cordi est pietas, sed omissis
propriss s honoris gratia,utuntur naturalibus, patre appellantes matre*:atque ita profitetur accepta immesa beneficia simul. sua gratitudine. Quo, . modo isitur merentur ueniam qui temere abututur sanetissimo dei nomine tantia ad explendii sermone non aliter Φ profanis uocibus Post honorem aut creatori habitu propheta die sacratu septimum ueneratus est, cusius eximiam pulchritudine cernebat acutioribus oculis, expressam caelo indoq; uniuerso, ipsa natura praeserente eius simulacru. inueniebat emante omnia matre carere huc numeru, experte eminini generis, e solo patre satum abs p semine, & ab sep partu genitum.animaduertit praeterea soptimana semper uirginem, nec e matre fiatam,nec matrem ipsam, nec e corruptione oriundam, nec ipsam corruptibilem: denim intellexit hanc esse mundi natale caela ter in se ina & omnibus terrestribus, exhilarantem cunista concinnissimo septenario. Hanc ob rem ille maximus Moses ars quum censait ut omnes ascripti eius ciuitati,ius natum sequentes celebrarent hunc diem otio sestis', hilaritatibus, intermissis laboribus & opistis
cris questuainris negotii si vietum paratibus, ablegata etiam tantisper ceu Per inducias solicitudine anxia, ut uacarent non ludicris sicut quidam ridendis in spe iaculis mimorum saltatorum , quae insanum uulgiis amat Perdite, Oc per praecipuos sensus uisum auditum. captiuat animam suo. Dic ingenio liberam ac dominam:sed soli philosophiae, non isti cuius com Pendium profitentur captatores sophistae, uenales tanquam in foro pro Ponendo sermones opinionesΦ qui philosophia cotra philosophiam diora,6 sol abutuntur perpetuo nec pudet: sed vers inquam philosephis quae constat ex his tribus, consili j sdietis fuis*, in unam speciem coasPtatis, ut quaesita seliantur selicitate.Hoc praecepto posthabito quidam recenti etiam tum oraculi de sacro sabbato proditi memoria, quod de usio
psis vi βhili V0ςς ος viis magis quam auribus ingesserat, per media castra
lignatum exivit, non ignarus omnes in tentor is quiescere, moecp in uetito deprehensus est. Quidam enim per otium extra portam progressi, ut in loco puro quietoin uacarent precibus, uise nclario spectaculo, intentia fasci componendo lignatorem qccisuri erant prae ira, nisi comotos ab imis Petu reuocasset haec reputatio, animaduersionem in huiusmodi peccata non esse priuati iuris, sed pertinere ad magistratus publicos ipsoso prinals cipes, ne in die a causa indemnatus huc periret, alioquin reus manifestas
rri criminis, religione quoque diei uetante caedem uel iustissimam. ideo maluerunt comprehensum hominem adducere ad principem Sc sacero
445쪽
dotum eonsistori ii,c5fluente ad rem cognoscenda uniuersis populo.mos cnim erat certis temporibus,prscipue sabbatis,ut ante dixi,opera dare studio sapientiae principe doctoris uice fiingete,prsinostrante* officia sibi ditis autem in hohestate proficientibus, & mores uitam* corrigentibus Quae consuetudo a maioribus per manus accepta hodie F durat apud ius daeos, tempore illo dicato eruditioni contemplationiwrerum naturaliv. nam destinata oppidatim sacris precationibus loca, quae proseuchas uulagus nominat,quid aliud sunt Φ scholae in quibus prudentia,fortitudo, tis Perantia iusticia, elas,sanctitas,omniscp uirtus discitur,quae ncp ad humana diuina negotia requiritur. Caeterv eo die non ultra uincula seruio tum est in homine impium. At Moses de plectendo que norat comeruisse
mortem dubius,&genus supplicii dignu ignorans, inuisibili animo ad ciuisibile tribunal se contulit,ubi iam ante cognita causam decretu fueratabomni scio iudice qui pronunciauit mortem ulcitandu obruendu* lapidishus, quandoquidem & huius mens sicut prioris in surdu lapidem obduaruerat, prolapsi ad impietate extremam,complexa pene omnia uiolati sabbati crimina.qua ob rem quia no solu sordidae fabriles*,sed caeterae quoque artes & occupationes tunc sunt prohibitae, praesertim quae adparanodum uictu attinent, aut per ignem fiunt,aut per instrumenta non sine igne conse sta. ideo saepe interdicitur ne quis ignem accendat sabbato,ut celletur te causa principali &antiquissima, cesset effectus eius e a. Sunt aut ligna ignis materia, ut lignator & qui accendit ignem in eadem culpa haereant: ato ita geminetur noxa, tum quia fit opus dum lex iubet quiescere, tum quia semites ignis comportantur, unde pricbetur opifici js occasio. Hare duo responsa continent poenas sontibus inflictis ex arbitrio cslesti s numinis consulti super talibus negot is. Sunt & alia duo, ad diuersam spectent pertinentia,alterum de successione haereditaria, alterum de sacrificio non tempestiue ut uidebatur oblato.de hoc prius dicetur. Moses primum an ni mensem iacit eum qui in uernum aequino Bu incidit, non sicut quidam qui praecedentibus id honoris tribuunt,non obseruato naturae beneficio.
tunc enim maturescunt segetes ad ui qum necessariae: arboru uero foetus pubescunt recens editi, secundis mensis inserendi. sine tritico,hordeo,cars
teris , similibus frugibus non uiuitur: sine uino & oleo seu stibus , araboreis quaedam gentes aetatem producunt in annosPlurimos.Eius menoss die quartadecima,sub ipsum tempus quo luna suum orbem solet commplere lumine, celebratur migrationis publica sestiuitas quam Chaldaice. Pasca nominant: quo tempore non ut alias plebe a homines uictimas adoducunt ad altare mactadas a sacerdotibus, sed iubente lege tota gens sacrificat,dum pro se quis p ma stat hostiam suis manibus. Tunc univcrso poαpulo concelebrante laetas epulas, dum qui se gerit pro sacerdote,no nulli occupati lachrymis gemitib. tu stula domestico propter desideratos maper defundi os necessarios,premebantur gemina tristicia,noua super uete rem accedente,quod orbati suis affectibus cogeretur etia carere uoluptas
te honoreo totius gelis publico, quia nec ablui nec aspergi lustralibus aquis ses erat illo tempore,prius Q ueniret luctui pxsfinitus lege terminus.
446쪽
Hi post sestum moesti accesserunt principem narrauerunt' suum infortunium: habere se funestas domos receti cognatorii obitu, occupatos luctu neces Iario,non potuissse frui sacris pastalibus. addiderut preces ne posthasberentur caeteris, neue poenas daret calamitatis domesticae. dignae poti os misericordia.alioqui se posse inuidere destinistis qui potiore coditioneto cesserint. se uiuos mori,& sen e suam pernicie. His auditis animadueristit&postulationem non absurdam et excusationem sacrificii prie termissi idoneam,& casum ipsum dignu miseratione. Ambigebat tamen incertus consit',& tanqua in bilance nutans nunc in hanc parte nu ne in illam proocliuiosicum hinc suu podus obtineret misericordia cum iusticia illinc prς cellere uideretur lex de paschali sacrificio, primi mensis quartamdecimam diem ei praestituens. ita in inter assensum Sc renutu pendens ad supplica,tioncm se uertit, ut ipse deus oraculo decerneret. Qui exaudito vate no in
praetas tantum respodit, sed quod pro lege seret postea, quoties aliquid simile accideret. Comprehensi sunt ea lege illi quoin si qui eius gentis ali j sese causis non potuerunt ad sacrum id occurrere. Fuit aute haec oraculi sententia. Luetus in cognatorum obitu dolor necessarius non imputatur pro Peccato. Attame ad certum tempus a templo arceantur tu entes, quo rict Patet aditus nisi immunibus ab omni inquinamento tum fortuito tum uoluntario. post terminu luctus pro se qui sep sacrificet, ne uiui habeatur pro mortuis. cu igitur sitat posteriores, postero mense die quartadecima sacrificet ritu quo priores,& eode modo absumant hostia. idem ius esto his ciuino obluehu sed longinquae peregrinationis ergo cum caeteris suae gentia hominibus non sacrificauerunt. nam ne eoru quide qui aut in longinquis terris habitant,aut longius peregrinantur,ullum est peccatum,cur priuari debeant honore communi cum caeteris,praesertim cum una regio gentem tam populosam non capiat missis in multa loca coloni j s. Hactenus de his qui ob aliquem casum a celebrando cum caeteris pascate prohibiti uel serius officium necessariu faciunt, nunc transeo ad postrem 1 legem de succes.sione haereditaria e percoratione responsionein mixta similiter. Erat quis da nomine Salpaath, uir probus,e tribu non obscura natus.is quinoe deterioris sexus liberos genuit nullam uero prolem mascula. puellae post obi tum Patris uertis ne paterno agello excideret,quia maribus astri diuisi silerant,reuerenter adierunt principem non tam de possessione soliciis ἐν nomen dignitato sui patris conseruare cupientes. hae sic locuts sunt: Pater noster obiit no seditione absumptus ut inulti ath sed seto raptus cum prisuatam uita ageret procul negotiis. nulla ipsius culpa se quest Q caruit mascula sobole. adsumus igitur pupillae ut uidetur, re uera tame te loco paretis habiturae. na legitimus princeps no minus Q pater curat subditos. , ille miratus prudentia uirginum, & pietate erga parentem. suspendit sententiam respectu legis qus solis uiris agros diuidit, pum iu laborii militarium.
nam mulieribus cum natura immunitate ab his tribuat, non admittit eas
ad prpinia. Ergo hanc quoin causam ut ambiguam ad deum retulit,quem sciebat solum ueracibus incorrupti scp iudicηs etia in paruis controuersus ostendere suam ueritatem Zc lassicani. Tum ille rerum conditor, mundio 4 Pater,
447쪽
44o PHILONIs IUDAEI LIBER III.
Pater, teres coelo, mari,aeri,rebus* in his cotentis imperans,princeps deorum &hominii, non est: dedignatus respondere puellis patre orbatis.Re spondens aut plus quam iudicis ossicio fundi us est ille clemetissimus cun
replens sua beneficetia.Laudauitem uirgine . o domine, te uero quis satis laudaueri r quo ore qua lingua quibus uocis instrumetis qua mens .ie aut animac stellae si in unum chortina 'nuenirent, possent ne tuas laus des pro merito canere totum caelum sim uocem abeat, poterit ne uel pars
tem tuarum uirtutum edisserere AEquum postulant, inquit, filiae Sal-paath. Haec laus quanta sit deo testante quis non uider: Adest e nunc uos arrogantes,quos inflat felicitas,qui ceruicem supra naturam attollitis, adducitis supercilia, qui mulierum uiduitate rid Ptis miseram, Sc pupillo rum orbitatem miseriore etiam existimatis. uidete quod hi uestra opinio, ne infelices & humiles non postremo loco habentur apud deum, cuius im
perii uilissimae partes sunt regna ista passim per orbe dispersa: quado qui
de totus terrae ambitus est diuini operis extremitas. considerate in . haec,& do fimina necessaria accipite. At Moses laudata postulatione uirginum, ne has quide inhonoratas reliquit, nec tamen aequauit uiris bellatoribus: sed his agros debita ob virtute prsmia reddidit: puellis uero gratia no prsmium. quod etiam uerbis declarauit manifestissime, lonu hanc rem appellans non retributione: quorum alterum est debitum, alterum gratificatio.
Ceterum ubi uirgini b. pupillis satisfactu est ex oraculo, addidit princeps generalem legem de haereditatibus,primum filios hsredes paternorii bosi rum instituens deinde filias si desint filii:quas vult ligreditalcm habere,
ut ornamentu externum, non ut possessionem propriam. Aliud est enim quod ut proprium attribuitu aliud quod tantum ad ornamentu absci' iure proprietatis c0nceditur. Post filias tertio loco fratres ad haercditate uoscat,quarto patruos,subindicans etiam patres fieri posse haeredes filiorum. Stultum enim foret credere, patruo concedi haereditatem fratris filii ut patris cognato,ipsi uero patri eam auferri. Verum quia lex naturs iubet filisos parentibus haeredes succedere, non parentes filiis, hoc ut ominosum &piis uotis contrariu tacuit: ne pater materq3 uiderentur lucrari ex immaturis filioru mortibus 8c luctu incon labili, oblique tame ipses uocauit ad ius quod permittit patruis, ut 8c decori seruaretur,& bona maneret in samilia. post patruos quintus locus est cognatorum, ut quisque est sanguis
ne proximus. His no temere dicitis de haereditatis iure promiscuo,nuc subiunga oracula per ipsum propheta numine correptu edita, sicut iam ante sum pollicitus. Coepit aut tunc primu inspirari caelitus, cum tota ges spmn melioris fortunae cocepit,de comuni co sensu multis milibus ex Aegypto in Syriam in nouas colonias demigratibus. Viri enim pariter ac mulieres per in uias uastas Φ litudines peruenerant ad mare quod rubru dicitur. ibi haerebant inopes consilii, cum nec naues praesto essent ad traiceiu, nec tutum uideretur reuerti per eande uiam in hoc rerum statu maior mali uis incubuit.nam rex Aegypti cum haud contenendis copηs equestribus pe destribus* persequebatur, ut animaduerteret in retractos e prosectione,
' qua prodigus manifestis territus permiserat. Sed satis apparuit nihil esse in stes
448쪽
in sceleratis hominibus constantiae uelut in bilance levi mometo in diuerosum prosiliatibus. Sic intercepti inter mare &hostes de saIute desperaues
rant ali j necem miserabileni expectantes ut finem malorum, alii censen tes satius elemento naturae se committere,& in mare se prothcere,quain perserre hostili insultationes atin ludibria. iamin grauati sarcinis stabant in littoore,ut quani primum uiderent hostem accurrere, desilietes mergeretur facilius ac ne mortem quide expedire poterant. At prophcta uidens uniuerasum populu prae metu interclusum no aliter quam pisces cinetos retibus, extra se raptus repletus , numine hoc oraculum ediait. No sine causa tres
pidatis instate tanto periculo,a seo te mari uasti clausi carente nauig is quae fugam possent adiuuare, a terno uero proximi hostibus denis agmine urgentibus. Pud te uertas qud deflectas ex improuiso infestat nos omnia,
terra, mare,homines,elementa naturae. Estote tamen bono animo, nolite
deficere,st ite imperterriti, expediate diuinitus inui mim auxilium, quod iamiam ultro aderit, protecturum uos inuisibiliter. Experti estis & antea supe opem eius pricsentaneam quam nunc quoq3 uenire uideo, laqueos iniect uram aduersariorum ceruicibus. Haec eos in mare protrudit illi moare plumbi ad fundum seruntur praecipites. Vobis uidentur adlauc uiuere, ego mortuos uideo: quod spemculum uobis quoque continetet hodie. Haec ille cecinit praeter spem omnium: mox p euentus fidem adstruxit Ooraculo. Deus enim potentia sua praedictionem ratam habuit, uix credibilidi sabulis simili prodigio. Mare diruptum est,aquae secesserunt, constite runtque in abrupto umn Q latere quasi muri firmissimi. in medio rectam uiam aperuit diuina magnificentia, diuidentem undas ad praebendum isto ceu congelatas, tota gente secure mare tra iciente pedibus, tanqua per siccam semitam, aut paulinentum constratum silice . induruerat enim seobulum, concretum e suis minutiis . huc accessit impetus hostium se inues hentium 3c in suam ruentium perniciem: nubis extremum agmen pro te gen iis subsidium, emicante inde ignea numinis essgie: maris paulo ante scissi refluxus, uiae siccatae repentina inundatio, hostium internecio, & a parietibus illis qui ex aquis constiterant oppresito, fluctibus in uiam innoquam in uallem confluentibus :& insuper cladis ostentatio fluitantibus cadaueribus quae totam maris superficiem texerant: postremo tempestas procellosa quae in litus aduersum eiecit enediorum cumulos, quo magis seruati falutem suam agnoscerent, n6 solum euadendo pericula, uerrum estiam spectando inimicos deletos ope diuina sine humanis uiribus. quaobrem propheta meritis hymnis celebrauit autorem tanti beneficia. distria buta enim tota gente in duos choros, alterum uirorum, alterum mulierit, ipse uiris carmen praeivit, serorem dedit praecentricem sceminis, ut hym
nos in parentem conditoremo alternis canerent uersibus non discrepans te a moribus carmine dum certatim canunt suis uicibus,& carmen misceatur,e senis acutis at grauibus. nam uirorum uoces graues sunt,acuts mulierum, unde temperamentum fit commensuratae suauiterq coaptais mestodiae. Vt autem tot milia hymnum eundem ore uno concinerent, in ca
si fuerunt illa prodigiosa miracula,de quibus paulo ante mentionem fecismus.
449쪽
442 PHILO Nis IUDAEI LIBER III.
mus. propter quae propheta gaudens una cum gaudente populo,&laeticiam intra se non cotincias, exorsus est canticii. id populus audiens, in duos choros secessit,& canentem imitatus est. Hoc fuit prophetis Mosis principium et quasi prooemium. Secundu eius oraculum fuit de cibo re cum primis neces Iaria: quem terra negante utpote sterili, caessum depluit: id in non semel,sed per annos quadraginta,quotidie sub auroram decidete ex silicare cum rore quada milii limilitudine. Quo cibo uiso Moses iussit collige. re sic diuinitus praemonitos. Credendum est & fidendu deo. cuius experti
sumus tot spe maiora beneficia. nemo huc cibis reponat reco latue. nemo
quicquam ex eo relinquat in crastinum. His auditis quida nondum in pietate confirmati,rati fortas Ie hanc adhortatione principis magis Φ oracusium, in crastinum partem seruauerit t. ea putrefacta primum tota castra foetore c5pleuit, deinde amplius corrupta, protulit vermiculos. quod ubi uidit Moses non immerito in contumaces excanduit. alii enim no irasci poterat animaduertens post tot prodigia iuxta humana rationem uix credis bilia tam facile perpetrata diuinitus, esse qui non modo dubitet de diuina prouidentia, veru etiam nullam prorsus fiducia in ea collocent. Caeterum pater omnipotens duobus cui dentissimis argumentis commendauit prophetae uaticinium: altero confestim per corruptionem iactorccp reliquias m & mutatione in uermes animal uilissimu:al tero uero paulo post. Senas
perem quicquid supererat post collecta populariter, radris larib. liques factu dis oluebatur assumebatur*. Nec ita multo post prodidit aliud oraculii de sacrosancto sabbato. cum em is dies haberet a natura priuilegii nosolum ex quo mundi natalis factus est, veru ctiam ante creatu mundii sensibile nesciebant hoc homines fortasse propter multas clades acceptas diluit is & inccd is interrupta memoria per manus a maiori b. tradi solita. eam rem iam obscurata ille declarauit oraculo, mox euidcti prodigio comprobatam in hunc modii. praecedentibus diebus depluerat minus alimentorii,deinde duplii una die: et quod prioribus supererat, liquescebat in humore inutile tunc uero incorruptu permanebat. His nunciatis simul p cospectis Moses stupefactus, no ta cGiecturis Φ diuino monitu edoctus est
de sabbato,quamuis etia coniecturae tales cognationc quanda habent cuprophetia. mensem nutast tam bene coniiceret,nisi deduceretur ad lacritate diuino spiritu. id miraculii eo fuit euidctius Q praetcr duplicata cibi me suram, & eius incorruptione insolita, uti ii in hoc incidebat in diem sextu ab eo quo primum pluere coeperat, uidelicet in proximii amox secuturo septimo. ex qua supputatione depreheditur, seruatu esse in mundi creatione & in caelesti demens b eundem ordine. nam & hoc & illa incepit a pri mo e sex profestis diebus. est aut utrumq; opus alteri simile. Sicut enim
mundus e nihilo creatus et absolutus est: sic elementis privsenti necessitati seruientibus, aer in terrae uicem succedes alimeta nullo labore qus sita coipiose suggessit hominibus no ualentibus parare sibi uictum in solitudine.
tunc tertium oraculis uates protulit mirificum, quando praedixit caelestis cibi pluuiam cessatura die septimo ac ne mica quidem casuram eo tem Pomre: nec aliter euenit. cum ein postridie quam praemoniti fuerant, quidam e
450쪽
mobili uulgo ad colligendum extra castici prodis ent, reuers sunt vacui,
damnantes suam incredulitatem, prophetam autem prςdicantes uera cena,
diuinum,&solum suturi prssciti. Haec sunt qus de cςlcsti comeatu premonuit ipse dei spiritu monitus. Quae autem prodidit postea,ad prscepta magis pertinere uidentur Φ ad oracula, & in his unu de maximo delicto gentis in religione patria, sicut ante diximus, quado fabresa isto iuuenco ad exemplar typhi Agyptiaci, choreas agitabant, exstruti sinarisma stabat uiueti mas obliti ueri numinis & pietatis acceptae a maioribus, & non mediocribus incrementis audita usin ad illa tepora. Id uero Moses tulit indignis, si me primum repente caecatu esse totum populum qui paulo ante perspi cacior sapientior in suerat omnibus alus gentibus: deinde uanissima fibit, iam potuisse tanta lucem ueritatis extinguere,quae nec solis nec univcrsea .rum siderii obscurari potest deliquio. Contenta est enim proprio splendore intelligibili & incorporeo ad que collatus iste sensibilis perinde superatur ac nox cum die coposita. Has ob causas propheta iam multum sui dissimilis cursu prorumpit in medium, & uultu incteq; numen praeserens exoclamat: Quis est ab errore liber quis a profanis sacris abstinuit accedat ad me quisquis talis est. Cumin una tribus se adiunxissetia o minus animo Φcorpore,iam ante animata in impiorum scelestorumcp pernicicin, sed duisce imperatorem requirens, qui legitime tempus modum ultionis prs Giberet: horum prompta fides cin Q operam libenter accipicias: agite, inoquiharripite gladios,& discurretes per castia pro se quisq; occidite no sol
lum alienos,ucrum etia familiaritate cognationein proximos nullo rcspesctu as L .fiuii: existimatem hoc facinus sanistissimu quo uindicati irpictas ct religio deo saucia te harii propugnatoribus. Hac exhortatione Letu est ut primo impetu caesa sint uiroru tria milia, qui autores impietatis praecipui fuerat:at ita no solii depulsa cst suspicio comunicatae culpae ab innox's, veru etia rei sortiter gestae retulcrut merita praemia, audii honore sacerdos iij qui religionis iniuriam ulti fuerat. Est & aliud eius oraculii cGiunctium cum maiore prodigio,cuius supra mentione feci de pontificatu propheis dis 'ensud quoq; prolatum ex assia tu numinis, sine dilatione eutius consecutus est Templi ministroru duo sunt ordines sacerdotum potior aedis tuorum inferior. erant illo tempore tres sacerdotes aedituorii multa milia. His et i suorum multitudine paucitatem sacerdotum coicionebant peccato non simplici dum & maioribus adimunt honore debitum, & minores ultra modum extollunt, sicut fit insurgentib. contra suos praesectos subditis,turbatow ordine publico. Dcinde coetus faciedo clamabat in prophetam, cppropter domestica necessitudinem fratriciusci filiis donas Iet saαcerdotium cos sto oraculo, ut uideretur id ex autoritate dci sacere. Quamobrem exasperatus alioqui uir ingeni j mitissimi, non tulit tam insigne insiuriam simul&maliciam petiit lini Deo ut auersaretur illorum sacrificia: non quod periculum csset ne iustissimus iudcx sacra impiorum acciperct, sed quia hic est peculiaris asscelus Deo chari animi, aduersari propala nessar is conatibus. Necdum iusta indignatio sitror que deserbuerat, cum numine amatus insuper hoc edidit uaticinium: Graue malum est increodulitas,