장음표시 사용
81쪽
τα PHILONIS IUDAEI LIBER I itus fuerat, graue putat ris remittere nucium oraculo diuino mitigabitur dicente: Omnia qua cui in monuerit Sarra,audi vocem eius.J Vnicui* nosmum lex esto quicquid uirtuti placetinam si omnia quaecun y monet utratus audire uoluerimus felices erimus.Illud autem: Et comedisti de arbore de qua princeperam tibi ne comederes,Jperinde est ac si diceret: consensisti maliciae quam debueras totis uiribus repellere, propterea maledicia, n5 tu,sed terra in operibus tuis. Quae causa Serpens ille uoluptas, elatio bruta animae.haec ex seipsa maledietasoli uti malo accidit,caeterum bono nemini. At Adam intelle His est constitutus in medio,qui iam melior inuenitur. iam deterioriquatenus enim intelle Bis est, nec boni nec mali naturam hasbet: sed uirtute uitio* in melius deterius ue mutari soleti merito igitur non ipse maledietiis suopte ingenio: ut qui nec uitiu est,nec uitiosa adtio: sed terra maledietii est in eius operibus. nam actiones totius animae,quam terram
uocauit, reprehesibiles culpabiles , sent ut quisy agit singulas. & ideo adiungit: In doloribus comedes ex ea.Jhoc est frueris anima cum molestia. Laboriose enim quiuis malus per omnem uitam anima sua utitur, nulla habens causam laetiti ad quam gignendam nata est iustitia prudentiaw-- te in sodales harum uirtutes. Ergo spinas & tribulos producet titia Quid enim aliud nascitur in anima insipientis,nisi assectus pungentes eam uulnerantesw quos ligurate spinas uocauit, in quos brutus impetus prismos incurrit,& in eorum ordinem receptus, res animae populatur ac comipit incendio.Sic enim loquitur scriptura: Quod si egressus ignis inuenerit spinas,& latius ita aius exu ret aream aut spicas, aut campu,luet is qui ignem accendit.J Viden quod ignis egressus,stilicet brutus impetus, non accendit spinas, sed inuenit c Cum enim pronus sit ad quaerendos asseditis,
quae desiderabat inuenit.& his inuetis exuritimi tria: uirtutem persectam, Prosectum,& bonam indolem. Virtutem comparauit areae. sicut enim huc fruetiis comportatur,sic res honestae in sapientis animam.spicis autem profectum:quia utrum imperfectum,tendens ad finem suum. deni* eampo bonam indolem, quod haec capax sit uirtutis stininum. singulares aute uos cauit tribulos:quia terni sunt annumeratis causis eoru 3c Aetibus, ut v Iuptas uolupe,desectari concupiscenti concupiscitiuum,ipsum concupioscere:molestia molestiam ipsum molestari: timor terribile,ipsum timere. Et comedes herbam agri in sudore uultis tui. J Herbam uocat pane per syononymiam,rem eandem. herba bruti cibus est. brutus uero malus, cui exeacta est recta ratio. bruti quo p sensus sunt, quamuis partes animae. at mens
cupida sensibilium,per brutos sensus ea non sine labore ac sudore appetit. Est enim perquam erumnosa molesta insipientis uita, consectantis abliis gurientisci' quicquid uoluptatem parit,& essectus quoscun* maliciae. Et
quouis tandem Donec reuertaris in terram ex qua sumptus es. J Nuc uearo an non in terrenis inconsistentibus , censetur,ex quo reliquit caelestem sapientiam Considerandum est igitur quona reuertatur. irasse quod diiscit tale quiddam est: quod insipiens mes auersatur quidem semper reditani rationem: desumpta est autem non e sublimi natura, sed de humiliore terreana materia. Est autem eadem siue maneat siue moueatur, & eadem appeo
82쪽
et Ideo additi Terra es,&in terram reuincti Quod idem est cum ante'ctis. Praeterea significat hoc quo*: Principium tuum & finis unum idem est. Inchoatus es ex corruptibilibus terrae corporibus, finies rursum in illa, peracta interim uitae uia,non publica, sed aspera, sciitibus tribulis. ad pungendunt lacerandum , natis obsita.
GLADIO, ET DE c Al N. QVI PRIMus' ex homine procreatus est.
T expulit Adamu , 8c collocauit ante paradisum uos lupinus: 8c costituit Cherubim Sc flameum gladium
uersatilem ad custodiendam uiam ligni uitae. J Nunc dicit expulsum, quem modo emissum dixerat,n5 tesmere ponens haec uocabula sed sciens quam apposiste ad res proprie , disponat ea. Qui emittitur redire non uetaturi quem autem deus expellit,is sterno das innatur exilio. Nam es qui nondum ualde tenetur a malicia, datur reditus tanquam in patriam, ad uirtutem unde exciderat. eum Moo qui ueli ementer obnoxius morbo insanabili premitur necesse est senestia mala in omne aeuum sine fine damnatum in loca impiorum, ut sustineat merum continuum , insertunium. Quandoquidem & Agar, per quam in/di Gens disciplina encyclicas ducens choreas intest igitur, videmus bis quidem exisse a principe uirtute Sarra, sed semel tantum reuersam per eandem uiam. quae primum quidem ultro profuga,non expulsa,reducitur,oc mirrente angelo,id est dei uerbo in domum herilem. Iterum autem omnino expetalitur reditura nunquam, Causa autem Sc prioris fugae, Sc posterioris aeterni exilii reddenda est. Priusquam nomina mutarentur, hoc est priusquam hesriles animae in meliorem figuram transformarentur, dum Abram erat adshuc pater sublimis, circa sestes orbes occupatus sideralem inscientiam, quae est praestantissima pars mathematicae ad naturae contemplatione perstinens: Sarrauero principatus meus sic enim hoc nome interpretatur non, dum generalis uirtus euaserangenus autem omne inincorruptibile: sed ius
xoptaculares speciales p istas censebatur, ut prudentiam quae in me est, item sortitudinem temperatiam ustitiam: quae sunt corruptibiles sicut ego ipse qui sum earum domiciliumniinc Agar illa inquam indifferens discisei, ita encyclica, etiam si tetricum istud uitae genus, quam uirtutis sectatores denunt conetur effugere reuertitur tamen ad relictos dominos, nondum uaslantes ad generale illud incorruptibile fastigium uirtutis pertingere: cus' ius ues medium tenere satis est, prius ain ad summum euaditur. At cum Abraham ex naturae scrutatore sectus tapiens & amator dei, nomine quo inutato prae se fert patrini clectumsonusic enim intopretaturinam clare sosd Philo. . o
83쪽
mat sermo, cuius pater est intellei bis compos uirtutis: Sara uero pro princi, patu meo sit Sarra,quae uox significat principem: quod perinde est at* se ii e speciali comiptibili p uirtutem generalem & incorruptibilem exoritur uero & lsaac ille felicitatis filius: desinetibus* muliebribus,& emortuis asisectibus, succedit gaudium: puer quo* non pucriles sed diuinos lusissem
tur non absin uirtute: tunc expelluntur illa rudimenta disciplinarum, quae nomine Agaris signantur, expellitur simul sophista filius, cui nome IsinaeLexulabunt autem in aeternun opso deo confirmante exilii sententiam, d tuniubet sapientem obedire dictis Sares Di serie enim dicitiEiice ancillam cum filio. Virtuti autem parere decet, praesertim autori talis sententiae: quia peris sectissimae naturae s mediocribus habitibus plurimum di nti& sapiens ita alienissima est a sephistica. nam haec circa paraturam credibilium uertatur, quibus salsas opiniones & perniciosas asuirati sapientia uero per media rationem ueritatis, cum utilibus cogitationibus adseri redis rationis taenariam. Quid igitur mirum si Adami quo* intellectum occupatu impruden, tia morbo insanabili omnino deus expulit e uirtutum remone nunquam rediturum quado & omnem sophisiam,& matrem eius dubplinam istorum rudimentorum profligat & expellit a sapiete & sapientia, quibus Ab ibam& Sarram facit nomina. Tunc & samo stadius & Cherubim contra paradisum collocantur. Dicitur aut contra esse, uel quod inimicu &iniam est. ues quod iudicandum, ut reus coram iudice:uel quod cognatu, quando collationis causa & dilirentioris considerationis aliud ponitur concia aliud, sis cui pictores fictoresis tabulas statuas , ad exemplaria conserunti excplum contrariorum infestorum est in Cain, quando dicitur: Exivit a secie dei, &habitauit in terra Naid contia Edem. interpretatur autem id comotio. Edem deliciae. illud maliciae concutientis animam signum, hoc uirtutis prisuationem affectuum asserentis & delicias,non illum pruritum uoluptatis affectiq is brutissimae, sed magna cum facilitate gaudium tranquillum ex . persci' laborum. Necesse est autem ut ab imaginatione dei digressa cogitastio cui bonum commodum* erat fulciri,nauis in salo laeti more, ueniis inter se conflicitantibus ultro citro seratur, patriam domumv naeta agitationem: quod quidem maxime pugnat cum nrtalitate animae, quam cociliat gaudiuinidem nominatum. Oppositionis autem quae fit propter iudici exemplum habetur de muliere suspecta adulterii. Statuet, inquit, sacerdos mulierem contra dominum & reteget caput eius.J Haec quid sibi uesint ex plicabimus.Quod fieri debet saepest n5 ut debet: & quod non est ossiciis interdum fit ossiciose. Quale est cum depositum redditur, no bono animo, sed aut in detrimentiun accipientis, aut insidiose: ut comparata senes fide occasio captetur abnegandi maius depositum tunc ossicium non ossiciose fit. Ediuerso quoties aegroto no dicit uela medicus,purgaturus eum aut sellia rus aut utariis propter ipsus utilitatem,ne sorte metu doloris sugiat mediscinam aut ob imbecillitatem linquatur animo: item quoties sapiens mendacio sellit hostem propter silutem sitae patriae: ueritus ne si uera prodat, uires
addat aduersariis inossiciosam rem facit ossiciosiadeo p prscipit Moses: Iuste iusta exequere.J as etiam iniuste proferatur iusta tenua, si bonus
84쪽
ansmus n5Msit iudici:Ergo quoniam quicquiud dicimus aut sitimus liquet omnibus animus aut quo dicimus quae dicimus &facinius qus saetarius
ignotus est,hec cbmpertum habetur sit ne sanus purus , an pollutiis moris, bis uarηs:quod nenio nytus queat occultas cogitanoties perspicere, sed Q. ius deus attes ante Mose dicente', occulta domino deo, aperia creaturis. nota es praecipitur sacrae diuitis rationi, ut animam contra deum statuat reuesato capite, hoc est retecto praecipuo decreto animi, quod quasi caput Geterorum sit, nudata sententia eum qua consuevimus, ut in conspe acerrimo dei iudicis incorrupti examinata, aut coarguatur semiosae simulautionis inquam nummus improbus: aut immunis ab omni thalicia diluat obieetas caluilinias,seeta teste qui solus potest Eudam animant iisspicere. Con;
trarium igitur quod iudiciale diximus tale est illud uti d quod ali et ad si milia Z quodammodo simillima, de sapitatissimo illo braham dicitur:
Adhuc, inquit, stabat contra domihuni. mox argumentiim familiaritatis subiungituriqudd accedens alloquitur eum.Nam alieno abscedere semouerit ,semiliari uerd proprius accedere conuenit.stire autem immutabilem obtinere mentem, prope ad diuinam potentiam accedit. quia in deum im Hvitabilitas,in creaturam mutabilitas naturaliter competit.Si quis istitur nailuam suam procliuitatem amorescientiae restenas,cogit eam stare, aeo iam propinquus agnoscat felicitatem suam. Caeterum Cherubim & igneo ola, di' contra paradisum habitatio conuenienter assignatur,noh laisquamsoissibus locum oppugnaturis, sed tanquam familiarissimis amicissimis r ut ex aspeetu contemplatione mutua nunquam intermissa, innascatur uias. que potetitiis desiderium mutuum,aspirante his uolucrem casest 4 cupidinem deo benignissimo.Quid autem per illa Cherubim & ue satilem flaudiunt igneum suoindicetur, iam consideremus. Quid si hic totius caeli ciris
ςumserentiam cogitari uult nam caelestes orbes habent motus inter se cbnistrarios:quorum alter dextrorsum seri fixa sidera, alter finistro sim seratica. seu extimus ille orbis fixarum stellarum ilhus est. qui ab oriente ad occiden: tem uoluitur:interiores auton septeri, erraticarum uidelicet, quorum curo
sus simul coadius 8c uoluntaritis, duos motus habet inter se contiarios. cosactus quidem qualis fixorum siderum,quae quotidie videmus ab oriente iti' occidelitem tendere: proprius autem a uespertinis caesi partibus ad matutis nas: qui uariat temporii circuitus, Sc ad idem signum reditus septem sideriuquod quaedam ex his decurrant pariter,set,lucifer, 8c quem stilbontem fio. minant.Tres enim hi pari celeritate senti Qusdam uiso impariter,sic tamint ut certam proportionem respectum* sesuent & inter se inuicem, &ad illatria r Iliqua.atcν ita intelligitur sterum e duobus Chinibim extima illa uniuersi caeli circumferentia, in qua eodem tanper modo diuinas reuera chos reas fixae stellae agitant, nunquam desesentes ordinem, quem pater condia to p tenere eas in mundo uoluit Alterum ured interior orbis, quem ab ini: tio septifidum sedit opifex, dimisi mini in septem certis proportionibus inster se res,odentes circulos,quibus situs cui* planeta instariis est quibus insmen opifex non commisit habenas,ueritus ne male regerent,sed uniue fas a. seipypendere uoluit, tussic maxime concinnum in Rum HBαQuicquid
85쪽
enim eum deo sit merito laudandum est scurquicquid sine deo, iuniperafidum. Hic unus modus est quo Cherubim intelligurin allegorice Caeterum de gladio uersatili Sc igneo sic intelligendum, ita significari motum eoru&uniuersi caeli perpetuum. Qii id aut si Sc aliterhaec accipiantur ut duo Che rubim fgnificent utrum p hemisphmum.aiunt enim ea habere uersiis in se inuicem facies,arcam propitiatoriam utilia p spectantia:quandoquide&hemisphaeria ex aduerso spe flant se inuicem, prona in tem sitam in uniue mmeditullio,per quod etiam dipes turiat illa sola omnlu mundi partium fieiniter stans appositissime a priscis itare, seu uesta nominata est: ut circum aliquid stabiliter fixum utriuscp semiorbis cocinarissima fieret circumuolutio. igneus ueta gladius solem significet. nam cum sit gladius flameus, nihil est
eo currente uelocius aded ut una die circum totum mundum rotet .Quin& do filius quiddam audisse memines a mea anima,qus nonnun* diuino spiritu correpta, selet ne sibi quidem nota prodere oracula: quod, si reminisci Potero,dicam. Dicebat autem mihi: secudum unicum i Ilum uera deum esse duas supremas pinarias , potestates bonitatem Sc potentiam.& bonitate 'quidem uniuersa esse condita:potetia uer creaturas omnes gubernari.Tertium uod conciliatorem amborum lumine sermone siue rationem, oeenim sermolle deum dc bonum esse& principem. ita* ham duarum potestatu priticipatus bonitatisw haec Cherubim esse symbola: sermonis autem mineum gladium. uelocis imus enim Sc calidus sermo est praesertim Causς illius sumnas quia 5c tempore prsuenit omnia,S ante omnia intelligitur,&elucet in rebus omnibusvroinde utriusv Cherubim i mens Arma excipe
non adulteri nam ut de Causae summs bonitate ac principatu euidenter edocta,fructum felicem capias. mox enim co gnosces immortalium illam potet et tiarum coniunctione cotemperationem : quatenus deus bonus est,elucea :te nihilominud maiestate: quatenus princeps, eminente hic quosp bonitare: ut uirtutes qus inde nascuntur acquiras,humanitatem pietatem*me Prosperitate insolescens memor illius maiestatis regiaemGp in aduersitati, deo sperans,assulgente spe meliorum,per bonitate magni benigni* dei. Igneus aute ideo gladius dicitur,quia requiritur hic una eum actionibus sermo uens Sc igneus, ut nunquam moueri desinit properans semper expetendo bona, fugiendoq; contraria. Annsi uides quod Sc sapiens ille Abraha quando incepit iuxta deum metiri omnia nihil creanita tribuens accipit ad ignei adii similitudine ignem Sc gladium, resecare ac exurere quicquid mortale . habebat cupiens ut expedita cogitatione sublimis ad deum euolaret At Balaam ille,id est uanus populus, inducitiar inermis desertor militiae imperistus belli quo anima sibi parat metiam. sic enim alloquitur Gn1 hoc est bruothun uitae propositum,cui omnis inspiens insidet: Si gladium haberem,iam te transfixissem. Gratia maxima conditori, qui seiens imprudentiae rabiem, non dedit tanquam furenti gladium,uerborum iacultate, ne quoseun* obMulos magna clade conficeretiSed qualis Balaam,talis unusquiis n6 perpurgatus,semper inaniter culpat, negociatoria puta aut rustica, aut alia quam. uis facultatem uictus parandi:donec frusta omnia contingunt gaudens ueastatione haerens tumeto, nec putans bonum conrodum y interquiesceret a quin
86쪽
quin ξ orietes ut desistat & imponat modum suis cupiditatibus, proptes
futuri terni oris incertitudinem,invidos appellat, negans eos monere bono animo.Vbi ueta accidit inconsulta infelicitas, eosdem ipsos ut bonos vates miratur,quibus nemo melius siriura coniiciat: culpam aute calamitatis auertit in artes innoxias, agri culturam, negociationem, aliaue studia, in quibus Iuta causa uersatus fuerat. Illae ueta quamuis uocis instrumentis careant, reipsa erumpunt iri clamorem lolige clariorem quam qui per linguam fit, diseentes: non,6 sycophanta nos sumus illa quibus tanquam iumentis insidebas elata ceruices nosne contumacia nostia in praesentem calamitatem te eoniecimus Vide resistentem ex aduerse dei sermonem armatum, qui selet bonuiuasum definire. non uides quid igitur nunc nos culpas, quas prius
dum res ex sentetia succedebant, non accusasti cramus enim eaede,ac ne tantillum quidem mutatae sumus. tu uod corrupto iudicio sine ratione turba,
iis at* tremas. si enim ab initio persuasum habuisses,quod n5 studia qugis cun* bonorum malorum in causa sint, sed qui est ad clauum gubernator rerum omniu sermo des, facilius hos casias ferres, nos* calumniari desineres, nec ascriberes nobis que non sunt in nostra potestate.Ille si inimicitiis depositis. 8c tristibus tuis cogitationibus dispulsis, pacatam uitam tibi promiscis rit, hilaris gaudens* manum nobis iniiciet quae semper nostri sumus simiales.Caeterum nos neo lavore tuo inflamur,necp iram tuam magni facimus. Sumus enim nobis comae, quod nec bonorum nec malorum causa ficut tussispicaris sumus. nisi sorte mari quo uel prosperas nauigationes imputas uel fortuita nautagia,S non potius uetorum diue sitatibus nunc molliter, nunc uehementissimo impetu spirantium.Cum enim omnis aqua suapte natura quieta sit, quoties secundus uetus a puppi aspirat, omni rudente moto, plenis uelis naues in portum inseruntur: quoties aut repente aduersus a prora incubuit, multam laetiitionem ac strepitum excitat, interdum etiam subouertit nauigiurii:& tamen innoxio mari crime hoc ingeritur, cum fatis appareat remissione uehementia* uentorum aut fluetiis aut tranquillitatem fieisti. At ita iam satis declaratum existimo,quod natura qus rationem auxiliam cem ualidissimam homini addidit eum qui hac potest uti, felicem merito eddidi hut uere rationalem: eum ueta qui non potest, brutum at miserrio mum. Adam uerd cognouit uxorem suam, que concepit 8c peperit Cain ilium dicens: Possedi homine per deum. 6c apposuit parere Abel fiatre eius.JQuorum uirtuti legislator testimonium reddidit, eos non inducit uxores ibas cognoscere ut Abraham, Isaac, Iacob, Mosem, & siquis eorum similis. Quonia enim diximus per muliere fisturate sensum intelligi,alienatione auistem a sensu Sc a corpore comparatur scientia, a sapientie amatoribus sensum potius improbari Φ eligi ostendetur. 5c sortasse non immerito. quae minicunt his conuenerunt in matrimoniuMerbo sunt uxores, re autem uirtutes.
Sarra princeps&dux. Rebeca constantia inhonestis. Lia satigata propter
continuata exercitationem,'uam deuitat auersatur* omnis insipiens. Sepaphora uerd Mosis coniunx a terra sursum in coelum currens,& diuinas illic Mices p naturas considerans.uocatur autem avicula. Csterum ut uirtutum
conceptus partussi, edisseramus, superstitiosi discedant obturatis auribus - . Philo. 2 3 diuini
87쪽
diuina enim mystilia tradimus his qui talibus sacris digne initiati sunt: hoe
est, qui ueram&minime secatam pietatem colunt cum modestia. illos austem haudquaquam ad haec sacra admittimus qui tenentur morbo insanabisti fistu uerborum,& nominum copia,& praestigqs ethnicis, his tantum reabus sanetitatem metientes non alus. Exordiemur autem haec mysteria sic. Vir cum muliere, homo masculus cum homine semina liberorum procreaandorum causa iunguntur naturaliter. cum uirtutibus uod quae multa perssem pariunt,non eli sis mortalem uirum congredi: quae tamen nisi a quopiam alio genituram excipiant, ex seipsis nunquam erunt grauidae. Quis igitur his honesta indit semina, nisi omnium pater, intenitus deus, ipse ius mens uniuersac hic igitur seminat, mox genimen suum proprium quod inauit, elargitur. nihil enim sibijpsi gignit,cum nulla re opus habeat : sed
omnia in usum accipientium . nunc adducam horum testem idoneum Moissem illum sanestissimum. Sarram enim inducit tunc praegnantem, quando
deus eam solitariam inspicit. parere autem hanc non ei qui ipsiun inspexit. sed studiose sapientiae qui nominatur Abraham.id apertius docet in Lia,dicens uuluam eius apertam a deo: quod uiri est proprium. at illa post concesptionem peperit, non deo qui solus ipse sibi sussicit: sed Iacob illi qui labo.
rem propter honestatem sulcipitiatin ira fit ut uirtus a summa illa Causa concipiat semina,pariat autem unicuipiam e suis amatoribus, quein sibi ex omoni procorum numero selegerit. Rursum sapientissimo Isaae deum rogante. ex rogato perseuerantia quae uocatur Rebeca corre,pitiat abso supplicaticione& precibus uolucrem illam sit blimem* uirtute Sepphoram Moses assis mens, inuenit ex nullo mortali grauidam. haec d mystae purgati aures, tano quam uere sacramenin animis uestris percipite, non essutienda apud quena quam profanum: recondite haec intra uos & tanquam thesaurum sti vate in quo non aurum argentum res eorruptibiles sits sunt,sed iterarum posses sionum pulcherrima nimirum de Causa illa summa de uirtute,dej scitu ex ambobus nato scientia.quod si in aliquem initiariun incideritis,urgete eum precibus, ne sorte uos cael et aliquod recentius mysterium donec illud extorqueatis. Ego enim quamuis apud amicu dei Mosen magnis initiatus mysteriis, tamen quia rursum Ieremia propheta cospecto, cognoui eum no selum tenere mysteria sed posse docere quo , non grauatus sum scholam esus seequentare. ille ueta utpote diuino plenus spiritu, oraculum quoddam edidit ex persona des sic ad placidissimam uirtutem loquentis: Nonne tanqua doamum me nominasti,& patrem,& uirum uirginitatis tuae manifestissime docens quod deus & domus sit, incorporearum idearum incorporeus locus:& uniuersorum pater,ut qui ea genuit:& sapientis uir,semen relicitatis in uosum mortalium iacies in bonam terram uirginem.Decet enim impol Iuta .
intactam puram in & uere uirgine naturam cum deo colloqui, longe diueraso modo quam apud nos fit.homo enim quando liberos sibi quaerit,ex uiro ginibus reddit mulieres. at deus quando incipit cum anima habere consueis tudinem, eam quae modo mulier silerat, restituit in uirginitatem pristinam:
quandoquidem sublatis degenerib.&minime uirilibus cupiditatibus quisbus est minata fuerat, generosas & integras uirtutes in earum locum substituit
88쪽
DE c HERUBIM. τ struit.Sarrae igitur non antὸ consuescet,Φ illi desinant omnia muliebria ita ut reiiertatur in pristinum castarum uirginum ordinem. fieri tame potest ut 8c uirginis anima lasciuis asse stibus polluta deturpetur, ideo firmucestum manet oraculum quod dicit deum uirum non uirmnis, haec enim mutabilis& mortalis est, sed uirginitatis, scdicet idear, quae sempere est sui similis. cumentam generatio 8c corruptio naturae ordine cadat in res niortales; illae archetypae potentiae istarum rerum fictrices particularium, immortalitate sua serte adeptae sunt Et non decebit deum qui est: ingenitus 8c immutabilis uirtutum immortalium semper uirginum ideas seminare in uirgine transforma,tamomuliere Cur igitur 6 anima cum debeas in dei domo uirginitate sero .uare,& scientiam complecti his negle sitis sensum complet heris efficemina tem te 8c pollucntem silain paries partum totum uitiosum ac perniciosum; illum fratricidam execratum Cain, possessionem non possidedam. uocatur enim Cain possessio. Caetem mirari posset aliquis narrationis modum,quq pe in multis legislator utitur praeter uulgatam cosuetudinem. Postquani enim dixit de terrigenis,narraturiis de primo nato ex homini bus,de quo hae enus nihil omnino dixeratiquasi iam *pe eum nominasset, ac no nunc primum insereret eius nomen suis uerbis,peperit Cai lium, inquit. Quenam.
6 scriptor, de quo antea nihil uel paruum uel magnu significasti atqui non
ignoras conueniente dispositionem nominum.certe procedete sermone,de
eadem persena dieturus es:cognouit Adam Euam uxore suam 8c peperit filium,uocauit , nomen esus Seth. An non igitur multo magis oportebat loquendo de primogenito,qui erat principium successive generationis homi
num,primo sexu recens nati declarasse quod erat mas. aeinde proprium ' men adiungerc,puta Cain, aut quodcun*. quonia igitur non quasi nesbes quomodo nomina ponenda sint,in mentione Cain uidetur discessisse a conuietudine considerandum quam ob causam sic nonisnarit natos e primis parentibus,obiter magis Φ modo quo solemus narrare impositionem nomisia .est autem,quantum equidem coniicere possunt, causa haec. Reliquum
uulgus hominii nomina imponit rebus diueiue ab ipsis rebul: ut alluci ipsae sint,aliud sinent earum uocabula: apud Mosen uero nominu impositiones manifestissime res ipsas ingicat utres necessario in nome abeat sine ulla disiisentia. Quod dico disces clarius ex subiecto exemplo. Quado intellectius uocetur hic Adam incidens insensumper quem uiuere uidentur animalia . uocetur haec Eua cupidine uietus cogredituri illa uero concipit tan* casisbus 8c uenatur naturaliter externa sensibilia,per oculos colorem,per aures uocem,per nares tiaporem, saporem per gustus instrumenta, per totum corpus quae tanguntur: tunc praegnans laeta mox parturit,parit maximumae malum arrogantiam.arrogat enim sibi ceu proprias possessiones, quin
quid uidit,quicquid audiui quicquid gustauit, quicquid ollaei' quicquio
tetigit, credens se horu omnium inuetricem & artificem. id aut es non abs . ratione acciditi erat enim sertasse aliquando tempus quando intelle qui nishil erat cum sensu negotii, nem habenat sensem, multum remotus a rebus.
istis gregalibus & una uersari solitis, ipse similis solitariis animalibus in sescessu degentibus. tunc sine cum seorsum censeretur, non tangebat coma
89쪽
ut qui careret instrumento quo externa captaret, sed erat caecus &iinpolia non sicut uulgd nominant cum uident orbatum oculis: hic enim uno sensu priuatus,reliquis abunde Milturiille autem omni b. sensitivis potentiis mustilatus, reuera impotens crat dimidio animae muletitus,egenus uirium quae natae sent ad apprehendenda corpora milia portio separata a sita cognata, carens sensitivis instrumentis,quibus uice scipionis uacillans sustentaretur. quapropter multis tenebris pressos habens oculos,nihil cernere poterati carebat enim sensu per quem res dignosceret. Volens igitur deus non solum incorporearum rerum,sed &solidorum corpora comprehensionem ei praebere,expleuit totam animam,iam ante fusior portioni attexens altera, quam nominauit appellative quidem muliere, proprie ured Euam, sensum subinis 'dicans. quae ut primum nata est, per singulas sui partes ceu per qusdam soraminama am uim lucis infudit,quae intelle Ram subintraretiatin ita cali ione depulsia effecit, ut clare manifestew uideret naturast corporum tanta dos
minus.ille ured quasi post noctem solis spledore persa sus fulgido aut e prolando somno excitus,aut quasi caecus repente uisu recepto, intuebatur omanes simul creaturas, caelum, terram,aquam, aerem,stirpes, animates, habstus eam, qualitates,uires,sexus,assectus,motus,actiones, essicacias, mutationes.
corruptiones:& quaedam uidebat,quaeda audiebat quaedam gustabat, quedam tan ebat:ad alia procliuior,scilicet uoluptatem asserentia, ab M is ali eanior, ut dolorem inducetibus.Ergo cum circumspexisset circa se omnia,contemplatus seipsum suam in potentiam,ausus est gloriari sicut aliquando Alexander rex Macedo,nam Scillum aiunt, cum uellet ex Europa bellum inserre Asiae opportuno inter utram P loco stant austratis aspediu circa se omni b. dixisse,&haec & haec mea sunt, puerili plebeia leuitate animi, non pro maiestate regia. sed loge antea intellectus sensitivam uim nactus, & per eam potitus omni b. id his corporis repletus irratioali fastu intumuit, ut omnia se postsidere crederet, alios nihil omnino. Hunc in nobis more exprimens Moses addidit Cain possestione interpretari, stultitiae uel potius impietatis plenum. Cum enim debuisset dei possessionem omnia credere, suam existima. re maluit ne sui quidem fatis compos, im 3 ne suam quidem scies essentiani. Attamen confidit sensibus tan idoneis ad captanda externa sensibilia. Diis eat situr quomodo oculis, auribus alidue sensu n5 errare poteritiatqui nescesse est his singulos nostrum labi selli continue, etiamsi nobis continoathorum instrumeta absolutissima. Naturales enim noxas & errorem incisis sese ingerentem omnino effiagere dissicitet at* aded impossibile, cum in finesta faIsas piniones excitatia sint & in nobis 8c circa nos Sc extra nos, passim in uniuerso mortali genere occurrctia.Ergo insanit cum suam possessionem existimat omnia, quanquam sibi ere flaceruice placet. Sicut Iacob opinor ualde rasit Laban addictum qualitatibus ipse magis contemplator natus expertis qualitatum,quando ille ausus est dicere: Filiae meae restri mes&pecora mea,& omnia quaecun* uides,mea sunt, & filiarum mearum. Nam iste ad sin*ulas uoces illud meum accinens, non definit de scipso loqui maagnifice.lta ne filias sunt hae artes scientiae* animae tuas ais esse filiae Die
quomodoranno primum ab intellectit eas edoctiis habes o deinde sic natus
90쪽
e; ut eas sicut caetera poseis amittere, uel propter aliarum in m magnitudinem oblitus, uel propter diuturnas molestas infirmitates corporis, uel pro pire destinatum senibus morbum incurabilem, ipsem senium, uel proopter infinita alia quorum iniri non potest numerus. R id filios hi sunt particillares ratiocinationes anima: 'in tuOS ais, briusne es an infanis cu inliopiniorie certe atra bilis,dcliratio, mentis alienatio,coniectitrae incertae,&imaoinationes rerum fallaces, inanes p quaedam cogitationes somniorum
similes quibus uelimus nolimus distrahimur,adhrc coalitus anims morbus obliuio multam praeterea non sinunt te esta firmum rerum dominum,& declarari omnia esse alterius,no tua. Quid de pecoribus quae sunt sensus.brutum enim quiddam & pecuinum sensus est.haeccine audes tua diceres amaobd cum secus uides secius audis pleru*, interdum falsis succos dulces esse iudicaris Sc cotra dulces amaros,& per omnes sensius saepius falleris V recte iudicas non erubescis sed tanquam nunquam errares ulla ui aut actione animae sui emia sestucin intumescis: Quod si mutatus ad meliore ut decet mentem redictis d ices a deo possideri omnia non a re,cogitationes scientias,arstes,contemplationes, particulares ratiocinationes, sciasius, operationes ama
niae quas uel cum his operatur uel sine his. Quod si perges abscν 'dagogo
maoistrom uiuere,per totam aetatem seres araueS dominas arrogatias , concupiscentias,uoluptates,iniustitias,imprudentias, alias opiniones. Visi e
nim:Si resipondeat seruus, Conteius sum domino meo & uxore mea comunibus I liberis nolo esse posthac liber: adductus ad tribunal dei, iudicante ipso serentem sententia habebit quod postulauit, Perforata primum auricula ne exaudiat dei uerba de libertate animae. Est enim hominis reiecti uelut ἡsicro certamine reprobatil, &plane puerilis comtationis in Ue amore domini &intellectum habere pro hero atly ben' store, iactare item amo rem sensus, eumo inter praecipua sua bona possiessioneat censere, natos'
inde pueros:ex intellectu cogitatione ratiocinatione coniectura colitia: ex sensu uisum auditum gustum,odoratum,tasHimq; ,&communem lenqtiendi uim.Necesse tame est his adductum nullo teneri libertatis desiderio. nam per horum fugam abalienationem Porimur immunitate.rursius usQuid praeter clicitatis affectum etiam inuntii prae se serens sic loquitur: 6d si quis rapueri; tanquam de proprijs certabo,& per uim recipia.Persequendo enim, inquit, comprehendam, diuidam sipolia, ex ebo animam meam,& interficiam gladio meo,& praeualebit manus mea. Hunc libenter sic compellarem: Nellis latue, quod quisquis natus pittat se persecutorem.
alium persecutorem habe morbuS enim,senectuS,mors, aliace turba uolentium nolentiumcp maloru unuquem* nostru Rgitat, circvagir atin persequitur:& qui se putat preliedisse tenere*,coprehensus tenetur.Neueest nisi predam sperans εc eius portiones sibi pollice prsda st ipse redactus in Pienanotestatem esuriem pro saturitate: & seruitute pro domnatione adnuites ii sua anima &interemptus dum aliu uult interficere, &nia passus que intentabat alijs.erat enim iste reuera omnis rationis &natu dinarius omnia qus sunt agetis usurpas sibi, Dariedi Prorsus immemor,