Initia Philosophiae Practicae Primae Acromatice

51쪽

l44 II. S. II IURIS PERITIA.

datae sunt, cuius motivum nobis maxinobseruabile est constantium rerum natur VARIABILES contra, in arbitrio diuino fundrae, cuius motivum nobis maxime obseruibile est transitoriarum rerum natura. usi distinctio si1 perceptionem adhaerentem miratae Voluntati S diuinae inuoluat, M. S. 63

non caret anthropomorphismo subtili, , 9. 848 9 8a Ratio et respectus determinationum nistrarum liberarum ad perfectionem est erundem habitudo ad legem 3 7O, et habtudo earum ad legem f. o est earundet respectus ad perfectionem. Hinc MORALTAS determinationis liberae potest etiam di

finiri per rationem, respectum s. habitudnem determinationis illius adlegem, ita, OBIECTIVA sit ratio determinationis libera ad legem naturalem, et UBIECTIVA babitLdo determinationis liberae ad legem positiuam . 36, 63. Iam quum leges naturale sint simul positivae diuinae, et V. V. g. 69 ex hac etiam notione moralitatis inferri potest, obiectivam non solum non excluderi subiectivam, nec excludi per subiectivam sed etiam ab obtemita ad aliquam subiecti uam valere consequentiam 3.37, 3 f. 8'. Obligationi legis satisfaciens LEGEM SER-vAT. Actio legi conformis est OFFICIUM

52쪽

C.II S. II IURIS PERITIA

Ergo actio legem seruantis ossicium est, et habitus seruandi leges est CUSTODIA obseruantia LEGUM. Ergo habitus ossiciorum est custodia legum. Actio, ad cuius oppositum lex obligat, est TRANSGRESSIO violatio,LEGis, oppositum ossicii, S. LAESIO LATED1CTA. Habitus transgrediendi leges est

ciis erga deum, teipsum, alia, si quae sunt, oppositae actiones liberae sunt laesiones dei, tui ipsius, aliorum significatu lariori. Haec apsticentur adseruare legem ossicia, custodiam, laesionem late diotam transgressionem, neglectum legum naturalium, NATυ-RALIA. ie g. O committe bonum cum suis consectariis de committendo, sunt leges naturale praeceptiuae earumque iuS ius mandati naturale LeXI. 7o omitis malum, cum sitis consectat iis de omittendo , sunt leo es naturales prohibitiuae, earumque ius ius vetiti naturale est. I. 68. LEX NATURALIS ex natura hominis orem iis et actionis per alias leges naturales de monstrabilis, DERIVATIVA est, ex natura autem citra concursim aliarum legum naturalium demonstrabilis est PRIMIΤIUA. Sic: praesta bonum 3. O. est lex naturalis primi riuas. 39. LEX autem PERFECTIVA: honorm 'Abi vere oppositorumpraesa meous, an et prae

53쪽

ceptiuae prohibitivaeque ex priori demostrandae naturales derivativae sunt. I. 3.

Leges morales oppositae colliduntuM. f. 97. earumque collisio est ANTiNOMLQuumque contradictio vel sit vera, velat

Parens, M. I. I antinomiae erunt vel vrae, Vel apparentes. Ad contradictionei Veram requiritur accurate eiusdem de accrate eodem assirmatio et negatio . . , IInter leges ergo i quae non de eodem a curate subiecto loquuntur, J quae non eardem accurate determinationem moralem csubiecto suo enunciant, et quidem 3yaltei assirmative, altera negatiue, ita, Vt Vnas praeceptiua, altera prohibitiva I. 68, noest vera antinomia. Inter lege praeceptuas non est Vera antinomia, nisi Una nece sario inuoluat prohibitionem debit securdum alteravi. Inter leges prohibitivas nos est vera antinomia, nisi una necessario inuoluat mandatum vetiti secundum alteram Inter leges permissiuas, praesertim taciti tantum Permittentes, et alias per permissiuas licita praecipientes vel prohibentes norest vera antinomia. g. 68. Quoniam autere

leges hominem obligantes sunt regulae perfectionis humanae, . 8a, o, et collidentium utrique satisfieri non potest S. 63,αῖ orietur ex earum collisione exceptio moralis, M. I. yri et tunc LEX, cui satisfaciendun

54쪽

II S. II. IVM PERITIA. ην

est, VixcERE, Opposita, a qua excipiendum est, VICTRICI CEDERE dicitur. Quoniam tamen obligatio legis cedentis in casu collisonis vere nulla est 3. 3, ab eadem excipienseam Vere non transgreditur,4 83, ita, Vt Peccatum minus ad euitandum maius, patrasse non possit accurate dici M. f. 788. 9 86. Quum omnis exceptio a lege morallio nation consensum determinationis liberae rationem persectionis determinantem Illam, cuius conformitatem cum determi, natione libera lex data enunciat, M. f. 97, set, omni exceptione morali ponitur aliqua imperfectio, M. S. lat. Hinc omnis eXceptio

moralis est aliquid mali, M. 3.146 adeoque Dora, nisi I ineuitabili f. o G minima

praeferenda est maioribus, . 4O. Exceptiones moriatis, auarios .nt, paucis ae minimaeque

fianto Ergo si collidantur leges sortiores et stiperiores cum debilioribus et iis, quae sibi subordinandae sunt, exceptio fiat a debilioribus M. 383,I8a, et inferioribus, M. d. 186.s collidatur igitur lex naturalis optimi per--Etiuas. 7ο,84, cum quacunque lege Veli

rurali, Vel positiva, ipsi subordinata quaa exit, vincet illa hanc cedentem, b

55쪽

II S. III. PRINCIPIA IVRIs. SECTIO III.

PRINCIPIA IURI si

PMNcipiu alicuius disciplinae OBIECT1 UUM est propositio, ex qua dogmata ad eam disciplinam pertinentia deduci possunt, SUBIECTIVUM ea facultas animae, qua ad Miem disciplinam cognoscendam in primis Vtendum est. RINCipi disciplinae ostgCΤΙ υ iterum sunt vel PEREGRINA eXterna, comis munia, illata)quae ad datam disciplinam, veconclusiones s. partes in ea demum docem dae, non pertinent, Vel DOMESTICA inte Ha, Propria innata quae, Ut conclusiones etiam, ad datam disciplinam pertinent, partes eius, in ea demum praecipue docendae. Horum PRIMUM est, quod non iterum ex alio domestico deducitur, quod deducitur ex domesticis aliis DEMUATIVUM est. S. 84 Pere grina denuo sunt vel ROPAEDEUTICA, prae liminaria, quae domestico primo probam do adhibentur, vel EPISODiCA, quae primo domestico iam sumto nonnunquam tamen ad deducenda ex eodem alia sunt huic assuu menda ex aliis doctrinarum seriebus, ut lemmata Sola metaphysica habet princi Pium obiectivum absolute primum domestu uum, M. ιμ . in reliquis illud est omnibus

proa

56쪽

propataeuticum, non raro simul cum suis consectariis pisodicum. Reliquarum disciplinarum principia domestica sunt innium non nisi relative prima ita, ut haec in scientiis semper apponant pro- paedeutica. Erunt autem adaequata suae disciplinae principia obiectiva domestica prima, si ex iis nec plures, nec pauciores conclusiones fluunt, quam quae & qua tenus ad datam disciplinam, tanquam Partes spectant, M. L sit. Haec applicentue ad principia iuris, philosophiae practica auriumque naturalium & philosophic rum, quatenus spectantur, ut disciplina vel scientiae, I 1, J. 88. In quaestione de principiis iurisne eom findantur Iura e g. naturalia&positiva, di uina iumana 3 6 ne principia iuris

communia cum Propriis. e. c. In quaest

one de principio iuris naturae primo et ne confundatur obiectivum cum subiecti-uo a ne externum advocetur, ubi quain

quoddam principium in nostro demo urandi iuris naturae systemate domestic rum primum est, ne inde inferatur, nubium aliud posse in quibuscunque demo strandi eiusdem seriebus aliis primum e 4am recte constulit. Nam quod in certa demonstrationum serie domesticorum pris

57쪽

sso C. II. S.IIUPRINCIPIA Inismum est posset rsitan paullisper infle

xatiociniorum concatenatione ex alio cmestico principio deduci ci hoc dein non nisi ex propaedeuricis ne donsticum primum confundatur cum RE RI s. demonstrativo prorsus non pro

sto Quod illis dictum est, qui principlicet intelligantur termini, nondum tan complete certis, tanquam Prima , Usamtis, ulterioris omnino probationis curii tamen integram scientiam superstr. re securi satagunt. Etiamsi assertum quod sit principium iuris naturae, don sticorum scilicet, primum , Propaedeicis tamen externis communibus Prinpiis aliis nihilo minus eius probatio ad prcipium usque contradictionis adscendue Adaequato principio iuris naturae prirdomestico non excluduntur episbdica prcipia, sed domestica tantum , quae eX non fluerent. χ Mulio minus eodem e cluduntur principi formalia , logices ieria certitudinem formae, consequetiae demonstrationibus iuris naturae cociliantia, j. 87.

Quum iuris naturae terminus significtiones diuersae extensionis admittat, cauendum 7 ne disputetur de primo pricipio iuris naturae domestico adaequa

ante, quam inter dissentientes conuener

58쪽

erit, ga

C. II S. III. PRINCIMA Iulus u

an vocabulum in eadem latitudine intelle.ctum velint , quia necessari e g. adae quarum iuri naturae late dicto abundans esse debet et nimis latum respectu iurisi, rurae stricte dicti , et huic iterum adae. quatum nimis angustum esse debet urinaturae late dicto. 88 Etiamsi 8 negam dum non sit constitutionem electionemve eiusmodi principii primi, uti in disciplinis aliis , sic etiam in iure naturae eo significatu ARBITRARIUM aliquid esse, quo ita ducitur legibus certis e. g. Xterni aut generalioribus, non determinatum, . 6a sicuti tamen definitiones nominales ideo, quia arbitrariae sunt, non relinquuntur ARBITRIO COECO , quod contra rationem appetat , nec possit dicere, quare, sed PRUDEN-aei, cognitionem optimi , quam potest, o ptim insequenti ita etiam , si exhiben- tu plura principia disciplinae cuiusuis et

iuris naturae , quorum num possis prismum constituere pro lubitu cato pro lubitu praeferendum est reliquis melius.3.7o.

. O. Si datur optio inter plura principia ex quibus in certa disciplina , . g. Philosophia practica , vel iure naturae num primum constituendum sit, prudenti arbitrio . 89, reliquis praefertur, shquod commodum est totius disciplinae, de qua quaeritur, e g. philosophiae practicae

D a ves

59쪽

vel iuris naturae campo omni faciliusculis quasi subiiciendo . a. a dignannobilem disciplinae illius, . g. philophiae practicae, et iuris naturae faciena spectui statim in ipso limine sibiiciat, non verum solum sit, sed etiam satis erctum, et purum falsis conceptibus haerentibus , et amphiboliis deceptrihus, ynon absblute solum clarum et pspicuum, vividum et distinctum etiam, eri possit, sed etiam relative iam aut fieri facile possit iis , qui hanc sciplinam e philosophiam praefica

et ius naturae docendi sunt, mediocri isaltim quantum in ipsis est, praeparat synon certum solum sit in se, aut perfisione quacunque Pro tali habeatur, sed iam scientiae si fuerit, complete certur et quidem , probatione indigens . ex idemonstrandum , quae in scientia tali ricte possunt sumi principia propaedeutici Hinc philosophiae practicae , et iuris niturae, quod pars Philosophiae est, prircipium primum esse debet sine fide demonPRAGMATICUM H e. foecundum inde deducendis corollariis practicis, s PORISMATIBUS

et speciatim, si principium quaeratur di sciplinae practicae e. g. philosophiae, et

iuri naturae, quod plureS maioreSque caus

60쪽

poterit ex iisdem Vt Principium obiectivum domesticum primum iuris naturae late dicti f. totius ei: losophiae practicae, I 6s non male con-Hitiatum defendici noli bonum . iovem, quantum oter s. 39, 43. uind-Requatum erit 'MA donum, ne de re

quantum potes, . I g . E

go iuris naturae stricte dicti idem princ, 89,6s. Est illud quidem ex naturae primitiva, nec tamen ideo citra omnem prodationem ulteriorem sumenda , sunt tunc reliquae derivativae, neque tamen ideo

neundum est, earum nullam unquam pos- 1 spectari, ut primitiuam 4 8 33. - . a UFFici rei spectantur, ut legibus inae

nis conmrmia, vel ut externis, 3. 3, 6i. Illa 1 unt IxTERNA, late dicta,imperfecta,commOGitatis amori , minus plena,haec EXTERNA periecte, necessitatis, iuris, plena, stricte di- 'AESIONEs etiam spectabuntur,velut OmciiSinternis oppositae, INTERNAE late uictae,imperfecta amoris,minus plenae,Velut ossicus necessitatis oppositae, EXTERNAE