Initia Philosophiae Practicae Primae Acromatice

81쪽

74 C. II. s. V. PRAEMIA. Quod si tamen actiunis determinationisue liberae illius formale tam malum sit, . .

9M ut ad illam omittendam caussae potiores sint, . ia, o obligatio per memorata bona consectaria reapse nulla erit s. 4a, nec talis determinatio libera commissa bonum morale, adeoque consectaria eius, e iamsi bona, non tamen collata ob bonum morale, nec hinc praemia, M. I. 9on

POENAE

L ris. Maia Metaphysica persenae non possunt accurate eius poenae dici, M. I. 46, 9O

Peccata tamen possent esse aliorum peccatorum poenae Natura malum morale semper prius est, quam poena, non necessario semper prius est tempore 6. Ios Malum infigendae poenae rationem continens est DEMERITUM. Ergo sola mala moralia, nubia metaphysica, . f. 46, nulla physica stricte dicta, M. I. 88 nulla infortunia, quaralia, . I. 9sa, nulla miseria, qua talis, .

f. 788 Poenam merentur s. sunt demerita. f. 16. POENA MEDICINALIs aut dicitur, quae ideo infertur, ut ex eius illatione vel demerenti,

Vel pti, ad quod pertinet, boni aliquid

82쪽

C. II S. I. POENAE N

enascatur maioris, ac est malum poenae. aut ANIMADUERSI, castigatio) tantum, quae ideo infertur, ut ipse demeritus CORRIGATUR i. e. imperfectiones ipsius tollantur. Haec ultima non accurate negatur eSse poena, . β. 9o8. Priori significatu sapienter decretae Poenae omnes medicinales sunt, non necessario significatu secundo. Non omnis Poena sapienter decernenda est tantum an, maduersio, M. f. 88a. g. III. Auersatio determinationis alicuius liberae ob solas poenas eius praecisas ΤIMO SERUILI est. Quicunque ergo auersatur albquam determinationem liberam in aliis caussis imbuisiuis ob euitandas poenas, non ideo timoris seruilis reus est. Recte potius et vere 6 omnis mali moralis, si vel maxime prauitatis tantum fuerit tantillae, quae hominibus videatur infinite parua, PECCATILLI

peccati philo2phici ab omnis demeritus,

si vel maxime a multis aliorum reatibus imnocens sit, M. . 9o9 3,poenas peccato prinportionalissimas praeuidet M. f. 9IO. I. II8. Poenae arbitrariae sunt vel diuinae, Vel humanae Sicut humanae naturales sunt, supernaturalibus si contradistinguantur, naturales etiam respectu dei sunt arbitrariae. Quanquam infortunia possunt esse diuinae Poenae arbitrariae, an tamen I ob certa Pe

83쪽

peccata a certae malorum moralium comnumerandorum quantitati proportionatarint poena ex iudicio dei inferentis, hananimaduersione tantum sint, nec ne, I IIS temere determinare homines non patitur voluntatis diuinae imperscrutabilitas. iraculosis potius poenis mala moralia persequitur deus, quam nullis, quamdiu tamen naturales et arbitrariae, non supernaturale' sumciunt Proportionate, nunquam aliquis

miraculosas dabit. . O9 Μ. 9io. g. 9.tamne peccatum habet sua consectaria mala, hinc poenas naturales, ipsi atheo concedendas, quamuis eas neget esse arbitrarias respectu dei, β.rio, et quoniam malum est, quo posito ponitur impersectio, Μ.9.i 6. male erit determinatio libera, quat nus mala fundit consecitaria, s Poena Π turales post se trahit, ita, ut hae actionis Pe se malae declarent moralitatem obiectivam, sicut arbitrariae poenae subiectivam, adeoque naturales obiectivam subiectivamque simul respectu dei. Vtraeque quum sint caussae impulsivae omittendae potius actionis, quam committendae, conserunt aliquid ad obligationem, naturales ad natur lem, arbitrariae ad arbitrariam, certae ad

certam, inCertae ad incertam, praesertim 1mmortales, I. IIO Quanquam internam

etiam obligarioaem augere possunt f. i

84쪽

C. II S. VI POENAS. πexternam tamen, qua talem, solae dabunt. 9 66. M. 728.

Leges possunt obligare Per poenas,

ipsae etiam internae, . consilia, . I9, m. naturales per naturales et simul arbitrarias diuinas, positiuae per arbitrarias, diuinae per diuinas, alia mala moralia, infortunia, et Poena miraculosas, immortales, humanae Per humanas, quarum obligationem, si ipsae simul naturales arbitrariaeque diuinae fuerint leges, per harum simul poenaSapte confirmabunt. lex naturae est Omitte,

quod plurimas maximas poenas minatur, et eius

oppositum committe. Quanquam haec lexatheo etiam patescere potest, quateΠu tamen I in multas poenas negat, hadmissarum etiam grauitatem magna e parte negat, iterum inde defeEtus in iure naturae athei detegitur. . III. ANCTI POENALIs est declarati Poenae, per quam certa leX, cui adiicitur, obligatura sit. Ergo non omnes leges indigent sanctione poenali f. us indigent eadem omnes leu es stricte dictae, Ia9. Non ad omnium, sed ad legum stricte dictarum promulgationem requiritur, interim tamen et in his potest esse vel expressa, Vel tacita minc leges naturales stricte dictae aut non indigere sanctione poenali statuuntur, aut iisdem ea iam per ipsam nat ram ex natura deducentem adiecta est. . o3.

85쪽

Poenae naturales possunt esse multae, quas certum subiectum non agnoscit, Plinres, quas ratione sua non perspicit, plurimae, quas idem demonstrare non potest. Vnde noua ratione patet utilitas supplementorum iuris naturae et philosophiae practicae, et speranda ex connubio analogi rationis cum scientia in discendis docendisque

pertinentibus ad philosophiam practicam

obiective spectatam Poenae naturale non sunt absolute necessariae Ullae, patrato dimen malo morali physice necessariae sunt, et moraliter, quatenus simul sunt arbitrariae diuinae, hinc obligationem per easdem Vere non potest tollere vera reuelatio stricte,

vel strictissime dicta. . tia Legibus humanis positivis adiiciendae quidem sunt sanctiones poenales poenarum arbitrariarum hinmanarum, s. Iao confirmari tamen et harum, oculatae si fuerint naturales diuinaeque simul obligatio potest poenis diuinis

naturalibus et arbitrariis, I IIa IUS et RUDENTI determinandarum Poenarum UNDTiu sunt.

f. Iaa. In obseruandis poenis omnibus, speci tim diuinis et naturalibus, cauenda sunt Vitia subreptionis ex his e. g. praeiudiciis o

86쪽

C. II S. VI POENAE. ranas, aut cuius ego non Xperior poenas

certi generis, illi experior nullas esse, illud nec ullae sequentur, aut omnino: illius nubiae esse possunt a quod in multis conuenit cum malo, alias poena, illud est, et certo quidem poena, immo, ne animaduersio ubdem. f. iis D quod succedit alicui dete minationi liberae, malum physicum visum est prioris poena ita, ut ex huius exitu et

euentu prauo et infelici immo ex grauitate

mali in hoc ad illius prauitatem, immo gradum mali in eodem exacta valeat cons quentia, . U. l. 123. Omnis actio finita, quales determin tiones hominum liberae omnes, Μ. g. 743. partim mala M. f., . habet formale quod-Qam malum, M. 914,μα ex quo non,nisi mala, in infinitum f. a. quorum Quaedam possunt ex sola determinationis euenti gentisqne natura satis concipi, quaedam esse possunt infortunia, quaedam non, nisi per arbitrium alterius, cum tali determi=tione connexa esse. Horum omnium Pe-

praesentationes possunt caussae impulsiva e fieri ad obligationem. Quod si tamen materialia determinationis eiusmodi liberae tam bona sint, ut ad eam committendaracaussae potiores sint, obligatio per memorata consectaria adimittendam determin

tionem eiusmodi liberam reapse nulla erit,

87쪽

nee ipsa determinatio malum morale, adeo/que nec haec consectaria mala illata obna tum morale, nec ideo poenae, I li . .

6, 24. Omnes quidem poenae, qua sermal non sunt, nisi priuationes M. f. 28, 46. quaedam tamen et Videntur tales, POENAE DAMNI, quaedam identur positiva et realia, POENAE SENSUS, M. f. 36, prout vel omittendo, Vel committendo poena videtur infligi, s. 3i. Hinc grauiter erret, qui Poenas priuatiuas damni habeat pro nullis, aut omnino non sentiri putet M. f. s34. In poenis non velle, nisi reale, quod in ipsis est e. g. memorata, I, Ii6. M. 9is, longambnitas sine procrastinatione, M. f. I6 im' partialitas, M. I. 9i7, et aequitas, M. I. 9i8, sunt prudentiae punitiuae I rai. sicut im partialitas et aequitas etiam brabeuticae g. Ita. in omni legislatore, etiam stricte dicto, k. o8, 48. IMPUNITAs est status sine poena peccantis, ABSOLUTA esset omnis, RELATIVA, est certae poenae, quam quis demeritus est, absentia. Prior nulla est. s. Π7. Absentia autem POENARu i iniquarum clpartialium 3 intempestiue acceleratarui clyCRUDELIUM s. X gaudio punientis demalis puniendi profectarum s)illarum, quae huic illiue positivae videantur, ubi priuatiuae visae sussiciunt, imiraculosarum, ubi

88쪽

C. II S. VII IMPUTATIO FACTI. t

naturales et non miraculosae sufficiunt, . 118 7 omnibus manifestarum . Iaa, non est ideo impunitas. Nec a relativa quadam impunitate, multo minus ab apparente tantum, ad rectitudinem actionis V. C. M. I. 9OI.

SECTIO VII

ApphicATio est iudicium, quo de nive sit aliquo notione assirmata assirmantur, negata negantur de inferiori eius conceptu sub eadem sub eodem contento. IMPUTA- Tio AΤ Dici dicitur i iudicium, quo quis certi facti auctor iudicatur esse, et applicatio legis ad aesthim s. facii sub lege subsumtio. Priorem IMPUTATIONEM FAcII physicam), posteriorem imputationem LEG is moralemo dicamus. Haec est assir , matio vel negatio praedicati de facto aliquo, quod praedicatum certa lax amrmavit, vel negauit de superiori . notione, sub quibus datum factum continetur. IM PUTABiLITAS imputatiuitas est a. deter

minationis alicuius affectio, qua 1 alicui auctori tribui a sub certa lege subsumi potest. Prior est FACTi physica s. depen dentia determinationis a libertate, poste' F xior

89쪽

rior est LEGis moralis s. dependentia liberae determinationis a lege, applicabilitas legis ad factum datum, et ea huius affeEtio, qua continetur sub notaone aliqua, de qua certa te nonnihil assirmet, vel Deget, ut hinc idem de dato facto assirmari negariue possit ex dictum de omni et nullo M. f. 34. Imputans vel imputatione facti se ipsum certi facti auctorem iudicat, et imputati Ο- ne legis suum ipsius factum sub lege subsumit, vel imputatione facti alium certi fa-'cti auctorem esse iudicat, et imputatione legis altum alienum sub lege subsumit,9 ias. Posterior est MΡUTATI SI RICTE DICTA ram FACTI, quam LEGIs. Prior est

CONScIENTIA moralis, et stricte dicto tam

cTi, quam LEGIS, quo tamen nomine saepe etiam facultas et habitus dictarum fictionum significatur, M. g. 19. f. 27. Facta non habent causam efficientem deficientemve, nisi substantiam liberam, M. f. 94O, I9. hinc personam 9.ro. Hinci imputaturus factum cognoscat oportet et factum a personamo illius ab hac dependentiam, M. I. 3i3. Quoque melior triplex haec cognitio, hoc melior erit imputatio facti, β. ias. Iam factum effectus est, M. f. 94o, effectus caussatum, M. f. 3I9. caussatum

90쪽

tum aEtuale, M. y 3or hinc admodum de terminatum, M. et Praeteritum, prae .sens, vel futurum syngulare, Μ. .a98, omnimode determinatum M . I-8, euentus, M. . a 3. Quumque bertas et evitensio sint cognitioni persectio, M. I sis, 9 . felicius imputaturus factum tot ipsius varia, tot circumstantias, M. I. 323, qua rum minima saepe Variat factum, 324, attendere tenetur, quot potest suluis reliquis imputationis perfectionibus, . f. 669. 3. 28. Varia interna et externa s. relativa secuin imputatione eiusdem attendenda sunt MOMENTA IN FAcTO, circumstantiae improprie dictaeo, quorum par occasio, et cir cumstantiae proprie dictae,M 3.3-3. Ignorantia vel error totali vel partialis circa

varia facti quaecunque, IGNORANTIA ET E ROR FAcTI, circa varia facti in imputatione non attendenda EXTRA ESSENT LALES , circa momenta in fasto, ESSENTiALEs sunt. mdagationes variorum facti sunt UAgsΤIONE FACTI, Variorum in imputatione facti non attendendorum EXTRAES8ENTIALES momentorum in facto ESSENUALEs. nume ratio momentorum in facto est sΡEc1Es Α-

Ti factum Hinc imputaturo prodest . species facti, non quaestionibus quidem facti extraessentialibus distenta, tamen ube rior,