장음표시 사용
701쪽
quando antea nec uixit, nec peccatu comisit ullu: quibus de causis, dic se ades oculoru morbo grauatur Axit. Quae sunt huius generis seu miseriae seu fgritudines eas ego potius ex aliquo corporis insortunio,* aninas puniendς causa arbitror euenire.Etenim ex principio deficiete & debili,quscuo consequuntur,confusa ac manca sint necesse est. Quidem sibi cohaeis rea eo ipso, ex quo totis desumptu est, distatuto Ergo si principiti semiis nis & ipsa materiae uis praepolleaqquicquid coagmentatum est & aflabre essi fili,et exornatu ab opifice procreante,idipsum foetus pulcherrimus, ac quasi uiua qugda statua existit.At humano semine propter caloris inopia tabescete,& materia per nimiis humore turbata, aquis totum corpus illud
quasi undis obruitur, ta to , magis isiac siis catur. Quo fit uti necesse sit id quod bascitur, in cotrariu couerti. Contraria uero sunt robori debilitas: ei quod saluu est, id quod periit: sano et incolumi quod morbidu est& fgrii. At* hac ratio e potissimu accidit, ut multi infantes, imbecilles &m5uri similes,& mutili nascatur. Vnde etia alius digito uno abudat alius uno caret: &alius quide secundu natura, alius obuerse tergo in luce proodit, tum alius uel ex parentu uel cognatorualiquo tabidum aliquid sibi cotraxit. Ac rursus oculus ali j imperfectus mansit, alii pes detortus suit Nee defuere, quibus dextrae contractae essent: quom aliqui ad summu sapienatiae culmen ascenderiit: nec corporis uitio, quo minus isthuc peruenirent. impediri potuere: aliqui uero in malitiam lapsi, non quantu uellet peccare possunt: est ν illis hoc corporis in comodum, quasi quaeda animae eorum diuinitus attributa custodiae uideturis rem recte reputantibus saluti poMtius esse Φ damno.Qui uero in tenebris oberrant,& suae ipsoru animae osculum mancum atq; imperfectum haud respiciunt, illi solent caeci illius a. Dimam,quasi poenis inferorum assedia iam cset, sic contempta ait abies
Tim iudicare. Verum aliam etiam occultam ratione possum tibi referre. Non in cas solum que modo ante pedes sunt res, prouidentiae lex animad Ieriit: uerum etiam in eas quae longo post tepore ueniunx. prospicit: tum us quibus* conuenientia sunt atin digna,ea ut eueniant,decernit. Hunc quidem,quonia durus in seruos herus futurus csse uidebatur,seruum fieri
permisit:illum uero quod male esset usurus opibus, paupere reliquit almegenum. Ille quia decepturus & adulaturus, ac salsos statim damno asse,cturus crati capite, in quo animae sedes ac uis est, lesus at ictus est: unde eum ipsuinavitio desecit, ipse , stolidus at* imprudens euasit. At a rursu gprocliui ad caedem secto dextra contabuit: eoin factu est,uti sibi tranquil te potius pacatecp uiuendum putet. Sed prodeat in medium caecus ille puer, qui ratione duce alias uti talet: quo de nobis antea quoq; sermo fuit. Hic si suorum haberet oculoru usum ullis, certe haberet lasciuum at* inas Pudicii. Quare ei prouidelia oculos clausit, hac* plaga ipsum assectu cooercuit: estq; caecus hic factus Lynceo ipso felicior, quado simul etiam tuostior euasit. Neq; uero multis id usu uenit quado minime oportuit praeter matura ut euenires plurima, dare: sed pulchritudinis suae munus, naturae qua Deus ipse csistituit, ut ne tota turbata tande euerteretur salvu at* instcgru relinqui. Ac rursus haec ut eueniret, oportuit c5cedi,ut ei quod pul
702쪽
Too AENEAE GATAE Ichra est eo quod deforme est opposito,quantopere excellit pulchritudo.
unde es Iet suus naturae decor,cognosceremus. Persectior enim penes eos
cli,& plenior boni cognitio, qui malorum aliquid experti sunt. Ac quod
pratissimum es non una eademq3 est huius medicinae ratio. Haec enim prouidentiae medicina,omnia quidem curat, non autem unum idem', medicamentum omnibus affert: sed ad alios morbos pharmaca alia proserti
quado cu morbi sint multi et uam, ars quo ipsa multiplex sit necesse est. Hic quidem eo ipso quod nil uidet malis etiam amoribus prohibitus at exclusus est: ille etiam hoc aspernatus remedium, aliquo alio acutissimis oculis praedito longe uehementius ad libidines sertur, ac propterea alio quoin remedio opus habet. Vnde interdum flama aut ferro coercetur. Aliis ad temperatiam pecuniarum inopia sufficiens remedium, aliis aliud salubre fuit. Necp idem pharmacum omnibus adhibitu. Sunt m etiam cusiusin morbi remedia multa & uaria. Qua de causa ars quom ipsa est,& haabetur illumior.Verum qui medicae facultatis huius est ignarus,is, si quod
antea sibi nec uisium nec exploratu medicamentu uidet,medicu ipsum conuici,s statim petit. Solentem qui sine ratione &doebina medica arte agis grediutur, cum unum quoddam medicamentu cognorint, illud ipsum Oomnibus aegre assiectis semper adhibere, nulla naturae, temperamenti, lochartatis, morbi habita ratione: quarum rerum eum qui peritus sit artis medicae, nihil omnino praeterisset. Uxistimandum est autem omnino, nec pau Periem, nec morbum,nec quaecunqν alia,quae uulgo uidentur & dicuntur
mala iis qui boni sunt, esse mala: quando ipsi neq; diuitiis ne* corporis robori ato sormae comparandis multu madent. Malis authsc existimanatur mala, quae etiam bonis potuerint boni plus asserre. Omnis enim natuo uitiositas uoluptate haud secus atq; oleo flamma exuscitatur dolore uero ceu madragora sopitur. Neo enim in corporibus modo, uerum etiam iri animis,contraria contrari js adhibita, remedio solent esse. Nem etia sit tura malitia priusquam in apertum erumpat,semper aliquo morbo repra milutaquando prouidentiam non oportuit eiusmodi esse, uti nos in nil selum omnino redigeremur. Etenim si quicquid es , prouidentia sit, nihil Prorsus esset. Ac cuius quaeso quicquid est, esset,si diuina omnia tarent brach parentes etiam,ut imbecillitatis natorum rei sunt accusandi. Nascun/tur enim ex caluis calui, item cy ex aegris aegri quemadmodum & Hippo crates,& ipsa rei ratio docent. Et intemperantia at et ebrietas MLquae iam sata fuerant damno plerunci' affecere: quando semen ipsem deterius & OMmnino euanidu est, ac ueluti argentu adulterinu artificis manu refugit, aisque formam omne recusat: sic illud ipsum forma aratione sine causa recispere nullam potest. At* hinc quidem monstra permulta, multi V mors hi nascuntur. Minime* hsc etiam utilitate sua carent cum sint hominibus intemperantis non obscura reprehensio, eos. excitent etiam uti uigilent magis, aloe ad liberorum procreationem sobrii potius accedant. Quamoobrem Hebraeorum legem ipse quoin recipio, quae mutili nati hominis Patrem lapidibus obruit, eo quod tantisper se continere, ato a mulieredum munda fieret, abstinere nequiverit. Unde materiae nimia copia, Scturpisii,
703쪽
turpissinaus pueri morbus enasceretur necesse suit. Et Lacedaemoniorum legislator hoc ipse reipublicae suae praeclarae consuluisiquod nec muliebri sexui quietis atq; ocii locum nullum reliquerit: existimans, si uterque pasrens robore laboribus c5firmato praepolleat,oportere etia robustiores liaberos gigni. Atin haec est illa prouidentiae ratio, quam nisi qui ratione reueha dem tutus est, reprehedit nemo. Queadmodii etiam qui pingendi arte ignorant,interdu etiam pieturas uarie,scite, Sc ut delectare possint, fustas reprehedanti Theoph. An uero non iniquit est, aliti quide, ut primu natus est,uita priuari,aliurursus hac ipsa ad ultima uis senectutem seuic Axith. Vita humana Deus utilitatis nostrae habita ratione, A ut breuior sit, cotrahit, S ut sit diuturnior, producit Etesim anima, si citius reccdat, materiam cui forma dedit, eo ipso ornauit: ipsa uero citra detriintentum suum disces sit,quado generationis experimen tu lucrata est, Sc opposito sibi corpore
mortali, quato praestet immortale esse, plenius aliu melius cognouit: de ani* etiam immortalitatis ratione mortali corpori insevit, at* homines reliquos edocuit, ne omnia naturae credant. Nel enim haec dominium uistae habet: alioquin eam certis legibus extenderet, ac tempus eius terminis suis definiret ato adeo illa ipsam suppeditaret:nec utrum melius deterius de esset,inagnopere laboraret. Providetis uero,no naturae munus hoc est. Vnde etia ea secundu nostra comoda, diuersos hosce uitae nostrae termis nos figit,eo scin utreril omniu moderatori uisum erit, huc illuccp transfert. Sin aliquis ad ultima sene 'tute perueniat, ed maioru quide certaminu pesriculu erit:sed si qus proposita sunt, didicerit ac fecerit omnia,Omnecp etiasapientia, scientia, S arte in usum humans uitae introduxerit:hic postorio modo sibi ipsi,uem cita uniuersae terrae summo ornam cto suisset, c uisuis excessit.Necp enim oportuit iisde terminis atq; spacijs definitu uitae te pus omnibus dari: quado hoc dato, eo res delaberetur, ut homines multd minus Pudice uita ageret, ac cotinentia usi in aetate ultima disserret:qui isque dii floreret aetate, reb. alienis sevi consueuissent, iam senes facti, uix duiustitia seruaret. Ac si iam impudicitia atin auaritia adeo facile persequunatur,cu nesciui, an uso ad senecta ultima sese pertieturos certe sciret, factu aros putes Et ne quis liberoru suom gratia pecuniis coacervadis nimiu studeret, ac potius cogitaret incertu esse,an prius intereat, cp haereditate adire possintillaec quo p diuinitus introducta lex est, ut ante tepus e uiuis excesdat aliquisa ursus, si lepus 8c res serat, ultra terminu optimus qui sep uis Vat. Solet em prouidelia no solii bene res costituere,uem etia optime,qugcostituta Herat,quocu* par est trasserre.Terminu cin suo loco fixu manere uidetur es enecessitatis,no prouidetis. Interduaut, ut fixu terminii transiliat aliqui,permittit, nempe ut eos,qui ingenio ualet, edoceati solere sese, ex libera quada ac nullis legibus astricta potestate, no aut ulla coacta nescessitate, in ordine rectu, quae Ru cogere,ato ad id quod optimu sit, trasi ferre: idcp prudenter, S adductam aliqua ratione: non temere & s ustra:
Di doceat no ut cogat, uel co cedere, uel no concedere. Quae res potentiaerio imbecillitatis: industriae,no socordiae significatione habet.Nemini igitur miru uideri debet, si corporibus accidat innumera huius generis inc6s
704쪽
γox AENEAE CATA Elmoda, cu no accidat citra graue aliqua causam:ac saepe materia suis ipsa uis
rib. destituta,ammae comite se praestare n5 possit, Sc prius* bene Sc pul
cbre uideatur, cadat. Ex quo cognoueriit qui cu creatore materia simul coserui, Sc paris mometi ducunt. quod haec sit ultimu quidda no principiu:
imbecillis, no uirtute pari praedita alliinde n6 ex se uita naeta. Sed S inter dii materia, corpore iam ornata colanditur atw dis luitur: cu eam aut iris rues sera discerpserit aut incides in ipsam lapis c Striuerit. Non unci' etiam homo uel nimio potu se fiscatur,uel potu nullo prorsus usus occubit. Nec raro satietas ato fames ide fecere. Quinctia hostis irrucs obuiii quenda iuoulauerit, δc undae maris demerserint,aut teri sinotus absumpserit, aut sulme prostraucrit. Quaobre cum homi aib.aded multae Zc uarie res eueniat,no est illud inopinatu quid da, si quis illaru aliqua intercipiatur, multo ,
magis mirandu es et si tot casus omnes effugeret. Haec enim singula si consideres cotrariu est alteru alteri: sin uniuersa respicias, congruunt. Habet es nim hoc ipsum harmonia, ut ex cotrari js sonis concentu unu efficiat. Iam
si pater eius qui periit, filii inuisus fuit,ut maiore dolore asseetus,equior ac melior cuadat, eo casu minime potuit impediri. Sin autem iustus fuit, hoc ipse ad illustriorem uirtutis probatione deuenit. Nihil enim fortasse puer ille preclare Sc fortiter facturus fuerat. alioquin supra si sperari uel optati poterat saluus co seruattis esset. Veluti saepe Sc multum ii su uenisse serunt. Di quod Pelias Telephus, Cyrus seris obiecti, ab hignutriti atque educati sunt quibus pascendis ac nutriendis expositi fuerant. Futurum enim erat, ut magnas ipsi res at stupendas *ererent. Quemadmodum 8c Hercules sertur, rupta,qua uehebatur naui,a quada balena deuoratus, A nihilo misnus saluus co seruatus esse. Et colligi posset ingens heroum turba, eorum, qui cum in pericula maxima incidissent, tamen ope diuina magis cin spe Scexpectatione sua semper euaserunt. Rursus no pauci sunt, qui in his ipsis, in quae inciderat, malis capti atcp irretiti perierui. ldΦ perinde omnino acσcidit ut uidebatur Sc ijs, qui inciderant, & illis, qui spectabat utile fore. Astiis morbus laesae mentis sedatus cst:in aths rursus horrcdus uisus est. Sepe etiam qui uirtute est praeditus, miseriaru aliquid pci fere, iacmpe ut ne sesipsum emercs,ipsam uirtute contumelia at* iniuria assiciat:neue qui ab itilo saepe conscruati sunt, obliti mortalis nature iam ipsum Dei, no amplius hominis loco hab cladii pulcnt. Quo morbo plerio Graecoru,I hracum, Aegyptiorii, Italoru laborarui: qui uci homines a quibus beni' torualis quid acceperant, uel etiam magistratus at o principes suos no heroes, sed deos esse cxistimarui: hisq; ut diis immortalib. S initiati sunt,& uictimas obtulerunt. Ergo Menelaum, per Iouem ipsam quo Φ Helena, post Alexandrum & Deiphobu inter ancillas Laconicaediis annumerat, cum V ijstina colunt,ac sacrificηs,& suspesis ad corii aras donis prosequuntur. Bacschum aute Semeles filiu SI Alcmena illa natu Hercule,prosecto deos esse, quotquot hinc uso ad colunas Herculis habitat,omnes asseuerat. Quos tamen mortales suis e natos Porphyrius c5uincit, cum scribit alicubi,sccleratissimos daemones optimis uiris insidias tendere, eos , repente at improuisos adoriri: ueluti Bacchii atΦ Hercule, Iuno. Habitant in Thracia
705쪽
ad Istri suminis ripas Geth ς qui Pythagore seruum Zamblxim lagitiuu,& heri sui philosephia profiteri ausum solum esse deum autumat: ei pulcherrimo vatq; optimos quosci ex suis maehitos immortalitati solent, ut eorum fert opinio,consecrare. Protheus etia Aegyptiis uidetur deus esse: atin eius sacroru Helena, qua, qui sacris illis sunt initiati, Venerem Hospiutam uocant, partem etiam ipsa capit. Et Itali priscos reges sitos, quotquot ex annalibus colligunt, in numerum deorum omnes retulcre. Alexander aut decim ustertius deus apud Atheni esses numeratur. At illeupe saucius, saepe aeger,demu uita desundius, qui nihil humana natura haberet maius, explorate cognitus est λ deprehensus homo:& tamen in numerum deo urum relatus. Ergo uiroru illustrium Mumnae praeclara sunt hominibus Scillustria documenta.Theophr. Recte mihi quidem tu uideris haec docere. Nee mihi probatur amplius illa transmigratio. Neci enim eo rii quae saeia iam sunt quicquam cogit, ut anima antea uixisse confiteamur. Axith. Res ste sane facis amice. Neque enim uolet ratione praedita anima, ad tanta, quae iam antea est experta', pericula denuo sustinenda redire. Nec conis cessum est etiam nobis in certamen illud item prodire. Sus icit enim praessens haec uita ad cuius uirtutis demonstratione. Et certaminis huius magistro, uel etiam in puero, statim animi uis osteditur:ac siue bonus siue maius sit animi habitus, priusquam ad certa me ueniatur, innotescit quae que post sequuntur midia, consilia,sadia, non modo non iudicem, sed ne spes statores quidem ipsos latere possunt. Quamobrem nec uitam nec probarationem alteram expectant: ut qui nec digno sicut praestiatia nec praesciui futura. Iudex autem eam animam, quae uirtute sua luctam hanc ornauit quae
bonae indolis at artis specime de se praebuit: quae omnes eius leges seruatiit: ut uictricciam corona, ne stare,honoribus, coelitum consortio dignastus est, unde fas non est eam unquam excidere. Inertem aut & ignauam Sc
stolidam,& sutilem:item cir & theatrum turbare,& leges confundere solis
tam statim ut uinculis corporis soluta suit execratus in poenaria carcerciri demisit: unde fas non est unquam etagere.Theophr. Unde ergo tot ceratatores accersit, cum tam longis temporibus, adeo multi iam antea e palaeostra excesse in cnon enim dicis opinor, eosdem omnes suilla. Axit h. Neis quaquam.Theophr. Vnde ergo,dic sodes. Axith. Deus omnia, quae quis clem procreantur, ipse nihilominus hoc ipsum quod est permanens, facit: ne alia si 'riacit in substantiam aliam ipse mutatu in eo multa clim promit, ipse c5sumitur. Sed ed magis totus integer manet quod subinde masiorem rerum copiam facit. Nam ei, non ex singulis ijs quae nascuntur, ii eorum ex hoc ipso quod rerii conditor alias est, opificis nomen datur. Queis admodii etiam in hominu rebus at* ncqociis, architectus non in ea, quae facit,sdificia diuiditurinec propterea quΘd multa facit ideo uel de eius anima uel de tota eius scientia quic* decedit licet iam delubra iam ςdes moes 3 naues fabricet. Igitur manet primus reru conditor, manent etiam quaesiint ab eo peocreata,eacp ipsa ab eius nutu & prouidentia pendent. Omitto ergo,quod quaerebas,unde sit haec in theatrum prodeuntium tanta cos
via: quando de nobis ipsis hoc potius, quam de summo rerum condiata n 4 tore
706쪽
ro 4 AENEAE GAZAEItore quaeri posset:quod* rerii omni u opifex prestare R essicere possito
nania, uel mulieribus asseuerantib. crede. Quid enim unde ueniant, qui in theatru intrant, certatores,quaeras cum is ipse qui certamen hoc instituit. eos omnes accersat hoc in eius edidiu opus naturae statim sar Eo de conis silio superas illas mente & intelligentia praeditas facultates produxit, lacu earia ulla unde nam esset ausa est iciscitari. Eodem odo coetu pariter ac teroram fecit: qtioru illud astris,hanc plantis ornauit. Uides etiam plantas,partim enatis iam seu stibus grauatas, partim non dii natas parturire: tum ubi
tempus fuerit,lauic item edicto obsequi,& flores protrudere, &uirere, retandem persedios seu eius edere: ut illa facultate in naturali, qua predits primu genuerat,intus manente, saepeo i rum si uetuit copia suppeditate.
ita ut radix, non modo non corrupatur,ueruetiam firmior ac ualidior fiati
iid igitur miru si supremus ille rerum opifex omnia quς&suturA sunt.& iam olim faeta comprehedat: & eorum unum quodcp. qualecuc p uult. quo que tempore conuenit, qxia forma pulcherrimum est, arie&sapia entia sua profert Theophrastus. Qua uero de causa, Deus. illas alteras mente & ratione preditas facultates,& initio procreauit, & certo numero definiuit: humanas autem animas, quae & ipsae mentis sunt & rationis copotes subinde adhuc producit' Axit h. Optimus ille legislator, non omines hominum morbos, dum erumpant, expccisi: hoc enim esset eius qui solummodo iudicis fungitur ossicio: tantu aut principium, ortus eoru prs dicit. Na & herbas,& multa pharan aca, 8c remedia, antecp ulli efficiatmose hi, terrae ut proferret, mandauit. Equide praevidit deus quod deinceps acocidit, ut homines illas ipsas ratione praeditas facultates admirati,&nullusui principium habere & ntino natas esse existimarent: itch, multa principia Scinnumeros deos statuerent eo in ipso democratiam quanda in ordio natam introduceret, illa uidelicet optime instituta monarchia repudiata. Qui et i i huc ipsum, qui nostris est expositus et percipitur sensibus,mudi diuinis laudib. celebrariit. R deu qui sit at aeterno, necunq; ex quo Da
tus, esse statueriat:unde & qui in philosophia plurimu polleb. at, in opiniones sane cν absurdas impegersit. Qua de causa nostras animas et si rationis c5potes essent, nihilominus quotidie adhuc creat, uidelicet indiciu ipsus potetiae: Sc documetu iam olim procreatarii facultatu originis,sthae scuratione, seu mente & intelligctia prsditae facultates S substantiae, ex eo de omnes opifice,atcp ex eodem omnes principio trahant. Ac si diu hinc ingquoq; prouenerint,sacile credetis si in uos ipsos reces creatos animos cori uerteritis:quippe qui perinde ut illae iam olim salis si ibstantiae supra mortalium reru cura in ipsum codili conteditis, alcin etiam ad principiu primuiasin asceditis. Quod certe in coelestibus corporibus itidem secit. Solam eonina ex omni syderum numero lunam, uoluit luce suam modo minuere et remittere, modo restaurare, quasio ad iuuenta denuo reuerti. Nemperit
cogitaret homines superioru illorum corporn nullum prorsus csse, quoano sit natum,quod 'ue sit apte sponte existat:hoco absurdo errore abstineremus, ac potius ex infimo illo sydere,quod etiamnuna modo magis, inoodo minus lucere cernimus, superiora quoque illa fusta esse colligeremus.. Eodem
707쪽
τngopHRAsrvs Eodem modo ex anima humana illa uidelicet ultima,ac nuper procreata, quae rationis est particeps etiam ipsa, substantia, eas etiam, quae sunt ante ipsam creatae ratione praeditas ficultates, ex eodem opifice exortas esse, ut colligamus,ipsa ratio suadet. Nihil enim ille ociosum,nihil superfluum; nihil inistra secit. Sin demus cum unus homo fui unam etiam animam iam ante extitisse, corpus autem longo post tempore essictum: ociosa prosecto sitit anima, priusqua in corpus descenderet, & tamdiu superflua, seu frusaea condita, nec potuit uires suas exerere,necp quid qua tu ueposset,is psa scire quae omnia,postquam descenderit, demit acquirit. Ea uerd, qua uos incorrupta ac recens etaetam appellatis, ociosa potius erat Φ bona rquando corporis ustim prius no esto perta, sed iam primu nata uiuit: cusiusmodi Bacchi at Herculis Thebis sitisse serunt. Sed si quae apud stipe,
ros antea uersata aliquid isthic egit: post ubi descenderit, uacua desertam.& in octo sede suam reliquerit, necesse est. Reliq uae enim ficultates,ut prisinu prodiere,& quo loco oportuit collocatae sunt,& suum quae* munus obire,&ministrare,& subseruire, oc curare iussae. Humana aut anima illi. post* costituere longu tempus in octo, sero tande uincta in sepulchrum, nempe corpus mittunt. Equide et inhinctu hoc est, ut terram ornet ae tua aetiminime* hominis esset,si cessaret quae ad dei cultum peltinent praedidicare & ut nullus deo uacuus sit locus, efficere. An ergo non praestat eam
ut primu prodierit comissum sibi munus obire, st perinde ac si nondum esset nata at perlaeta adeo diu cunctiirheo', ipso quod initid nihil aset, suam ipsius uim secultate, prorsus omne isnorares Actio enim quid a/liud est, b quaedam cognitio demonstratio in uirtutis Theophrast Sed iltempore certo & definito prodit,qui potestes le immortalis Axim. Non
alius est qui superiores illas iacultates creat,&alius rursus, qui hominis astrimam conditised unus idem & illas, & hanc ipsam producit. Quod si
idem sit, non erit nouum aut rarum quiddam, quod una facultas, una sessentia, & olim & etiamnum hanc efficiat. Eiusnodi enim est supremus itale rerum opifex, ut ne* eius potentia consenescat, ness eius scientia limiatibus ullis circumscinia concludi in possiti Quamobrem aut ne illas quide immortales esse fateamur, aut etia hac immortale esse coccdamus neces IecsLHaec enim perinde ut illae, ad principium primum iis lite ascendit. Et certe Deus, nullam caris,quae sunt rationis compotcs,substantiarum mortaIem iacis. Qui igitur laetum esset, ut suam hanc legem transgrederetur, cum nostram animam creare quam & fi non communi secum substantia
donauit, similem tamen, tua scp quandam sui ipsius imasinem fecit Ac si quidem ei philo phari libeat, Dei similis euaditi Atici quod immortali simile est, ipsum quoque sit immortale necesse est: quando id quod est
mortale, ei quod immortale est, non simile sed contrarium est. Tu uer qui Platonem ipsum totum ebibisti,dicis, omne quod natum sit, prorsus eiu mortale, &interire, dc solui. At ego Timaei memoriam tibi renos Dabo, & orationis illius egregiae,quam conditor ipse habet,cuius exordii memini o vos inquit dii deorum,quorum ego & pater sum,&procreator: immortales qui de omnino uos haudquast eis, quia procreati estis:
708쪽
necp tamen Aluemini,hoc uidelicet consecuti ex mea, quae mortem supe. rat uoluntate. Quibus uerbis haec ambo introducit,& factum esse,&nunquam interire:& natu esse,& morte superiorem euasisse. Ergo hominis auia ima principio sic facta prod a t, uti sit substantia ratione habens, lus semo per moueatur,sit* sui iuris ac libera: quae uitam ex se habeat suam, eam. possit etiam corpori impertire. Quibus bonis eorum, quae morialia sunt.
nullum est praeditum: sed sunt haec, extra controuersiam, uera ac certa ima mortalitatis argumenta. Et certe miraberis uim illam intus in anima i tenatem,si rerum quas foris agit, uarietatem noris. Omnis enitia ars,omnis scisentia, item , actio & contemplatio satis superin docere possunt, animam hominis esse immortalem .Qui enim i suum illud esse dedit ille ipse etiam perpetuu ut esset hoc eius donum, dedit. idin donum est ipsa iam natura. Platoni uerd uidetur,etiam mundus hic totus Sc saetias olim fuisse,& mortalis esse,& perpetuo coseruandus:quando quod uri queat,no id co prorosus comburi possit.Iam Platonem commendat licet asserat, corpora fusia quidem esse,no autem dissolui, contra animabus nolunt tribui, quod coraporibus facile concedunt. Theophrastus. Non possumus non has ratio nes sequi. Sed unum nos adhuc fugit:quod cum caeteras ratione at*int iligentia praeditas stibstantias certo quodam modo numero P circumscribptas asseramus: humanas autem animas dicimus, extra modu numerum que omnem prouenire, nisi eandem anima in multa corpora commigrare concedamus. Axith. Animaru humanarii multitudo omnis nobis quide . in immensum excrescere:at ea penes ipsum opificem aeque est finita ac certa,atin aliarii ratione habentiu substantiaru. Eas ipse quideminime facile numeraueris: deus aut iacillime. Et quaecuin ipse coprehedit ea nobis qui de infinita sunt omnia:ipsi uero cople stenti illa deo prorsus finita. Hicinest eis modus,que uult qui coprehendit. In incorporeis aut & rationc haobentib. substantiis, multitudo non facit, ut ipsis substantiis aliqua accidat
angustia. Unum enim sunt omnia, Sc singula totu explent, & omnia totii suscipiunt: nec impellitur aut premitur alterum ab altero, quemadmoducorpora alia ali js impedimento esse posmunt. Nam Sc in plantis, eorum quae iam di stasunt quasi quaedam simulachra cernuntur. Ampurantur tam ex una aliqua arbore surculi propc innumeri,qui tamen,iam amputasti uita in se tota qui* habent:ita ut terrae mandati germinent eoin ipse ora, stendant, sibi non minusin magnae arbori uita intus assuisse ex uno illo germine fiunt innumera, 8c unum omnia,& eorum quae ex eo sunt na
ta, nullu est idipsum,ex quo sunt math Ac quan* nobis lisc in infinitu de
duci itideantur,tamen infinitum eorum est nullum. His adde, quod quae ex imparibus composita sunt,tempore suo dis Ibluantur necesse est. At eiusmodi mundus hic est,qui cernitur. Si quid si cuius partes, ex quibus ipsem constabat intereant: sane totum illud cum suis, ex quibus compositum fuerat, partibus una pereat necesse est:usin dum mortalitatem puram Putam accipiat. Omne uerd tempus deo quide breue est, hominib. contra longit Igitur si corpora aliquo usis finita sunt ac terminis suis circumscriin Pin:non certe committendu est,ut animas in immesum producamus. Se l
709쪽
ibi sistetur animam motus, ubi corporu animas ipsas suscipietiu rium erungradu sistit. Quo fit ut animab. is sit praescriptus numerus ac modus, que earum usus postularit: iscin ipse modus in eo qui anima aliqua egct, gradasistit. Mirum sit autem cum Apollinem fama ferat, omne arenam in numerato habere:& supremu illum opificem animaris,quas ipse procreauit nusmerum nescire At* eam,quae sunt intelligentia praeditae, facultatu plenuest totum coelum:plenus etiam aether angelorum aio daemonum: item aque plenus aer, plena terra, plenum mare, plena denim quae sub teri a sunt omnia:ac quemadmodum ait quidam sapientum nostratium, acleo nihil est in rerum natura uacuum, ut ne sit etiam, qud capillum inincias. Sed Mii mortalibus in decies millenos annν haec externis sensibus exposita uita
Producatur, nunquam tamen, opinor, tantae angelorum at* daemonum multitudini,humanarum animam numerus par erit, ac quemadmodum
nunc ferula Lin hac quoin uita fiet,ut haec animarii in copia omnis cesset atque deiiciat. Hac enim durante & permanente uita, boni quidem in canas
pum Elysium eue fit ibidem agent sempiterna conuiuia, semper , eriit pleni nectare quae & ipsa Platonis in ciuitate lex est: mali uerd in tartara delapsi,ex quibus nun* sunt egressuri ipsi quidem non amplius proficiunt, sed exemplum iustitiae fassiti aeternum isthic iacebunt. Qiiod in Phaedone& Gorgia Socrates constanter affirmabat. Animarum igitur numero lai topere diminuto,ipsae uita hane quasi destituta desertat relinquent. Nec dices deinceps uni, fore, ut in hanc uitam redeat anima, uidelicet hic ites rum ui eiura: cum haec omnia sint iam ante confutata, δc siquidem iuuenili quod i modo istoriari libeat, uinculis adamatinis ligata. Iam si mille annis semel ut ait in medro Socrates unaquςm anima consuetudinccii corpore habeat & in decem millium annom ambitum modus animam susscere statuatur:nos l5ge minore numero animaru egebimus. Nem enim in tam Iongum tempus mortalia corpora produci ipii statuimus. Quo fit ut mishi potius animarum numerum atm modu sinitum statuenti, eg tibi diuerssum existimanti sit assentiendum. Theoph. De anima quidem nullum mihi dubium reliquisti: sed putas ne re aliquando, ut mundus hic dii luatur Sic sane.id enim cum mundus ipse sit corporeus, & sua sponte at ex se ipso minime existat facile est demonstratu. Quid enim dicas Si corpo . rum generatio,quae ipsa motus quidam est uidelicet, manere uno in loco nolit, ac po- ad unum illud & persedium ex quo peruenit, principium
ecndat, properet, atque etiam propcllatur: ne penim sine causa aliqua fit motus, neque uspiam sistitur,antequa id quod desideratum est inuentum sit: inuenietur, quando supremus ille rerum opifex uoluerit: uolet austem ille, cum ei uisum fuerit opportunum. Etenim facta iam animarum probatione, &perspicua ato omnibus nota malitiae reprehensione: hoc
omne quod sensibus est expositum, in id quod immortale est atq; aeternii
conuertetur: quando conueniens est hominum immortalitati, ut locus aspius aloe accommodus fiat incolarum felicitati. Oportuit in eo, qui peri turus est,mundo, mortale quo V seu periturum animans csse: ac rursus in illo sterno sternum at immortale.Omnium enim rerum una quaeda est .
710쪽
eoncordia: nec est inordinatu aut ab hac concordia dessectens quicquam: sed singula singulissunt amica apta atq; idonea. Atin haec supremi condi. toris uoluntas es ipsa natura. Nam&sapientis S praepotentis este puto, res easdem & mortales sacere, & immortales. Quanta enim potentia & sapientia fit, ut & mortalis itaturae non expertes atq; ignorantes simus:& in illa ipsa iam explorata non maneamus: Theophrast.Quid uero An non hic mundus, & nunquam natus est,& principio omni caret Aut quomodo opifex ille est opifex: si quidem tempus fuit ullum, quo suarum rerum nihil peragebar Axith. Idipsum audias quaeso redduiit enim rationem. sane quam bona. Supremus ille rexomnium, ex quo omnia Promanant.
rerum omnium principium & orig inprimisci' foecundus sons est: quippe qui sit summum bonum sapientiae pater,rerum omnium condit . is non tempore aliquo coepit habere generationis uim atq; iacultatem semper uerbi & sapientiae pater extitit. Neque uero passus est quicquanx generando: quippe qui nec aliqua necessitatis ut, nec assumpto generatio. nis consorte quanquam non esset quisquam alius neque exhausta per hoc sua potentia generauit. Semper enim insecust que genuit, totum in toto,replentem&repletum habet. Solus ipse pateresse uoluit. Nec proopterea est superflua illa soboles: alioquin enim non haberet cum in se, ac ipse esset ciusdem naturae atin substantis. lam quia compositum in eo non est quicquam, ideo uerbum naturaliter,aut, ut sic dicam, substantialiter genuiti nempe ut substantiam Suirtutem patris enarretiqui ipse iniicrburnquim ipse es mens,& mente in unum omnia cogit, omnia* per ipsum pater facit. Sapientia enim hoc quicquid est sola potuit inui. Arepuna cunistio, qui naturae est eius leni, spiritum se iustum etiam produxit: non uicerte ulla adigente, sed uirtutis suae facultate. Vnde & quia ualuit, & quia pintuit, eum Produxit. Quo spiritu deus omnia mente & sensu praedita solatamare, & uirtute replere, & cόmplecti, & ad sese pertrahere. Semper senim spiritus ad patrem se conuertit, eo etiam quicquid contigerit 'Ora sus trahit. Atin eiu simodi est perennis haec magna patris sapientia & uirotus quae est unitas & diuina trinitas, nec maius nec minus quicquam in se recipiens. Est enim una substantia, quae mentem habentes substantio constituit ac fecit: quando uoluit habere q uibus benefaceret, ideo que sis Peras illas facultates produxit, nempe ut ipsb bono prima in sua benescotia abunde frueretur. Nullus enim in bono inuidiae est locum . sic ita dein conditor antequam haec ipsa quς sensibus sunt exposita, procreas .
minime ociosus fuit. Coelum autem a quo tempus initium sumpsit & te rana, & aerem, & mare, his iam procreatis essecit .alias etiam aliud, pro suasumnia potentia facit, materiam que rebus omnibus ipse praestat, exusti α'tat, coagmentat, concinnat, ornat. Neo enim crescia dii est materiam non
nasci,principio , carere. Quod te Chaldaei docent: item* Porphyrius in
eo, quem Καθολου inscribit, libro, cum rationes Chaldaeorum in medium Omnes asto hiis materiam esse nata affirmat: tum Plotini librum explicans dicit, existimare secundum naturam ac recte dici,materiam non Iratam,&xwJ rerum principium poni, plane ut impiam opinionem minuendam& explos