장음표시 사용
51쪽
I Cap. I. Quousque tandem abutero, Catilina, patientia nostra 2 quamdiu otiam suror iste tuus nos eludet 8 quem ad sinem sese effrenata jactabit audacia 3 Nihilne te nocturnum praesidium Palatii, nihil urbis vigiliae, nihil timor populi,
nihil concursus bonorum omnium, nihil hic munitissimus habendi senatus locus, nihil horum ora vultusque moverunt 8 patere tua consilia non sentis 2 constrictam iam omnium horum conscientia teneri Conjurationem tuam non vides 8 quid proxima, quid superiore nocte egeris, ubi lacris, quos convocaVeris,' quid consilii ceperis, quem nostrum ignorare arbitraris' Olcmporal o morest Senatus haec intelligit, consul videt: hic tamen vivit. Vivit 8 immo vero etiam in senatum venit, fit Publici consilii particeps, notat et designat oculis ad caedem
rum Ora Multusque. S. 3. 16. -- constrictam teneri eom. Wie heisit
52쪽
unumquemque nostrum. Nos autem, Viri sortes, satis cororci publicae videmur, si istius surorem ac tela vitemus. Ad mortem te, Catilina, duci iussu consulis jam pridem oporte-hat; in te conservi pestem istam, quam tu in nos omnes jamdiu machinaris. An Vero vir amplissimus, P. Scipio, ponti- 3 sex maximus, Ti. Gracchum, mediocriter labefactantem statum xei publicae, privatus interiecit: Catilinam fueroJ, orbem terrae caede atque incendiis vastare cupientem, nos consules Perse-ν mus 2 Nam illa nimis antiqua praetcreu, quod C. Servilius Ahala Sp. Maelium, novis robus studentem, manu sua occidit. Fuit, fuit ista quondam in hac re publica virtus, ut viri fortes acrioribus suppliciis civem perniciosum, quam acerbissimum hostem coercerent. Habemus senatusconsultum in te, Catilina, vehemens et grave: non deest rei publicae consilium, ne quo auctoritas hujus ordinis: nos, nos, dico aperte, consules
Fuit, fuit. Melche Figuri rat. pro Mil. g. 84. pro leg. Man. f. 32. Demosth. Ρhil. III. g. 36. ην
53쪽
46 ORATIO I2 Cap. II. Decrevit quondam senatus, ut L. Opimius eonia sui videret, ne quid res publica detrimenti caperet. Nox nulla
intercessit; intresectus est propter quasdam seditionum suspiciones C. Gracchus, claPissimo Ρatro, avo, majoribus; oeCisus est cum liberis M. Fulvius, consularis. Simili senatusconsulto, C. Mario et L. Valerio consulibus, permissa est Mos Ρublica. Num unum diem postea L. Saturninum tribunum plotiis, et C. Servilium practorem, mors ac rei publicae poena remorata ost )ΤAt nos vicesimum jam diem patimur hebescere aciem horum suctoritatis. Habemus enim hujusmodi senatusconsultum, verumtamen inclusum in tabulis, tanquam in Vagina ) recondi-
und se inen heiden Sohnen im Hampso gegen die optimaten um,
- L. Stiturninum. Dieser selir um
det, ob gloieli der Consul Marius,
e in Freund des Saturninus, si e Luretton suchie. Cic. de orat. III. . I. Hird Glaucia stereus euriae genanni.
- mora. . . NC Poena remorata est, πιο
ProPert. I. 19, 17. Quamvis te lon
gree Uemorentur fata senectae. Cic.
Pro leg. Man. e. I 4. hae res, quae Ceteros remorari solent, illum non Disitig
54쪽
tum: quo ex senatusconsulto confestim inteAccium to esse. Catilina , convenit. Vivis: ct vivis non ad deponendam, sed ad Confirmandam audaciam. Cupio, Patres conscripti, me esse clementem: cupio in tantis rei publicae periculis me non dissolutum videri: sed jam me ipse inertiae nequitiaeque eonia domno. Castra sunt in Italia contra rem publicam in Etruriae 5 faucibus collocatae crescit in dies singulos hostium numerus: DOTum autem imperatorem castrorum ducemque hostium intra moenia, atque adeo in senatu Videmus intestinam aliquam quo
tidie porniciem rei publicae molientem. Si te iam, Catilina,
Comprehendi, si intersiei jusseror crodo, erit verendum mihi, no non hoc potius omnes boni serius a me, quam quisquain Crudelius factum esse dicat. Vorum ego hoc, quod jampridem factum esse oportuit, certa de causa nondum adducor, ut faciam. Tum denique interficiam te, cum jam nemo tam improbus, tam perditus, tam tui similis inveniri poterit, qui id non jure factum esse lateatur. Quamdiu quisquam erit, qui sito defendero audeat, vivos; et Vives ita, ut nunc vivis, multitis meis et firmis praesidiis Obsessus, ne commovere te contraxem publicam possis. Multorum te etiam oculi et aures non
- aciem ... hebescere, ist diesolbo Figur, Wie I. I. constrictum teneri. - civio - cupio. ad Fam. V. 14.cuPio te non obtundere . . . cuΡi deterrere. - dissolutum. Pro Ros .
A. c. 1 1. Et nim quis tam dissoluto animo est, qui haec negligere pos
f. 5. Ducibus. Bei Fugulii in Etrurien halto Mallius, e in eliemali. ger Conturio dos Sulla, se in Lagernulaeschingen, in Helehes siet, Catilicia hegali. Vgl. Cat. II. l. 14. CVe , stetit, so Hic πλον, sol ten in diosor Bedeuiung am Antange. Hor. Sat. I. 3, 33. Opinor, haec res et iungit, iunctos et servat amicos. S. Heind. xu dieserStello. Ueber dictio-dcutung s. Zumpi f. 777. Die Grie-chen gehrauchen so o μα Dem Osti . Olynth. I. g. 28. diae, Di mel, καί ἱμεθα οnδεν ποιουοες. S. Cat. II. l. 14. IV. l. 6. certia de ea Mu. Die Grundo glebi Cicero g. 50. Sq. an. - intersiciam. Lumpi l. 712. f. 6. Mnces conjurationis. Wassur ei ne Figur8 Ugl. l. 29. - M illustrantur, si ei unisunt. Woraus hegiel, et sicli jenes, Horaus dies es ort8 pro Sext. 4. quum ista coniuratio ex latebris et tenebris erupisset PaIamque volitaret Rr- mala. - Cicoro spieit aus dio Zusam mensiunne in dem Hause des
Luca an . - teneris undique. Ein
55쪽
sentientem, sicut adhuc fecerunt, speculabuntur atque custidioni.
Cap. III. Etenim quid est, Catilina, quod iam amplius
exspectes, si neque nox tenebris obscurare coetus nesarios,
nec privata domus parietibus continere voces conjurationis tuae potest si illustrantur, si erumpunt omnia 2 Muta jam istam mentem , mihi crede: obliviscere caedis, atque incendiorum. Teneris undique: Iuce sunt clariora nobis tua consilia et omnia: quae etiam mecum licet recognoscas. Μ ministine, me ante diem XII I alendas Novembres dicere in senatu, fore in armis cerio die, qui dies laturus esset ante diem VI Hal. Novembres, C. Mallium, audaciae satellitem atque administrum tuae 8 Num me fefellit, Catilina, non modo res tanta, tam atrox, tam ineredibilis, verum, id quod multo magis est admirandum' dies 3 Dixi ego idem in senatu, caedem te optimatum contulisse in ante diem V Halendas Novembres,
tum, cum multi principes civitatis Roma non tam sui conservandi, quam tuorum consiliorum reprimendorum causa prosu-
gerunt. Num infitiari potus, te illo ipso die meis praesidiis,
mea diligentia circumclusum, commovere te contra rem Publicam non potuisse, cum tu, discessu ceterorum, nostra tamen,
8 qui remansissemus, caedo contentum te esse diccbas 3 Quid Zeum tu te δὲ Praenosto Halendis ipsis Novembribus occupatu . Tum nocturno impetu esse eonfideres: sensistine, illam coloniam meo jussu, meis praesidiis, custodiis, vigiliisque esse munitam 8 Nihil agis, nihil moliris , nihil cogitas, quod ego non modo non audiam q), sed etiam non videam plane quo sentiam.
nate Vortas. - cum dicebas. S.
56쪽
Cap. IV. Recognosce tandem mecum noctem illam superiorem: jam intelliges, multo me vigilare acrius ad salutem, quam te ad perniciem rei publicae. Dico, te priore nocto venisse inter falcarios non agam obscuro in M. Laeca domum: convenisso eodem compluPes ejusdem amentiae scelexisque socios. Num negare audes quid taces Convincam, si negas; video enim esse hic in senatu quosdam , qui tecum una fuerunt. O dii immortalost ubinam gentium sumus 2 quani 9 rem publicam habemus 3 in qua urbe vivimus )8 Hic, hic sunt, nostro in numero, Patres conscripti, in hoc orbis torra sanctissimo gravissimoque consilio, qui de meo nostrumquo omnium interitu, qui de hujus urbis, atque adeo orbis terraiarum exitio cogitent. Hosco ego video consul, et de PQ publica sontentiam rogol et, quos servo trucidari oPOrtebat, eos nondum voce vulneroi Fuisti igitur apud Laecam illa nocte, Catilina: distribuisti partes Italiae: statuisti, quo quemque Proficisci placeret: delegisti, quos Romae relinqueres, quos tecum educeres: descripsisti urbis partes ad incendia: confirmasti, te ipsum jam osse exiturum: dixisti, paullulum tibi ess otiam nunc R) mo
ris, nihil cogatis. Wie Iieissi dioso Figur Vgl. Cat. II. f. I. pro Mil.
Ilauso des Laca, C. Mallius nach Fasula in Etrurien, Sepvimius indas Piceniscite Gobiot, und C.
Julius nach Apulien vomusgoschielit Horden seton. Bel der Versamm- Iung isurde hostimmi, data Lentulus ais Hauptansularer in Rom Euis rueliblothen, Cassius die Stadi angianden und Cethegus das Gemet ela sithren solite. - a iam nunc. S. Lumpi l. 285. ad Fam. X, 10. non modo non praeteriit tempus, sed ne maturum quidem etiam nunc fuit. Corn. Nep. IIann. 4. - equi tes Romani. Dieso heidon Mannorisaren nacti Sallust. 28. C. Cornelius, ein Ritter, una L. Vargun-tejus, ein Senator; nach ΡIut. im Lebon des Cic. Marcius una Cethegus. Ugl. Cic. pro Sulla I 8. meo in lectulo. Den Patronen una
57쪽
xae, quod ego viverem. Reperti sunt duo equites Romani, qui te ista cura liberarent, et sese illa ipsa nocte Paullo ante 10 lucem me meo in loctulo interfecturos pollicerentur. Haecogo omnia, vixdum etiam coetu vestro dimisso, comperi: domum meam majoTibus praesidiis munivi atque firmavi: exclusi eos, quos tu .mane Bd me salutatum miscras, cum illi ipsi venissent, quos ego iam multis ae summis viris ad mo id temporis Venturos esse Praedixeram.
Cap. V. Quae cum ita sint, Catilina, perge, quo coepisti: egredere aliquando ex urbe: patent portae: profiscis core: nimium diu te imperatorem lla tua Malliana castra desiderant. Educ tecum etiam omnes tuos; si minus, quam plurimos. Purga urbem. Magno me motu liberabis ), dummodo inter me atque te murus intersit. Nobiscum versari jam diu-11 tius non potes: non seram, non patiar, non sinam. Magna
diis immortalibus habenda est gratia , atque huic ipsi Iovi Siatori, antiquissimo Custodi hujus urbis, quod tiarac tam tetram, tam horribilem, tamque infestam rei publicae pestem toties jam effugimus. Non est saepius in uno homine summa salus periclitanda rei publicae. Quam diu milii, consuli designato, Catilina, insidiatus es, non publico me Praesidio, sed privata
dom Infinitis so vi et als Continuare. Cic. Div. I. I S. si ire perrexisset. - non feram, non Patiar, non sinam. Vie l. 8. v. f. I. . II. antiquissimo. Der Tomis pol des Iupiter Stator uvar VOuHomulus erbaut isorden, nacladem
dor vorgii glichste Schulκgoti Boms. - in uno homine. Bexiehen siehdiese Worte aut Cicero, oder aut tilina' pro Bosc. A. e. 51. summa ros Publica in hujus perieulo tentatur eomitias consularibus. Die grossern comitia centuriata , in donen Magistratiis er ahit Hur den comitia consularia, praetoria etc. , w-don aui dem Mars Ide ge- halten. Die Consuln psieglen sinisse Monate vor dein istotilichen An- uitte thres Amtes, der in sputerer Zeit alii orsten Januar stati sana, seriuhit gu Herdon, und hiessendann consules designati. Dis hier.er ahnten Comiti en Hurden unter Disiliroes by Gorale
58쪽
diligentia defendi. Cum proximis comitiis consularibus me consulem in campo, et competitores tuos intersicero Voluisti, compressi tuos nefarios conatus amicorum praesidio et copiis, nullo tumultu publico concitator deniquo, quotiescunque me Peti Sti, Per me tibi obstitit quamquam videbam, perniciem meam cum magna calamitate rei publicae esse coniunctam. Nunc jam aperterem Publicam universam Petis: templa deorum immortalium, 12 tecta urbis, vitam omnium civium, Italiam deniquo totam ad
Quaro, quoniam id, quod primum atque hujus imperii
disciplinaeque majorum proprium est, sacere nondum audeor faciam id, quod est ad severitatem lenius, ad communem salutem utilius. Nam, si te interfici jussero, rosidebit in rc publica reliqua conjuratorum manus: sin tu quod te iamdudum hortor exieris, exhaurietur ex urhe tuorum comitum magna
et perniciosa sentina rei publicae ). quid est, Catilina 2 13
num dubitas id, me imperante, sacere, quod jam tua sponto iaciebas 3 Exire ex urbe consul hostem iubet. Interrogas me, num in exsilium' non jubeor sed, si me consulis, suadeo.
g. 12. rempublicant . . temPla . .
Italiam. Wie heliat dioso Figur - disci linue. ad Quint. Fr. I. I. familiae gravis et constans dis.
eiplina. - ex urbe . . . sentina. Mit
wem ist die Stadi vergite hen 2 Cic. Epist. IX. 15. Sedebamus enim in
puppi et clavum tenebamus: nunc autem vix est in gentina locus. Ugl. II. l. 7. - comitum . . rei Publiaeae. Z ei Genit. von einem Suh. tant. abliangig. So Corn. Nep. Milt. I. Themistoclis vitia ineuntis adolescentiae magnis sunt emendata virtutibus. Honnio rei publiacae auch von eluem and rn Worte ab hangen f. id. faciebas, vom eonatus, in Begug aus 3. 9. - cor imasti . . . viseerem. So Caes. b. civ. I. 65. Vgl. pro Mil. e. 4. und 26. - exsialium . - . nora jubeo. Dieienigen,
59쪽
Cap. R. quid est enim, Catilina, quod te iam in hac urbe
delectaro possit 8 in qua nemo est, Extra istam Conjurationem perditorum hominum, qui te non metuat; nemo, qui non oderit 3 quac nota domesticae turpitudinis non inusta vitae tuae est quod privatarum rerum dedecus non haeret infamiae )Τquao libido ab oculis, quod iacinus a manibus unquam tuis, quod flagitium a toto corpore abfuit cui tu adolescentulo, quem corruptelarum illecebris Irretisses, non aut ad audaciam
14 serrum, aut ad libidinem sacem praetulisti' quid vero 3 nuper
Cum morte superioris uxoris novis nuptiis domum Vacuesecisses, nonne etiam alio incredibili scoloro hoc scelus cumulasti Τquod ego praetermitto, ct sacile patior silori, ne in hac civitate tanti facinoris immanitas aut exstitisse, aut non Vindicata esse videatur. Praetermitto ruinas sortunarum tuarum, quas omnes impendere tibi proximis Idibus senties: ad illa venio, quae non ad privatam ignominiam vitiorum tuorum, non ad domesticam tuam dissicultatem ac turpitudinem, sed ad summam rem publicam, at o ad omnium nostrum vitam salutemque pertinent. Potestne tibi haco lux, Catilina, aut hujus coeli spiritus csse jucundus, cum scias, horum esse neminem, qui neseiat, te pridie Halendas Ianuarias, Lepido et I ullo consulibus, stetisse in comitio cum telo manum, consulum et principum civitatis interficiendorum causa, Paravisse Se
Potest hoe homini huie haerere
wolcho Μittet Catilina iunge Leute
l. 14. Macuefecisses . . . Cum 4-
haec intermisero lux non sine Votis. - Dum telo. S. dio Einteitung. - mentem. In der Bedeuiung Vonc Hailium, coquutio, auch e. 12
60쪽
Iovi ac surori tuo non mentem aliquam aut timorem tuum, sod fortunam populi Romani obstitisse Ac jam illa omittor neque enim sunt aut obscura, aut non multa γ POM commissa. Quoties tu me designatum, quoties Consulem interficere con tus est quot ego tuas petitiones ita conjectas, ut vitari non ΡOsse Viderentur, Parva quadam declinatione, et, ut aiunt,
corpore es sugil Nihil agis, nihil assequeris, nihiI moliris,J
neque tamen conari ac velle desistis. Quoties jam tibi Ox- 16 torta est sica ista de manibus i quoties Vcro cxcidit casu aliquo ut elapsa est i tamen ea carere diutius non Potes:J quae quidem quibus abs te initiata sacris ac devota sit, nescio, quod eum necesse PLtas. consulis in corpore defigere. Cap. VII. Nunc vero, quae tua est ista vita 8 Sic enim jam tecum loquar, non ut Odio Permotus esse Videar, quo debeo, sed ut misericordia, quae .libi nulla debetur. Venisti paullo ante in senatum: quis te ex hae tanta frequentia, ex tot tuis amicis ac necessariis salutavit 8 Si hoc post hominum memoriam contigit nemini, Vocis exspectas contumeliam, cum
sis gravissimo judicio taciturnitatis oppressus 3 quid, quod
adventu tuo ista subsellia vacuefacta sunt Τ quod Omnes Consulares , qui tibi persaepe ad caedem constituti fuerunt, simul atque assedisti, partem istam Subselliorum nudam atque inanem reliquerunt 2 quo tandem animo hoc tibi serendum putas 3 17 Servi mehercle mei si me isto pacto metuerent, ut te me-
Civ. I. 76. Cat. III. l. 22. Virg.
Aen. I. 676. nostram nune acci Pementem. - Ueber aliquam. Vgl.
pro Mil. l. 2. - fortunam POP. Ilo mani. S. Pro Mil. f. 83. - ραπνα declinatione. Das Bild ist, Wio 3. II. Petisti, so Petiliones, Von deuGladiatoren enllelint. Curi. IX, 7. Ianceam exigua corporis declinatione vitare. 3. 29 und an an-dern Stellon vird Catilina aucti stadiator genarint. Ugl. Cat. II. l. I. und 24.
I. I6. nulla. S. Lumpi I. 68 Cic. do Sen. l. 79. Nolite arbitrari, me, cum a vobis discessero, nusquam aut nullum sore. Auch stetit es sur nullius pretii. Cic. Amic. l. 98. - saluta u. Vgl. Cat. II. 3.12. - contigit. Hier, iste nichi selten, sur accidit. Die Regel isti continguut bona optanti; accidunt
maIa imprudenti; his malo, illis
f. 17. MDMi me hercle. Ein Ae-gumentum a minori ad majus, iste g. 3. am Ans. Pro Areb. I. 17. Pro Mil. I. 4 I. Diuitiaco by Corale