장음표시 사용
91쪽
eoprehendain. Quis igitur posset esse ii si stior animae hostis, quam quiperiactantiani quae dei sunt sibi usurpat certe deo proprium est facere, nectis
est id ulli creaturae ascribere. proprium autem creaturae pati. quod quisquis ut peculiare necessariumin praeceperit animo, ficile feret casias uel graui mos. contra si alienum a se putarit, oppressias mole intolerabili, Sisyphiam poenam sustinebit ne caput quidem uilens attolle e sed ab omni occurreno te aduersitate obtorto collo abrotus, praebens se citi obnoxium proopter degeneres effoeminatos , alueius animae.Debuerat enim susterre at resistere & obfirmare mentem comunitam septim* suis potentissit his uir tutibus, sortitudine ac tolerantia. Quemadmodum igitur tonderi duplexeshalterum genus praebens se & accommodans, alterum tantum sustinetis: pccus enim aut tergus aut uellus nihil ipsum agens,sed patiens selummodo tondetur ab alio: homo ured adiutans tonserem gestu se accommodans.& agens simul at* patiens: ita tundi quo aliter uerberoni seruo accidit uapulanti merito, aut ingenuo proptet maleficium in rota extenso, aut inania mae rei cuipiam tunduntur enim lapide ligna, aurum,argentum,aliae* materiae, quas fabri in suis ossicinis aut concidunt aut dilatant in laminas. Alia ter autem athletae pugilatu certanti, aut pancratio amore coronarum & uia istoriae. hic enim illatas plagas utracp manu discutit,& ceruice huc illuc reducta ieius evitat: nonunquam eredius in summos pedum digitos & attollens se, aut contra submittens atin contrahens, eludit si astraturw aduersarium, quasi cum umbra pugnaritem mancipium uod aut ferrum nihil agens inuicem,iniuriam omnem sustinet ad uoluntatem alterius. talem igitur assectum nunquam in corpus admittamus,multo minus in animam: sed potiti illuiri contrarium quandoquidem mortalem pati necesse est ne tanqua esluminati fracti dis luti , ante tempus deficiamus per imbecillitatem uirtutum animae,sed robusti neruos mentis, possimus impedentia mala leuiora reddem Quoniam igitur satis declaratum est, neminem mortalem habere ullius rei stabile certum* dominium: quos autem uulgus dominos uocat, opinione magis V reuera esse dominos:& necessum est ut subditum ac seruum ita reo istorem in hoc uniuino esse ac dominu: reuera princeps ac imperator unus deus habendus est, quem decet haec vox: Omnes res meae sunt. Videamus
nune ψ magnifice diuine de his scriptura loquatur: Omnia, inquit, meastini. Haec autem sunt dona,munera,obrationes, quas inquit, mihi offeretis semper in meis sestis diebus. Valde aperte doces,quod in rebus alis medioacri gratia dignae sunt,quae uocantur mune aliae maiore, quae uocantur dona proprie: aliae sunt eius generis ut non selum seu stus prostiant uirtutum, uerum etiam totae resertae sint aptis ad uescedum seu stibus,quibus solis antisma contemplatrix alitur.Haec quicunm didicit, potest* conseruare in mente atin custodire irreprehensibile pulcherrimum sacrificium Osto et deo, scilicet fidem idc* non in sesitis istis mortalium.habet enim suasesta decreto nixus summe necessario philosephiae sodalibus. est autem hoc: Solus deus uere festum agit solus em gaudet, laetatur, hilaritate pace* si uitur ab omni
bello semotissima.Praeterea timoris expers,nihil cum malis habens comerom, nemini cedi non dolet, non lassatur, plenus felicitare sincerissima. ipsi us
92쪽
natura per sisima, imo ipse fastigium est extrema p linea selicitatiis ae pernetio, non egens alio per quem fiat melior, sed ultro omnibus particularia bona ceu e fonte impartiens. Nam quae in mundo sunt bona no essent talia, ni ad archetypi illius uere boni ingeniti, beati incorruptibilis', similitudi, nem facta suissent. 8c ideo sabbatum,quod interpretatur quies dei esse Mosses dicit in multis legis locis,non hominum, attingens philosophiam necessi ab Quod enim in rebus quiescit, si uera sateri oportet nihil praeter deum est Requiem autem non ocium uoco: est enim suopte ingenio adtiua Causania omnium,nunquam desinens a faciendis rebus pulcherrimis: sed opera. conem illam qus sine labore fatigationeQ sit cum facilitate maxima. Solem enim dc lunam & uniuersum caelum mundum*, eum non sint sui iuris & in
potestate propria, & moueantur serantur* continue, fas est dicere labor te: ius laboris argumentum liquidissimum extat in annuis horarum siue temporii quatuor uicibus. Nam & ea quae in caeso sunt amplissima suos motus uariant,iam septentrionales, iam austrinos,iam alio sat* alios cursus Laesentia: aer quo p tagus aestum&omnimodam admittens temperiem, ex hiis assectionibus laborare deprehendituriquoniam generalissima mutationis est sitigatio. Stultum autem esset de terrestribus aquaticiscin prolis
xiiis et re emorando uniuersales particularcsin horum mutationes. haec
enimuerisimile est multo magis quam sublimia illa imbecillitati obnoxia, ut quae multum ultimae istius terrenae essentiae habeantiErgo quoniam qus mutantur propter satigationem mutari solent, deus autem mutari uerti non potest naturam hal et insatigabilem quod uero non debilitatur, etiam siniciat omnia, id in aeternum non desinit quiescere. Ita soli deo maxime proprium est requiescere.Demonstrata autem, etiam semim agere ipsi cono
uenire. Solius igitur summae Causae & seta sunt & sabbata, hominum auatem nullius omnino. I si libet contemplare celebritates nostras eantatissionias. omittantur quae apud barbaras simul&Graecas nationes per occassionem smentorum sabulosorum aliae alias instituis sunt in nullum alium finem quam uanitatem pomposam sinuosanam. uix enim tota aetas homisius sust cerit ad diligenter excutiendas inconsistentias quae insunt singulis. de praestantioribus tantum pauca pro ratione temporis libet dicere. In omani festo nostro Sc celebritate quae miramur sunt haec: securitas, remissio, quies ab inserendis iniums, ebrietas, potatio, comessatio, deliciae, oblectaamenta, patentes ianu pernoctationes,indecentes uoluptates, quotidianae
nupti insolentiae, ercitium intemperanti insipientiae meditatio, studia turpitudinis honestatis pernicies, noctumae excitationcs ad cupiditates ins explebiles, somnus diurnus, quando uigilandi tempus est, naturae ordis nis peruersio. tunc uirtus ridetur ut noxia , uitium tanquam utile rapitur. tunc in contemptu sunt quae oportet facere: quae uod non oportet, in prescio. tunc musica, philosophia, & omnis eruditio, diuinae animae diuinare uera simulacra tenent silentium. at istae artes quae suis lenociniis uentri&lus quae sub uentre sunt uoluptatem conciliant, ostentant suam facundiam.
haec simi festa istorum qui se felices dicuti quorum turpitudo quamdiu instra priuatosparietes locat profuia coiinetur, minus peccare mihi uidetur:
93쪽
ubi ured torrentis iis morem populans omnia,ues in sacratissima templa sis rumpit, quicquid in his sanctum est steraut continuo,saciens profana sacrificia,uietimas abs* litatione preces irritas, prosima item mysteria simul Sc orgia pietatem sanetitat infucatam 3c adulterinam, castitatem impura, ueritatem salsatam,cultum dei superstitiosunt adhaec corpora quidem abluuias tur lauacris & purificationibus: asseetiones uerd animae quibus uita 'rdis
datur,nec uolunt nec curarit eluere. Et ut candidati templa subeant dat operam diligenter emaculatis amidiu uestibus:mentem uero imaculosam in ipsa sacraria penitissima inferre non uerentur Atem si quam pecude atissimaduera tant parum in tegro corpor essciunt extra purificatum aspersione tepli si Melum,nec patiuntur adduci ad astaria, quavis inuita & per uim mulctata sint parte aliqua c. oris ipsi consauciati animas Horbis grauibus,quos dis inaflixit impotens malicia uel potius mutilati castrati , mebris praecipuis, pria dcntia sortitudine iustitia,alijsh, quarum humana natura capax est uirtuti
bus,&admissis sponte noxis,tamen audent sacris operari, rati oculum dei tantum externa inspectare adiutum luce selari,non etiam occulta aequeat
aperta conspicere,ut qui intra semet lucem habeat. esus enim Qui est oculus luce aliena non eget ut res percipiat sed cum ipse sit splendor archetypus, infinitos emittit racitos,quorum nullus es sensibilis, omnes autem intestigibiles . 8c ideo solus intelligibilis deus eis utitur, ex genitis uod nemo. Quod enim genitum,id sensibile intelligibilis ured natura sensu non percipituriergo quoniam inuisibiliter stibit has nostras animas paremus ibi locum ita ut decet suturum dei habitaculum . quod nisi secerimus, clam migrabitin alia domum, quae uidebitur aedificata melius. si enim quoties reges excipiendi sunt magnificentius excesimus aedes proprias, nihil negligedo quod affornatum pertineat, sed omniabenigne ac liberaliter adhibemus ut hospitium quam iucundissimum respondeat dignitati hospitis: regi regu & huius uniuersimundi rediori deo,comitatis at* humanitatis caula dignato sua crea turam inuisere, & a stimino caelo ad terram ut geneti humano benescia sua conferret degresse,qualem tandem domum oportet instrui Absit enim ut lapideam ligneam ue, quod uel die u nefas est.Nam etiamsi tota tericia in aut siquid auro preciosius,repente fieret, mox i, per opificum artes in porticus,vestibula,aulas,areas,ardescp sacras impenderetur, ne scabellurn quide eius pedibus posset fieri. dignum tamen eo domicilium anima es. modo sit idonea.Ergo quia domum in terris animam inuisibilem inuisibilis des diciamus,reete legitim ecp loquimuriquor ut fiat firmajornatissima, sundamenta eius iaciantur, generosa indoles institutio, quibus uirtutes honestir a Pones superstruantur.Eius aedificii prima ornamenta sunto prie eroda, mentorum ad encyclopaediam pertinentium tradiatio . Nam bonam indo. lem sequitur sedulitas-memoria institutionem uero discedi facilitas S attentio, suasi quaedam radices arboris,a qua mites seu etiis in futurum ex a statur sine quibus absolui mentem est impossibile. Caeterum ex uirtutio earumcp actionibus munimetum firmum ait securum accedit aedificio, ut quicquid anima ab honestate dimouere alienare* conatur,nihil cotra tan tam munitioneni ualeat esscere. a disciplinis autem encyclicis pendet totus
94쪽
ornatus ahiniae quae sint quasi quaedam dealbati'nes, pii latrocitabestomarmoratae incrillitationes, quibus nori parietes solunt,sed Sc pauimenta ornaatur 5 id genusalia nihil ad firmitatem conserentia,sed tantu ad delectatio nem inhabitiatiunt. Eodem modo dc encyclopaedia totam animalem domuillust ut ornamentis uariis. grammatica quidem dum poetam scruratur carmina,& priscorum gesta cole flatur in historiis. geometria ured pro portione aequalitatem asscrens:& quicquid in nobis enorme, immodicum,inconsciniati est, per rhythmos,metisvas modulosin musicae ciuilis recurans. Rhetorica autem uerborum grauitatem examinas,& quibusvis rebus elocutio, nem accommodans, pronunciationem p ac uim mouendorum assectuum:
pra terea laudationes caetcraso uoluptates, quas secunda sonoracp lingua excitare solet adhibens. Tali domo instrueta apud mortale genus bene spes randum est terrestribus omnibus, expectandum* fore ut in eam descendat diuinae potentiae illae uero caelitus lines iuracp serentes aduenient ut ea c5starent dedicent , iuxta iussa atq; uoluntatem patris ipsarum.Deinde comi nicata mensa uictuin cum animabus uirtutum amatricibus, seminant iii
'eis felicem progeniem: sicut 8c sapienti illi Abraham gratiam hospitii retulerunt persectissimam, Isaac filium . nihil enim purificatam mentem maiore afficit laetitia quam quod dominum habet, quein agnoscit regem reruni omisnium.Nam seruire deo, maxima est gloriatio,no modo libertate maior, sed&diuitiis,&principatu,&omnibus rebus quas mortales mirantur preciosior. Eius autem qui Est potentiam uere testatur oraculum illud: Et terram non addices in perpetuum: mea enim est uniuersa: quoniam aduenae & inuciuilini uos estis cora me. An non manifestissime docet,lus possessionis omitium rerum pertinere ad deum, usiim uero selu ad creatura Nihil, inquit, in perpetuum cuiquam creaturae uenditur,quandoquidem unus est domi, nus, totius creaturae possessor proprius ac perpetuus. utendas enim concessit deus creaturas omnes omnibus, ut qui nullum individuum persectu se, est quod non uti in opus habeat alio:ut propter ea quae cupit,accedat neces
serio ad illud quod exhibere potest, & illud uicissimad hoe, & utrunm ad
alterum.sic enim laturum erat per huiusmodi commercia, ut in lyrae more quae constat e tonis dissimilibus, in communem conuenirent consonantia, dum mutuu dant SI accipiunt, at p ita omnia permutantur omnibus ad uniuersi mundi complementum.Conuenit em in animatis cum inanimis, brustis cum rationalibus, stirpibus cum hominibus.seris cum pecudibus immanetis cum cicuribus,masculo cum foemella,& uicissim cum mare foeminae: dc ut compendio dicam terrenis cum aquatilibus, his cum aeriuagiri uoluaeribus cum praedictis generibus.ad haec terra amat caelum, hoc uicissim terram, aer aquam aqua uentum mediae naturae se inuicem & extremas, extremae medias 5c se inuicem: hyems certe aestatem aestas hyemem,uer utran , sicut hoc ipsum amore autumnum prosequitur, ita ut singula singulis cara sint, dc ut uerbo dicam omnia omnibus,propter usum mutuum,ut uniuersum hoc cuius partes ista sunt absolutum opus existat dignum mundi issice sic icitur his compositis sibi omnium uindicauit dominium: us fruo
ctum uero distribuit suis sebdiu ut scipsis uterentur,& lii aliis inuicciun/.. Philo n
95쪽
mur enim & nobisipsis,& omnibus quae circa nos sunt. Equidem consi tu
tus ex anima & corpore,qui mentem rationem, Quum habere ut leor, nihil horum meum peculiare inuem . ubi enim erat incum corpus ante0 nasce
rer quo disces tum post obitu ubi sunt quae aliquid uidentur aetatum disserentiae ubi infans, pitellus, puer ephebus dolescentulus uestitus prima la nugine, iuvetiis persessitus uiae Unde uenit anima, qud discessurac in diuti biscum habitatura quaena eius essentia possumus ne dicere, quando ea a cepimus ante natiuitate sed tum nondu eramus. post morte Ied tiun no cremus. Concretone sunt corporibus at sic deubluemur ad rediuiuas natiuitates.an non sunt certe nunc cum uiuimus imperata facimus magis Q imperamus,& noscimur magis in notamus. nouit enim nos ipsa nobis incognita,& mandata dat quae exequi necessum est quasi famulos duae: & ubi nos re linquere uolueritae migrare ad suum illum principe, desitu destituet hoc in quo uiuimus domici illi: & retinere si uoluerimus, elabetur. Habet enim naturam tenuium partium, ut nullam ansam praebeat corpori. Quid intelle His qui in me habitat, fallax contae stor, erroneus aestimator, delirans, stultes scens demes interdum in excessu & atra bili & longo senio c At sermo mihi a peculiaris est aut uocis instrumenta one ad qucmuis morbum singua deficit nonne uel eloquentissimum os obturatur Nonne multi cxpectatione mali alicuius attoniti nequeut hiscere Atqui ne sensus quidem dominus coperior,& bonum si non seruus ab co per uim traditis,ad colores,ad figuras, ad uoces,ad odores,ad sapores, ad caetera corpora. Per quae omnia liquere satis puto,nos alienis uti possessionibus,nec gloriam possidendo,nec diutisti as,nec honores, nec imperia, nec aliud quicqua uel corpori uel animae proprium,inid ne uitam quidem. usumstuduim habemus solum:quod si agnois
stercinus, curaremus tanquam reS dei, precogitantes morem esse domini: recipere sua quandocuci ipsi uisum fuerit. Sic enim adeptas serremus leuius Nunc plerim omnes dum existimanthsc sua esse ac propria priuati quopia eorum Sc egentes mox opprimuntur moestica. Est igitur no solum uerum, sed etiam ad consolationem utilissimii, credere mundum hunc &quaecu continet, este creatoris ita possessiones sicut operaesed haec quo opera sua elargitur dominus quod sis opus no habeatiqui autem his utitur, no possidet ea: quia herus unus omniu & dias est,qui rediissime dici Meaessi uniuersa terra:ac si diceret: omnis creatura mea est:uos aut aduenae & inquisitata coisram me. Collati enim oes mortales alii ad alios,indigenae censentur & patricii, aequo iure utetes & paribus muniis. Quod si ad deu conserantur, pro inquilinis erunt & aduenis. nam unusquisin nosti iam tanqua in nouam ciuitatem uenit in mundii hunc,cuius ante natiuitate ius no habuerat: postquam
aut uenit inquilinus est, donec assignatu sibi uitae tempus exanclauerit. si, mul lx introducitur dogma sapietii simu quod solus diis deus ciuis est om nis aut creatura inquilina & aduena. qui uod diculur ciues, per abusum nominis magis Φ uere sic appellantur. donum aut gratuitum susscit sapienti. hiis uinis ad solum ciue deum collatis,qudd in adi enarum et inquisinorum ordine recepta sunt : quonia insipientiu nemo aduena aut inquilinus in desciuitate inuenitur, sed oes inde exulant; sicut pro sententia superius pronun
96쪽
esaturi est:Venditi one inquit non uendetur terea: nee addidsta quo no uedetur, ut hoc ipsum qu6d siletur,ad scientiam proficiat initiato physiologis
mysteriis. Inuenies igitur, si omnes consideres, eos quo uendere magis δdonare,qui gratis largiri dicuntur: Zc quos putamus gratuito accipere, eos reuera emere.Nam qui dando captant laudem aut honorem,dum quaerunt reddi sibi gratiam specioso donationis nomine uenditione praetexuntiqua do 8c uenditores sitarum rerum solent accipere preciu. Qui ueror admittenotes dona cogitant reddere,& prima qua* occasione reddunt ide quod emptores ficiunt.Nam illi ut accipere norunt,ita 8c reddere. At deus non uenditor est aequum precium rebus suis statuens sed donator omnium, perenones gratiarum fontes profundens,nullam permutationem cupiens. Na nee ipse indiget, nec quisquam natus potest accepta rependere. Ergo qua loquidem omnium consessione omnia dei possessio sunt, quod tum rationib. uesrissimis tum testimonrjs certissimis euincituriattestantur enim oracula qua M6ses in sacras literas retulit: improbandus est intelleetiis, qui quod ex coitu eum sensu natum est suam peculiarem possessionem ratus, uocauit Cain.
dixit : Possedi hontiliori per deunt.J Hic quo salsus. at quamobre falsus Quia deus causa est non instrumentum. At quod nascitur per instrumelium quidem, sed utim ex causa producitur. Nam ut gnaturaliquid multa
oportet concurrere: a quO,ex quo,per quod,propter quod. a quo, causia est: ex quo materia: per quod,instrumentum: propter quod, finis. Agedu enim si quis roget domus ec urbs quae uis ut condatur, quot nam res oportet pr*sto esse:nonne opificem, lapides ligna*,& instrumeta quid i tur aliud est opis m causa a quo quid lapides ligna p,* materia ex qua hi aedificium quid instrumenta nisi per quae et iam propter quid nisi tectu & securitatem, quae caus: finalis est. transi nunc a priuatis aedificiis ad illam domum siue urbem maximam id est mundum,& hanc quom similiter considera, inuenies autorem esus deum,a quo iactus est materiam ured iiii elementa ex quibus temperatus instrii mentum porro uerbum dei per quod est conditus: terum finalem causam cur conderetur, benignitate ipsius opificis. sic decer. fiunt amatores ueritatis,& studiosi uerae sanae scientiae.illi ueta qui alui se per deum acquisiuisse aliquid eum qui autor est,instrumeneu esse putant id ured quod instrumentum est putarit esse autore. sintelle mi humanum. eao desine ratione recte Ioseph quo' coarguitur,dicens per deu cotingere sosmnioru intelligentia.debuerat enim dixisse a deo ut autore explicatione obseuro ii discussionein conueniente fieri. nos enim instrumeta sumus operaotionu particula tu,qui iam intendimur iam remittimur. arti sex ured qui pulsat uires tum corporis tum animae, a quo mouentur omnia.eos igitur qui retu differentias n5 potant discernere, ut indoctos, debemus denuo docere: hos ured qui c5tentiose costandunt significatora ordine tanqua litium cupidos sugere. caeterum eos qui singulas uoces examinado suum cui Q locum e6nueniente sciunt attribuere laudare decet ut exercetes se in uera sincera
philosophia. proinde Moses populu timente ne sorte ab illo pessimo p eo cutore deleretur ad internecione sic alloquituri State & uidete salute a diib. nua iaciet vobis:doces m no per de sed adeo ut autore salute cdsequimur.
97쪽
Tapposuit parere statre eius. J Appositio unius subtraitio est alterius, sicut particularum in arithmetica, sic ratiocinationum in anima. proinde si Abel appo ni dicitur Cain subtrahi censendus est Ne autem ue borum nouitas multis obscuritatem asserat, philo phiam quae hic subest diligenter quatum potero coonabor excutere. Duas opiniones esse constat contri
rias inter se pugnantes*. altera menti nos permittitori cogitandi,sentiendi,mouendi, sistendi. alicra deusequitur,cuius sumus opificium. prioris illius figura est Cain, qui interpreatatur possessio,eo sibi uideatur possidere omnia : posterioris uero Abel. resertur enim ad Deum. ambas igitur opiniones partitur una anima: quas
mox natas discerni separario necessum est: quandoquidem tam insenta inter se habitare una non est possibile.Ergo quadiu anima pium illud dogma,
scilicet Abelem no peperit,amator sui Cain cohabitabat cum ea. posti aut illa consessione summae illius causae peperit,mente quae sibi sapiens uideturno magni ficiebat amplius. id euidentius apparebitin eo q= tolerantiae Robeccae redditu est oraculo. haec enim ubi duas inter se pugnates naturas booni mali Q concepit,& de utra multu diuq; cogitauit monitu prudentiar, tadem subsultates animaduertens, & iam ceu uelitantes praeludetes' suturo praelio supplex deum rogabat: dignaretur docere quid hoc mali esse quodue huius remediu. Qui sic resp5dit Duae getes in utero tuo sunt. na accides hoc natiuitatem boni mali* significat. Verum & duo populi e uentre tuo discedent. Hoc remedium et Lut discedat separetur* ab inuice,nec amplius simul habitetit.ergo posti deus bonum dogma Abelem apposuit animae, subtraxit ei opinione absurda. s Cain. na & Abraha relietis mortalibus apoponitur ad dei populu,seues immortalitate,& factus similis angelis.na angeli exercitus dei sunt, incorporeae felices* animae. Iacob quo ille uirtutis meditator code modo apponitur ad melius, qn reliquit deterius. at Isaac sesipso praeceptore scientia adeptus relinquit quide & ipse quicquid corpor te attextu fuerat eius animae:apponitur aut & cosors fit no, ut priores, quos dixi populo, sed generi, sicut Moses ait. genus em unu est illud summu, po pulus aut multitudo nominatur.quotquot igitur per cognitione disciplinam profici edo persecti sunt apponutur ad sorte pluriu. nec em paruus numerus est eoru qui ex auditu & doctrina distunt, quos nominauit populu.qui uero humana do strina relicita ingeniti deo doetori excolendii comiserui, sine labore scientia assecuti migrat ad incorruptibile genus & perfectissimi accipietes sorte meliore V in natiuitate, in quoru Isaac censetur sodalitio. fio
98쪽
DE s Ac RIr Ictas AB ELis ετ c Ar ML s sttius promouet,& euolates super omnes species omnia aenera prope seipsum collocat, sicut Mosi quo* dicit: Tu ueta hic Si mecu. itain morituriis non deficit nec apponitur sicut priores, utpote nec appositione nec btra Etione admittens sed ex uerbi illius causalis autoritate migrat,per quod uniuersus mundus est conditus: ut distas quod sapientem illum eode quo mundum sonore deiis dignatus est per uerbum quo codidit omnia, persedium uirum ad se traducendo a terrestribus. Quin Sc cum in terrenis eo utebatur negoms,non principis aut regis c5munem aliqua uirtute indidit ei, perquais exercet potestate in asiacitus aniniae:sed deu eum costi tui totam corporis
re one duce , eius intellect u subissciens ei iubes ii seruire.iliquit enim: Dote deum Pharaoni. in deum aut nec subtraetio cadit nec appositio, cu sit pleis nus Sc seruper sibi jpsi parit deoq; nemo sepulchra eius scire dicituri quis cinest idoneus ut cogitatione coprehendat migratione persedi animae ad euqul est equide opilior ne ipsam quide, cui migrare cotidi scissse quanto meliora sertiretur,quippe quae tum correpta erat numine. na deus cu alicui beis nesacit, non utitur eius consilio: sed inexpectata beneficia solet porrigere hisberaliter.Tale quiddam est apponere deu natiuitate boni ad persedia men,
rem .id bonusantitas est cuius nonae Abel. Et factus est Abel pastor peis
coriuCain aut operabatur terra. J Cur quamuis maiorem natu Cain dixerat, nunc transponit ordine, iunioris prius mentione faciens in ostendendo uitς proposito erat enim probabile gradiorem prius aggressum agricultura, aetum demum iuniorem se cepisse curam pecorii. at Moses n5 uerisimilia credibilia p sed meram ueritatem conseimitur: Sc quando cum deo colloques
libere negat se uerbis pollere hoc fortasse dicit, non esse sibi midium uerboriim probabilium:idq; ccidissse sibi heri & nudiustertius, ex quo deus incepit cum ipso colloqui tan* cum famulo Nam qui in huius uitae tempestates iactationem inciderunt necesse habent rapi huc illuc,nullam firma tenentes Gentiam sed pendentes a verisimilibus ac probabilibus. Des ured cultore' decet adhaerere ueritati,&uerborii conte ratiusabulositatibus extremu uale dicere.Quae igitur est in praesenti quaestione ueritas uirtute a uitio anstiquitate quide superari,uiribus aut ac dignitate praepollere ergo quado deambόm natiuitate agitu Cain procurrat prioriquando uod coseruntur&examinatur utriusq; studia, Abel prscedat. ita a prima statim natiuitate et ab ipsis fisciis, iis dii iuuenilis aetas aste fluu flama deserit ea textinguatur , anima collaei ineas habet imprudeliam inteperanti iniusticia metu isti uiam alias p cognatas pestes, quarum singulae educantur augenturm a nustrice&ui stus ratione, per mores at*leges pietati quidem infestis, superstitione ured impietatis germana adsumentes inducentcscp. ubi ured quis puo isertatem ingressus est & assediuum concutientiu morbus se remisit, tanquatientis cestantibus incipit in tranquillitate degere, uix tande constabilitus in uirtutis firmitudine,quae continuo sibi succedentem quassationem grauissimum animae morbum mitigauit. at* ita uitio iuxta teporis praerogativa fit antiquius. iuxta dignitate uerd,honoreatin gloria, uirtus est potior: cuius
rei legislator ipse testis fide dignus est. cu enim induxissessisau illu cui nomeest ab impruderitia, antiquior natu minori, nomehabenti ab honesto exer
99쪽
citio tribuit praerogativa generis. at ille non prius eam statuit accipere, p, si cui in certamine aciuersarius deui eius magnus porrigat, praemia corona cedens ei qui bellum sine induciis caduceatoribus aerii cu asscetibus. Cocessit enim inquit,itis primogeniturae Iacobo, nimiru fastis, Q qur uim h bent primatus & uirtutis sunt prae naia,n hiis mali sunt, sed amatoris sapies tiar: sicut tibia lyracp & caetera instrumenta musica solius sunt musici.de hoc autem dogmate extat citam lex scripta admodum pulchre ait utiliteri Si habuerit homo uxores duas unam dilectam, & altera exos uri, genuerint , ei liberos tam exosa st dilecita:& suerit filius exosae primogenitus: quacula
die uoluerit substantiam inter filios diuidere non poterit filium diledis sacere primogeilitum,& praeserre filio exosae: sed filium exosae agnoscet primogenituna: dabit si ei de his quae habuerit cuneia duplicia iste est enim principium liberorum eius,& huic ius primogenitorii debetur. J Cognosce 6 anima S disce quaenam sit ista exosa,& quis 'nam iste filius exosae mox in scies ludd alteri nemini, sed huic soli debeturius primogenitorum.Nam duc c
lingulis nobis cohabitant uxores,inimicae inse V sibi inuicem animalem domum replentes aemulationis contentionibus. Harum alteram diligimus, quam putamus mansuetam, nil tem,amicissimam nobis & familiarissimam. haec uocatur uoluptas. Alteram uerό odimus, rati est cram,immitem immansuetamq; & nobis insensissimam. haec uirtus nominatur. sed illius formosae& modis omnibus expetitae uoluptatis magna mysteria quis ignorat mora talium corum uerd thesaurorum qui penes uirtutem sunt bonitate magnis tudinem in quis eloqui pro dignitate ualeat norunt qui sunt corii iam participes distent etiam quisus natura est propitia,uocari ad conuiuium,in quo non uenter expletur uoluptatibus corpus incrassantibus: sed in quo mes pasta & choreas dii stans cu uirtutibus gaudens libensw hilaritate perstuitur. propterea quod dudu dixi, uera bona ex seipsis naturaliter uocem mittere etiasi sileant,nunc omitto, nec loquar de cis prolixius . nam nec set nec luna opus habent interprete, qui nos doceat, ab altero interdiu, ab altera noctu
mundu uniuersum illustrari: sed ipso splendore fidem uel abis teste siciunt
oculis certioribus in sunt aures rerum iudicib. Quid aute in uirtute nos maxime ostendat difficultatis specie, nuc libere proloquar. na hoc imaginatiosa cim quandam primo cogressit nobis incutit, cum metu dissicultatis coniunctae sed assuetudo rem ostendit esse iucunda cuius utilitatem ratio mox indicat.caeterulabo inter praecipua bona numerandus, bellum cum uoluptate
gerit perpetuit. hunc enim, si veru dicendu est, omnis felicitatis omnis p uirtutis principium hominibus deus declarauit,sine quo nihil honestum apud
mortales eisse inuenies. na sicut sine luce uidere no possumus,quia nec colos res nec oculi ad uidendu sufficiunt:hanc enim ceu uinculii natura praepara/uit,quo coaptaretur colori oculus na in tenebris neuter sua uim exerit: Eos de modo animae oculus nulla uirtutis actione potest attreetare nisi a labore ceu luce adiutus. hic enim inter mente& bonum quod mens desiderat me. dius,illud una ex parte, hanc ex altera trahens ad se, utral manu amicitiam
concordiam V conciliat atU ita bona perscista ciueiti opta tibi bonii quodlibet, inuenies esus possessione labore parari cosi mariU.picias quo I & san ctitas
100쪽
a bonasunt, sed nisi deum colamus non possunt nobis contingere. euutus autem hic cum pertinaci labore coniunctus cst. prudelia sortitudo, iustic a pulchrae omnes & inter persecta bona censendae, non facile obueniunt. Atq; utinam uel assidua cura parari possint. Non possunt in amenta anta marserre familiaritatem cum uiri te & deo ceu quandam intcsani uchem ea tem p harmoi iam proinde remisia lavataci saepius tanqua a summis artii desceti tulit ad inedias. Superest tamen magnus labor uel in med a s.considera udiosos omnes artium quas alq encyclias ali j liberales nominant: conia dera agricolas & qui uictum quaculam ratione quaeritat: hi nec interdiu nee noetu curis sunt uacui: sed semper Rubi in ut uulgus loquitur,mani b. pedibusq; Z omnibus uiribus laborare non desinunt, adeo ut immoriantur plerunci suis negotiis. Sed licut quia anima conantur reddere sibi propitia, neoces Iarid colunt uirtutes animae:ita qui cupiunt frui prospera ualetudine corporis curat e debent sanitate & id genus uires eius caeteras: quas certe curae
irrequietis laboribus qui solliciti sunt de potent is ex quibus contemperati sunt. Vides igitur omnia bona e labore tanquam radice pullulare, quae nes tuere haud unquam sustineas alioqui non senties te cum eo cumulum bonorum negligere. Nam redior caesi mundio& habet & praebet bona qui, busculain uult magna cum facilitate:& qui tantam mundi molem sine labo, relain olim absoluit, ne nunc quidem in eodem statu eam continere desinit: quippe cui non defatigari maxime conuenit. Mortali autem nemini adipiis ita bona sine labore datum est: ut sic quo in eminente dei felicitate praedices anus. equide exilliino laboris cibiin eande esse vim. Na sicut a cibo tota uita Pendet una cum suis a stionibus 8c assectionib. ita etia a labore pendet quiequid in rebus bonum est. ergo quemadmodum qui uita sibi prorogare cussiunt, alimen ta non negligunt ita quotquot quae bona sunt c5cupiscunt, laborem magnifaciat. sicut enim cibus se habet ad uita sic labor ad honestate: qui cum sit unicus,caue ili posthabeas ut per eum potiaris bonis simul omnibus.atq; ita quamuis aetate iunior,habeberis grandior 'iure primogenitorum dignior ci, si tisin proficiens ad finem perueneris,no solum quae prismogenito debentur, sed uniuersam sua substantia pater tibi largietur, sicut Iacob illi siupplantanti bases affectu una qui accepta betaeficia confitendo dicit: Misertus esit mei Deus,& adsunt mihi omnia, dogma nobis erudiendis Proserens. omnia enim in Dei miseratione lita sunt. id quod ex institutione Abraba aut sui didicit qui sapietissimo Isaac dedit sua bona omnia, nihil ex his reliquii faciens spur as nec recta istirpe prognatis sed ex una alteracp con ubina cogitationibus: quibus ut paruis parua dona dat na bona eius, sciliscet perfecite uirtutes, lius legitimi persecti* filii possessio sunt medii ured generis ossicia uel impcrseims conueniunt, qui usq; ad liberales disciplinas Progressi sunt quae ad Agar& Cheturam pertinent. quarum illa inquilina, haec scissitu in significa iam qui soli encyclopardis dat op cra inquilinus nocivis est sapientiae. tanquam suaveolentiam quandam aspirans animae per hanc coniciat plationem.atq ui cibis non odoribus ei ad sanitatem opus est. odoratus uerd minister gustui tanquam rei pnaegustator a natura datus discitur raum Actute ita omnium. atqui prspositorum maior in subiectorum