장음표시 사용
551쪽
tu qui sollat externe influere, necessario sequi animalis perniciem o Vertam unus e philosophicis sensibus per quos homini contingit bene uiuere,
uisus lumen uidet rerum pulcherrimum,& alia quoque huius auxilio, solem, lunam, sidera caetera,caelum terras, maria, stirpium animaliumque plurimas disterentias, & in uniuersum corpora omnia qualia quanta que surri quorum per continia plationem absoluta prudentia magnum scientis desideri uin excitat. quamuis & aliae uisus utilitates sint maxime,in digno. scendis alienis & domesticis,amicis 8c inimicis, ut caueantur noxia, eligantur commoda. Sic aliae quoque corporis partes suos usus habent ualde neces arios ut pedes ad ambulandum,& ad alia quaecunque peraguntur crurum ministerio: manus ad operanduit c dandum accipiendum que. At
oculi, ut bonum quoddam publicum, & his & aliis partibus praestant se, cultatem perfungendi suis cuique ossiciis. id ita esse caeci testabuntur uerissime qui reuera nec manus habent nec pedes, Scideo uel a petulatibus uela miserantibus appellantur horum membrorum impotes. Auditus porro carmina, rhythmos totam que musicam iudicat. Cantus enim uerba que sanitatem & salutem asserunt. Cantus quidem excantando perturbationes
animi, 8c quicquid in nobis dissonat, in concentum quendam redigendo reprimendo que immodicos asse Rus certis modulis. Quibus in rebus siti gulis sitiat uarietates plurimae, si musicis & poetis credimus, haud contemnendis autoribus. Verba uero retundendo impetus ruentes in uitia & homines occupatos ab inscitia simul ac imprudentia liberando, perduellis obsequentibus, pertradiis que renitentibus prosunt plurimum. Haec sunt quae uel mentis uel sensuum sodales pro suis partibus tuendis undecutisque colligunt dum ex his ex illa ue deos iaciunt, obliti ueri dei prae nimio contentio 'que opinionum suarum stladio. proinde omnes hi merito pelluntur a sacris coetibus : Sc spadones qui ideas negant : & qui omnino imo
pth cum sint,contemptores que numinis, exedii incuntur proprio uocabulo:& his contrarim qui genealogias deorum asserunt, quos scriptura natos c meretrice nominat:postremo qui amore sibi caecati, pars rationem, pars sensum aliquem consecrant. Omnes enim hi ad eundem finem properan
&si non eodem consilio. At nos Mosis sacri vatis auditores & discipuli non desinemus eum Qui est quaerere cum sciamus esse selicitatis finem italius noticiam,& longaeuam uitam eos qui deo uiuunt uiuere: Quod dogoma e sacris literis discimus cum primis necessarium,& philosophorum
quoque placitis consentaneum. certum enim est animi morbis la borantes censendos pro mortuis: eos uero qui ordis nem in quo a Deo constituti sunt non deo 1b unquiram immortalem i
552쪽
G R E c iv Μ praeccptum extat in sacro legum codice non decere meretricis mercedes inferri in pede deo sacratam, eminae formam florentem uenditantis,
8c uitam probrosam professae qusstus gratia. quod si mulieris avratoribus suis obsequentis profana ducuntur munera quanto magis scortatis animae,qus se prostrauit constuprandam uinolentiae, gulae, vos
tu piatum madio, ambitioni, auaritiae, at scp uitiis aculae an unquam elui possint nescio. Nam meretricum quaestui finem nonnunquam senectus imponit, quando pristina deam tutas pulchritudine adire nemo dignatur, postquam aetatis uigor floris
in morem em uita at animam sornicationi iam assuetam& eruditam ad
intemperanti. quae tandem aetas in honestatem restituet aetas certe nulla sed solus deL . cui facilia sunt, quae nos essicere non possumus. oportet sane sacrificaturum dispicere ut mens eius integra sit magis etiam quam uictima uidere itide cur eam osterat. aut enim gratias agit pro acceptis benes fic as,aut praesentis status confirmationem tuturaue sibi precatur commoda aut deprecatur mala praesentia uel imminentia: quibus modis sanitas& salus rationi quaeritur. nam aut pro ante donatis aguntur gratiae, ad euitandum ingratitudinis uitium .in bonos enim conserri solet beneficia. aut
si quis praetentia bona precatur sibi perpetua, melioracp uota concipit, si non est in ciuilis dignu expetitis selicitatibus se prebeat. 1uod si aduersitates etagere postulat, caueat ne quod admittat flagitium. duas em nostrum qui sep uxores habet in suo contubernio,easin infensas sbhnuicem, Sc animae domum replentes contentionibus zelotypis . harum alteram diligio mus quasi amicam blandam & familiarem quae uoluptas dicitur: alteram odio prosequimur, ut immite ac tetrica, & nobis minime beneuolam hec Hirtus nominatur. illa nos accedit cum ornatu meretricio, tacto incessu praemollicie obtutu lasciuo inuncans animas iuucnum, temeritatem &impudentiam praeserens in oculis, elata ceruice supra natiua staturam asis
surgens, ridens cachinnabunda*, calamistrata & cincinnatula, secata fasciem pictis superciliis, recens lota purpuris Iata pretiose florido Q amicta palliolo aureis gemmati scp armillis superba & murenulis mundoΦ mualiebri caetero, spirans unguenta Dagrantissima, non tam domum suam JGra compitaw diligens, petulans, suae formae prodiga, astititiae uero auiada. & cum ea pedissequae, domesticae uafricia, iniustitia, nequicia,quibus
stipata more principis sic pertentat animum: Heus tu, omnium bono orum humanorum thesauri apud nae sunt reconditi. diuinis enim Duuntur caelites. praeterea nihil inuenies. ego meos, si mecum consuetudinem ha abere cupis, Prosera, nec inuidebo quo minus utenda seuenda* continue depromas
553쪽
ng RcEDEM HERET. NON RE cI P. 34 depromas pro tuo arbitrio. eoru tibi recensebo multitudine,ut aut libens ter assentias, aut eis tuapte culpa careas.apud me est relaxatio, securitas, quies, laborum obliuio,utensiliu uarietas, vocum modulamina, luxus in cibo potu piodoru suauissimoru plurimae species, amores perpetui,lusus licentissimi coitus liberrimi sermones sine reprehensione a stiones sine castigatione, uita sine solicitudine, innus mollissimus,satietas inexplebilis. Proinde si tibi placet meum contuberniu parata habebis in hac omni coopia quaecun* dele stant maxime: mihi erit curae ne quid desideres esu postu uesuaue,aut oculis,auribus* gratum & naribus. potieris em rebus osmnibus quascun* concupiueris, pluribus in absumptam locu subscatenistibus. Sunt enim in thesauris modo dictis perpetuo uirentes arbores seraces aliorum post alios seu diuu recentibus & maturescetibus maturos iam ac uietos protrudentib. Haec arbusta nullo unis externo ciuiliue bello cssa sunt sed ex quo primum e terra fuerut edita ab ea tan* bona nutrice araluntur fundata profunde sitis radicib. ess* firinissimis, stirpes uero inde prominentes ad caelum ustyattollentia: unde rami enascuntur inanis. pes dibus p animantium pro portione no absimiles,& in his frondes ad ornatum pro comis additae germinat,s tactus quoru causa paraui tibi cstera. His auditis altera in abdito stas sed ita ut exaudire posset uerba aemule Verita ne sorte illa mariti communis animu ad se sola pertraheret corruptudonis uel oblatis uel ostentatis, neue speciose aspeetu emollitu deciperet, quado asciticio cultu & magicis eu alleistari demulceri , animaduertcbat praestighs,repente si aperuenit ingenuo matronali U incessu grauis, uultu teretia, genuino quoda pudoris colore suffusa, simplex mori Dus, uitae instegra mente semper sui similis, uerbis haud blanda sanam mente ueraciter
exprimetibus decora nativo habitu,moderata gestu,uestitu modica,Ornata non auro,sed longe pretiosioribus ornamentis, artibus uirtute decentibus. Comitescam sequebatur, pietas,sanctitas, ueritas, religio, castitas,ustrao iustitia, tum quae deo debetur tum quae hominibus: iuris aequalitas,
fides, liberalitas,taciturnitas, brietas honestas, topcrantia, mansuetudo, frugalitas facultas reuerentia,sortitudo, generositas, securitas, prudentia, prouidentia, uis consulcndi,diligentia,tranquillitas,comitas bonitas,su uitas, humanitas, lenitas, clementia magnanimitas beatitas. dies me deficeret percensentem singularum nomina, protegentiu latera domitas sus more satellitii. illa uerd ad consuetam grauitatem coposita, sic exorsa est: Vio deo hanc impudicam nugatricem & prs stigiatrice splendide ac scenice ornata, blandiciis te aggredi. quamobrccum odio natiuo malos prosequar, uerita ne per imprudcua deceptus mala maxima pro bonis eximi js eligas, non grauabor tibi qualis sit 5 sc mulier uerissime praedicere,ne stolide reie is rebus utilioribus inops coluit' tibi accersas infortuniu. Ergo totum
istum apparatu quo se iaciat aio asciticium. nisil enim habet proprii natio ui* decoris sed assumpsit sibi adulterinam falsam cp pulchritudine qua te
in illos casses pertrahat.id praemonitus, si sapis,im tam esus uenationem ficies. deleetiit illa quidem aspeeiu oculos,aures uoce demulcet:anima uero
cuius praecipua habenda est ratio, non potest non laedere. per has aliasue
554쪽
partes se insinuas. de rebus suis quicquid auditu gratum sciebat, narrauio caetera innumera, ut iniucunda, maliciose dissimulauit, qudd ea quemvis absterrere queant iaci time.at ego lisc quom dete is in mediis proseia,nec imitabor ipsius uaframenta, ut sola os entem que pelliciunt, dissicultates
uero meas e conspecstu submouea: imo rebus laetis praeteritis silentio, ipsas clamaturas sciam, tantum onerosas nominabo suis uocabulis, ut node in medium propoliis, uel hebetibus qualem finguis naturam habeatit,
sint conspicuae. nam quae ex uoluptate comoda uiden tur praecipua, uilios
ra deteriora , sunt Φ ii qua ex me accipiuntur incommoda, sicut usu quotidiano compertum est. Sed prius otiam loqui de me incipiam, quantum
potero memorabo quae illa reticuit. postqua enim suos thesauros percens sui colores,voces,ac sonos sapores odores cp. 8c uiro tactus caeterorum que sensuum uarias, morbos noxas p non indicauit,necessarios rerum ante diistarum comites, ita ut si aura quadam amatus ipsas captaueris,mox tenearis laqueo. Scias uelim d tu si uoluptatis amator meris,eris & uaser auodax,incompositus, insociabilis,morosus iniquus dissicilis, iracundus, presvicax,molestus, inobedies, leuis, maliciosus ineruditus, iniustus,neserius. sibi uiues infidus foedifragus,auarus, male moratus, nemini amicus,ex ut, sine lare,seditiosus, perfidus,impius profanus,in constans, instabilis, cxeo cratus,piacularis,scelest us scurra pellidens, noxius,illiberalis, rcsradiarius, serus,seruilis,pauidus, perditus, turpis, probrosus propudiosus, immoderatus immodicus,inexplebilis arrogans, sibi placens suo iudicio sapiens, rdidus, inuidus, calumniosus contentiosus, delator, uanus, sallax, circulator, temerarius, indoctius, insensatus, nemini conueniens, inobsequem contumax, prsstigiator,dissimul tor simulatori, cercops suspiciosius,ino Bustus inscrutabilis,ineuitabilis, perniciosius malevolus, inconcinnus,importunuS,loquax, nugax inaniloquus assentator, pigesiluestuosus,durus. meticulosius insidiosus in circumspeeius, imprudens,improuidus, negligens,imparatus, bonaru rcrum imperitus, superfluus errabundus, ostino
Iator,indispositus,inaccessus,gulosus uagus, futilis, mobilis, dolosus, bi linguis,animi ambiguus, impostor, subsessor, petulas incorrigibilis, sema
per indigus incertus,circumforaneus seducito inconsultus, obnoxius,in
sanus, fastidiosus, uitae auidus, gloriosus, irritabilis, irae tenax, insensia' procrastinator, suspectus, implacabilis , suppuratus, male sperans, lac
mosus, alienis gaudens calamitatibus,rabidus,adulterinus, informis,maschinator, turpis lucri cupidus amans sui seruitutis patiens, simultatis aps petens,ambitiosus,de re domestica parum solicitus,ceruicosus, est minatus, inanis prosu sus,mordax,pugnax,fatuus, uinolentus, infortunatu SU. Haec sunt huius formosae ac exoptatae uoluptatis magna mysteria, lux libenter omnino te eret, ne iis cognitis auerseris eius consuetudinem. meorum uero thesaurorum copiam & amplitudinem nul/la lingua pro dignitate eloqui ualeat.
555쪽
v pERi ORE sermone docuimus Theodore, serussi esse omnem quicump pecce . id , multis probabilii bus rationibus veru confirmauimus. addemus nite
altem illius cognatu, imo germanus ellu , Per que ostendemus omne probuesse liberii. Extat se, ne inter cstera sacrata Pythagoreoru prscepta & il lud egregium, quo monemur per uiam publica no ingredi,no ut seramur per rupes deuias: necem lasbore pedibus imperat. sed figurate subindicatur, nec dictis nec lactis utendum protritis ac uulgarib. Id praeceptu diligeter obseruarusi haud aliter δoraculu, quotquot legitime sunt coplexi philosophiam: aded ut deflectentes a gregariis opinionibus, noua sibi uia aperuerin Cinducta propria quadam specie dogmatu,qua nefas sit at is praeter Φ puris attingere. impuros au censeo quotquot uel disciplinas nun in sustariiquet eas perpera non recte acceperunx. sapientiae pulchritudine dehonestando in specie sophistiisces.hi cum propter hebetes animi oculos luime intelligibile uidere nequeo ant, quod nimio fulgore pris stringit acie, tan*in tenebris degentes non crediit in die uiuentibus, & quaecum illi perspiciut adiuti radiis selaribus, pro spectris habent ac prodigiosis mendaciis. An non absurdii R mirum uidetur, exules dici eos qui no tu uersantur in urbe media,sed curias, triobunalia, rostra occupant,& perunt sdilitatesreliquos' inagistratus cum les etiam. ediuerso ciucs haberi qui aut nunΦ ascripti sunt in eunumeriba ut damnati exilio, sub interminatione supplicii, si no dico attigerint selupat tu,sed uel clonginquo suerint ausi prospicere. praesto sunt enim innus meri qui observent & animaduertant, tu sponte insensi tum subministrantes legibus ex ossicio. An non etiam ab omni ratione alienu, plenu impus d cntia et insania, aut quomodocunm dicenda esimon enim succurrit proopritim tam indignae rei uocabulu: diuites nominari qui sunt omni u egentissimi & caret uictui neces larijs sordide se sustentates ac misere,uix quostidianu cibum capientes,& ultro sibi fame indicentes in abundantia publica, aura se nutricies, sicut cicadas aiunt rore uiuere: pauperes uod qui ars peto auro, pecoribus reditib. at 3 scp bonis inestabilibus affluut, quom os putentia prodest n5 tu cognatis amicis*,sed non contincias se intra do mesticos parietes effunditur in turbas tribulium at populariti: imo ulterius etia se porrige ciuitati multa largitur belli pacisq; temporib. Eadem somniatio patrici js, paterno materi in genere abavos atavos illustres Dacinoratibus,seruitute audet obiicere:alios contra inscripta stote uerna' ex similib. oriundos maioribus ingenuos pronunciat.lia causa est ut dixi, hebetudo metis hominu addidioru opinionib.&sensibus, quoru cosistorius pera rebus iudicatis corrupitur propter ipsoru incoliantia. atqui debues
556쪽
debuerant, si aemularentur ueritatis studium, non minus sapere * qui ae. grotant corporibus. nam illi desiderio sanitatis c5mittunt sui curam medicis: istos ured piget inscitiam depellere morbu animi,accitis uiris sapientis hus: qui non solum profligare possunt imperitiam, uerum etiam scientiam in eius locum inducere,rem omnium pretiosissima.Et quonia, ut ait Plato suaviloquus,inuidia extra diuinii chorii sata est,nihil aut sapietia diuinius& magis expositu, nun* claudit suum auditorium, sed patentibus ianuis admittit sitientes sermone dulcem ac potabile, frequentatores suos fluenstis dom inamabunde prolues, ut inebrientur bria temulentia. illi uerdiam ut sacris initiati furore Φ diuino perciti, damnant pristina suam neglis gentiam laetiira , temporis in rebus nihili contrita uita per imprudentia. ope preeiu igitur secerint, si quotquot ubici sunt iuuenes, aetatis floridsprimitias eruditioni dedicarint tam in prssens in in suturii paraturi sibi decus & praesidium .sicut enim uasa odore, quo primu suere imbuta, reseruusic iuuenu animae quas primu formas imaginatione c5cipiunt, nun* absoleri sinunt, ne aliis quide insuper affluetibus. De his hactenus. nunc quostione nostra dispiciamus accuratius, ne nos obscuritas nominu decipiat. intelledio aut quid sit de quo disserimus, demonstrationes aptius adhibebimus. Servitus quaeda animi quaeda corporis dicitur.corporib. dominatur homines animis asseditis & uitia. itide libertas quaeda est corporu, n5 subiecta homini b. potetioribus: quaeda animi, nullis asse Bb. obnoxia. de Priore genere nuc no quaeritur. innumeri em boni uiri libertate amis tuariis casib. Nos a mimus de moribus quos no cocupiscentia, no timor, nogaudiuso dolor subigit,uelut e carcere liberatos et uinculis. omista igitur altera illa libertate fortuita & alienis a natura, pendentibus , ex sola opionione uocabulis,uemam, uenaliciorii, captiuorti, quaeramus uere liberis, qui solus sui cGpos est etia si multi se heros eius nuncupet. is em exclamas
bit illud Sophocleu nihil differes a Pyth as oraculis: Deus mi princeps,n5tillus mortalita,na reuera solus liber eshqui solii deu sequitur: inad ut equi, de sentio,imperiit habet in terrestria tan* immortalis summi , mortalis uicarius. sed praestat sermone de principatu disterre in tempus comodius,et de libertate, ut coepimus disserere. certe siquis negociu penitius uoluerit introspicere liquido noscet, nullas res tam cognatas este inuice, Q libertate,&cura sui. improbos em multa impedi ut auaritia,luxus, ambitio: probos omnino nihil ,resistetes tast in certamine cupidini pavori, timidistati,dolori,& csteris id genus.didicerut em cotenere iussa iniqua dominora animis imperitare uolentiu , quippe libertatis amatores: cuius propria
felicitas hoc est sua sp5te facere quicquid placuerit, laudatur hoc senario:
seruin est,mortem qui potesttemnere Nimirum intellexerat quisquis eius autor suit, nihil aeque mente in serui tutem redigere,ut mortis metu. usq; adeo sumus uitae cupidi. cogitandum aut, immunem esse a seruitute no solum contemptore moreis, sed & pau/Pertatis,& obscuritatis,& doloris, at* caeteroru quae uultarcs inter mala numerant, cum sint ipsi mali rerum iudices, qui seruit ex u suo aestimant, considerantes eius nunisteria,cu oporteat mores ingenuos respicere. nan
557쪽
qui humili seruilicti animo humilib.similitibus negociis inuitus dat ope.
ram, uere seruus est. caetera qui tempori se accommodans,suapte uoluntaate tolerat fortunae insolentiam,nihil humanu a se alienu putans, non ignaarus diuinas res perpetuo seruare suae selicitatis ordine, & bac quom parte humanis praecellere agitatis iactatis* flu quatione continua, utcuno momentaneilocioru hinc inde praegrauant, sortiter serens quicquid accide, rit, philosophus mox euadit & ingenuus.proinde non cuiusuis audiet imperia: quod si quis urgeat tormenta minitans,reclamabit strenue: Combure carnem hancconcrema,replito tentio cruore. mprius u Isidera Terra ubibunt,terra Miscandetpolum, i molia ante extorqueatur uox tibi.
Speis aut aliquando certantes pancratio, sterum obtundente pugnis &calcibus,totis in uiribus contendente ad uictoriam tandem lassum ti in coronatum e stadio discedere: altem carnosum,neruosum musculosum reserium spiritu uere athletico, tanquam saxeum ferrum ue nihil plagis cedore, lacp patientia superare aduolarium,& ad extremu adipisci ut istoriam huic similem bonum uirucenseo qui ualide confirmatus certo animi proaposito, efficit ut aduersarius prius delassetur inseredo iniurias Q ipse quiequam agat praeter animi sui sententiam. Sed hoc inexpertis uidetur increadibile. nee mirum, quando ne illud quide quod de pancratiastis diximus, quisquam, nisi qui uidit crediderit. nihilominus uerum est quod diximus. Vnde prosectum est Antisthenis dicterium uirum bonum esse molestam sarcinam .nam sicut insipientia bene & sertur &leuiter, sie prudentia grasuiter incumbens, premit uehemeter suopte pondere, nee facile potest exocuti. proinde Iudaeoru legislator ast sapient=graues manus habere, acti nes eius hoc aenigmate significans, nsi superficiem eontrectantes, sed pe/netrantes in solida utpote subnixas n5 nectendo mentis proposito. ita a nemine cogitur,cu sit conleptor & mortis de eruciatu lege naturae praepositus omnib.insipietib.Quemadmodu em capris bubus,ouidi praesunt caprarii bubulci pastores p, greges aut no possut prpesse opilionibus: sie& uulgus pecori non absimile, opus habet curatore principe qui ordo est bonoru uiror praesediomni sitis gregibus. certe Homerus reges solet uocare pastores populi. at natura bonis uiris hoc nomen magis copetere uoluit. Illi pascuntur magis Q pastiant, dediti amoribus,potationibus'cu/ped is, nequid dicam de auro argento*, & al as rebus preciosiorib.quas expetunt, at hi nullis capiuntur illecebris, & insuper alios monet caueant sibi ab insidiosis uoluptatibus. v aut publics stinetiones no sint seruitutis indici apparet belli tepore. tue enim uniues fi milites sunt in opere, n5 soslum armis onerati,sed & sarcinis, comportantesq3 in castra aquam, ligna,& iumentis pabulum: ne quid interim dicam de aliis laborib. militaribus.
dum uallu aut fossam faciunt moenia reparant, triremes aedifica artibus Mams manus exercent eu reliquo corpore.quin & in pace no deest alia nishilo segnior conflielatio cum paupertate, obscuritate reru*necessirias
rum inopia,qus mala inuitos ad seruiles labores adigunt,& fossores,agris
558쪽
colas sordidos , opifices ficiunt uictus parandi gratia interdum etiam in
medio foro cogunt baiulare onera in conspectiu condiscipuloru & ς quaaltu. Alios seruili natos genere,benignitas fortuns promouit ad ingenuos rum officia. fiunt enim procuratores in amplis opibus interdu etiam consseruis pnaesciuntur caeteris. quibusda uxorum pupillorum , herilium tu tela commissa est, ob spectata ipsorum fidem, pos habitis amicis & neces.sariis: nihilominus tractant seruilia, foenerantur, emptitant, reditus collia Out, patronos suos demerentur obsequ's. Quid igitur mirum ti aduersus tortulas fauorem inuoluunt se negocris illiberalibus & libertatem suam iis psi produnt, ultro se subisscientes alius. sic parentu madata exequutur ptiesri sic magistrorum iussa discipuli. 'emo em sponte seruus sit. Sed parentes nunquam sic obliuiscuntur charitatis debitς liberis,ut ullum ministerium
uel in speciem seruile sibi exhiberi ab eis sustinea t. Quod si quis a magonibus uili uenditos ob id ipsum ceset in seruorum numero, prorsus fallitur. nam isthgc uenditio nec hunc seruum facit, nec emptorem eius dominum: quandoquidem & patres filios redimunt, & suos paretes fit a uel captos alatronibus uel iure belli redactos in potestatem hostium,quos tam est amamum naturae ius humanis lesibus potetius ingenuitati restituit. quin & illud aliquoties accidit, ut uersis rem uicibus, emptici j suis heris no tam sera uirent quam dominaretur.Ipse uidi ancillas formosas & naturali facundia prsditas,duplici gratia fretas sermonum & pulchritudinis plurimum pollere inexpugnandis dominis.sunt em hae praecipuae machinae contra inficmos & parum constabilitos animos, efficaciores multo Φ illae quibus perfringuntur moenia. id ita esse liquet animaduertcntib. eos adamatis blandiri supplicarein, captantas eorum fauorem tanquam gelati propit': tum si putent se parum gratiosos quasi despiciantur, ferre indignissime: rursunt
si obtutum hilariorem uiderint, exilire prae gaudio. alioquin etiam leonis emptorem dicemus eius dominu: que ille si uel torve aspexerit statini natoser suo malo doctus ferociam eius sentiet. 8c credimus sapientem seruitutis patientiorem quam beluas cum maiorem ingenuitatem sortitudinem que habeat in anima quam cuius ullum corpus capaκ sit, utpote a natura seruituti addictum, quantum ui s recalcitret. Hanc probi uiri libertatem Scalias licet cernere quam prieclara sit.
Assisietproferito qui ssemulus. Quid enim miserius quam ne sui quide esse compote atqui sapiens felix
est. virtutis summarium circumserens, in quo sita sunt omnia, ut necessario consequatur uirum bonum esse libem .pta terea dei amicos nonne liberos
fatebimur nisi sorte regum amicis n5 modo libertate veru & imperi js soarietatem concedimus simul administrantibus rem publica:caelesti uerd numini charis seruitute exprobabimus:qui amatores dei redamati Φ,iusto fauore honoratur ab incorrupto cius iudicio,sunici poetaru quot testimonio reges regum & reru domini. At Iudaeoru leti stator audet quidda maius dicere, ut simplicis meditator philosephie amore dei correptu,&elus solius cultui deditum, plus Φ hominem pronuncians, uidelicet hominum deu non item naturs, qui honos uni deo debetur Patri regiUreris omnii
559쪽
ξ postea tali priuilegio dignatu serii uni censebimus potius * ingenuue
qui licet ipse non est habendus pro deo, tamen ut amicus dei felix est prooculdubio deus enim nec infirmus propugnator est, nec immemor iuris asmicitiae,cui tutor ipse prssidet,gaudet p inuocari hoc cognomine. Adhse sicut ciuitates dominatum paucoru & tyrannide serentes seruiui oppresosae molesto imperio,contra quae legibus parent,degunt liberae: non aliter etiam homines, quotquot in irae, concupiscentiae,aut cuiuscun* uiti j peroturba: ionis ue insidios spotest ite deueniunt,omnes seruitute serviunt: stacut ediuerso liberi sunt quotquot uiuut sub legib. est aut uera lex, reela rastio no huius aut illius mortalis institutu in tabellis chartuli, uescriptu insanimis sed immortalis ipsa stilo naturae sempitems in mete immortali exsarata. proinde miranda est hebetudo multorum tam manifestas rem prooprietates no consideranti hi: qui maximis populis Atheniensi Lacedaemo ni om aiunt ad libertatem suincere leges latas a Solone Lycurgoo, quassi praescripta obseruantur ab his ciuitatibus. uiris aute sapientibus negant satis esse dictata rationis, ex qua ceu sonte leges nascuntur, liberum fumiorae omne qui aduersus eius imperata interdi sta in non est contumax. Est
aut manifestu libertatis indici praeter dicta superius aequu ius disserendi de republica quod omnibus liberis hominibus & probis est mutuu.qua obicin Iaudantur illi senam ut conseni philosophorum sententiae: Cum lege seruus nultam balet commercium. rursum alius:
simus,m rationis expers natus es.
Quemadmodu igitur de musica ex squo licet disserere peritis eius artis osmnibus,&de gramatica geometria vegramaticis geometris 'ue: ita deuiotare ste instituenda peritis rerum ciuiliu , circa quas hominum uita uersas tur quotidie. Domini autem sunt omnes periti rem talium, sicut etiam nasturae totius,& inter hos multi liberi. ergo hi quo* qui b. est ius loqui de rebus huiusmodi. unde sequitur,neminem probum seruire sed esse omnes liheros. quo argumento etiam insipiente seruu esse colligitur. sicut em amasis non est uis ex aequo disputare cum musicis, nec illiteratis cum literatori hus,&in uniuersum expertis artis cum artificibus: ita lex ad uita instituendam pertinens non sinit de hac loqui peritos imperito scp sine discrimine. ut liberis omnibus ex aequo ius loquendi coceditu inter quos probi nos nulli:& nulli minus sciunt uita instituere Φ mali, sicut nulli melius quiliri sapientes: ergo nemo malus liber est,sed omnes seruiut. Zeno quo cum
caeteris uirtutis admiratoribus sortiter pronunciat,no oportere malos uis ros cum probris cotendere.ait enim: An no plorabit malus si bono aduersabitur Ergo nullum ius sinit malu probo contradicere. Nec me latet sere qui subsannent hanc mea sententiam,&arrogante insensatam cp iudicent. Deruisti si risu cavillis sedatis uoluerint penitius tota rem introspicere. scient no alia de causa quen* ploratum citius. Φ si sapietis monita cotempseritinam pecuniarii laetura, ignominia, exilium,uerbera, similes , inius iae, non sunt conserendae cum uitiis,& caeteris calamitatib. quas uitia secti asseruntiat uulgus no animaduertens quam perniciosa sit animis rationis caecitas,tantummodo externis angitur insortuniis, quandoquide caretiis
560쪽
dicio. quod si possent uisunt recipere, conspicati tot insipientie decipulari
tot damna accepta per ignauiam, debacchationes , luxuriae, iniquitatescpiniusticiae summae felicitatis amissae iacturam deplorarent serio, nec ullam in tanta calamitate consolationem admitterent. C sterum illa Zenonis sententia tanquam e sonte hausta hii detur ex Iudaeorum legibus: in quibus . narratur de duobus fratribus, altero seu gi, altero luxu perdito P c5munis amborum pater miseratus eum qui a uirtute desciti crat precatur ei ut fra atri seruiat, tervitutem quae uidetur malum maximum, existimans rem insipienti utilissimam: ne si relinqueretur in sua potestate, prolaberctur in Oomnem licentiam, sed per potioris cura emendatis moribus in melius prosficeret. Haec ad confirmationem rvi qua de quaeritur mihi sane sufficerent. sed quoniam medici solent variis morbis adhibere uaria remedia, necessa, rium duco istis ut uidentur paradoxis propositionibus propter nouitate alias insuper probationes apponere. quidam enim uix continuatis argus mentationibus conuicti errorem suum agnoscunt. Recte igitur uulgo diaci audimus, eum qui prudenter agit bene agere omnia. quisquis autem res die agit omnia peccatum, reprelaensionem, culpam, mulctam evadit.ita inlicet ei quidlibet agere, & quomodolibet uiuerciat bonus uir prudeteras git omnia. solus ergo liber est. quid ni cum nec cogi possit nec uctari. crisgo nemo bonus seruus es Hi luci aut . nec cogi nec uetari possit. uetatur enim qui a concupitis rebus cohibitus arcetur.at sapies cupit uirtute, qua non potiri non potest. quod si non cogitur,certe sua sponte agit. actiones Derd aut bonae a uirtute prossciscuntur, aut malae tuitio aut indisserentes sunt&mediae. quae ad uirtutem attinensi no coactus agit sed uolens. cum uirtute enim coniuncta sunt faeta eius omnia. quicquid aut uitiosum est, ut fugiendum ne in somnis quidem attingit. idem credibile uidetur R de indisterentibus circa quae animus pendet tan* in aequilibrio, doctius iacc trahi ab eis ut pondus habentibus nec eis ostendi ut auersiandis. Unde Gatis apparet nihil inuitu coa fiumin facere. Q si seruus esse .cogeretur utici'. ergo liber erit quisquis bonus est. Quonia aut quida ineruditi argumeta tiones tales n5 intelligunt, qui b. in uniuersum de rebus decernitur, solent Percontari, ecqua do Dacrut uiri quales fingitis aut ubi reperi utur responsdere licet, nulli seculo defuissse uiros uirtute praestantes qui freti ope dei solius,&iuxta rectium naturae ius uiuentes,no modo ipsi fuere liberi. uerum etiam similiares suos repleuerunt ingenuo genero Q spiritu:& sunt nucquoq; imagines quaeda uiuae expressae ad illoru sapientu effigiem. qua uis enim aduersarii fateantur se carere libertate huiusnodi, pertractos in serui . tutem ab imprudentia uit asin caeteris . non statim id existimandum eii de laniuerso hominu genere. q, si non videmus prodire hortia mina, nil mi rum. Primum quia quae pulchra ea rara sunt. deinde quia semoti a turbado inciticorum uacant naturae contes lationibus . cupientes quide si quo modo queant, uita ciuiti corrigere: uirtus etsi libenter pro sest publice omnibus sed uidetes id onus suas uires excedere, proi ter absurdos mor S re
ceptos in ciuitatibus,&morbos animi auctio sui ci suetudin mi' aliunt ne uelut torrentis impetu transuersi ab spiatia . s. . O .li Q. Q c ira