장음표시 사용
51쪽
D a P x ano v supernaturali beneficio, hoc est assequuta iam atque
adhibita diuina cooperante gratia, ex ut illorum operum diuina posita pactione, de qua lib. s.Confessic pi. s. inquit S. August. Dignaris Domine eis quibus omnia debita dimittis, etiam promissionibus tuis debitor fieri & de condigno,beatitudinem,& gloriam nos adupisci demererique Sacrosanctis literae affirmant, atq; confirmant. Non enim illa, quae nobis, & operibus nostris per Dei misericordiam superuenit, & adhibe . tur iustificans gratia, facit, ut opera, quae gratiam adhibitam sequuntur, & quae homo cum illa gratia
operatur, nostra non sint. Cum Matth. cap. s. dicat Dominus. Sic luceat lux ue a coram hominibuι, ut uia deant opera ue a bona; es glorifcent patrem uestrum ,
qui in caelis es . Illa quippe opera bona, & ita bona ut coelestem patrem glorificent, a nobis cum Dei gratia sunt facta: quae, Domini testimonio, nostra dicuntur. Eiusmodi nempe operibus bonis nostris, non
priuatiue tantum, quia impedimentum non apponunt, sed positive etiam ut diximus sumptis, hoc est qua talia sunt, & qua cum cooperante diuina gratia a nobis facta sunt, per diuinam misericordem p ctionem, & promissionem, gloria de condigno de betur ; & gloriam nobis de condigno illa merentur ;cum gloria ipsa nostrorum operum debita mercessit; quod Ioco citato assirmauit Apostolus inquiens .
Ei qui opertatur, merces non imputatur secundum grametam, sedsecundum debitum. & Ierem. cap. 3I . quan do inquit. Ea merces operi tuo. Cum retributio sit.
Luc.cap. IA. Retribuesar tibi in resurrectione Luisorum.
Cum praemiun sit, Iob.cap. .mmium bonam thesau
52쪽
riRas tibi in die necessiatis. Cum stipendium sit, &corona iustitiae. In post: ad Timotheum cap. . Apost. Reposita es mihi corona insitiae; quam reddet mihi Dominus in ista die luctus iudex. Et in collecta feriae s. m loris hebdomadae precatur Ecclesia. Vt sicut in passi nesua Iesus Chriniti Dominus nocter diuersa utrivique latroni uidelicet, & Iudae intulit stipendia meritoru, dcc. Si gloria merces est, & retributio, &praemium, & corona iustitiae,&stipendium operum, quomodo positive& ut de condigno meritoria ad gloriam non concurrunt Θ Illis nihilominus omnibus non obstantibus, gloriam quae operum nostrorum merceS, re.. tributio, praemium,corona iustitiae, stipendiumq; dicta est) ex una diuina gratia, & ex una tantum mis ricordi Dei liberalitate largiri donarique nobis; non autem ex operibus nostris prouenire, nos assirmamus : quod etiam facillime ostendere hoc modo
Gloriam nostiam non esse ex nonris operibus Od ex una diuina gratia. Cap. ad.
Ostrarum bonarum operationum, hoc est earum, quae a nobis, ut ex nobis, benemoratae & rectae naturali rationi consormes proficiscuntur, uniuersa uis, quam
ad supernaturalia beneficia & in primis ad gloriam positivam habere, superiori capite diximus;& uniuersum earundem meritum, propter quod nobis a Deo gloria, merces, praemium, atque stipendium,& debetur, & exhibetur, non est ea nobis, hoc est, F non
53쪽
non est ex aliqua actionis nostrae,qua nostra est,pot sate atque uirtute, uel merito; aut ex iustitia aliqua nostra, quaesit ex nobis; & ut uno uerbo dicam) ex aliqua ui humana, abacto procul quocunque praec puo diuino adiutorio, omnino no procedit, aut procedere potest. Sed ex Deo uno,&ex una diuina Iseberali misericordiq; uoluntate, necno ex una diuina nobis superdonata, &nobiscum cooperante gratia, proficiscitur. Quoniam ut ad Titum cap. 3.ait Ap solus Non ex operibus iustitia, quae fecimus nos: sed secundum suam misericordiam saluos nos. scitiinp
steri ad Cor. cap. 3. Non sumus suspicientes eo fare aliquid a nobis, quasi ex nobis: sed omnis su rioria no-
alex Deo es. Si non sufficitnias nos exinobis aliquid cogitare; aliquid ex nobis nos operari ualebimus ΘHoc loco pie lector, quarὶ aduertas, quod non meretur ab Apostolo appellari saliquidJ illud, quod bonum non est; hoc est illud, quod ad salutem nostram.& ad aeternam gloriam non proficiat, aut ad eam alia uo modo non dirigatur. Contra Iulianum lib. 4. cap. I . inquit S. August. Scito nos illud bonum hominum dicere, se siud opus bonum, per quod solum ad aeternum Dei regnnm homo perduci potes . Eius inodi profecto aliquid, hoc est, opus quod ad aeternam uitam com
ducat, nos ex nobis agere, aut etiam cogitare non
sis cicimus: hoc est illud nos facere, illud nos cogitare xx nobis impossibile est. Ad principium libri de Praedest. D. August. dixit. Nemo sibi se cit ad incipiendum, uel perficiendum quodcunque opus bonum , sed in φmni opere hono incipiendo persiciendo, se scientis o M. Ego autem, imo non ego, sed Ap stolus
54쪽
L t a x a P R et M v s. 43stolus ait, neminem non solum ad incipiendum, audperficiendum, sed ad cogitandum opus bonum sibi sussicere. Opus bonum appellat illud solum B. Augustinus, quod ad aeternam uitauim aliquam habeat, quod Apostolus aliquidJ nominauit. Et lib.de Ecclesiasticis dogmatibus cap. 2 7. idem inquit. Ita Deus
ex cordibus hominum, atque in ipso operatur arbitrio; ut sancta cogitatio, pium consilium, omnis i motus bona moluntatis em Deo Iste quia per isium aliquid boni posse mus; sine quo nihil possumus. Sanctam cogitationem, pium consilium, bonam uoluntatem, illam S. Auga appellat, quae ad Deum dirigitur, & quae cum Dei gratia est, & aliquid ad falutem operatur ; sine qua, quod meritorium sit, operari possumus nihil . Nullam quippe uires nostrae ut in prima secundae quaest. Io9.art. s. S. Thomas demonstrauit aut nostri conatus , qua nostri sunt, ad beneficium ali . quod, quamuis, ita dixerim exiguum, modosupernatura se fuerit, neduin ad bonum tantum, quantum est iustificans gratia, ex qua meritum nostrum ad glariam uniuersum emanat, proportionem habent; sed ut habeant, & aeternam uitam mereantur, necesi sarium est supernaturale aliquod auxilium, & diuu
Adde. Quod illu1 praemium, di stipendium it lud, quod gloria est . nec non illa, de qua loquimur,
merces,& corona iustitiae; quam nobis, & nostris bonis cum di uina gratia patratis operibus debet,& suo tempore retribuit, aut retributurus est Dominus, meritum nostrum uniuersum excedit: nec utcumq; excedit ; sed ultra rationem omnem uirtu- F a tis
55쪽
4ι Da PR AE DE s YPtis nostrarum operationum; oninemq; meriti nostri proportionem per immensum excedit. Ad Abraham
propterea Gen.cap. 13. ait Dominus. Ego ero me ces tua magna nimis . Dixit se Dominus Abrahae futurum esse mercedem, non qualemcunque, sed magnam ; noli qualicunque modo magnam, sed magnam nimis . Apostolus propterea ad Rom. cap. 8.scribes inquit. Nonsunt condignae passones huius temporis adfuturum gloriam. Et in post. ad Corinth.cap. q. ait. Illud quod in praesenti momentaneum est, ct leue triabulationis nostra; supra modum in sublimitate aeternum gloria pondus operatur in nobis. Et Dominus matth. cap. S. Merces uectra copiosas in caelis . Illud nanque beneficiu, quod nobis supernaturale donatur, quod uires nostras uniuersas, & meritum nostrum superat; atque praemium illud,quod ex meritis nosti is emanare potest; uniuersum, excedit quod nobis supra merita nostra a Deo exhibetur, nonne inter gratuita dona merito numerabimus inamobrem B. Fulgentius, libro de Duplici praedestinatione inquit . Fu-
να quoque retributionis gloriam, qua donabitur ne tis,
quis diuinae oratiae non esse concedat ' Et D. Auguri. a Sixtum presbyterum , & alibi dixit Non coronare Deum opera noma, sed dona sua. Et S. Vates pl. Ioa. Tui coronat te in misericordia ct miserationibus. Igitur merita conticescant, & regnet gratia, per quam in rita sunt merita.
56쪽
'i' Colligitur identitas utri opinionis
Cap. a . X nostris igitur bonis operibus, supernaturali adhibito auxilio, hoc est diuina gratum faciente gratia superaddita, possitiue etiam sumptis,& qua talia sunt, tanquam ex aliquo condigno merito, atque tanquam ex altiqua causa; rursum ex operibus nostris bonis, priuatiue sumptis, hoc est diuins beneficentiae impedimentum non apponentibus, diuina gratum faciente gratia desti tutis, tanquam ex impedimenti non appositione, uel tanquam ex impedimen tum amoventino oppugnatione, & praeparanti diuinae gratiae non resstentia; necnon simul ex una diuina misericordi uoluntate, uot inlatisq; liberalitate, ex qua supernaturale auxilium & diuina gratia proficiscitur, a qua merita nostra simi merita, praedestinationem nostram, siuead gratiam; siue ad gloriam ab aeterno prouenire, cum omni humilitate, amota omni pertinacia, as firmauimus; quod etiam cui potuimus) demonstrauimus. Quamobrem non ex una tantum gratia, siue ex una latum uoluntate diuina, omni uidelicet prorsus abacto nostrorum, qua nostra sunt, operum intuitu , illa, quae ad gratiam est, praedestinatio procedit ; sed ex aeterno bonorum operum inspectu & prae' sensione, modo aliquo, hoc est modo ut dictum est priuatiuo qui est, diuinae beneficentiae non ponere obicem; & ex diu in a simul misericordi uolutate proficiscitur. Neque similiter ex bonis tantum operi bus
57쪽
s D fi P R A I i, I s ribus nostris eam, quae ad gloriam est, praedestinationem uenire asserimus; sed ex illis,& ex ipsa simul Dei misericordissima uoluntate & gratia; a qua condignum operum nostrorum meritum uniuersum em
nat. Vtranque propterea praedestinationem ; & ex gratia absolute, ut ex causia positiva uniuersa; &ex operibus nostris, ut ex causa. aliqua, hoc est priuatiua proficisci, quam commode, &quam consentanee, &m primis quamcatholice hactenus puto demonstrauimus. Sequitur ergo, ut non duas esse opiniones iulas, quae duae & diueris, & aduersae uidebantur; quarum una ex diuina tantum misericordia, altera ex bonis operibus nostris praedestinationem nostram
proficisci dicebat; sed ambas unam esse, & eandem, facillime conuinci possit. Quae & opera gratiar, &gratiam operibus ad utranque priedestinationem quam arctissime, &'quamsanctissime eoniunxit, a que complexa est. Tria humanarum lonarum venationum genera . p. a X.
ipsam rem ut adhuc explictatus cla rius, sciendum est, Tria' quantumi ad
rem attinet) humanarum bonarum Op rationum esse genera. Quaedam nanque naturaliter, siue bonitate naturae tantum bonae sunt;
quae a recta, etsi per peccatum sauci ata naturali ratione proficiscuntur; quales sunt, manducare & biabere , siue alcorporis, siue ad naturae sustentation non ad luxum; vestire, agrum colere, uineam plan
58쪽
tare, uxorem ducere , liberos procreare, & eiusta di aliae operationes eiusmodi,quia talum naturaliter bonae sunt, ad praedestinationem quidem faciunt;sed ea tantum ratione, qua diuinae misericordi beneficetiae, a qua emanat praedestinatio, nullum apponunt impedimentum, hoc est, ad eam priuatiue faciunt. Aliae sun i, quae a recta naturali ratione benemor
ae procedunt; quae & diuinae largitati nullum impedimentum apponunt,& hominem praeterea quia notantum bonitate naturae bonae sunt, sed etiam boni. tale moris) ad praeparantem gratiam, ad sanctam i spirationem, ad assentiendum diuinae uocationi, adcidem suscipiendam,&per eam, ad iustificantem gra- tiam, & ad gloriam denique assequendam, in dispo-stion e aliqua cita diAerim priuatiua constituunt. Eiusmodi nanque operationes, quia & naturaliter &moraliter bonae sunt; quia Dei beneficentiae non solum non apponunt ipla impedimentum, sed illud etiam, quod ante appositum est, & quod in ipso operante reperitur quantum ex parte operantis fieri potest)amouere illae conantur . Non enim amouent, Deus solus peccatum amouet, sed amouere, ut possent, nituntur, quatenus amouenti non resistunt; &ad praeparantem gratiam prius, deinde ad fidem a que ad iustificantem gratiam, quem possunt, aditum praeparant ; ueluti cui quoquo modo res deci retur exemplo) rubiginis abstersio ad nitorem ferrum praeparat, N. opaci remotio, ut fenestrae aperitio, ad turrianositatem cameram disponit . Eiusmodi
Operationes sunt , ueluti peccantes corripere, corru
Pien β audire, ueritati non aduersari , praepositis
59쪽
8 Da Pa Ax v a s suis, in iis, quae a recta naturali ratione minime abera trant, Obtemperare, parentes honorare, indigentubus subuenire ; Deum esse, & eius prouidentiam agnostere, & uenerari, non m schari, non occidere, non furari, male acta retiactare, & detestari, & sit uno uerbo dicam mores animi tui componere, & alteri facere,aut non facere, quod tibi ab altero fieri, aut non fieri uelis. Istae nanque,& id genus aliae, operationes, quae pro ratione personae quam sustines,im numerae sunt; quae in ipsis etiam gentilibus comperiuntur,ea ratione ut diximus) ad praedestinationem faciunt; qua & diuinae beneficentiae non apponunt. impedimentum , di praeparanti diuinae gratiar, cor ' peccatoris emollienti, non obstant ; sed per eam, ad fidem, & ad iustificantem subinde gratiam peccatoris animii praeparant. Nonullae tertio sunt oper
tiones, quae non tantum a recta naturali, aut morali
recta ratione praecedunt; sed ab ea simul, & a cooperante diuina gratia proficiscuntur, nostra diuinam gratiam comitante, & subsequente uoluntate. Ab illa quidem quantum ad naturam , & substantiam actus; ab ista uero quantum adessentiam meriti. Operationes nanq; eiuscemodi, quae bonae sunt bonitate naturae,& bonitate moris, & bonitate gratiar, siue meriti, ad gratiar amplificationem , ad finalem perseuerantiam , ad alios multos praedestinationis sanctissimos effectus, quin etiam ad ipsam aeternam uit m & gloriam, ut proxima dispositio, & ut meritoria causa per se faciunt. Praeveniente nanque De i gratia , & bona uoluntate nostra eam subsequente,
illud, quod omnipotentis Dei donum est, fit meri
60쪽
tam nostrum, meritum autem prςmij causa est. Quod bene Paulus explicat. Reposita ect mihi corona
iuniitae, M. Plud illis omnibus laboraui, non ego aut
rem,sed utia Dei mecum . Ac si diceret. In bono opere, in quo gloriae coronam merui, ego laboraui, &non ego. In eo enim quod Domini dono praeuentus sum, non ego; in eo autem quod donum uoluntate
subsequutus sum,& ego. Nullo alio sane modo quam Dei gratia,& eidem cooperante uoluntate nostra, mercedem tantam, quanta est iustificatio& gloria, adipisci, mercariq; nos possumus. Gratiam nanque diuinam diuina gratia mercamur; sicut pluviam plu- .uia,& uaporem exemplum in immensum deficit uapore natura producit. Diuina quippe beneficia a
Moyse sunt phauiae comparata, cum dixit. Expect Iur sicut pluuia eloquium meum. Vapor a S ole ex im- hre praecedenti excitatus, & in sublimem aerem et natus, causa est pluuiae sequentis; haec autem descendens in terram causa uaporis est. Sunt enim causae
ut in auscultationibus Physicis dixit Aristoteleso sibi inuicem causae. Ad similem modu in immensa Dei misericordia&gratia eius qui secundum illud quod in se est, agit) opera quia diuinae beneficentiae & pra
paranti gratiar nihil obstant) in coelum eleuat, hoc est in anima peccatoris dispositio simul& causa alia qua suae praedestinationis fiunt. Ex qua praedestin otione, tanquam e coelo pluuia, subsequens gratia in animam peccatoris descendit, quae descendendo tu stificationis, amplioris gratiar, finalis perseu erantiar, et tandem immortalis gloriar, in ipse praedestinato, di in anima ante per gratiam in Deum suo modo ele G uata