장음표시 사용
471쪽
per mi in cura est ipsi & beneficis eius potentiis,ut quicquid delinquit de
terior es lentia, trans rimetur in melius. huiusmodi exempla imitari decet bonos principes, si modo cupiunt reddi deo similes. Quonia aut plurimasa Ilunt mente homiliis utpote implicitam tot sensibus, per uanas opinios nes facile decipientibus, imo insepultam mortali corpori ceu cuidam tuamulo no pudeat iudiccnescire quod nescit. alioqui fiet seipso deterior, ueritate exterininans ex anima,& insuper multis modis ledet eos quibus ius dicit caecas sententias proferens, cum quid iustu sit, non uideat. quoties igitur nonus causas peripiciet propter perplexitate earii & caligine, recuset ossicium iudicis.& litisatores & accuratius tribunal ableget id ucro ndas liud suerit cin sacerdotu atin pontificis . nam legitimi cultores dei nacte pollent plurimii.qui ne leuia quidem errata negligunt, propter excellentiam summi regis in cuius uersantur obsequq s. quapropter praecipitur omni b. sacriscis ut sobrii sacra faciant, ne subrepens delirationis potio hebetet oculos animae. Et sortassis quonia uerus sacerdos simul etia uates est non tam generis Φ uirtutis benescio consecutus sacerdotiu ucri numinis, ideo
nihil ignorat: quippe qui habet in seipso solem intelligibile et lucem omnium bra carente, ut furite percipiat ea quae selisum estu giun i,& sola ratione
coprehenduntur. Ite qui mensuras tradiant ac pondera, negociatorcs,ca
pone institores φ,"quot uidi ui necessiaria uenditant seu arida seu liquida subiiciuntur quide aedilibus, dei, cita me sibili sis esse pro magistratibus si sapiunt,& non prae metu quod iustu est iacere, sed ex libera animi sui sententia. ultroncia enim officium ubi in coadio praeserendum est. ideo Praecipitur cauponibus negociatoribus,&carteris huiusmodi uits institurum sequelitibus ut iusta pondera naensuras , habeant, nullis technis inosidiantes emptoribus, sed ingenue abis omni suco dicetes facientesin singula, sic cogitantes; l, iniqua lucra sint damnosissima, & ediuerso diuitiarcu iusticia conluctar nunΦ intercidat. Et quonia opcrae prsmiu mercedes Proponuntur opificibus, quod genus hominu ex inopibus constat n5 ex diuitibus, lex iubet ut absq; procrastinatioe repraesentetur eis quod debe tur. Iniquu em fuerit diuites si ui pauperibus,&cum ipsi laute uiuat, si flerre solamen eoru inopiae. Hscno niae rudimenta sunt manifestaria quibus Prs uetur ne peccetur grauius. na qui ne mercedem quidem sinit differri ultra praefinitum terminii, hoc est ultra uesperam, quando emerita stipem referre domu debet opifex, no niae multo magis interdicet rapinis, surtis, decolionibusq; R id genus aliis, fingens formasq; animos ad probatas omnibus uirtutis species illudquo' re ste interdicitur, nequis impetat alteru conuicio,praesertim surdu, qui ne sentiens quide iniuria par pari reo ferre no potest. est em iniquissima coiissidiatio', ubi altera parte agente alatera tantu patitur. quisquis aut muto surdoq; facit conuictu, similis est se sienti caecis offendiculu. obiicienti prae pedibus quod cum illi transcendere nesciunt & aberrant a uia & impingendo crura obis dunt. Hos & eo xum similes lex merito minis caelestibus in tetatis territat, quandoquidem rus deus protegit no ualetes sibi ipsis succurrere. uideturin illa tatu no hix uerbis increpare iniurios:d uacua cerebro capita, creditis uos latere postes dcum
472쪽
dum illuditis miseris,& calamitates eoru deridetis, maledicedosurdis auribus,& caecos luducendo in lubricu certe deum inspectorem speculato, rem , rerum omnium non latebit uestra insultatio petulans, clim&ipsscircumseratis corpora similibus malis exposita,& sensus uitiabiles, leui momento hebetari faciles, dc interdum post: acceptum detrimentum inranabiles.ita iacinam emores uestrae conditionis putatis uos exemptos ab
humanis necessitatibmaturalibus,& ab incertis inexpe statis fortune insidiatricis casibus . quae saepe repentino percellit uulnere,& in media uitae tranquillitate tantum non in portu nauigantibus inscrt iaaufragium. quid opus cst uos insultare alienis miseriis, quasi non iusticia diuino tribunali assidea qua reuereri debueratis, in pilis oculis lustrantem omnia uel in penitissimis recessibus haud secus ac in luce clarissima. talium crudelitas,
opinor, non abstincret nec a mortuis iniuria, iugulatura hos quoq;,iuxta uulgare prouerbiu:quadoquide partibus quodamodo praemortuis non uerentur illudere. oculi em dum non uidcnt,sunt mortui, sicut aures dum non audiunt,ita* si post cladem membroru suoru etiam totus homo tolateretur e medio, ne tu quide ad miseratione moueretur istoria immanitas:
adeo alieni sunt ab omnibus humanitatis amistibus,quos etiam insensissimis hostibus nonnun* exhibemus post obitum. Veru de his hactenus.
Deinceps aut contexuntur alia praecepta similia de non miscedis coitu iumetis diuersi generis, de no facienda stinente inter uineas ob reportandufructu duplice de non induenda ueste improbo artificio contexta eduata diuersis materiis.quorum primu opponitur adulteris, quo magis intellii gatur n5 esse insidiandii alienis thalamis,nec uitiados mores mulieru, nec
corrumpenda spem posteritatis procreadae legitime. qui enim bruta salirino uult a diuersae speciei admissams,quanto magis moechos e sua ciuitate reiiciet Huc pertinet etiam quod de iusticia disseruimus quandoquidem
nihil vetat eade alibi repetere,inodo coueniant. Est igitur iustu ea coniun re,que societatis sunt capacia.sunt aut ad societate nata quscun* cadut Iub eande speciem: sicut diuerserum genera nulla est consociatio, quae siquis miscet coitu nesario ius naturae quantu est in se tollit e medio. proina
de sacra Iex hic quo ratione habet iusticiae, adeo ut ne aratione quidem fieri permittat iumentis imparibus robore, uetans sub idem iugum agi iuuencu dca sinu,ne forte dum contedit cum robustiore infirmior, lassiis succumbat ope ri,S in labore deficiat.& tame taurus qui est ualidior, cssitur inter pura an malia,sicut inter impura asinus infirmior. nihilominus uel citcrioribus in specie no inuidetur ius suu ut discant opinor) iudices inster iudicandu obscuro loco natos no contenere, quando no generis exasme agitur,sed uirtutis aut uit'. Huic madato simile est illud ultim v, denotexenda una tela e duabus materijs,lana lino*. haec enim non selum proopter diuersas species male coueniunt, veru etia quia non est par eoru firmitas,ut sic in usum recepta iacilius rumpantur Φ contexta suerat. his duob. praeceptis mediu est interpositu de no sacienda semete in uinea. primum ne hoc modo c5sundatur diuersa genera.segetes em elarbusta nihil habet
Acideo natura quo* no eosde utrisq; prsfixit terminos prouentus an
473쪽
nui: sed messibus uer,aestatis aut extremu comportandis arboreis fruebb. ita fit ut eode tempore illae flavescant quae prius uiruerant,arbores uero germinent squalore deposito. per hyenae enim arboribus seon de nudatis
uirent segetes, uere aut redeunte arescunt, quando germinat mites sylves stres* arbores.ato ita sere circa eunde terminu cereales seu fius matur . scut,&arborei se exerunt. merito igitur tam distantes res natura,germinastione, maturitatech legislator colungi uetuit ut omnia disponeret ordine. na ordo assert ornatu, que adimit c5susio. Alia uero huius legis causa est, ne altera species laedatur ab altera, dum fib anuice alimeta subtrahunt &humor in multas stirpes absumptus languidiores eas facit prae inopia, aut in totu steriles, aut seu istu degenere. Est & tertia ratio ne bonus ager pres matur onere grauissimo, uexatus uel serentium plantantiumq; operis in orbem redeuntibus, uel duplicata ferocitate seu fiuv. Satis enim est si do, minus e suo praedio tributu unu exigat annuu, sicut rex e sua dicione. qui. uero plura tributa conatur imponere subditis non secit ossiciu boni prinis ripis, sed auari&pugnantis cum naturae legibus, quapropter quicula colonus nimis ad rem attentus inter arbusta seminat, potest obiurgari his uerbis legislatoris: Cur saeuior es regibus ciuitates regionesin debellantibus Illi prospicientes futuro tempori suis parcunt prouincialibus cotenti uno tributo annuo,ne subiectos redigant cito ad extrema inopiam. Vos aut cum ex eode fundo colligatis in uere hordeu atin triticu, in aestate seu.ctus arboreos,duplici eu tributo grauatu opprimitis. ficti no potest quili exhaustus deficiat, quemadmodum athleta cui respirare no datur ac uires colligere,ut certam e redintegret. Videmini prorsus obliti utilitatis publi
cae, alioqui si meminissetis praecepti proditi de anno septimo, quo iussi
gros ut sacratos interquiescere, immunes ab operibus rusticis, in gratiam
laborum exanclatorum per continuu sexennium, & annuorum prouens tuum iuxta praescriptos a natura terminos temporum: nihil contra reces Pium morem tetaretis ob avaritiam,nouas culturas csiminiscendo, faciendo semen te inter arbusta 8c uineas: ut gemino reditu iniquo utro* quo, tannis augeretis rem domestica, auare colligentes pecunia istis uestris uasstis cupiditatibus.certo n5 est eiusdem hominis, cestatione immunitate. septimo quo* anno suis praediis concedere,ut quies haec ea reficiat,& duplicibus eade grauare premere oneribus.proinde neccsse habui cxecrasri ut impuros huiusmodi reditus, siue autumni Mictus sint siue si ges sstiuar:quandoquide hoc pacto uim genitale terrae uelut obtorto collo cogitis seruire uestrae auariciae,&diuinae beneficentiae illuditis nullii modum finemve imponetes luxui.Ergo no coplectemur talia monita,quae procul homines arcet ab avaricia retudedo eam acriteri na si priuatus ciuis distat iniqua lucra e suis arbustis contenere, ide ad principatu euectus uirosque ac mulieres tractabit more solito, ne tributa exiges duplicia,nec uectigalib.ciues opprimes.c5suetudo em inolita ingentu eius mite lenein iaci
eq& tan* pedagogus formabit in melius hoc est meliore nota iusticis in animu illius imprimet Haec sunt quae prscipit lex singulis ciuibus. sunt Scia qus geri uniuersi imperat c5mones quomodo se gerere debeat no
474쪽
tu erga socios amicosin uerit etia erga eos qui desciverat a foederib. Si receperint se intra muniti Ges uiolato foedere, iuuetus uestra expeditionc susci, piat armis instruista Sc apparatu caetero obsessis , hostib. oppugnatione in Tat, ne quid per iracundia aggrediatur temere. Oportet ein ante Omania perseciales inuitari eos ad renovanda foedera, simul , ostentari copias serendo bello idoneas. tu si poenitentia defectionis admiserint pace quisbus cuin coditionibus recipiatur libcter in amicitia. pax ein quantu uis inlaqua bello praesereda est. i, si obstinati perstiterint in eade insoletia, nostri quoin sorti animo rem gerant, inuictio iusticiae freti auxili js, admoueat machinas muris hostili bus,& demoliti parte coru, irrumpat strenue con serto agmine telis seriendo cininus & gladijs cominus c. pedendo ad fati eotate, inieredoin clade qua accepturi suerat, donec stratis in ternecione hoostibus uictores auro argento* potiantur & praeda caricra. tum uerὀ urbe quom deleant incendio, ne denuo belli sedes fiat nouis hostibus, & ut exisemplo eius terreantur fini timi, quado hominu ingentu ex alienis calamio talibus solet distere modestia. a uirginibus aut δέ mulieribus abstineatur iniuria quandoquide ab his nihil est periculi, quas immunes a militia naatura esse uoluit. Unde liquet Iudaeoru gente sociam 8c amica esse omni b. pacc amantibus non contenendam tamen,ut cui satis animoris sit ad repellandam iniuriam si quis ultro uelit lacessere. disternit aut in bello qui se infesten qui no. nam caedibus saeuire in immeritos aut leuiter noxios,immanis est ferociae,et isdem cladibus mulieres cum uiris inuoluere, quam uita pacata intra priuatos parietes se continet. Tantus porro amor iusticiae ex institutis domesticis concipitur, ut ne agros quide hostiles uastare liceat. Jc arbusta caedere ad Ductuu interitu. Videtur em lex dicere: Heus tu,cur inanimis stirpibus insensus es, mitibus & mites fructus seretibus num aliqua significatione odii prae se serunt arbores,ut aut laesus aut ne isdaris ueritus,eas eradices inad prosunt uictoribus privbedo reru copia, uel ui stulia cccssariaru uel deliciis. no a solis enim tributa exiguntur hominibus, sed utiliora etiam quotanis ab arboribus, fine quibus non datur uiuere.*luestrem aut 8c sterilem materia licet cuiuis caedere ad uallum & munitiones. arat si opus fuerit ad paradas statas turres in I igneas. ad ista enim Sc similia usiis carum est praecipuus. Haec sunt quae ad iusticia attinet, quam nullus
p ta nullus seriptor satis laudauerit: tanta est eius excellentia. nam ut reliqua eius bona sileantur, unu hoc omni laude maius est, quod ipsa omncs creaturas conciliat. Est enim aequalitas,ut naturae serutatores asserunt, mater iusticis. est aut aequalitas lumen clarissimum, sol ut ita dicam lactis eius: sicut ediuerse in squalitas, tum in desectu tum in nimietate sons & os rigo caliginis. At aequalitas omnia uel in cflo uel in terra bene disposuit iure humano diuinoin immobili. Quis etsi nestit, lem dimetiri aequabilia ter dierum noeliumcp uices & spacia certis proportionibus siquid equos
tannis recurrentia quae ex re uocantur aequinoctia vcrnum autumnale
natura tam manifeste signauit, ut uel indoctissimi sentiant,quantitate dies pares fieri noctibus. Qiiid lunae curis recursus cp,a coniunctione uis plenilunium, & inde rursus uis eoitu &interlunium, nonne paribus dimestiuntur
475쪽
tiuntur spaciis nam siue crescat siue decrescat, utrum* fit numeris dierum aequalibus.& augmentis detrimentis , parilibus.aded in caelo quo p pus rissimo eximius honor habetur aequalitati, sicut & in uicino eius aere. Cuenim quadrifariam annus fit diuisas in horas quas uocant aer mutari solet naturaliter his uicissitudinibus, ineffabilem ostendens in hac ipsa permu
tatione ordine. nam in totide menses hyems, ueri aestas, autumnus distris
huitur,trinos uidelice atque ita expictur annus selidus: quem idco Graeo et oiαυτρο nominant, quia in se recurrit sua per uestigia,in se complectens omnia,quod alias fieri non poterat, nisi adiuuaretur horarum dictis uiciis bus.Eadem equalitas a caelestibus extendit se ad terrestria, pro suo uigore natiuo,cum sit aetherea natura prsdita,& illic ex propinquo cuncta disponens sublimia,& deorsum more solis mittens secundos radios. Quicquid enim apud nos peccat est inaequalitas: quicquid non decedit ab officio,
aequalitatis opus emquam in rerum uniuersitate proprie mundum dicere licet: in ciuitatibus optimam Sc maxime legitimam reipub.speciem democratiam, siue popularem administrationem: in corporibus sanitatem, uiru
tutem in animis. nam ediuerso inaequalitas morborum ac uitiorum causa
est. Aetas quantumuis longa me desceret, si uellem percensere omnes laudes aeDalitatis,& ex ea natae iusticiar:ideo satius iudico iam dictis contentum este, SI ad excitandam studiosorum memoriam, reliquas illarum imagines consecrare in ipsorum animis.
E IVsTI cIA & his quae ei coniuncta sunt locutus quantum uisum est esse commodum,transeo dein, ceps ad fortitudinem,non illam uulgare armis martiis saeuient rabiem, sed aliam, quae sapientiam non iram in consilium adhibeat. quidam enim elati audacia steti* robore corporis, in acie munitia
matura serrea,post magnas strages hostium editas, claram quidem, at non propriam laudem rei bene gestae referunt, appellati gloriosi uictores plebeio iudicio, cum sint immanes beluae, aucta per diuturnam meditationem genuina scrocia sitientes humanum sanguinem. alij uerd domi manentes, corpore affecto morbis aut senectutis molestiis, sed meliore sui parte animo iuueniles ac ualidi, magnanimitate pleniat* fiducia, ferrum ne in seminis quidem tractare taliti, bonis consit is tape iuuerunt rem & priuatam publicam insumi mo salutis discrimine,constanter sequendo utilia uel amicis uel patriae . hi
sunt qui exercent se in uera sortitudine, meditatores sapientiar.penes altei vos est tum nomen fortitudinis, imperitiae morbo immedicabili obno Aios,quos aptius.audaces quam sortes dixeris: sicut adulterini numi reses
runt nonnihil ueram principis effigiem. nec desunt & alia in uita toleratu
476쪽
DE FORTI Tvors E. 46, dissicilia cons.ssione omnium, paupertas obscuritas, desectus integritatis sensuum membrorum*,& morborum species multifaris quibus ruccumbunt pusillanimes, ita ut non posiint se contra erigere. Sed quicula prose animo ad certame sese expedivi sortiter contem urit minas istiis & teristicula: opponunto paupertati opulentia,non illam caecatri, sed alia perspicacem,quae mundu suum recondere selet in animo. multi enim paupertati succubuerusitanquam ignaui athletae propter infirmitate animi. caeterum
uero iudicio nemo egenus uidetur qui c5tentus est naturae diuit is nun*deficietibus:primum aere quo indesinenter alitur, respiras nodiu & intersdiu desiide largis sontibus amnibus , tam torrentibus quam pes ennibus spote potum copiosum subministrantibus: item arboribus uarios Hiebas ad cibum quotannis porrigetibus. nam hi certe desunt nemini, sed passim omnibus praesto est m/gna eorum abundantia. quod si qui contemptis naturae diuitijs sedi tur tuas quas uulgus falso sic noniinat, malunt sequi cscum ducem quam uidentem, & infirmo baculo innixi uitare non possunt quin procidant. Dixi quas opes corpori suggerat naturae munificentiae dicam&alias augustiores, quae non omnibus contirigunt, sed lis diuinis uiris & uere uenerabilibus. Eas opeς sapientia porrigit per rationales, morales,naturales contemplationes at* dogmata, ex quibus uirtutes proii niunt quae luxue aciunt ex animo,& frugalitatis amore excitant, ad quandam dei similitudinem. nam & deus nulla re indiget, sibi ipse susticiens. at malus uir requirit plurima,semper quae desunt appetens, propter cupidiσtatem insatiabilem, quam ipse quasi ignem seuens, ad parua aeque at I magna lucra contendit. contra bonus paucis contentus, in naturae mortalis
immortalisin situs collimitio, corpus quidem habet egestati obnoxium, animum uero diuitem, aspirantem ad immortalitatem. at ita paupertati opulentia opponitur, obscuritati ured gloria. laus enim cum a uirtute prosciscatur,uelut a sonte perenni, non oratur uulgi sustiada, animorum insconstantia aperientis incertis uocibus,quas nonnun* largitionibus coram tu perfiteta fronte uendi tacitam horum uilis est existimatio. uirtus eonim non late intermortales diffunditur. dese qui ueta sensuum in multis uiuis praemorientium, cum aliud remedium no inueniatur, obiicit se prus dentia res priccellentissima illustrans mentis oculos incomparabiliter acutiores quam istos corporeos. nam si superficiem cJtemplantur rerum uisibilium adiuti externo lumine. illa intimos etiam sinus penetrat, tota quata sunt corpora diligenter considerans,&insuper naturas incorpor S,quas sensus speculari non potest. nam sere totam per scacitatem oculoruintelligit non indiga lucis ascitici cum ipsa fidus quoddam sit, instar illorum
molestiu. proinde morbi corporis tantisper dum anima sana permanet, nolaeclunt admodu. est autem animς sanitas bona costi tutio potentiam cius, irritivmilis,concupitius,rationalis* ita ut rationalis caeteris praepolleat, &utram uelut eis enes equos cohibeati huius sanitatis propriis nomen est brietas Graece σωγρο iis,qudd conseruet prudentia.& eam nostri parotem qua sapimus. Curat em ne perturbationibus tanqua fluetibus pulsata oppugnata p pessum eat,sustentas ea attollens*, & quodamodo animas
477쪽
immortalem , iaciens.ha caute omnia quo pallio seri oporteat, multis in locis docemur sacris legibus ingenia docilia lenius admonentibus, contumaces ueta grauius obiurgantibus: ut contemnant res externas ac corporris,&unicus copum sibi proponant, uita cum uirtute agenda, caetera tantificiant, quantum conducunt ad hoc propositu. Et nisi disseruissent in prs, cedentib. scriptis de singulis quae conserunt ad modesiliam, prolixius nucagerem, contexens & in unum cotrahens prscepta passim super hac re prodita: sed quia tunc dictum est quantu licuit pro tempore,no libet eadem repetere. si quem non pigebit superiores libros legere inueniet quicquid dissitum est de modestia, posse accomodari ad Hrtitudine: quoniam constantis, firmi generosiὴν animi est despicere cuncta quae fastiis suspicit, sincerae
uitae corruptor.Tanta porro contentione lex studet exercere confirmareoque animos ad sortitudinem,ut & de uestimentis qualibus utendu sit, precipiat, diserte interdiceris ne uir sumat muliebria, ne uel umbra aut uesti. gium effoeminationis sexui masculo inurat aliquam maculam. semperem naturam sequendo obseruat quid deceat etiam in rebus minimis, quae inofra curam legislatoris uideri poterat . cum enim animaduerteret dii rinia esse uiroru mulieru* corpora, & utrius* sita esse ossicia: alteris attributa curam rei domesticae alteris publicae,&ab ipsa natura no ad eadem saetiis negocia, oportere y bonam mentem sequi naturae instituta utile iudicauit denis quoin rebus decemcre,scilicet de uictu amictu*, & huiusnodi cs. teris. uoluit enim uirum etiam in his se ut uirum decet serere, praesertim in uesti tu: quem cum die noctuin circumferat, talis esse Lbet ut eum Graperdecori honestatisq; admoneat. sic & mulierem ornans pro dignitate, uo' tat uirilein uestem sumere longe submouens tum effoeminatos uiros, tum plus aequo uirites Dominas. Nam si unum aliquid mutaueris,necstera quidem pristinam sormam retinent,ut licet in aedificus merc.Praeterea cum res hominum duobus spectentur temporibus, pacis belliin, suas quod que uirtutes requirit. Verum de alus die tam est aliubi, rursum posthac dicetur, si opus se erit. nunc non obiter disquirendum uidetur de sortis tudine, cuius etiam in pace opera legislator laudauit saepenumero, prout opportunum fuit, de quibus suo loco mentionem fecimus. itaque aggresdiemur dicere quantum in bello ualeat, illud praemonendo: cum hab coturdelcctus militum,non oportere uniuersam iuuentutem euocari,sed essse exceptionem ob causas immunitatis idoneas. Ante omnia non admitσtendos timidos,ob natiuam pusillanimitatem futuros sectis exemplo ignauiae. Facile enim serpit uitiorum contagio, praesertim in tumultibus bellioris ratione per contentionem turbata nec facis ualente discernere quid tentare debeat. Tunc enim ignaui cautos se uocant, timidi consultos, segnes providos,praetexendo uicia turpissima honestis uocabulis. Ne igitur totalium militia detrimento assiciat rempublicam,&prosit partibus hostium, ignavos laetae trucidantiu , legislator sciens inerte turbam impedimento cru non adiumeto, prohibuit timidos: sicut & ducibus corpore inualidis nemo imponit itecessitatem militis, quos excusat infirmitas. nam timiditas quoque morbus est,& quidem grauior quam corporis. alter enim n5 diu durat:
478쪽
duratilis c uero coalita ceu membra agnata corpori, a tenera state posue ratus* ad extremam sine tutem ni deus remedium attulerit. is enim post si omnia. nec tamen omnes audaces iubentur dare nomina, etiamsi anio mo corporeque ualidi cupiant cum primis patris nauare operam: sed lauo data horum prompta uoluntate, & alaciniate approbata sociis, examisnat dux nequibus sint obnoxii causis Mocibus ad dimahedos a propo.
sito eorum animos. Edicitur enim ut siquis aedificauit domu necdu immiis grauit in eam siue platauit nouella uineam opera sua, necdum aduenit tespus vindemiae siue sposam habet uirginem,necdu celebrauit nuptias: abostineat a militia. humana sane remissio duabus de causis: una, quoniam inocerti fiant casus bellorum, nequis otiosus fruatur alienis laboribus . iniis quum enim uisum est non permitti Φ propriis studium percipere, Sc cii a. lius aedes extruxistet, inhabitare has alium, & ex consitis ab alio uitibus aolium vindemiam iacere: cum* alius procatus sit, alium nupta domu du.
cematq; ita sua spe Histrari qui aliquid c5modi in uita expediaueriti altes
ra uero caus ne praesentes corpore in exercitu, absint animo. necesse est eonis mentem illo tendere,qud desiderio trahitur. na quemadmodum esus rientes sitientesve ad conspectum cibum potumue accurrunt ut auiditastem expleanti ad eundem modum quicunque uxorem legitimam aut do. inu aut praedium parauerat sua industria, sperat* se iamiam potituros eos rum c5modis,aegre serunt speratum fructum intercipi sibi: ut quavis uer, sentur inter socios meliore tamen sui parte absint animo, quo solo res foracter aut secus geritur.hos igitur&similes in desectu militum praetereuna dos legislator noster existimat Ziasciscedos alios integros ab omni b. peroturbationibus ut expediti liberi , sine tergiversatione aggrediantur periscula. sicut enim armatura selida nihil prodest infirmo aut mutilato como ri, P perferri nequeati sic anima infirma corpus quom male assicit,& inhaobile reddit ad prssens negocium.Eam ob rem non solum tribunos centus rionesΦ,& caeteros ductores ordinum, veru etiam singulos milites inspi/cit examinas tum robur corporis tum metis habitu: illi id num usquequa que sanu sit &integrum absolutu partib. omnibus inebrisin agile:hac ue ro num audacia plena sit ac fiducia sui compos-co temptrix terroris:ad. haec honoris cupida,& honesta morte uitae ignominiose praeseres. hsc es nim ues singula proculdubio ualent plurimum : si uero in unum conuenisant,fortitudinem assierunt inexpugnabilem, adeo ut incrueta uidi a potiri liceat quod exeplo euidetis limo docent sacrς literae . Arabit ges est nusmerosistima quos Hebraei prisci Madians os nominabant. hi cu odio prossequerentur Hebraeos,ut deditos cultui summi numinis , & ab ipso in tu.
telam receptos,omni conatu uariis que artibus tentabant eos a uera picta
te ad impias superstitiones seducere: qudd non speraret alias consecutus ros sede illis uictoria. cumcppam eis s.ccederet quicquid dicerct aut fascerent,prae desperatione ruentes in pericula tali usi sunt stratagemate .acscitis mulierum formosissimis sic eas allocuti sunt: Videtis immensam Hebraeorum multitudinem, eam* munitam e egie consensu atq3 concors Ei ut autem sint unanimes,ficit comunis unius dei resigio a qua ceu fon
479쪽
te nascinir indi Glubilis amicitia. potest tame homo uoluptate decipi prs
sertim uenerea.Vos estis forma uenustistima ornatae,cui natiuae insunt illecebrae,& iuuentus procliuis est ad incontinentiam . nec uos deterreat scorrationis adultcm , nomina, quasi allatura dedecus, cum edi uerse lata proponatur utilitas publica, quae ficile praesentem turpitudinem uertet in immortalem gloriam, si hoc astussiccedente uestris corporibus redemeritis de hoste uictoriam. animis certe incolumis constabit sua pudicitia, quam in futurum licebit uobis colere . ita hoc bellum conficietur cum peculiari laude mulierum, quod uirorum uirtute debellari non potuit. Fatemur eonini nostrum sexum hostibus imparem, omni apparatu instructioribus. uester sine dubio dabit uictoriam,& rem bene geret abis periculo. nam stiae cruore, atap adeo citra puluerem, solo aspeG sit perabitis aduersarios. his auditis foeminae quae castitatem ne per somnium quidem cognouerat,& educationem honestam nunquam gustaverant, Iibcnter consenserunt:
omissis ficto castitatis studio, quod paulispersimulauera ornant se precciosis uestibus monilibusci' ac mulieCri mundo caetero, at* ita cultu ex quisito natiuam augent pulchritudinem,& magna contentione ad captandam iuuentutem circumuentu facilem in apertum prodeunt. Ubi uero accesseriint propius aspectibus meretriciis & uerborum lenocinio, saltatio, nibus etiam ac lasciuis gestibus iuuenum partem non contemnendam pelliciun Epertractis* in stupri societatem animis nulla morum dimplina costabilius ad profana quom sacra eos induxeriit, & libationes nefarias masnufactorum numinii, abalienatos a religione ueri des quem antea pie sans die* coluerantiquo fusio retulis at uiris suis laetum expugnati hostis nuctu,ni propitius deus casum miseratus repraesentasset amentiae deploratae supplicium. Erant aut uigintiquatuor milia cotaehi hoc crimine, ita ut ceu torrente abrepti casti satione leuera tollendi essent e medio, ad metu continendos reliquos in ovicio. proinde gentis princeps qui pietatem auribus suorum per praecepta plurima inculcauerat, e singulis tribubus millenos delegit sortissimos,sanelitatis dolo malo uiolatae uindices: ut eos qui sperarent pietate astu muliebri penitus subuertere, ferirent ultore gladio, qua uis non plures Φ dixi,dcceperant.is exercitus exiguus numero contra Plurima hostium milia progressus in aciem, uirtute ac res militaris peritia superans, cum singuli cohortis animos gereret contemptim irruit facto cuneo.
stratis* primoribus manipulis simul ac subsidiariis, ad primum clamore
sublatum cladem ingentem patrauit,&intemecione deleuit hostiles cooptas.deni* nc mulieribus quidem pepercit, quae impio consilio uirorum inbiserati solae uirgines seruatae sunt aetatis innocetis miseratione. Haec uidioria fuit incruentissima, nemine desiderato e ci)s, ac ne sauciato quide, sed cunetis integris in castra reduetis ex acie,atcp etiam ualetioribus Φ mauerant iuxtaueram aestimatione, quippe quos alacriores ui storia reddiderat conduplicatis eoru uiribus.nec alia filii causa huius felicitatis, ta quocisortiter pro pietate in certamen descenderan .cuius propugnator ocat diuistor deus esse selet consilia bona suggerens,& robur addens corporibus Aiquet enim opem diuina assilisse, uel quia re
i quia multo plures a paucis prosil
480쪽
sunt prostrati*; uel quia nemine hostium superstite nono sociorum pes
nihil uegris &uiribi is 8c numero. Quapropter exhortans ad bene uiuenodunn uates sic loquituriSi iusticiae csteriscp uirtutibus operam dederis,uia tani pacatani uiues aut si bellum exoriatur ficile hostes debellabis deo claobeu te imperatoris munia, cui salus bonorum uirorum seni per cordi est. Ergo siue pedest es equestres , copiae cum armis ingruant, siue munitios in loca iri potestatem eorum ueniant, siue apparatus belli fiat maximus, caue forniides etiamsi minus insti ucstus iis apparatu, soc 3s, armis, locorum opportunitatibus, S commeatibus . illas enim opes, uelut nauem oneras riam resertam uarijs mercibus, saepe repentinus uentus submersit aut allis siti mediocres autern res & tenues, ues ut spicas iam per squalorem sitim languidulas, deus rore pluuiam salutari demissa excitauit ac reparauit, &ad maturam migem perduxit. Vnde satis apparet, iniustis piis , prospicere nunquam desinat. nam quicunque cum deo se diis habet 8c amicitiani, hi selicitatis tenent fastigium: sicut ediuerso longe miserrimi sunt, qui senstiunt illulii parum propitiunt. Hactenus & de fortitudine dixisse in prae tam sussiciat.
iτA s sapientum, quos Moses autores nostri generis prodidit,& leges no scriptas quas sacre liter ς cotinent insuperioribus libris satis indicauimus: relioquii est ut deinceps leges scriptas speciatim exesitia diligentius, ne penitiore quidem Sc allegorico carii sensu praeterito, propter mentes studiosas parandae scientiae, obscura non minus in aperta inquirere fbolitas. Si quis igitur quaerat cur no in ciuitatib. sed in uasta solitudine hae leges perlatae sunt, respoderidu: prinium qilia pler Ῥciuitates uix dici potest in resertae sint uiciis siue speetes impietate erga Dumen caeleste nefariam siue mutuas iniurias hominum . nihil enim in his nodeprauatur, ubi adulterinae res pluris fiunt in legitimae, S uerae hon et an tu ualent quantum uerisimiles naturam suam testentes med acto, Sc falsis tria amitibus illudentes uulso credulo: ubi etiam fastus insidiosus exoritur adoraturin a uanis homitim. stlipetibus ad c5speetum coronarii aut carum RPurpui ae sellarium in curuliu quibus impositas celsas potestates dius squasoficiosa turba asseclarum prosequitur inuectas quadrigis mulorum equis rum ire, interdum etialestica gestatas succollantib. hominibus,& ipso c6rporis habitu anii uiam seruitute oppressum ostendentibus. Is fastus alioru qu6in multom malorum est opis ,arro antiae,cori teptus ina pietatis: unde origo belltarum ex retrioru Ecclustiti, in terra mari ψ turbatur, no Pil