장음표시 사용
541쪽
ire duo cauit tubuli enasturmisis, ii ad digestionem & mutandu illum siecum in sanguinem.digestiuus quicquid cocoetii est difficile in sellis seceris
nil uesicula.alter uero perpurgatu iam calore colatum Usanguine uitantem ad cor transeriti Gunde ut dixi diriuatur in corporis totius uenas si,nuosis flexibus alimentum ei suggerens. Accedit huc quod iocineris natura sublimis & levigata resert instar politissimi speculi propter nitore absolutissimum: ut mens quoties a diurnis curis cellat in somnum Aluto corapore, nullis interturbata sensibus, seipsam suo sin intellectus in seces Iu pua re dispiciat, intuendo iecurtari in speculum:&in eo sincere contemplata res intelligibiles, circumspiciat sibi obuersantes imagines, quo turpessitarat contrarias eligat, & ex imaginationu consideratione ceu uates conieturam de suturo siciat. In hoc genere duobus tantum diebus epulari fas est,ita ut nihil reliquiarii supersit in tertium,id , de causis pluribus. Vna,
quia sacrς mensae usus tempestiuus debet esse, curando ne quid corrumo . Patur mora temporis,cum carniu uel conditam natura sit obnoxia putreis dini .altera quia ui stimarum partes n6 sunt in penu retrudedae, sed in mea diu proponends omni b. indigetibus. iam em sunt non offerentis,sed eius cui litatu estiqui cu sit beneficus ac munificus,vult conuiuis uocatis com municari suum epulis, non eius qui exhibet: quem sic cogitare iubet minio
strum esse ipsum conuiu a non dominu. nam apparatus fit de liberalitate domini quam dissimulari non decet, preferendo humanitati sordida parissimonia. postrema, quia sacrificium hoc pro salute duorum offertur, coraporis & animae: proinde suus cui* dies epularis tribuiturit aequu uidea. tur ut prims diei co uiuium admoneat nos salutis anims, sicut postera dies sanitatis corporis. Quonia aut tertiunihil est cui proprie quaeratur salus, serio vetitu est proserri epulit usin diem tertium, ita ut ne per obliuionem quide liceat superesse reliquias absin piaculo. Quod si quis hos ritus negligat,seuere diuina uoce obiurgabituri Hoccine homo radedo putas sacrinctu nihil moror tua sacra profana polluta execratacp, carnes istas quas tibi ipse coxisti uentri seruiens, ne in somnis qui de doctus rationem uera sacrifici j. Ad hoc genus pertinet illud etia sacrificiu quod laudis dicitur, & fit
ad hunc modii, Cum aliquis in nullam aduersitatem incidit uel rerum exM ternam uel corporis, sed quieta tranquillaq3 uita si uitur, prospere degens& seliciter absci offensis damnisci; omnibus, longia uitae cursum ceu nasDim in alto dirigens in serenitate perpetua,secunde fortunae auris a puppi aspirantibus, neces le est ut deo gubernatori debeat simitate continuam δίn5 interpellata comoda, atin in uniuersum sinceras selicitates nullis uitia. tas calamitatibus:& hora largitore demereatur hymnis,laudationibus, sacrificus, &aliis gratiarua stionibus: quae omnia c5prehenduntur laudis nomine. hanc ut ehima non biduo,sicut priore illam pro salute, sed ipsa prioma die lex iubet absumi:ut qui experti sunt propen im paratu , fauorem caelestis numinis incunetanter de hoc sacrificio impertiatur aliis. Sequitur quod pro peccato nucupatu. uariatur & personis & hostiaru genere: personis pontificis, totius populi principis, plebe': ui ctimis uero uitulo, hiraco,capra uel agna. uacca quoU ostri tur in hoc gener ab iis qui uel per im
542쪽
DE VI cTIΜΙs. 3 prudentiam peccarunt, uel scientes quidem Ruoletes,sed iam mutata uoluntate factum suum damnant,& uitam melius instituunt. Pontificis pecocata & populi simili expiantur ut stima, uidelicet uitulo: principis uero minore tamen & hac mascula. Hircus enim caeditur. At priuati etiamnum deteriore. Foemineum enim non masculum pecus mactatur. Decebat autem
principem priuato homini praeserri uel in sacrificio: sicut principi popualum,quadoquidem totum est sua parte potius. Pontificem uero aequipa, rari populo in expiatione impetrandam peccatoru uenia. habetur tamenis honor pontifici non propter ipsem,led quia minister est populi, publi,ce uota faciens soluenda totius gentis nomine. Prieceptum autem quod ad sacra haec attinet,est mirificum. Si,inquit, pontifex ignoranter peccauerit: moxcp addit, ut delinquat populus: tantum non dicens, uerum ponotificem expertem peccati ejIe. Quod si quando labatur id ei non priuatim sed propter populit accidere, ita ut in promptu sit remedium. mactato emuitulo iubetur digitum intingere in sanguinem, & septies eum aspergere contra velum sacrarii, quo loco sacra uasa sunt reposita: deinde arae qua, drangulae in qua solet sessitus fieri, cornua quatuor eode ungere, reliquuuero profundere, ad basim altaris in atrio: ibi offerre illa tria quae diximus in salutari sacrificio, adipem, renes, fibram iecinoris. tergus uero at totureliquii corpus ad pedes a capite una cum intestinis estem in locum munis dum quo solent deserri altaris cineres, at* ibi exuri strue lignora supposita .idem ritus est sacrifici j quo totus expiatur populus. Quod si quis princeps peccauerit, capro ut dixi expiabitur: priuatus uero ciuis aut capra aut agna si malit. nam huic scemina conuenit,sicut mas magistratui, caetera fiunt ritu eodem ab utro*, unguntur altaris subdiualis cornua, osteruns tur adipes,renes,& fibra iecinoris, reliqua cedunt sacerdotibus in epulas. Quoniam autem peccata quaedam in homines qusda in ceremonias cominittuntur hactenus de peccatis in homines fustis mandatum est caeterum si quis deum & sacra eius offendat, expiabitur aricte, si prius luat pro daturio dato pretium, quinta parte super iustam aestimationem addita. Haec Scsi initia postib legislator praescripsit de delictis ignorantiae,deinceps transsit ad ea quae admittuntur a uolentibus ac scientibus. Si quis, inquit,menaetitus fuerit de secietate aut deposito, aut rapina, aut irruentione rei perdiotae deinde ad uitandam suspicionem iurare non recusarit,& tande arguente se intus conscientia periuriu suum abnegatione* ipse damnans conses sus fuerit, ac ueniam petierit: merebitur deli sti obliuionem quandoquideueram poenitentia re magis Φ uerbis approbat, dum reddit depositu aut rapinam aut inuentum aut in uniuersum quicquid alienum usurpauit, suo peraddita quinta preti j parte in solatiu eius cui fecit iniuriam. Cui postosatisfecerit,eat,inquit,in temptu oraturus ueniam & peccati remisitonem,rion contemnendam aduocatam adducens curam animae,emergentis e calamitate grauissima,&a morbo pene letali redeuntis ad sanitatem primoriam. Hic quo F iubetur immolare arietem, sicut ille praeuaricatus ceremonias. Nam illud peccatum inuoluntarium lex aequat peccato in hominem uoluntario,nisi huic quo rei ionis conleptus accedat. ut autem periu
543쪽
rus poena effugiat,remedium est uitae corre filo. Hic obseruandit, v quae pro peccato altari offeriatur ex uidiima sunt eade quae in salutari sacrificio, adipes, renes, & fibra iecinoris. nam & poenitentia genus quodda salutis
esto, dum animae assie istio quouis corporis morbo grauior estu gituri uelis qua uiscera dantur ad cibis,sed ali j si alio* loco ac tepore. Nam locus epuli fanu est, tempus uero unus dies non duo,& sacerdotes soli cpulantur iista ut nec eoru domesticae foeminae nec ipsi qui osterunt, partes capiant. nishil em extra fanu effertur, uidelicet ne poeni icti exprobrentur peccata pris stina laetata in uulgii susurris inimicoru & linguis petulantibus gauden istium aliena ignominia. praestat igitur ca contineri intra sacrata limina, ubi fit expiatio. a sacerdotibtis aut absumitur ut stima de causis copluribus. prim 3, in offeretis honore. nam conuiuaru dignitas ornat eum qui excipit couiuio, deinde ut poenitentes securius credant se habere deii propitiu: allois quin eius famuli hanc mensam no accederent, nisi anteactis omnibus obliuioni traditis. Tertia causa est, quia sacrificare nulli sacerdoti, nisi integro, permittitur, cui ne minima quide insit labecula. At* ita monentur quota quota delictoria uia decedunt, ut aemulentur puritatem sacerdotu, qui de
oblatione ipsoru epulari ii 5 dedignati sunt. ideo sacru hoc intra una diem absoluitur,quia peccantes cun statio decet ac procrastinatio, in benefactiis uero propera dum est. Sed quae pro pontificis aut totius populi peccatomaehantur damnata cibis exuruntur ut dixi in sacro cinere. nemo est emaut pontifice au t gente potior, qui deprecator allegari possit pro his pec canti b. merito igitur uiscera cd sum utur incendio sicut sit in holocautomatis,idj in honore offerentili: no Q dignitatu respectus habeatur in sacri, schs, sed quia hominu excellenti uirtute praeditoru uere I sanctoru peccata no multo deteriora sunt in benefacta quorunda uulgari v. quemadmos dum ein uberes agri et iasi spem coloni fallant, tam e plus serunt fructuu .
suapte natura maligni: sic proborii pioruw quantuuis modica ossicia non cedunt istorii fortunatorii sed maloru amplis meritis, non nunci fortuitis
magis Φ uoluntarijs. His ita ordinatis speciatim de tribus sacrificiis holos
cautomate, salutari,& pro peccato,addit aliud ex his constitutu omnibus. ut eis bene inter se conuenire nos doceat. id genus ita coniumstu, uotum magnu dicitur. Cur aut sic nominetur, dii iuri iam sumus. Cum aliquis sacrarit omnium suarum rerum primitias ac decimas, tritici, hordei, olei uioni, Pomorii optimora, primogenitoru animalium, mactatis puris, impuorOru uero persoluto pretio,no habens amplius materia in qua pietate ex erceat,seipsum dedicat, pietate ac sanctitate nullis uerbis e stabili. ideo masgnum hoc uotum appellatur. nihil enim quis possidet seipse pretiosius.
qua possessione tunc ceditur. huius uoti reo praecipiuntur haec. primu ne mero utatur aliόue potu ex uuis factitio inad ne alio quide ullo qui asserat temulentia,& mctem labcticiat, ut sacratus iam inde a uoti nuncupati tempore. nam qui sacris operantur, sitim aqua restinguut, ne in ebrietatem ueritam incidant. deinde ad praestitutam diem,rite osseret tres uotiuas uim smas,agnum,agnam, & arietem,illum in holocauto sim,illam pro peccato, arietem uero in filutis hostiam. nam uouenti conueniunt lisc omnia:holocautoma
544쪽
cautonia,quia non sua selii, sed se quoque deo dicat: pro peccato ut stima,
quia homo cum sit, quantuli bct perfectus peccato no caret pro salute aut quia salute sua accepta fert no homini medico, sed seruatori uero deo, huis iust potentiis.na mortales ne sibi quidem sanitatem coserre ualent. siquidem nec omnibus, nec iisdem semper prosunt, interdum nocent etia, quia negotium hoc aliude pendet, nempe a medicamentoria uiribus. Miranduet iam in animalia tria quae sacrifici js diuersis offertitur, omnia sunt eiusdegeneris, aries,agnus,agnaq3. significatur enim hoc passio, sicut paulo ante
diximus, haec fa crificia esse sibi inuicem germanitate quada coniunctiissi isma, quia dc poenitens seruatur,& seruatus recolligit se a morbis animae, &litercis properat ad integram perse fiam cp habitudinem,qus subindicatur holocautomatis symbolo. Quoniam autem sic sacrificans offert seipsum,& sacrum altare nefas est pollui humano sanguine,& opus suit omnino eis ius partem offerri aliquam, elecita est quae dc tracti nec dolore asserret nec noxiam.Cum enim corpus sit instar quoddam arboris, tanquam frondes supers uae capilli ex eo pricia sti mittuntur in igne, quo rite coquuntur carnes falutaris hostiae: ut quia uotiuam partem inferre in altare non licet,salatem ignem sacratum lignis admixta nutriat. Haec sunt sacra omnibus popularibus communia. Sunt & alia priuatim sacerdotu se crificia ne se putet immunes propter sumstionem sui ministerii. Nam & hi offeriit qus decet osterri ab hoc ordine non cruentas uictimas, sed similam, cibum hominis purissimum,quod perpetuu 8c quotidianu est sacrificium,sacrae mensurae decima pars in dies singulos, cuius dimidiu mane, dimidium ostertur ueaspere, frixu in oleo. quod non estur tam c. mandat enim orastilia, ut quae uis
oblatio sacerdo tis exuratur ignibus, nullis ad cibum seruatis reliquiis. Hactenus de uictimis, nunc dicemus de has onerentibus.
pore ac animo: animo quidem a morbis ato uitiis tum didia tum fae a corrumpetibus: corpore uero a maculis,&aliis rebus id contaminare solitis.Vtrique suae lustrationes inuentae sunt animo per hostias sacris idoneas, corpori per lauacra & aspersiones
de quibus paulo post dicituri sumus. squia est enim
ut prius agamus de potiore nostri parte anima. qu sfers, sit integra,eximia cares maculis omnibus, probata acri & incorrupto sacerdotum iudicio, haudquaqua fallendo propter cotinuam experientia. nisi enim eam tum mente tum oculis exploraueris, non elues peccata &cor,traetas in omni uita maculas, siue oblatas inuito siue uolutarias. in hoc enim tam accurato examine uictimae inuenies figurate significari morum
3 p E R E M TI uictimas sex praecipit, ut purus fiat coaeest igitur huius purificatio : Vide,inquit, tu quisquis es, ut uictima qua Os
545쪽
tuorum emendationem Sc proneiu in melius. Nec enim bruta legi curae sunt sed animae rationis compotes. Ita in de o flerentibus non de uicit imis est licita, ne quod uitium eis insideat. Decstero corpus ut dixi lauacris&aspersionibus purificat, nec tamen a spersum semel aut ablutum moxii ira fanum admittit sed iubet soris expediare per septem dies, & interim a spergi bis tertia septima in die actum demum post ablutione ad sacrificandum ingredi. Nunc consideremus quam provide haec fiant quam phialosophice. Caeteri sere omnes aqua pura lustrantur, marina pleriw aut flati tali, aut urnis hausta e sontibus. At Moses cinere praeparato e sacri ignis reliquiis id quomodo fiat mox dicetur de hoc nonnihil sumptum iubet in uas indere.&aquam superinfundere: deinde hyssopi ramo in hac temoperatura tincto lustrandos aspergere. Eius rei causa non absurde haec colligitur. Admonet eos qui ad Dei cultum accedui u t ante omnia seipsos nos Nant&suam essentiam. Nam quisquis seipsum ignorat, qui potest sum,mam illam & excellentissimam Dei potentiam percipere: Est igiturno astra quantum ad corpus, essentia terra & aqua,id quod docemur hac purificatione: quando hoc ipsum creditur ad purgandum utilissimum, n osse seipsum, ex quib. S quam nihili rebus constemus, ex aqua &cincrc. Nam haec reputatio confestim arrogantiam insidiatricem animo eximit, sin iii que superbiam: atque ita deum homini conciliat insensum huiusmodi uiis
iijs Reiste enim aliubi di istum est: Qui superi is dictis si stisci' ii 5 abstinet,
non homines solos sed Sc deum irritat aequissimum optimaria rerum opis ficem. itaq; aspersione hac sic excitamur S tagimur, quasi haec ipsa clementa terra et aqua nos appellent in hunc modum: Nos sumus uestri corporis essentia. ex nobis natura, id est ars diuina, contemperatis effiaxit humana speciem . ex nobis compacti prodistis in lucem in nos rursum soluedi post obitum . nihil eisi in nisi ilum recidere natura patitur, sed unde est initiis, eodem finis redit. Nunc topus est exhibere quod promisimus, quς nasithu σius cineris proprietas. non e solis lignis combustis fit. sed e uistima etia ad talem expiatione idonea. praecipit enim lex, uacca rufam indomita mactiaori extra pomoerium . deinde pontifice desumpto huius sanguine septies eu
contra temptu aspergere. tum totam exurere una cum pelle, cornibus at
intraneis .iamq; subsidente paulatim flamma in mediam haec tria superiniaci,lignum cedrinum,hystapum, cuminum . ubi uero cxliiii alacri . cinerem ab homine puro colle quin, reponi rursum in loco puro extra pomoerium. uid autem sibi uelint hς figurae alibi exposuimus in allegoriis. Necessum est igitur adituros templum sacrorum gratia,S corpore nitidos erse,&multo magis anima. Haec enim domina est reginant,modis omnibus illo praestantior, ut diuinioris naturae particeps. nitcscit autem mens cognitione placitorum sapientis deducentis se ad conici aptationcm mundi, is rumo contentarum in eo et consuetudine cum caeteris uirtutibus a quita Proman. at aestio es honests ac laudabiles. his quisquis se perornaui qeat bono animo in temptu.locu sibi conuenientissimum, seipsum oblaturus pro
uictima. sin adhuc pectus insessu est iniustis cupiditatibus, praestat in abdito quiescere,necteineritati adiungere impudentia, religione posthabita.
546쪽
nam ueri des templum non patet profanis se crificiis.Tali homirii dicerem:
d bone, non gaudet deus centenis boum uictimis, cum sit cuneiam rerum dominus, nec ullius indigeat: mauult pias metes & uiros sanetitatis mediis latores,a quibus popana pultes in uilissimas ut gratissima munera libens ter accipit. imd etiamsi nil asterat ipsos cople 'itur,absolutos in omni uiris tutum genere, pro ui stimis opimis adducentes hymnos in seruatorem suaum ac benefactorem, partim uocales, partim abo ore linguam coceptos in animo,& sic quo P penetrantes ad deum, quantumuis non sentiatur humanis auribus. Haec uera cfle,ut n5 a me autore sed a natura prosecta testatur uel ipsa evidentia manifestam fidem faci cs no cotentiosis hominibus. testatur etiam lex iubendo poni duo auaria materia, loco, usu , disterens tia. Alterum enim E saxis colleetiti js impolitis extruitur in atrio iuxta temopli uestibuluna ad immolandas ut stimas. Alterum uero aureum, silii in est post primum velum in pcnetralibus, nemini cospicuum nisi sacerdotibus functionis siuar tempore castitatem seruantibus, quod facitu est adolendis odoribus : unde liquet, micam thuris oblata ab homine pio deo gratiore esse multis host as, si ollerenti non adsit probitas. quato enim auru praestat lapidibus,& adytu uestibulo tanto acceptior est sumtus, gratiarii a filonis Φ mactata ui stima. ideo no solii materis pretio,artificia opere, lanc'itaico
loci ara haec augusta facta est sed & hoc quod apud eam quotidie sacra exordium sumunt a gratiam actionibus. n 6 est em fas immolare foris, prius intus summo mane sumtus fustus sit. quo significatur nihil aliud nisi deum non delecitari uictilinarii multitudine sed offerentis bona mete a t. puritate spiritus, nisi sorte cu iudex religiose iudicaturus aspernetur munera partium senten tia expectanti hi,alioquin ipse corruptelae reus futurus: ima cum uir probus a malo ne diuite quide dignetur munus accipere tu puta Alargitionibus capi deum nullius creaturae indiguc qui cum sit primu illud bonu persectissimii, perennis fons prudentiae,iustitis, uirtutum in omniti, auersatur dona iniustorii hominum. quod si quis talis offerat,no niae uidetur impudentissimus,de illicitoquςstu, surtis, rapinis abnegatis depositis, deo tan in iniquitatis Q cio partem decidens c equidem hunc pronunciaorim infelicissimu siue latere sperat, siue deprehendi metuit. si putat sore ut lateat, ignorat dei potentiam uidentis & audietis omnia. sin rem palam scire cogitat audacissimus est que peccati n5 pudet. ita ne decet proferre inoiuste partaru rerii specimina, & ostentare inter donaria tan* primitias .an dubiu est ne* lege quicci' ab iniustis,nem solem a tenebris, acciperec ais
qui cleus & legii primitivii exemplar est,α ipsius solis sol, illustras sensibilem intelligibilis, &ex invisibilibus sontibus ei splendore uisibilem imis
partiens. Praetcrea de altari exteriore mandatu extat, Ignis in altari ardeqbit perpetulas. merito,ut equide arbitror. Nam quia perennes dei gratiar nec deficiunt inec intermittutu sed interdiu noctu in fruendas se praebent nobis hominibus gratiam actione haec sacra flama figurat, semper instaurandam ne tu. ado extinguatur. quin & illud sortasse hoc modo quaeritur. ut uno eode* igne continuato coaptetur noua sacra uet cribus, quo sacratur utraque, ut approbetur persecta gratiarum a filo, quamuis pro uarias
547쪽
laboribus &leuati curis animo iii seipsum secedente a turbis setistium, &sibi ipsi uacante:merito lex aequum iudicauit gratiarum a mones ita disi is bui ut sacra fiant pro uigilantibus, pro somno uero & prouenientibus in ade commodis accendantur sacrata lumina. Haec & huiuscemodi sunt mandata interdictain ad ceremonias spe stantia. Praecepta porro ad sapientiam
conducibilia sic inde licebit elicere. Videtur legislator dicere: Nihil 6 an iis me a te Deus exigit graue multiplex & arduum, sed simplicia quaedam &facilia. uidelicet ut eum tanquam bene meritum diligas, si non libet reuereri ut principem ac dominum: ut que incedas per uias ei placitas, colas que illum non obiter, sed ex tota mente reserta pηs opinionibus tum mandata eius retineas firmiter,& ius diuinum habeas in pretio: quae cunista si accuurate obseruaueris, nunquam degenerabis a natura propria . Quod si quid in mundo promouetur, i,aut luna, stellar ire caeterae,aut caelum ipsum uaniuersum uel terea dum celsis attollitur montibus,aut in patentes campos liquidae naturae more distunditur, uel mare dum uertitur in dulcedinem. aut flum sna restagnant tanquam maria, statim tamen singula redeunt ad pristinos terminos.Tuus autem prosectus erit, si uiuas innoces. Quid hie molestum est aut difficile non iuberis maria nunquam prius tentata tra locere, dc tempestate furente in med is fluctibus sus que de que iactari pro is cellis inter se conflictantibus non pedibus emetiri asperos calles &inuiori non itinera ingredi seris infestata & latronibus, non agere sub diuo excuobias expositus insidiis hostium. Absint a bonis hae molestiae. Melius omianandum est in rebus tam utilibus. Satis est si annuat animus, mox in promptu erunt omnia. An nescis Dei esse caelum tum hoc sensibile, tum illud intelligibile quod caelum caeli dicere licet terram item & quicqiiid ea contianet, mundum que uniuersum uisibilem, atque alterum illum inuisibileni ac incorporeum ad cuius exemplum hic noster est conditus & tamen ex toto humano genere selegit sibi aliquot praecipuos uere homines, quos curare dignatus uocauit ad sui cultum & religionem, ceu perennem sonatem unde caeterae uirtutes pro manant, adseuendum iucundiores nectare,
nec minus ad parandam immortalitatem utiles. L Iiseri qui se alienant ab hoc uirtutis epulo, miserrimi qui ne gustum quidem honestatis unquam ceperunt cum liceat deliciari Sc hilariter degere in sanctitate ac iustitia. Uerum isti sunt corde incircumciso, sicut scriptura loquitur, & contumaces propter morum duritiem, petulates & immorigeri, quos lex his uerbis admoneti Circumcidimini cordis duritiem: hoc est, excidite superflua menstis germina prognata ex immoderatis a Teistibus & coalita insita que in a nimum a malo agricola insipientia , quam primum excidenda summo studio. Et cavete, inquit, ne ceruix uestra dura sit: hoc est ne sit res aestaria, ne ue data opera duretur ad ruditatem noxiam: sed omissia intractabilitatenatiua ut perniciosa flectatur ad ea quae decent, obsequendo naturae legis bus.An non uides circa ipsum Ens primarias maximas que potentias, besneficam & ultricem c beneficam deum nominant, quoniam hilius opera mundus conditus & ornatus est:alteram uero dominum, penes quam est rerum uniuersarum imperium. Deus non hominum tantum sed S deoru
548쪽
est Deps magnus uerὶ ens,& pollens potens p. Attamen hic tam ingensuimite ac robore, miseretur egenorum inopiae, nec dedignatur esse iudex
in causa inquilini, pupilli, & uiduae: sed posthabitis regibus tyrannis p dc
magnatibus humiles dignatur hoc priuil Nio.inquilinos, quia relictis in. stitutis patriis uanitate mendacio. plenisi is, amore ueritatis ad pietastem se transtulerunt,& uersi ad eum qui uere est colendum retiolosi animi fruuntur priuilegio,ne frustra ad diuinam opem coniugisse uideantur. Pupillorum autem viduarum tutelam profitetur,quia hae maritis, illi parentibus orbati sentiquibus humana ope destitutis nullum praeterea relinquitur auxilium. Ideo maxima in diuino spes superest: quia propitium numen non auersatur huius generis patrocinium. Sit, inquit, solus Deus tua glo/riatio.Non diuitiis non honoribus, non principatu,no pulchritudine corporis uel robore aut similibus rebus,quibus homines uesani extolluntur, tibi placeas,cogitans primum haec ad bonorum naturam no pertinere: deinde mutari momento minimo,& simul ac emoruerunt marcescere. Illi sosti adhaereamus supplices ac ne deuicti quidem ab hostibus aemur urini pias eorum ceremonias,in honorem Deorum exurentes filios ac filias:no quod is mos sit omnibus barbarismec enim tam sero sunt ingenio, ut iniuriam quam in bello ab insensissimis hostibus abstinent,in pace charisiimis
pignoribus in sene sustineant: sed quia re uera concremant corrumpunt oque animas ex se prognatorum, dum ab incunabulis in teneras etiamtum non insculpunt ueritatis dogmata,unde unum uerum deum discere uale.
anti cauendum igitur ne uel deuicti prolabamur in superstitiones eorum, quasi pietatis merito adepti sint uictoriam . multis enim insidiantur praeo sentes selicitates, ut inescatos in calamitates maximas pertrahat.& fieri motest ut quamuis indigni, potiantur uictoria ut nos id male habeat, qui educati in diuinitus instituta republica, & innutriti legibus ad omnem uirtuo tem incitantibus, a prima state doctrina imbuti qus uiros deceat, haec contemptim habemus,&nugas aestimamus cuiusuis pretii, seria uero nihili. quod si quis sumpto prophetae habitu ae nomine correptu se diuino spiritu simulet atq; ita ad externorum deorii cultum invitet, cauendum est nequis decipiatur a personato propheta. magus enim no uates est qui quo niam mendacia comentus est & salsa oracula etiamsi frater aut filius, uxor aut sita familiaris aut amicus sit, si per speciem beneuoletiae seducere te ad impietatem suam studeat: necandus est laquam hostis publicus sine respectu priuatae necessitudinis: & hortatio illius proferenda est ad omnes pietatis amatores: qui ab ' mora in scelestum irruent, rati sanctitatis ossiciritalem hominem occidere.dcbet enim nobis esse unica familiaritatis et amicitiae tesso a Deo placendi studium,& dicendi faciendi* pro pietate omania.Caeterum cognationes siue ut quida uocant consanguinitates descen dentes a communibus maioribus, tum affinitates quaesitae per connubia,
renciendae sunt si non ad eundem finem properant, honore dei uidelicet, quod est omnis coniunctivae beneuolentis uinculu in talubile. nam talib. non deerit cognatio sanctior &honestior.attestatur mihi lex ipsa, quaenatum placita & uirtutem seruantes,filios dri nomina dicens: Filii estis do
549쪽
ta vicτiΜAs or ERENT BV s. 343 mino deo nostro:miriani ni quia sicut pater dignatur eos sua cura &prouidentia. quae cura tantum ab humana dissert, quanto curator ipse maior est hominibus. praeterea profanas initiationes orgiacp lex sacra omnino subis mouet e sua republica, qudd periniquum censeat bene ac diligenter educatos contempta ueritate animum applicare ad huiusmodi mysteria. & sectiri pernoctationes tenebricosas,relicta luce actionibus* quales diem deceant. nemo igitur ex Mosis discipulis initiet initietur,e:quando uel docere uel discere haec iuxta est nefarium. cur enim d mystae, si h sc pulchra sunt &utilia, clausi prosundis tenebris tribus tantum quatuorve prodestis hominibus, cum liceat coram omnibus in medio soro utilitates istis proponeore,ut omnes a meliorem seliciorem in uitam se conferrent intrepide. tiam a uirtute disiuncta est inuidia. caelent se sua , prio pudore qui tractant illicita subeant secessus terrae obscuros & abditos ne quis eos uideat. qui auteprosunt publice omnibus, in clara luce uersentur in foro medio,libere se in coetus hominum ingerant,in illustii uitam suam proponant,& per priori. puos sensus iuuent turbas mortalium, dum uident stupenda, sed iucunda spectacula,&dulces sermones auribus hauriunt, mentes no prorsus indoctorum exhilarare solitos. An non uides naturam quoque haud occultare
sua pulcherrima laudatissima que opera, sed in conspicuo posuisse caelum cum sideribus omnibus, ut uisum adlectaret ad philosophiae desiderium
maria quo ,sontes, fluuios, aeris temperiem,uentos anni horas moderantes suis uicibus, stirpium animantium frugumin innumeras species, prompsiste in usum fructum hominum &non oportebat uos quom illam imitatos omnia necessaria quibusvis dignis utenda proponere nunc saepe fit ut nemo bonus initietur,sed latrones piratae* ac mulierum probrosarum& impudicarum sodaliti modo pecunia numeretur initiatoribus. Procui Noueantur omnes isti extra fines bene costituis ciuitatis in qua uirtus&ueritas colitur. de his hactenus. Caeterii quia societate humanitate maxime docet lex nostra utri in uirtuti honorem habet meritum, neminem deo Plorate malum ad eas admittens,sed quam longisiime in rem malam abses gans. Cum igitur sciret concionibus admisceri multos improbos,qudd se posse in turba latere autument,ut id caueret in posterum,omnes indignosa sacro coetu edicto prohibuit, exorsiis a semiuiris obscoeno morbo labois rantibus, qui naturae monetam adulterantes, in impudicarum mulierum assectum & sormam sponte degenerant. Spadones it & castratos arcet, quod ut florem aetatis seruarent diutius, e masculino sexu transcribi se pasos sint in scemineam speciem. Pariter repellit non tantum scorta, sed &natos ἡ prostitutis, contactos materno dedecore, propter natales adulteris nos. Qui locus, si quis alius, allegoriam recipit, plenam contemplatione philosephica.impiorum enim & scelestorum no unum genus est, sed multa & uaria. Quidam enim incorporeas ideas nomen inane aiunt rei uerae nullius, tollunt que e rebus es Ientiam summe necessiariam, quae est archestypum exemplar omnium quae specificantur&dimetiuntur qualitatibus.
Hos sacrae legis tabulae spadones nominant. Quod enim conuulsum est. priuatur qualitate atque specie, fit que nil aliud quam ut proprie loquar
550쪽
344 PHILONIS IUDAEI LIBER informis materia.Eodem modo opinio qus tollit ideas consendit omnia.& super ueterem illam informitatem quae ante digesta in ordinem elemenva siderat,adducit scenica deliria: quo quid iniquius cogitari potest aut abs
surditis nam ex materia creauit deus omnia licet eam non attigerit: nec esnim fas erat rudem indigestam que contre Liri ab illo beato ac omni scio: sed incorporeis potentiis,quarum uerum nomen est ideAusus suit ad apte formanda singula genera. at ista opinio ualde perturbat omnem rerum ordinem sublatis enim idcis unde qualitates sensiqualitates ipsas tollit paria ter. Alii uero quasi contendant hos in impietatis stadio post se relinquere, addunt amplius,ut non solum ideas,sed & deum esse neetent per summam impudentiam: quasi conducat uith uel salso credi praesentiam inspectanatis cuncta numinis miseri & steriles sapientiae, impietati malo maximo deo uoti ac dediti.Tertium genus eorum est,qui uiam ingrcsii contrariam,coominiscuntur deorum multitudinem,mares & sceminas, seniores & itinio ores,replendo mundum multis praesidibus, ut de uno uero deo persuas Oonem eximant mentibus hominum. Hi sunt quos lex sigurate dicit natos emeretricibus. quemadmodum enim hae uerum siliorum sitorum patrem nesciunt, nec possunt eis quenquam assignare ex tam multis amatoribus, cum quibus habuerunt stupri consuetumnem: codem modo qui unum uerum deum ignorant inter multos falsos caecutiunt, iamlecto priccipuo fine ad quem ab ipsis incunabulis tendere debuerant. Gae enim disciplina
est honestior, quam ueri dei cognitio cTertios autem quartos que repelilit, quamuis ad eundem finem tendentes, non tamen eodem cum caeteris consilio. utrique enim magnae pesti obnoxii hoc est amori sui, quasi communem haereditatem diui serunt animam distributis inter se partibus eius bruta rationali que. nam alteri rationalem,hoc est mentem, sortiti sunt: a teri uero brutam dissediam in sensias aliquot. qui a mente stant, principa tum & regnum in res humanas ei tribuunx. aiunt que idoneam retinendae praeteritorum memoriae, tractandis praestiatibus, & futuris perconteritu ram assequendis. haec enim campos montes que consevit plantis ac semu/hus,inuento agriculturae ad uitam utilissimo. haece siderum obseruatione diuersis terris commercia nauigationis aperuit ratione uix enarrabili. haec literas musicam & encyclopaediam totam inuenit simul ab luit que. haec Philos phiam rerum optimam excogitaui ut eius partibus adiutaret genus mortalium: per rationalem ut sermo fallaciis careat: per moralem ut mores corrigantur, Per naturalem ut noscantur mundana &caelestia. Aolias praeterea permultas laudes mentis aceruatim congerunt, quae positant referri ad iam dietas species, nunc praetereundas breuitatis studio. Alteriti ero qui patrocinantur sensibus, haud minus eos extollunt, enumerando is eorum necessarios: aiunt que duos ex his uiuendi causam esse, gussium & olfustum, duos bene uiuendi, uisiim auditum hue . quoniam per
sustum alimenta traiiciuntur, per nares aer, quo totum sit stetatur animal.
Nam & is alimentum est continuum, n5 uigilantes solum, sed & dormiotes conseruans atque nutriens, id quod uel hoc argumento certisti me colo
llitura quet enim si tempore breui cohibeatur respiratio, praecise spiriis xii qui