장음표시 사용
501쪽
494 piis LPNIs IUDAEI LIBER nullo sermone possunt explicari iacile, maistume iudicans qui intereis uasissein tot calamitates mortaliii. sed insidiabatur mihi grauissima pestis inuidia,uirtutis aduersaria:qus nec opinante aggressa no prius desihi deo
sum trahere, quam ui coniecit in profundis mare curarii spe stantium rempublicam,quibus iaetatus ne nunc quide enatare ualeo. Gemens tame eas sustineo aetatis primae studia pertinaciter animo haerentia desiderans,quorum amore memoria , in miseriis recreor at* sublevor. Propterea nono nunquam caput attollo,& oculis animae, licet hebetatis negotioru parum
ratorum calis ne circumspicio, sicunde se pura lux onerat.Quod si quano non expedianti mihi contingit uel breuis tranquillitas ac quies a tua multuatione rerum ciuilium, tanquam alatus tantum non per aerem uolito aspirante aura suentiae: quae me saepe incitat ut ad se transfugiam,sc cpdegam imposterum desertis immitibus heris, non tam hominibus, quam negotiis aliis aliunde in morem torrentis assi uentibus. Vertam oportet hoc quoin nomine deo gratias agere,qudd quavis pulser, non absorbeat tamen huiusnodi fluctibus: a twetiam mentis oculos, quos quidam ut caecatos iam deplorauerant aperio, admittoin lucem sapientiae, ne totam uitam in perpetuis tenebris quasi damnatus exigam. Ecce audeo non soalum tradiare sacra Mosis eloquia uerum etiam diligenter singula introspicere,& quaecun* non sunt multis cognita reuelare spe standa* proponere.& quoniam e dece praeceptis, quς deus ipse abso propheta interprete ore suo prodidit, explicauimus quino scripta in priore tabula, speciales
que leges tedentes ad eundem terminum supersuntin reliqua in posterioa Te contenta illis attexenda quantum possumus, conabor iterum singulis generibus suas leges speciatim adaptare. in ea tabula primum mandatum est Non moechaberis, ut opinor,quoniam ubi P terrarum uoluptas potalet plurimum,ut potentiam eius terra marisim ato in aere nihil queat est gere. imperat enim terrestribus uolucribus, aquatilibus, libenter impera in facientibus, at adeo nutus eius obseruantibus & arrogates superbos que fremitus, & hos quoque cupide praeuertentibus mirifica celeritas te minister a. Incidit tamen etiam naturalis uoluptas in reprehensione, Propter usus immodicos: sicut lurcones insatiabiles, etiamsi a uetitis cis is absitineant,& uxorii plus satis indulgentes lasciuiae, eti. Mi ab alienis toris sibi temperent. Vcru haec culpa est corporis magis Q animae,ut uulgus4 urat,
dum internus calor ab senapiis alimentis e proximo humore altu attrahit, cuius fluxus derivatus in genitalia pruritus titillationes. irrequietas excitat. Caeterum qui in uxores aliorii, interdum & amicorum insaniunt,&in damnum proximoru uiuendo familias numerosas adulterare conatur.
coniugalia', uota irrita sacere, & spem pol heritatis abrumpere, laborant insanabili morbo animae, capite plediendi ut publici hostes humani generis,ne impune plures domos contaminent, ne ue ali js exemplum fiant nesquiciae, quae facile imitatores inuenit. Quin Sc aliae leges de concubitu reo die institutae sunt. Uetitum est enim congredi n5 solum cum maritatis mulieribus,sed etiam cum uiduis , quod illicitus sit talis coitus. Eade lex Perosicum quo morem execratur ut incestissimum. Honoratiores em Persae
502쪽
DL sp EeIALIBUS LEGIBUS. 4 scum matribus contrahunt matrimonia et natos inde arbitrantur nobilissimos regio* ut ferunt dignatur solio: quo nihil excogitari potest magis impium, conspurcari defundii patris thalainu, cui maxima debebatur relis gio, matri exhiberi nullam reuerentiam, filium eundum Sc maritum fieri, matrem uicissim uxoris nomen assiimere, communes liberos patris quidem fratres, matris uero nepotes censeri. Hanc prolis suae matre simul est se ac auiam illum filiorum patrem & germanu uterinum. Accidit tam scestes bina lacinus apud priscos G cos Thebis Oedipodi Lar, filio iid spolite tamen, sed per ignorantiam, nihilominus tantam uim calamitatum sescum attulerunt hae nuptiae, ut nihil reliquum iactum sit ad silmmum mi seriarum cumulum. Sequuta sitiat enim continua bella, tum externa tum ciuilia uelut haereditario iure fit a s nepotibus* a maioribus tradita, quae ualli tates induxerunt maximis Graeciae ciuitatibus strages exercitibus eorunro auxiliis,ducibus partium continua su nera,& in his fratribus de re, gno implacabiliter contendentibus caedes mutuas, unde nata est non seis luna familiarum patriarum*,sed etiam ex maiore parte Graecanici generis pernicies. Nam urbes antea populosae,euacuatae sun .reliqui js modo calamitatum ad memoriam,& miserum spectaculum superstitibus. Ac ne Persae quidem, apud quos hoc receptum est, expertes sunt cladium smilium. Semper enim atteruntur expeditionibus atque praeli js, dum caedunt caesduntur ν inuicem, nunc incursando finitimos, nunc populatores arcens
do a sitis sinibus. E multis enim locis hostes in eos cooriuntur,quod natura inquieti sint barbari. Itaque uix dum finito praesenti tumultu alius nascitur, ut nullum anni tempus uacet a militia, & saepius in castris sub diuo degant miseri quam in oppidis, eo quod pace careant Omitto illas ingentes
regum felicitates regnum auspicantium a fratricidio, uidelicet praesagienstium fi aternas insidias ne gratis scelesti uideantur. Quae omnia contingere opinor propter inconuenientissima connubia filiorum cum matribus, iusticia rerum humanarum speetatrice ulciscete impietatem laetaria. Nam habendi sunt imprj non selum qui talia flagitia perpetrant, uerum etiam qui assentiuntur patrantibus. At nostra lex tantam cautelam adhibuit in hoc negotio, ut ne a priuigno quidem post patris obitum nouercam duoci permittat, tum ob patris reuerentia, tum quia nouerca et mater cogna laeappellationes uidentur: tanto magis a matre oportet abstinere iniuria probrosissimam. Si quidem qui propter patris memoria reueretur muli cremqus quondam illius coniux fuerat fatis apparet quod multo magis in hosnorem utriusin parentis cum matre nihil tentabit nouit & illicitum. Stulistum ena kierit, ratione habere dimidiati generis, integrum uero prorsus contemnere. Deinceps praecipitur,ne sororem quidem es Ie ducendam honestum sane praeceptum &aptum continentiae, quamuis Atheniensis Solon hoc obseruat in uterinis tantum germanis, eodem patre prognatis reo linquit liberum. contra Lacedaemonioru lesislator uterinis no interdicit
conubio sed solis eodem patre genitis. at Agyptius rides utriusin simpli. citatem & semipersedia placita laxauit libidine, & auxit in corporibus aninrisin insanabile malum intemperantis,permissa licentia ducendi sol ores,
503쪽
sue per alterutrum parentem siue per ut in cognatas, maiores pariter 8c minores aequales usine gemellis quide exceptis,quas natura ipse natali seiunxit intemperatia uero societate copulavit in diabili, & male coparata iunis ura. quas leges abominatus Moses sanctissimus, ut alienissimas abene constituta republica,& incitantes ad omne turpitudinem modis omnibus prohibuit congressum cum sororibus, siue utrumq;,sue alterum tanatummodo parentem communem habetibus. Quid enim opus est detur pate pudoris pulchritudinem,& uirgines ne crubescant assii efacere quorsum autem attinet obstare quo minus assinitates iungatur cum aliis, & inistra domesticorum parietum angustias rem honestissimam includere cum extendi ac ditandi possit per continentes terras & insulas, denici totius orbis habitati prouincias . nam connubia cum exteris nouas coniuneboanes faciunt, nihilo deteriores quam consanguinitas. Quapropter & aliarum multarum nuptiae sunt uetits,neptium,consobrinarum, nuruum, priuignarum seu viduarum seu uirginum, siue uxore uiua siue post eius obiatum . non fratris patruiue uxorem licet ducere, tanto minus priuignam. cui uitricus paretis loco est,& ipsa uicissim loco filiae nempe ex uxore liuoius genita. Similiter duas serores uni marito nubere non permittitur, nee simul nec successive, etiamsi prior repudiata fuerit. Nam priore manente in contubernio, aut etiam dimissa, siue maneat vidua, siue nubat alteri,no Didetur pium sororem in bona illius infelicis uenire: proinde docentur seruare iura cognationis, Sciron insultare coniun=s genere, nec oblectari cum earum inimicis per obsequia mutua. Nascuntur enim inde graues zelotypiae,& contentiones implacabiles, Prouentus p malorum maximus rperinde ac si membra eiusdem corporis naturali compage seluta seditioni hus agitarentur, morbos immedicabiles & perniciem sibi quaerentia. Germani autem quamuis membra disiumsta sint, natura tamen ac cognatione coaptatur. At zelotypia molestissimus asinus graues calamitates secum afferre solet. Ne alienigenam quidem uxorem legislator sinit in thalamitrecipi,ne quando maritus ab ea seducatur,oblitusw pietatis a recto itinere defleetat in deuia. Potes quidem fieri ut ipse resistat, assuetus a iuuentute ritibus patri js,& sacris legibus quas parentes inculcauerat sed cauendum est non mediocre periculu,quod fitris & filiabus imminet. Fortassis enim tinius des cultum dediscent illecti salsis opinionibus, quod quide estinis Dum & caput extrems miseriae.Addit: Quod si quamcunq; ob causam reo
pudiata,&alteri nupta, viduata iterum fuerit,siue uiuo posteriore marito sue mortuo, non habet ius reuertendi ad priorem . cuiuis nubat potius, quando uinculi oblita pristini, nouos amores prstulit ueteribus. sin autem quispia uxore talem receperit habeatur ignauissimus, ut cui sit exemptum epediore uitiorum odiu, assedius ad rem tum domestica tum publica ad
ministrandam utilissimus,& ipse sibi duas notas inusserit, adulterii lenocini j in Nia huiusmodi recociliationes n5 absunt a suspicione ueneficia, ideo
simul cum uxore poenas luat. Menstruoria fluxus tempore maritus uxos rem ne coire fiet sed abstineat tantisper a coitu, legibus naturς in hoc obotemperas, nec cdmittat ut propter uoluptate int epestiua scelus minus abo
504쪽
og sp g cIALIBVs L sc Illus. l. γ luti inluceni ueniant. id enim perinde silerit, ac si ebruis aut insanus agricola in paludes torrentes ue non in arua semente faceret. Nam semina ficiscatos fundos postulant, si colonus sibi uelit ubertatem fritiquum promitistere. Natura porro uuluam repurgat singulis mensibus,uelut aruu quodadam mirificum quas tempestates obseruare oportet more boni agricolar, ut per inundationem a seminando abstineati alioqui semen nemine sentia ente diffluet prae humiditate, non modo liquidius saetiim,sed & omnino fluidum, evanescente in eo ut spiritus, per que in officina uteri formantur
animalia, ita ut absoluantur omnibus corporis animio partibus. cessanatibus aut menstruis tuto iam prolificum semen uteris committituri cartes
rum qui squalidum petricosumo fundum colunt, non euitabunt oppros brium uidelicet qui uoluptatis consuetudine habent cum sciminis sterilisbus. Nihil enim captant praeterea, qui per lasciuiam sponte prolis iaetura iaciunt. quid enim aliud est cur earum coniugium expetant: certe liberos sperare non possunt, quos nullos sore sciunt, stimulantur tame impotenti libidine,laborantes insanabili uitio. ergo qui puellas duxerunt incerti de sutura foecunditate, si sterilitate tande deprehensa n5 eis renunciant,& res suas sibi habere agere* sinunt, meretur ueniam, quia uicti diuturna cosuetudine amorein mutuo n5 ualet uim inserre suis affectibus, impressis iamdudum in animum. Qui autem foeminas compertae sterilitatis expetunt ad coniugium suum hircorumin more quaerentes solam uenerem, in ima piorum album ascribantur, ut Deo repugnantes. Illi enim ut amatori aniam alium, praesertim hominum, curae est genitura salus. omnium. At istismul emittunt semen & extinguunt, inimici naturae consessione publica.Scd & alius morbus petulanter irrupit in ciuitates hoc multo nocentior, eorum qui pueros adamant, quod olim probrum ibit maximum: nune eo gloriantur & qui patrant & qui patiuntur muliebria, es minati iuxta corpore at* animo,ne scintillam quidem retinentes generis masculi,pros . Palam piceientes cincinnos ornantes ν, & cerusta s.coin oblinentes facie pingentes , unguentis quoin fragrantes exquisitissimis. Nam &hacus tuntur illecebra, exercitati omnibus sorinae lenociniis: nec pudet eos mas rem sexum data opera mutare in Deminam. His parcendum non est, si audimus legem, quae iubet androgynum & sexum suum adulterantem impune occidi,die ipsa et hora qua deprehenditur,cum sit probrosus et familiae suae patriaein dedecus,atin adeo totius humani generis. Amator aut puerorum fit eidem poenae obnoxius, quia uoluptates alienas a natura sesctatur,& ciuitates, quantu in ipso est, desolat, corrumpens semina: ad hae eduorum maximorum uitiorum magister est,ignauiae molliciaecp, iuuentutem ad sormae curam assuefaciens,& florem aetatis effoeminans,qui ad uires ac robur exerceri debuerat.Denio more mali agricolae foecunda arua
iraculta sinit squalescere, sterilitate eis inducens:alia uero ex quibus nullus Dudius expectari potes colit interdiu noctu*.In causa est opinor quia aspud plerasq; ciuitates impudicis & mollibus proposita sunt praemia: ubi Didere licet istos semiuiros in medio soro frequentissima turba uersari,S cubito protrudere alios, festis quow diebus in pompa praecedere, N
505쪽
uaetare aera incestis manibus interesse ac prsesse mysteriis Cereris. qui uero caeteris insaniores omnino desciuerunt ad mulieres exediis genitali.bus palliolati purpurati ν tan* optime de patria meriti incedunt cum sotellitibus & uertunt in se obuiorum oculos. quos si maneret indignatio, qualis est nomi legislatoris, ut piaculares & patriae probra tollerentur si.
ne uenma, ut eorum exemplo deterrerentur alii. supplicium enim repraesentatum n5 mediocriter retundit audacia simili morSo laborantium. Nune quidam imitatores luxus sybaritici post opipera conuiuia largasq; potastiones persaturitatem prorumpunt in lasciuiam uoluptates , disiensi uentris comites.Nam saturitas gignit petulantiam. ita sit ut mentis impotes rabie perciti insaniant non iam in mares foeminas ue homines,sed in brustas pecudes, sicut narratur de Pasiphae Minois olim Cretensis regis uxoaxe:quae taurum tanto amabat impotentius, quanto minus sperabat concubitum, ut sere usu uenit amantibus.Tandem comunicauit consilium cum Daedalo, fabrorum eius aetatis praestantissimo. is ut erat artifex rerum inouentu dissicilium, in uaccani ligneam inclusit Pasiphaen.Taurus sui genoris animal ratus in eam insiliit, reddiditU grauidam, unde natum dicitur monstrum semiserum Minotaurus nomine:& crediderim esse alias quo, que Pasiphaas infreni libidine. nec solum mulieres,sed etiam uiros inraniore in bestias, unde nascuntur abominanda prodigia, hominum cupiditastes scelestis & fatuas testantiarex quo genere fortasse suerunt fabulosi centauri, chimaerae, alia* similia. Tanta uero filii sacrarum legum prouidens tia eauendi ne homines pollueretur coitu nefario, ut diserte cautum sit ne admittantur pecudes diuersi generis.hircum nullus pastor Iudsus sinet inouem scandere, nec in capram arietem, nec taurum ad equam admittet.
Quod si fecerit, dabit poenas ut qui naturs iura uiolauerit, distinguentis genera quo in sua sinceritate permaneanti mulos quidam praeferunt iumetis omnibus,qtidd bene compacta neruosaq; habeant corpora,& in equarum pascuis stabuli sin asinos prsgrande quos calones uocant, nutriunt, ad gignendam eis sobolem. illae patiunt mulos speciei confusae animal, cuius genituram ut cum natura pugnantem prorsus interdixit Moses edidiogenerali, ne coitu misceatur animalia disparia qua ratione prospectum estne indicore confunderentur naturae ordines, simulque cautum est homi num temperatiae,ut sic discant uiri at* mulieres abstinere a nefariis concubitibus. Proinde siue uirineat quadrupede, siue mulier eam admitta necabutur & homines & quadrupedes: illi quia per intemperantia transgressi sunt praescriptos terminos c5miniscendo noua genera libidinu, & uoluo Plate in suave captando e rebus etia dicitia turpissimis:hae uero quia se prorbuerunt probris talibus, & ne pariant abominandu aliquid, qualia nasci solent ex huiusmodi piaculis detestabilibus, quae nemo honestus serat in suis possessionibus abhorres ab eoru usu & ministerio, at v adeo aspeetia
quo ut renovate memoria foedissima uel solo attactu omnia c5taminantiae cum igitur his nemo libens utatur, nil aliud sunt *telluris inutile pondus, ut quida ait. Praeterea scortu lex elicit Erepublica ut honestate, pudoo ,sebrietate,ac caeteris uirtutib. uacuu,& replens uiros Dominasty impuo
506쪽
dicitia, Ieturpasi pimmortale metis pulchritudine, sola uero corporis ueonustate breui peritura excolens, prostituens se praetereuntibus ,& florem aetatis vcnditans; ad illectandos iuuenes omnia tum dices tum faciens. Eadem comittit amatores suos inhonestu praemium seipsam proponens ei
qui plura dederiti ergo ut pestis Iabest publica saxis obruetur,qudd naturae donis abutatur,quae uirtutib. exornasse debuerat. Adulteris deprehensis conuictis* lex praesentem poenam infligit: suspectas aut comittit natu, iudicio non hominu: quandoquidem manifesta cognoscunt homines, deus occulta etiLqui solus animos introspicit. sic igitur zelotypo uiro prscipit. Die dicta uxori sancta ciuitate pete cu ea: dc ubi cora iudicib. comparueritis suspicione tuam detege, ii 5 ut calumniator aut insidiator, captans modis omnibus uictoriam, feci ut incorruptus inquisitor ueritatis. At mulier in gemino constituta periculo, mortis δc morte grauioris ignominiae, re ipsa iecu expendat,& si est innoces, purget se cum fiducia. quod si arguatur suapte conscientia, satius silerit se abdere,& peccatu pudore tegere, Rpervicaciter ambire uictoria.quod si lis nequeat dirimi, neutrius coniuguargumentis praeualentibus, ambo in templii eant: tum maritus ante altare stans cora sacerdote illius temporis,suspicione suam prodat,offer/to pro
uxore pultem ordeacea,ut appareat eum non malo sed sano animo certis de causis pudicitiam eius reuocare in dubiu. sacerdos uero protensa manu
mulieri tegme capitis detraha ut iudicetur aperto capite sine pudoris insigri is, sicut mos est in omnib. cotrouersiis capitalib. sed neo oleum ne imus,ut in atris sacrifici js aspergitur,quia tristes no laeti rem diuina faciunt. puIs aut adhibetur ordeacea fortassis ideo, quia hoe genus Migum usus
est duplex,& promiscue prsbetur brutis animalib.& pauperibus homuubus: quo signo subinnuitur adultera nihil dis Area bestiis quae sine distilmine & sine disciplina ruunt in uenerem: pudica uod de puram a crimine,
imitari uitam propriam hominibus. Pergit Io,iubens ut sacerdos urna fisctilem aqua e uiuo sonte hausta impleat, α terrae puluere e templi solo collectu indat in eam: quod ipsum ed spectare opinor,iit figurate significeturueritatis inquisitio .na urna fietilis adultos c5ueni licui mors optanda est, tennis poena uiolatae coniugalis fidei. terra aut & aqua sic assumuntur, Delut testes periclitantis innocentia uidelicet'ambae sint causa generastionis,incrementi, persectionis p rerum omniu, nec temere utrasy ornatur
suis epithetis, dii aqua pura uiuam dicitur, quia mulier insons pura est, meretur uiuere:terra uero sacra, ut ex templi pauimeto desumpta quod sua sanctitate place*sicut & mulier sua castimonia. His ita paratis illa capite asperio accedat, ut dixi pulte offeres.sacerdos ex aduerso stas cu fictili aqua terra. continente,haec uerba pronuntie Ni uiolasti iura coiugalia, ni uecum alio uiro cogressa es proculcatis letibus, insons esto & a crimine libera. quod si cum iniuria mariti te implicasti nouis amoribus scito te deuota diris omnibus,quib. manifeste poenam lues corpore. Bibe iam redargutionis poculu,quod incerta occultaq; nudabit ac reteget. Eade uerba inseriapta chartuls deleat aqua in actili, mox* bibMa mulieri porrigat.illa post
notum abeat, expectatura pudicitis praemiu, aut extremam poena intems
507쪽
perantiae. nam si est passa calumniam conceptum partum a speret nihil de
sterilitate solicita quod si culpa non caret,non euadet uentris inflatione tumorem que,& cruciabile uuluae uicium, quam puram seruare marito nosluit, cum quo in matrimonium rite conuenerat. in tantum autem prospiscit lex puritati coniugi j,ut etiam post legitimos coplexus coniugum nihil sinat eos attingere,prius quam abluantur purificenturque, quo mapis absint ab adulterii criminibus. Quod si quis uiduae siue defundio siue disiuncto marito stupru obtulerit, duplo leuiore culpa quam adulterii, non luet quidem capite: caeterum propter libidinosam audaciam uiolentia , praeis
latas contrariis uirtutibus accusatus,ex arbitratu iudicum flagris caedatur aut mulctetur pecunqs. germanum uerd cognatum* adulteiso crimen est puellarum uiciatio quadoquidem utrumcl' ex eade matre incontinenscia nascitur: utcun* a quibusdam res turpes appellatione honestiore praetexentibus amor uocatur, quia uerum fateri pudet. attamen quamuis coognatum non est omnino simile: quia talis iniuria non grassatur per plures familias, sicut adulterium, sed consistit apud unam uirginem. His igitur Derbis obiurganda erit amatoris concupiscentia: Heus tu, mitte impudentem istam procacitatem,et desine insidiosos laqueos clam he palam 'ue tendere ne improbitatis notam lucrifacias, sed si bene assectus es erga uirgionem accede parentes eius si sorte uiuunt: sin minus fratres aut tutores,aut
quoscunque in quorum est potestate: Sc amorem ingenue detegens pete illius coniugium & ne te ut dignum fastidiant. nemo enim ex puellae curatoribus tam erit dissicilis ut instantiores preces re aciat praesertim si habita inquisitione comperiat no fingi amorem, nec leuiter te afflavisse suis igni,hus sed citra sticu penitus insedisse praecord 3s. Quod si quis agitatus inis fana rabie,rationibus omnibus ablegatis, furori uiolentiam ac libidinem addideri posthabitis* legibus raptam uitiauerit, tanquam ancillis abustens ingenuis, & pacis tempore iniurias belli perpetrans. ducatur ad iudices. tum si pater uiolars superfuerit,agat cu uitiatore de sponsalibus. qus si ille recusarit, mulctetur pecunηs in dotem puellae nupturae alteri. quod classenseri . sine dilatione ducat eam,assignata dote nihilominus nec ei cunis et iri tergiversari ueliceat:uel suamet causa,ne uideatur per libidinem nori per amorem inobediens fuisse legibus: uel propter puellam, ut laesam eo ius pudicitia soletur c5nubio stabili, nec un* dirimendo ante obitu. Sin aut orbata patre fuerit,iudices percolentur pariter de uoluntate ducendi.& siue assentiatur sue renuat, idem ius seruetur quod uiuente patre seruatum fuisset. Sunt qui putant medium quiddam esste inter stuprum & adulteriu,interceptu concubitu, quoties de sponsa, nondu tamen nupta, dolo aut ui opprimitur ab alio:meuerdiudice haec quo species est adultem, nam sponsalia tantunde ualent quantu nuptiae,quado in solenni amicoruconuentu mariti uxorisin nomina inscribuntur tabulis. propterea lex reu& ream iubet lapidibus obrui, si accessit etia puellae cosensus ad nequicia, qui ni accedat no possunt ambo haerere in culpa cade. ita* pro ratione loci reputatur crimen grauius aut leuius. merito em habetur atrocius, si committatur intra moeniae leuius aut si extra in solitudine. hic enim nemo po
508쪽
DE sp Eci A LIBYs LEGI Bus: diditerat succurrere puellae uociseranti relu stanti,& nihil no tentati ad seruaridam uirginitate integra. in urbe uero praesto Lant curiae tribunaliain, prPtores,aediles imagistratusw caeteri, ad haec uicini uniuersus p populus,insnatum est enim etiam plebeiorum animis odiu sceleru, quod per occasio nem proritatu se aperit,& ultro seri opem patientibus iniuriam. ita p uios lentum stupratorem ubi* sua poena sequitur,nec excusatur locorum diffserentia flagitium: puella eo quo dixi discrimine uel meretur ueniam, uel certum luit supplici u. Uerum de hac curiose debet iudex inquirere, locos rum etiam considerado circumstantias potest enim et in media urbe inuistae uis in serri,& extra urbem uolens libens Φ nelarium coitum admittere. ideo redie caute in lex patrocinatur stupratae per uim in talitudine dicens: Vociferata est adolescentula, nec erat qui succurreret. ita* si nec clamauit, ncc repugnauit,sed uolens se praebuit,non est innoxia,quantumuis prstexat culpae locum solitari u. In urbe quoque quid iuuat pro castitate tuenda
conari omnia, si puellam opprimat uiolator longe superior uiribus & pollentior Quid em si colligarit eam senibus: si os ob iurarit, ut ne in clamos rem quidem ualeat prorumpere quid tum ei proderit in propinquo habitantium uicinia nam hoc pacto uel in urbe licet inuenire solitudinem,ubi nemo succurrit. ea de ratione consensus in selitudine nihil differt ab eo qui fit in urbibus. Sunt item quida qui facile appetitas fastidiunt facilius, muslierosi simul et insensi mulieribus e diuersis promiscuis* costati moribus, primis quibus* cedentes asse stionibus,quas res enare fuisset fatiusmunc
sinunt eas inconsiderate tanqua caecas ruere,&in quaslibet res aut in qusuis corpora impingere,ac prae impetu nimio procidere cu offensione mustua. Ad eos reprimendos haec lex est opposita. Si quis post epulit nuptias te cum puella non maritali affectu, sed tanqua cum meretrice libidinis causa congressus, deinde non habens quod ei propalam exprobret,calumnio se uertat se ad occulta crimina, dicendo in primis coplexibus eam a semus Ilerem deprehensam non uirgine: uocetur uniuersus senatus ut iudicet:adsI lat etiam accii satς parentes, comunem causam acturi. in tali enim contros
Mersia, quando de castitate corporis quaeritur,non imminet periculum so 'Ii filiae, sed etiam eius curatoribus: non modo quia uso ad suum tem Pus non custodierunt natae pudicitiam, uerum quia uitiata ab alio despondes sat pro uirgine,decepto qui eam sibi uxorem petrit. qui si litem uicerinsimul dietur calumniator ex iudicu arbitrio tum pecuniis tum uerberibus: quod ei arauissimum erit, confirmetur id matrimonium,si modo uxor cum tali cohabitare sustineat. his enim lex relinquit liberii, abire an manes
remalint. maritis eadem potestas non permittitur, propter recente calumniam. Qui homine occidit appellatur homicida, sed reuera est sacrilegus, re quidem insignis. quippe qui perpetrauit sacrilegium maximu, sublatae in udo re preciosissima sacratissima*: quando nihil est deo tam simile,*Ihoc sigillum pulcherrimu expressum e matrice pulcherrima, ad exemplar ideae rationalis essetu. Ergo quilibet homicida confestim pro impio scelerato , habendus est ob perpetratum facinus impium at nefarium, & debet e medio tolli ut maleficus. meritus enim plurimas mortes exoluit se unica,
509쪽
unica quia natura no seri eum assici pluribus suppliciis. nee iniquit uideri potest si quod prior secit idem & ipse patitur. qua uis idem non est, quod
tempore saeto, proposito personaΦ distinguitur.An non iniuria lacesse, re prius cst quam uim ui repellere nonne homicidium res iniustissima est sicut edi uerbo iustissima homicidae supplicium homicida explet suam coacupiscetiam patrato facinore: occisus ueta sublatus e medio, nec iniuriam potest reponere nec ex ultione uoluptate capere . ille sua manu impetit ex
infidns: alter nihil potest officere aut nocere interfectori suo, nisi cognatis amici scp propugnantib. ex affectu misericordiae. Si quis gladio petit alia quem occidendi animo, etia si non succedat,reus est homicidi j quod desti, nauerat,nec prodest ei quod conatu suo seustratus siti proinde pari poena pie statur. Item si quis non ausus cominus ataredi, dolo malo agareditur ex infidi js homine,&necem ei machinatur,stelestus est & execrabilis pollutus animo prius quam manibus. Quemadmodum enim hostes habenis tur no solum qui nos iam impugnat classibus aut exercitibus, veru etiam qui utro is apparatus faciunt, & machinas admouent portubus ac ira nibus. etiam si nodum ad manus uenerint: ita homicidae censendi sunt non solum qui interimunt,sed & qui nihil non conantur clamcp palam cp,ut interficiant etiamsi no perpetrarint facinus. quod si prae metu uel audacia,uitus contrariis in temptu irrumpere tentarint impunitatis inueniends grastia prohibedi sun t. sin aut iam subrepserunt, dedendi sunt ad supplicium, cum hoc praeconio: Hominibus laeseri js in sano ius asyli non deberi. nam quisquis malum dat incurabile,inimicus est deo. homicida autem isdit immedicabiliter quia occisus non potest in integrum restitui. nisi sorte innoxios ante solenem purificationem in templum non admittimus: pollutos Derd ineluibili scelere, abolendo nulla mora temporis, dignabimur aditu sacraru sdiuna,quos ne priuata quidem domus honesti uiri &sanctitatem
amantis reciperet.Ergo si peccatum peccato cumulantes impietatem adisdunt homicidio, ducendi sunt ad supplicium ut non unam morte meriti. scutiam ante diximus. alioqui cognatis amicis* per dolii necati no patebit lcmplum quod homicidam excepit,qui nunquam sub idem te fili sucis cederent. Iniquissimum autem silerit propter unu multos,& propter uio. latorem iuris excludi a medios iniuria, nullo suo merito in luctu coniectos acerbissimum. Et sortasse legislator prudeter insuturum prospiciens,praecauere uoluit ne in templo committeretur homicidium, si illud frequentarent occisi hominis necessarii qui prs impotenti affectu uel propriis manibus confecturi homicidam uidebantur, patraturiQ impietatis sumnas facinus. sic enim uictimarum sanguis misceretur cum homicidarii sanguine sacratus cum execrabili propterea iubet ut ab ipsis aris abstrahatur nomiciis da. Caeterum qui gladio hasta, ste, saxo alio ue telo interimunt, fieri postest ut inconsulto repentinoo impetu perciti scelus admittant, furori non rationi obsequuti, ita ut dimidiatu uideatur facinus cui non accessit long deliberatio. at a uero sceleratissimi, polluti mete ac manibus, magi & uenefici per ocium & in secessu dant opera malis damnatiso artibus,captantes occasionem uariarum calamitatum inserendaru proximis. ideo lex uult uel neficos
510쪽
deprehensi fuerint,nec ullo pacto disseret supplicium. nam qui propala Sc
tominus aggrediuntur,utcun caueri possunt:occultae aut insidiae ueneaficiaq; non animaduertuntur facile. praestat igitur ut noxa quam illaturirant atqs,aucriatur in ipsoriim capita. et alioquin etiam qui gladio uel alio quoliis simili telo grassatur,non enecat multos eode tempore. uenenis autem letiferis innumeri perimutur,inter esculenta clam admixtis confiislsis per insidias. et accidit aliquando in numeroso conuiuio sodalibus ad eluis
dem salis eiusdem mensae serietatem colleetis, inter libationes uiolati sedalitatis foedera, repente mutatis rerum uicibus, in conuiuii locu succedentibus lanesiis exequiis. quapropter etiI mitissimos clementissimos hidices saeuire in id genus conuenit, nec saluti eoru unquam parcere, tan tum non propriis eos tollendo manibus abis ulla contagione sceleris, eri
tiam si ho utatur ministris suppli .Quid enim est iniquius, * alimeta ad
tuendam uitam laeta uertere in perniciem,& naturae beneficia corrumpea re ut qui ex cibo pritu* petunt refectionem necessariam, in insidias praeiscipitati pro salute morte inueniant: Eadem poena manet eos qui non leuasera ueneria conficiunt,sed longos morbos εc tabem lenta inferentia.nam saepe satius est emori Φ aegrotare,praesertim diuturno morbo non habituro felicem exitum. respuunt enim medicinam morbi contracti ἡ ueneficijs. molestiores alitem sunt in hoc genere animorum noxae quam corporum, quoniam inde riascuntur deliria Sc intolerabiles insanie, quibus mens,qua nihil preciosus homini datum est diuinitus,obIsditur,uel potius in totum demigrat sine ulla spe reditus, brutam deterioremw animi partem relinsquens corpori, communem cum bestijs: quandoquide sublata ratione homo in seram mutatur utcuncν lineamenta humanae speciei retinet. Veram quidem illam magiam, hoc est perspeetiua scientiam,per quam naturae ospera cernuntur clarius,ut honestam expetendam*, non plebeii solum diantur,sed citam reges regum maximi,praesertim Persici, tam curiosi ha, in artium,ut regnare no liceat nisi cum magis uersato semiliarite .ex hae adulterata deprauatala descendui quas maxime proprio uocabulo malas . artes dicimus,circulatorum ariolorum studia,& mulierii mancipioru*ne litissimorum expiationes lustrationes profiterium, mutationes moris in odium,aut ediuerso in amorem odit, per quasda potiones amatorias Sc incantamenta idonea:at p his dolis inuncant simplicissimu quemoque,donec in calamitates ingentes pertrahant,ut nonnunquam magias samiliae cognationesin paulatim sidendo sine ruinae strepitu intercidat. His omnib. opinor consideratis noster legislator non sinit procrastinari uene .sicorum supplicia,sed absq; mora uult exigi:qudd dilatio nox is opportunitatem peccandi prsbeat,ultro ad morte properantibus,caeteros uero suspicione metuin repleat eximinantes quicquid illorum uits accedit,sus securitati decedere. idcirco sicut uiperas,scorpios,alias* uenenosas bestios Ias prius p mordeant,aut saucient,aut Omnino se commoueat, sine mora ad primum aspectum occidimus, praecauendo genuinam eoru maliciam
prius quam noceat:eodem modo euamhomines plectendi sunt, qui cum
