장음표시 사용
671쪽
rursus haesitat in discriminandis reruni coalitarum partibus ac singulis robus secundum ipsarum naturam,& agere & pati permittit, ac nonnunquaprohibesiacomne quod uult & quo uult, & uaricit & aufert. Praeter haeen ecp ijdem perspedium mihi habere uidentur, uires naturaso tum alentiutum alitarum rem. Alioqui cognouissent, non omne quod aliud e alicui inculcatur, cibum eius naturae cognatum & idoneum reddi.Sed quaeda sta. tim ut coplexu uentriculi recepta sint, perire uel uomendo, uel excernens
do uci alio aliquo pacto disiiciendo ad ed ut ne paulisper quidem primam& naturale sustineant concoctionem .aut ullam cu altricib. rebus cdmixtioneira.Vt igitur neq; Omnino omne quod concoctum est primam di muta. tionem suscepit, cum semitibus coaporis coniungitur, cum quaedam per
uentrem a nutritia uirtute excernantur, quaedam post secundam mutatimnem concoctioneq; iecinoris secernantur,& ad alia segregentur, quae uim nutriendi excessere, ipsa quoq; quae in iecore nantatio est,ut nec ex toto in alimentu cedit, sed quaedam inconsuetas superfluitates excolat, ita quo id ipsum quod retinuit ad membra nutrienda nonnunquam in aliud quippiam conuertit secundum uim eius quod praedominatur, aut superabuno dat quod aut corrumpere sibi quod proximum est aut in sui natura trans.sundere solet. Cum multa igitur sit in omnibus animalibus naturalis disse.
rentia ipsum , alimentum uniculo generi animantium ex natura accoma inodetur,&cu corpore quod inde alitur commutetur triplex item in ania
mantium cibis purificatio & excolatio fia omnino opus est perire & tras mitti, quo solet,aut in aliud uerti, quicquid alienum est ab alimonia & so.
mite alicuius animalis, ut quod commisceri & contemplari nequeat, oporteti uim nutrimenti animalis naturaliter consentire, eam que descendere per naturalia,ut sic loquar cribra & secernicula,& expurgatam plane naturalibus illis emudationibus syneeristimam reddi, ut corpori addatur: qua solam si rerum uocabulis uere utaris alimoniam uoces, ut quod abiecerit omne quod alienum est,& noxium ad alendi animalis constitutionem, sia
muli, excusso it magnum illud insatilium & inculcatu p5dus, quo stomachus usus est ad sui repletionem,& appetentiae remediu. Sed hac synceris. sima alimonia nemo ambiget cu corpore uniri omni bus* illius &mebris& articulis implicari & coalescere eam , quae se ita non habet & cotra naoturam est perire quidem statim si ualidiorib. corporis uiribus assianda cirri
Perdere aut paulatim eas corporis uires quas superarisiatin in prauos sucocos & uenenatos conuertere: ut quae nihil iamiliare aut amicu alendo coropori asserat. Et huius rei maximum argumentum cst, quod corpora i nde uel dolor, uel periculum, uel mors inuadat, si acriora appetitu uenenatu aliquid & alienii a natura una cu cibis ingurgitauerinsiquod haud dubiὸ uniuerso corpori exitiosum est: siquide quae nutriuntur familiarib. & naturaσlibus reb. nutriantur,cotratiis aut corrupantur. Si igitur dissidio earu rerii quae cu natura animaliu pugnasinaturalis quoin alimonia corrupitur, ea piae otia quae corpori admota fuerint, nec temere quiduis inde ad coalescentia carnis assumi .sed illud solu Q omni cocoetione purificatu, syncerii per uenerit, ideo p alendis mcbris accomoda sese exhibueritieuidens satis
672쪽
est nihil uniri in naturalium ijs animantibus quibus Is tibus Ω naturalis et idoneus non sit: sed uel per ipsum aluit crudum corruptum in deiici, priuia
quam in alium succia degeneret aut cum diutius inhaeserit membris uel uiatium,uel morbum uix curabilem gignere, corrumpentem aut ipsam natus ratem alimoniam, aut ipsam carnem alimoniae indigam. Quod si expella, tur pharmacis, aut meliori diaeta aut naturalibus uiribus superetur, non tamen sine noxa parua e corpore effluxerit,ut quod nihil paratum naturg adserat, ob coeundi coalescendi , inhabilitatem. In summa si quis concedat inde summitti alimoniam adiiciat quo P id usitatu esse, quanquam reuera praeter naturam siqui digeratur, & transmutatur in aliquid uel humidum, uel siccum,uel calidum uel frigidum ne istis quidem cocessis futurum estiui inde aliquid mometi fiat resurgentium corporibus, ut inde membrorupleniorem numerum consequantur, cum nec membrum sit corporis, nec
speciem uicemw membriexhibeahimd nec sempo permaneat cum mems bris alendis,aut si una consurgat cum resurgentibus mebris nihil ad usum uitae confera . siue sit sanguis, siue pituita siue bilis siue spiritus. Non enim quo aliquando indiguerunt alescentia corpora, indigebunt & tunc, cum una cum same 8c corruptione, sublata suerit necessitas sumendi nutrimeti. Iam si us p ad creationem carnis pertingere quis fingat istiusmodi ex cibis
transimulationem, ne ita quidem necessitas coget carncm recenter ex alio
monia creatam, ubi accesserit ad alterius corpus rursus ad absoluenda prioris corporis perseetione quasi mebrum aliquod ipsius emigrare, eo quod caro quae aduentitium illud ex alieno corpore assumpsit, neque perpetu conseruehneque ipsum illud aduentitium ibi stabile sit quo peruenit, grasuemP in diuersum accipiat commutationem, cum tunc doloribus evanescat,nunc curis,moeroribus laboribus morbisq3 extabescat, nunc aestus frigoriS intemperijs non permutent se humores in carnem Radipem adesi
ut maneant corpora,quae hos cibos sumpserui id ipsum quod sunt. Cum istiusmodi contingant in carnis assectionibus, multo magis ea deprehenodas in carne ex impropin s cibis nutrita cum ea nunc quidem in mole sucscrescat,& pinguetudinem induat ex cibis assumptis, mox rursum id abissociat aliquo modo ac diminuatur, aut una ex superiorib. aut plurib. causis, quae superius recensuimus, ita ut sela maneat ea caro,quae colligandi conrdensandi fouendi uim habet:nimirum quae eleeia sit a natura, risin cibis alfinis est 5 congenita,quibus secundu natura uita coadimplet,uitaeq3 labCres sustinet. Sea necput par est excretis rjs, de quib. locuti sumus, ne uiconcedamus receptis: uerum ostendi potest, quod ab istis ob acitur, ne passundi & misceri poterint humana corpora iis corporibus, quae sunt eiu dem speciei siue in edendo saltantur alicuius fraude,ut sensum eius rei nor Percipiat,sive spote,uel ex iam Quel ex insania deuoradis sui generis corperi b. sese colaminci,nisi fortasse nos lateat esse seras humana forma prsditaraut mixtis naturis copositas, ut partim ex homini b. partim ex beluis conisici quales cofingere solet audacisiimi poetaru. At quid dica de corporibnulli animaliu in cibu deputatis,& quς sola dignitate naturs honore sepuchri obtinueru cu opifex rem nulli animaliu corpus coanais forms in cit
673쪽
bum assignauerit licet seciandum naturam diversae species corporibus pascantur. God si ostendere possunt, humanas carnes hominibus in cibum
ex instituto naturae attributas esse,quid impedimenti erit quo minus mus tuae nostri caedes fiant ut in rebus a natura concestis fieri solet: atque adeo
qui istiud audent dicere dilectissimorumcorporibus in usum epulam hel. luetur ut magis familiaribus cibis charisiimos , sibi comanducet. Quod si istud di Hi impium .summum* & teterrimu piaculum est, & sepra onis
nes nesarios cibos & facinora detestandum hominem humanos artus deo uorare: deinde, si uerum est non recipi a membris famelicis quod contra naturam est, ac rursus quod non recipitur pro cibo, cum illis corporibus coalescere non poste, quibus ex natim cibus no est. fieri non potest ut uns quam humana corpora sui generis corporibus confundantur, quibus pister naturam in cibum obtruduntur,etiam si in horum uentres ingerantur, ex aliqua perquam acerba calamitate. Resilientia enim a ui nutritiua, eo disie,sta, i inde primum ortum traxerat, suis quide primord as uniuntur ad tepus aliquod inde tamen rursus discreta sapientia, & potentia illius, qui omnia temperat, singula singulis decentissime coaptabuntur, siue ea igni concremata sint, siue aquis contabuerint, siue a beluis deuorata, siue ex uiuentis adhuc corpore excisa, ante alios artus coputruerint: coeuntia auia
rursus inter se eundem locu obsidebui ut eandem proportionem constitutionco corporis reddant, mortuiq3 uel omnino dissipati resurrectione &uitam instaurent. Haec in longum exledere n5 est opportunum: conssam enim & minime cotrouersam indicationem habent, saltem apud illos qui ferinos ti beluarum ritus odio prosequuntur. Sed cum multa utilia sepopetant ad praesentis negoch examinationem, primum excludi eos opto, qui ad humana opera defugiunt eorumin operum artifices homines, quorum opera contrita, aut tempore cariosa, aut alia ratione perdita renouas
rinequeunt, deinde ex similitudine inde capta ostendere satagunt, Deum aut nolle, aut si uelit, non posse cadauer extinctium uel euanidum in intes grum restituere: neque secum reputant quod per haec pesti me in Deu cootumeliosi sunt dum inter se coparant uires undequaci distates, uel potius istarum uirium possesseres, & artificialia cum naturalibus in contentione mittant.Cum istius nodi hominibus serio agere culpa non uacat: stultum enim reuera est, leuibus uanisin contradicere : longὸ autem probabilius est,ac omnium ueris simu illud scilicet allegare,quoci hominibus impossiobile sit deo postibile esse. Si uero per haec ipsa ut probabilia,aut per omniata superius excussa. ratio demostrat id postibile Deo esse, satis liquet pro iiii possibili habendu no es cim 3 nem id a diuina uolutate abhorrere. Quod enim ille non uult ideo no uulquel quod iniustu sit, uel quod indignu sit. Porro ista iniustitia, uel deprehenditur circa illu qui resurgit, uel circa alia
extra ipsum. Caeterum, quod nemini omnium quae soris G extra ipses re surgetes sunt,& in rem natura inueni utur,iniuria stat manifesta res es h noenim intellectuales creaturae ex hominum resurrectione iniuriam accepe rint: nihil enim inde illorum essentia impeditur, neque hominum resurre ctio illis, aut contumeliam aut damnu adser; ut quo ne irrationalib. quid a
674쪽
dem aut inanimatis irrogare uidetur. Non enim illa post resurremone se, pereruiit iam uero circa illud quod non est, nulla iniuria esse potest. Quod si tum ea existere fingas, ne sic quidem ullam iniuriam senserint ex homianum resurre mone. Si enim nunc cum cedunt hominum naturae,ia ad eos
rum adhuc miseriae obnoxiorum usum sub iugula, at* in omnem seruitutem adigantur, nullam tamen iri iuriam patiuntur, multo minus hominisbus incoiruptibilibus esseditis,& extra omnem inopiamo miseriam costitutis,cum ipsa liberata fuerint ab omni seruitute iniuria patienturiri ecp errisi loquendi facultate instrudia esserit incusarent rerum opificem: quasi praeter aequum infra hominum sortem collocati essent, eo quod in eiusdem reo surrectionis participatum admitterei stur. Quorum enitii natura aequalis non est,istis,neo eundem finem & honorem, qui iustus est, ad metitur, maxime curn praeter hanc rationem brutis illis & inanimatis nullus sit iustitigsensus ac ideo nulla iniustitiae indignatio. Caeterum ne illud quidem dici potest, quod circa ipsi in hominem ex resurrectione aliqua iniuria depres
hendatur. Hic enim ut eκ anima & corpore coponitur,ita in neutram par tem uel in corpus, uel in animam iniuriam accipit: neo sapiens animam iniuriam pati dicet ideo quod hoc modo non eam rationem uitae retinea hinqua iani in praesentia agit. Si enim nunc in corruptitali & in patibili corpore habitans, nulla iniuria assicitur mulio minus in incorruptibili & in impatibili habitans,iniuria afficietur inid nein corpus iniuria sentit: si enim nucii sium corruptibile incorruptibilis animae contubernio coniunctum nutolam inde iniuriam accipit multo minus tuni accipiet,cum utrinin ambo iii corruptibilia erunt. Porro nem illud dici potest, corpora resoluta in instegrum restitu rem esse indignati Deo. Si enim quod deterius est, mortale scilicet& patibile corpus condere non indignum Deo uisum est, multo minus indignum erit quod praestantius est,&ii inmortalitate, & impati bis litate donatum, in rerum naturam producere. Quod si per ea quae prima ex natura sunt, ea que quae hic consequio adhaerent, singula quae in quaesstione evant, explicata α ostensa sunt fatis manifestum est festitutione corporum extinctorum talem esse, quae digna sit Deo, & quam uelit Sc possiesficere. Per haec enim demonstrata est falsitas contrariorum,&absurditas non credentium. Quid enim opus est dicere de singulorum, & ad singula reciproca similitudine mutua in inter ipsa cohaerentia & congruitate, quas si ea aliqua diuersitate distreta essent ac nori liceat dicere, id quod possibile fit,idem esse uoluntarium.& quod Deo uoluntarium,idem omnino eL se possibile. Caeterum quod alia est disputatio de ueritate, alia pro ueritate in superiorib. utcunm aictu est nec non quiti. discriminibus altera ab alte ra disserat,& quando &apud quos utilitatem habeat.Nihil tametiti pedierit comunis securitatis causa serieio gratia quo dicta cu dicedis cohaereat, ab illis ipsis hscp assii ib. denuo exordiu facere: decet em hoc secundu naturam principatu habere, illud aute satellitis uice principi suo uiam facere, Scprsuto citrsu omia impedi nacta Sc praerupta tollere. Na disputatio de ueritate cu necessaria sit omni b. homini b.&ad tutela,& ad salute princeps constit,& natura,& ordine,& ueritare: natura quide, ut qus rerum cognitionc adiuuet:
675쪽
adiuuet ordine,ut quae in istbs & simul cum ictus existasiquorum iudicium& notitiam promit, utilitate ueta, quia cognoscentibus & addiscentibus
ipsam, tutelam simul &salutem conciliet. Disputatio autem pro ueritate, natura Sc potentia inferior est, minus enim est nisi talem redarguere,quam ueritatem stabilire ordine quoque posterior est. Nam contra falsa opinantes uim suam exercet falla autem opinio, ex secunda quasi semente Sc coraruptione agnascitur. Verum quanquam ambo se ita habeant, praeponitur subinde illa&utilior existit, ut quae tollat&pi purget obturbantem in credulitatem, uel recciem dubitationem, uel salsam opinionem. Ad unum tamen ambae reseruntur finem: tendunt enim ad pietatem tum ista quae sasum reuincit, tum illa quae ueritatem orroborat,non tamen omnino idem
.sent,nam ista neces Iaria est,ut dixi, omnibus credentibus, ijs. qui uerit ris proprisci' salutis curam gerunt illa nonnunquam quibusdam in rebus,&apud quosdam seuctuosior est. Haec quidem summatim di hi sunt, ad
memoriam superiorum uerborum seruandam. Nunc autem ad propolis tum redeundum,ostendendum que, uera esse quae de resurreditione dicuntur, idw ex ea causa, secundum quam,& per quam primus homo eiusm posteri nati sunt, etsi non eodem modo creati sunt. Deinde ex communi nos minum omnium quatenus homines sunt,natura. Deinde ex conditoris super illos iudicio quod de illis iaciet, prout uixerint, quod iudicium nemo dubitauerit, quin iustissimum futurum sit. Causae autem ratio in hoc conastit ut exploremus, utrum temere & laustra homo, an ob aliquam ratione faetiis sit. Si ob aliquam rationem, utrum ut uiueret perseuerareto in sua ad Um ex natura genitus erat uita,an ut aliquem usum alicui de se praestaret. Quod si ob usum aliquem creatus sit, rursus an ob conditoris utilita tem,an alterius rei quae ad conditorem pertinet et , maiori curs est, quiua homo. Hic quidem etiam uulgari & simplici indagatione in rebus contem Plandis utentes,inuenimus,quod quicun* mentis compos est,& rationali iudisio ad agendum mouetur, nihil eorum quae ex proposito destinat,temere tacitia ut enim id instituit sui ipsius gratia, aut alterius cui studet, aut ipsius rei quam secit amore & propensitate naturali inductus uestiti adhubebimus enim similitudine, ut propositum nostrum euidens fiat aedificat homo domu, idw ob suum ipfius usium, construit item camelis alijsm mismalibus,quoria ope indiget congruens tedium,non ad suum usum ut uidem quanquam extremus finis ad ipsum reseratur, sed secundu continuam α proximam causam, V usiam illorum quorum curam 2eriti Liberos a rem credin5 ob propriu suu usum, no ob usum alicuius tuom, sed ut sint, α superstites maneat qui ab eo creati fuerint quatenus liceah &possibiale sit, tuae morti nepotu successione remediu adhibens, & hactenus sese creMns mortalitate exuere. Caeleta ista quide ad istum modum ab illis fiunt.
Deus uero nec homine temere codiderit,cu sit sapies, sapietis em opus nulu temerari ne* ob suu usum & necessitate nullius em indioetiquod auste omnino nullius indiget nullu usum captat ex reb. a se creatis,nem ad matia ullius suom opem homine secerit: nihil eisi eorum quod ratione dicio utitur, siue id magnum siue paritum sit, creatum est, aut creabitur ad alterius
676쪽
alterius usum.IIIa enim tantummodo creantur ad suam ipserum uitam iri, columitatem in. Neo ratio inuenit aliquem alium usum, cur homines gragnatur, quandoquide immortales extra onuiem indigentia costituti sin sinullam p ope ex hominib.ad tutela suae naturae requirat, bruta omnia subieeta sint, singula , sui usum homini b. ad quem nata sunt de se praebeant
No aute ex natura homini b. utanturi fas em n eo est, ne* fuit imperatrice& dominatricem creaturam deiicere ad usum in seriorum, aut quod ratios nabile est irrationalibus ad imperium inidoneis subiugare. Quam ob rein si neo sine causa, iacin temere aut laustra creatus est homo, nihil enim quas tuni ad Dei intentionem inter opera eius temerarium, neo item ob conditoris aut rerum coditoris utilitatem, alis liquet, quod in editi primari se& uniuersalis rationis hominem Deus creaverisi ob seipsum suam in & bonitatem & sapientiam, quam facile in omnibus creat s perspicias: quod lipropinquiorem cohaerentem* ipsis creatis hominibus causam explores. deprehendes ideo hominem natum esse, ut uiueret. Non autem uita clusum odi quae paulisper calesceret, mox deinde in perpetuum extingueretur. Reptilib. enim existimo, uolucribus item Sc natatilibus istiusmodi uitam attribuit Deus: illis autem qui illius imaginem in seipsis circuserunt, una pcum ea mentem rerum creatrice possidet iudicrisin rationis instruicti sunt, Perpetuam diuturnitatem assignauit conditor. ut luo creatore cognito, e iusin potentiam 3c sapientiam legibus iustitiain imitates uni cum illis uirtutibus seliciter in aeternitate perennet, quibus superiorem uitam cum adstiue incorruptibilibus 8c terrenis corporibus agerent, corroborauerunt. Quae enim alteriuς gratia condita sunt, descientibus illis, quorum gratia condita sunt meri to Sc ipse deficiunt,nein frustra permanserint, quoniam non est in rebus a Deo creatis seu stranete ociositatis locus. ae tiero ideo creata sunt, ut sint & uiuant. ipsa hac causa cum natura eorum cohaerete Scimplicita cum ea solummodo id exigat & requirat ut sint, fieri non potest ut unquam in se ullam uim ad inittarit qua prorsus extinguantur. Porro cui sta causa ex perpetua essendi ratione intelligatur in eoin consistat, necesssum est,incolume manere illud antinat quo a ita natum fuerit agere la& pati quae ipsius naturaesensi ambab. illis reb. unde costat,quod sui est in me dium conseretibus. ita ut anima existat& permaneat aequabiliter in sua iii qua genita est, natura: est enim illa genita ut moderaretur asse stib. corpo fris,ac quicquid inciderit decentibus iudicris aestimet,& mensuris cogruis demetiatur: corpus uero se moueat ad ea qus sibi naturalia sunt,eas in reci σPiat mutationes, quae illi a natura attributae sunt.& inter reliquas sui euariationes, quae illi in aetate. forma, magnitudine obueni ut, etia resurrectione admittat. Resurrectio ei fi species quaeda euariationis ea* extrema, nec n58c illa immutatio in melius que tum sutura est in superstitum corporibus. De istis rebus tam certi quam de istis sumus quae iam contigerunt. Perpensi hue nostra ipsortim natura. & uitam istam indigam corruptibilem que non aegre ferimus ut praesenti seculo congruam δὶ perpetuitatem aeui syia ceram a corruptione firmissime speramus, quam non ex hominum com menus ei angimus, mendaci spe nos iretipsos lactitantes, sed minime uanae . locuples
677쪽
locupleti tem nimirum conditoris ipsius rationi & instituto credimus. secundum quod hominem ex anima immortali, & corpore sedit, quemin& mente & aequitate ingenita ad conseruationem & tutelam suorum do,norum,nec non eorum quae prudenti uitae & rationali anims congruunt.
instruxit. Unde satis exploratum habemus, quod istiusmodi animal non ita institui siet, ne* omnibus ad perpetuam durabilitatem idoneis inmui, xisset si non id quod ita creatum esset perdurare uoluisset. Si igitur uniuersitatis opifex hominem fecit ut prudentia in agendo uteretur, & ut saetiis spectator magnificentiae suae clusin quam ubique exhibuit sapientiae una cum horum contemplatione permaneret, idw secundum propositum&uoluntatem ipsius naturam P quai illi ingenerauit, certe creationis causa co firmat, credibilem in secit aeternam perdurabilitatem: perdurabilitas uord resurreeti onem, sine qua homo perdurare nequiverit. Ex praediistis ues manifestarium est,nimirum ex causa nascendi creatorisq; uoluntarieres surreetionem declarari. Cum igitur talis sit causa, cur in hunc mundum homo introduc ius sit consentaneum iam suerit,ut ea dispiciamus,quae naruarali ordine superiores rationes consequuntur. Sequitur enim pensitato reexcusso negocio, creadi causam creatorum hominum natura,creatorum
hominum naturam creatoris super ipsis iustum iudicium, & post ista omisnia uiuendi finis. Explicatis autem superioribiis, explicanda iam drinceps hominum natura id* uel per ueras opiniones, uel qualescunq; tandem inquisitiones. Demostratio illa minime erroneam dictis sidem adstruit quae non forinsecus alicunde exordium habet, aut ex aliquorum opinionibus aut placitis coorituri sed quae ex communi intellectu surgit aut ex posteriorum ad priora consequio elicitur. Est enim illa uel de primis placitis, uel de iis quae sola admonitione naturalem intellectum commonent &expergefaciunt, uel quae naturaliter primis in comitatu adhaerent, naturalis , coiequciatiae sunt: oportetin huius ordinis demostratorem declarare, quid prima aut superiora reuera consequatur, ut ne ueritatem,nem ex ueritate natam assertionem, negligenter tracte lineo ea quae natura discreta sunt, confundat aut naturalem seriem disinpeti Quamobrem conuenire arbitror iulos, qui proposito argumento student,prudenter d iudicare uolunt,an humanorum corporum resurrectio fiat, primum dispicere recte uim eorum, quae hanc demostrationem collatis quasi partibus conficiunt, & quequarque Iocum obtineant &quid inter ista primum uel secundum uol tertium
sit, & quid denim ultimo ordine consistit: in isti s digerendis proponi deacet causam illam cur homo creatus sit hoc est, ipsius creatoris mentem siue destinationem ob quam hominem condendum sit scepit hinc rursus congruenter eonsectenda & coaptanda est hominum natura, ut quae ordine socundam sedem obtineat tum quia no simul de utram iudicari potest, tum quia ambae coexistunt,&ad praesens institutum idem momentum adstarunt. tum quia peristi ut principes primarias p atm ex ipse opificio Dei
ortum trahentes, euidenter resurrectio ostendatur: nihilominus tamen Scper prudentiae rationem huius rei fidem colligere licet. Prudentiae ratio onem in hoc consistere dico, ut praemia supplicia* ex iusto iudicio cuique
678쪽
hominum pro meritis attribuantur, finisin ipseriam uitae respondeat Multi enim qui de resurre filone disputationem susceperunx. to eo quod terstium est omne negocium conficere tentaverun .arbitrantes caulam resuris
gendi hominis propter iudicium seri. Illud aut perspicue falsum ostendistur,ed udi omnes quidem resurgari .no omnes tamen resurgentes iudicensti .Siem sola iudi iustitia causa resurreetionis esset, neccssum uidelicet esseheos qui nihil peccaruia haut qui praeclaras res in uita gesserunt, resuro rectionis expertes essse: itidem & eos,qui in prima aetate uitam finierunt, quod & ipsi quoque aequum censent, ut non ob iudicium resurrectio fiat secundum primariam rationem, sed ob destinationem propositum p conditoris, conditiss naturam. Caeterutracum sufficiaquel una causia gignens di hominis, si inspiciatur, ad probandam resurrectionem, quae naturali ductu rationum corpora dissoluta consequitur,equum tamen fortasse fuerihnihil eorum refugere, quae proposuimus, & cohaerenti ordine per serie uires efficaciascp rationum, deinde consequentium explicare, in gratiam eorum hominii,quii si a suopte ingenio perspicere nequeunt: Sc inter relis qua hominum creatorum naturam exponere, quod ipsum ad eiusdem rei intelligentiam ducit, Sc tantundem fidei resurreetioni astruit. Si enim unis uersa hominum natura ex anima immortali, dc corpore pro ipsius creatiosne attemperato consistiGneque animae per se, ne* corpori seorsum Deus istiusmodi aut ortum aut uitam attribuit, sed hominibus integris,qui istis ambobus componerentur, ut iisdem illis partibus quibus ortum uitam*acceperint, in uiuendo utentes ad eundem communem* finem Sc praeomium peruenirent, neces Iarium omnino est, cum unum ex istis ambabus
partibus animal conficiatur quod Sc omnibus animi corporis* assectio onibus imbuatur, pariter , 5c agat, dc secialiquaecun uel sensuum uel rastionis iudicium requirunt, ad unum finem reserri omnem istarum reruni seriem,ut omnia, Sc per omnia, tum ortus hominis,tu natura hominis, tum uita hominis, tum quicquid egit, uel passus est, tum finis naturae congruiscns ad unam harmoniam,eandem p sympathiam decurrant. Si uero unus est concelus siue harmonia cuius m animalis, ac sympathia siue comunio assectionuna, tum earum quae ex anima Originem trahunt, tum earum quae ex corpore proueniunt, unum in istis omnibus finem Sc praemium mane, re oportetmnus aut reuera sinis eri sicum idem animal ex suis partibus constiteri siquod ipsius finis gratia futuru est: idem uerd animal sinceriter extabi cum eadem illa ei ad Ierinsipartes* illae restitutae fuerint, quibus eius integritas absoluitur. Eadem porro secundum propriam unitionem erui, cum dissoluta de dissipata rursus coierint ad conflationem & compositionem eiusdem animalis. Caeterum eorundem hominum instauratio neces sario c5sequi ostendit corporum defunctorum resurreetionem: siue enim illa eaedem partes inter se naturaliter uniri nequeant,aut iidem homines restitui aut in pristinam natura redire. Quod si mens Sc ratio datae sunt hos minibus ad iudicationem non intelligibilium modo substantiarum sed sapientiae quoin eius iustitiae 8c bonitatis qui ista dedit, necessum est permanentibus iis quorum gratia rationalis iudicatio data est, & ipsam quoque
679쪽
στ4 ATHENAGOR Aspermanere iudicationem, quae istis discernendis attributa estFlanc auteni permanere,impossibile est,nisi ea natura permaneat qus illam intra talent suam recipit,& fouet: qui autem mentem & rationem intra se recipit, hos
mo est non anima per se: hominem igitur oportet utrow constantem in perpetuum permanere: hunc autem impossibile est permanere nisi resuragat: nisi enim intercedat resurre filo, nequaquam permanserit hominum natura: hominum porro natura non permanente, Mastra anima attempesrata suit coiporis indigentiae, eiusw accidentiis & asseetionibus. Frustia quo corpus alligatuni est, habenis animae cedens,&sirena patiens, utque appetit,adipiscaturifrustra mens, frustra prudentia frustra iustitis oboseruatio,& uirtutis cum suis exercit tio, legum in institutio ac dispositio.& ut summatim dicam quicquid in hominibus & per homines pulchrum cst. Imd quod magis est ipsa hominum procreatio et natura frustranea ALQucid si undique ab omnibus operibus dei,& ab illius muneribus exclussa est frustranestas, necessarium est omnino cum animae immortalitate cos aetemam esse corporis perdurationem secundum suam naturam. . Nemo admiretur, qudd uitam morte & corruptione interscissam perduranoonem appellamus, qui non immemores sumus, non simplicem esse huius uocabuli rationem, neque unum esse perdurandi modum: nec mirum. cum non una sit rerum perdurantium natura, unumquodo enim pro stranatura perdurationem habet, non inueneris in pure incorruptibilibus
immortalibus parem istiusmodi perdurationem, ed quod substantiae sit. blimiorum non coaequemur cum in serioribus. Neque in hominibus par est istiusmodi aequalem sibi, &sine ulla uarietate di inciam perduratioα ne requirere,ut in illis qui ab initio immortales creati sint, & selo instituto
creatoris sine fine perdureti sed quod secundu anima ex creatione habeant sine ulla uicissitudine uariationis perdurationem : secundum corpus Uc τί ex ipsa immutatione immortalitatem capiant, hoc enim resurrectionis ratio desiderat, eo , respicientes dissolutionem corporis, ut sequentem hanc uitam inopem & corruptibilem expectanaus,& post odum incora ruptibilem speramus perdurationem: neque cum brutis nostrum snem, neque cum immortalium perduratione aequiparantes, ne per impruden tiam hac in parte hominum naturam Sc uitam adaequemus, quibus minis me convcnit. Non igitur stomachandu est si qua inaequalitas spectetur circa hominum perdurationem: neo ubi segregatio anims a corporis in obris et partim distatutio continuam interlecat uitam,desperare oportet de resurrectione. Neque enim postquam sensualem uitam interscindere Diadentur, ii quiete oborientes naturaliter sopitiones sensuum, nec non Scnaturalium uirium, id , ad certa temporis interualla dormientibus hominibus, & quodammodo reuiuiscentibus illud ipsum recusamus uitam ducere:qua de causa existimo nonnullos somnium fratrem mortis appellita are, non quod genus utrius' indicare uelint, quasi ex hsdem maioribus &parentibus sint nati: sed quod similia accidant sopitis &defunctis ratione q uietis ocio* sensuum quum nihil intelligunt de rebus praesentibus, aut quae tum fiant, imo nec seipsos esse, aut uiuere sentiat. Si igitur humanam
680쪽
isitam tanta ui squalitate a natiuitate ipsa us p ad dis lutione resertam 8c
interruptam omnibus diis, quae superius enarrauimus, non detreetiimus Dilamidicere, neca' ut a distatutionem constitutam uitam, quae una secum resurreetione inducit idiperare debemus, tametsi aliquandiu interscindautur ipsius an inas a corpore recessu. Ipsa enim hominum natura primitus ς secundum iustitutum creatoris coattributam possidens ingqualitatem, inaequalem uitam 8c permansionem habet, nuc somno, nunc imorte interastinctam singulis aetatu euariationibus, ita ut non appareant euidenter prima,cum posteriora superuenerint. Quis enim crederet,nisi rem experimentis doceretur, in similari&molli semine tot & tantas uires esse repoasitas: aut quae isthinc surgit & compagitur, tantam molium ac magnitus dinum diuersitatem latere,ossium,inquam, neruorum & cartilaginum,iridem & musculorum,& carnium,& uiscerum,reliquarum. corporis parotium: neque enim in liquidis adhuc seminibus quicquam tale uideas: neoque in infantulis apparent, quae adulescentibus accrescunt: aut in adulesscentia, ea quae uirilis artas possidet,eminent:aut rursus in uirili artate,quae
senectus habet.Caeterum etsi ex supradietis quaeda nullo modo,quaedam obscuriter naturalem uicissitudinem hominibus* superuenientes uarietates indicant, sciunt tame nihilominus qui malitia aut ignauia occaecati nosunt, quid de istis rebus iudicandum sit:primu enim requiritur ut semina spargantur,ea ubi in inebra & articulos distineta fuerint, ac foetus iam esse dii in lucem prodierunt accipiunt in prima aetate proceritatem: post prosceritatem, totius corporis absolutam perseetitudinem:postmodum uiccedit naturali uirium decli natio, quae se usis ad extremum senium extendit: tum demum desediis corporibus di lutio superuenit. Quemadmodum igitur in hoc negocio ne* seme ulla imam ne aut similitudine hominis uel uitam uel formam ostendit, neo uita distolutionem illam praeiudicat, qua se compago in prima elementa disparsura est, series tamen duetuso natuoralium eventuum fidem conciliat iis,quae pro sua apparentia, & uultu nullam fidem admittere uidentur: ita quoin multo magis ratio indagine nasturalis consequentis ueritatem inuestigans resurrectione corroborat, que multo certior est, quam experientia ad comprobationem eoru dictoriam,
quibus paulo ante fidem resurrecstioni conati sumus astruere, id p ided,
quia omnes cogeneres sumus, ut eode exordio nati,exordiu enim nobis
ex primorum hominum procreatione, quos deus codidit. Sed atri ex ipso unde nati sunt exordio ad fidem corroboratur,alij ducem naturam homis num* uita sequentes ex diuina aduersus nos prudelia fidem capiuti Causa enim secundum quam & ob quam nati sunt homines coniuncta naturae hominum ex opificio conditi hominis uim suam obtinet.Ceterum iustitis ratio, secundum quam iudicabit deus homines uel bonae uel malae uitae, ex horum fine uires trahit, inde enim nascuntur: pendet tamen magis ex
prouidentia. Cum igitur ostensa & probata sint a nobis quantulicuit,qus primi ordinis era hostendamus quom quae deinde sequunturiloquor aut de praeimio uel supplicio,quod pro meritis cui hominum ex iusto iudiocio attribuetur,et de fine qui ad humana uita correspondebit: uerum id ita