장음표시 사용
81쪽
o DE PRAa n s v tium, superbia. Putarunt nanque sere omnes suo sibi studio uirtutes suas comparasse: quibus caeteris hominibus seipsos praeferebant, illosq; contemn bant. At inquit D. Grego. in Moralibus. Eui accepta dona sibi arrogat, suis contra Deum dono pugnat . Et paucis interpositis. Est Dei dona percipit, ct de
acceptis ex olliIur,cuncta quae acceperat, amitti .Qua
ob rem diuinae gratiae, ac saluti suae impedimenta apposuerunt maxima; &posita modo aliquo remoti re, aut diuinae assistenti gratiae aditum aliquem prae parare, non studuerunt . quin eidem potius graui ter obstiterunt. ni x ut ad Roma. cap. r. scribit Apostolus cognouissent Deum, non scut Deum illum glorificauerunt ; sed evanuerunt m cogitationiabus suis, dicentes se es e sapientes, susti facti sent .
Si qui tamen uere philosophati fuerunt ;& ueras rerum causas quantum humana ratio patitur per ceperunt; illam in primis, a qua & in operando, &in effendo csterae cauis dependent; necnon ueri Dei, ut eis possibile fuit cultores pij extiterunt;& pro ui rili sua moribus casti uitam suam honestis naturae te gibus coegerunt; ijs salutem non esse negandam,aliis quot sancti Patres, & inter alios duo praestantissimi Theologi simul,& Philosophi Clemens Alexandri lib. Stromatum Sexto,&Iustinus cognomento Phialosophus, & martyr in utraque pro Christianis amalogia, sanxerunt. Christum enim quoquo modo eos per philosophiam, ut patres ueteris testamenti per legem traditam agnouisse, affrmauerunt;& per congrua media, quaecunque illa fuerint, Deo disponente deducti sunt ad sidero, Dei supernaturale do-
82쪽
Lra E R POMν s. 7 num, & ad gratiam; quae cunctis ut in superioribus dictiim fuit) ut ad salutem necessaria est, ita per diuinana misericordem beneficentiam, obicem illi non ponentibus, a Deo tribuitur, salui facti sunt.
Osd Aut suam se is homini quantum in homine est agere, quod in se est. Cap. I a.
Dde. Illud, quod in ipsis erat, tum in Deo colendo, tum in homine amando, tum in propria uitia detestando, fecisse illos probatiores philosophos, non ab ratione scuprobatos illos esse philosephos supposuerimus) exi. stlinare debemus. De innocentia Platonis, Socratis, Parmenidis, Thaletis, Apollonij Thian ei, & aliorum quorundam ut eorum interea in homines benevolentiam mittamus) admiranda historici tradiderunt. Agere autem quod in se est, homini quantum in homine est) ad praedestinationem, ad gratiam, ad Omne supernaturale beneficium, & ad salutem denique suam suificere, & diximus ante cum plus, eX se ag re naturaliter ille non possit & cum omni protestatione, & humilit te, denuo repetimus. Ita nanque
agendo, hoc est Deum colendo, proximum amando, peccata sua detestando ,& in summa secundum reinctam naturalem rationem uiuendo, peccato, si non
omni Nam sine ueniali peccato diu praesens uitano ducitur mortali saltem,& facinoroso crimine actu li homo carebit; atque, si diuinae praeparanti gratiae non resistat, per opportuna media ad deletionem etiam originalia maculae, diuinitu* aliqua rationς dispon
83쪽
ν1 D a P R Ag D E s Y disponetur: peccato autem mortali carere . hoinitii ad salutem suam, non quidem abselute, sed quam tum ad hominem attinet, sussicit. Affirmat istud D. Augustinus lib. de Nat. & gra. cap. 43. quo loci
ita scriptum reliquit. Deus tam bonus quam iusin imum hominem fecit: cui peccati malo earere ,su ceret . Peccati malo carere homini sufficit, inquit ille. S.Ambrosius in ps. 36. idem uidetur asserere, dum inquit. Si recte osseras, non recte aurem diuidas, peccam; qui se . Quiesce, dixit, quod homo ad salutem uiam plus ex se facere non possit, quam a malo quiescere. Isa. cap. I. legitur. Auferte malum cogitationum uestrarum ab oculis meis, quiescite agere peruerscidiscite benefacere. Hoc unum quod est, quiescere peruerse
agere, quia infirmis potest suis ex se uiribus homo; hoc ipsum unum illi praecipitur; ut auferat scilicet
malas cogitationes , & a peruersis operationibus quiescat. EZech. cap. t . legitur. Haec dicit Dominus Deus. Conuertimini, o recedite ab idolis uesbis, se ab uniuersis contaminationibus uobis auertite facies uomas. Vt conuertantur, & recedant, praecipitur, ab idolorum cultura, & mertant a contaminationibus facies suas. Hoc quippe modo ad Deum peccatores conuerti dicuntur, si a malo recesserint. Et B. Chri-sostomus Homit Ex uarijs in Matth.locis 1 . Suocis libi inquit ad placandum Deum, peccare desinere , ct benefacere. Suffcit tibi ut placetur Deus, a peccato cessare. Addit & bene facereJ non ad meritum intelligas , nisi diuina tecum gratia operetur, sed ad studium. ad quem modum intelligendum illud est, quod loco citato Isaiae subditur, uidelicet. ΓDiscite be-
84쪽
neseere J Nisi forte in uerbo disciteJ unde ad opus
uere bonum, & meritorium,sint a nobis petenda suffragia, significetur: quod Ioan . cap. 6. innuit Dominus , cum dixit. Erunt omnes docibiles Dei. Verba sua quasi exponens Chri st. subiecit. Recognse quia pereasi ; et i agnoueris, tuitium correctionis factum est tibi. sussira, molectus esto, emunde lac mas. Nec enim aliud quid e dii meretrix istasedlacrymis paenitentiam sciauis: ct ipsa comite peruenit ad fontem. Hoc est ad gratiam, & ad Christum omnis meriti fontem . Non enim illico cum recognouit peccata, cum suspirauit, cum fudit lachrymas, cum peccasse poenutuit, iustificata est nondum enim ad peccata sua delenda plen d fecerat quod in se erat sed per ista opera, tanquam per Opportuna media non gratiae eis ctiva, aut eius meritoria I sed quae gratiar accessum,&Dei donationem non impediant in eis persistendo peruenit ad fontem, hoc est ad Christum: & ad gratiam peruenit; per quam unam uere poenitens iustificata est. Cum tamen peccatum suum agnouit, initium correctionis factum est sibi. Quod est istud correctionis initium,nisi a malo desinere)non tamen
hic standum est, sed bonum faciendum est; bonum inquam studiosum : ideo subdit f suspira , molestus esto &c.J per quod ad Christum & ad bonum meritorium peruenitur.
Caret actuali, & mortali peccato ille originalem etiam maculam non excipimus qui plene facit secundum illud, quod in ipso cst ad quem modum autem
infantes ad deletionem originalis maculae agant, stacundu illud quod in ipsis est, paulopost declarabiturὶ - . Κ hoc
85쪽
hoc est, qui sensiu, ratione,& uoluntate, quae in ipso ex conditione sunt, bene cui par est naturaliter loquendo, & omni diligentia recte, dum uiuit, uti tur; non autem abutitur . quod si illis abusus fuerit: si peccauerit; peccata sua recognoscens, suspirans, &lachrymas effundens, diuinae pralparanti gratiar non resistet; quin ita agendo, ad iustincantem & cooperantem gratiam, aditum sibi parabit minime anguristum. Exhibet nanque sic humiliter agenti Deus quia quantum ex se potest, peccatum suum detestatur, & ad studium bene agit sua pietate atque mis ricordia, unde uel per alicuius sancti uiri ministeriu, uel per aliquam supernam illuminationem , Origina' li peccato,& cum eo si opus fuerit) actualibus omniabus carere, & ad fontem diuinae gratiar peruenire, ad meritum bene agere, atque ad salutem suam pro ficere possit. Quod patere potest non tantum ΜaPidalenae exemplo; sed etiam exeplo latronis, Luc. 2 3. Eunuchi, Act.cap. 8.Cornelij, Act. cap. Io.Lydiae purpurariae, Act. cap. I 6. & aliorum multorum alibi.
Tolluntur in ise , qua dicta sunι , disticultates . .
bis hoc loco fortasse quis obiiciet illud primo , quod in Paulo factum est: quidu m contra illud ageret, quod in ipso era t persequebatur nanque Dei ecclesiam a cerime, & peccabat grauissime ad salutem sit am, &aCHRI seto ad CH Ris Tu M uocatus perhibetur.
Secundo illud, quod in praecursore Ioanne Bapt.
86쪽
' in Propheta Ieremia, in aliquot alijs factum esse
legimus, qui in uentre matris sanctificati sunt: ant quam boni aliquid agerent, secundum illud, quod
in ipsis erat. Illud tertio, quod de Iacob, &Esau ad Rom. cap. 9.scriptum reliquit Apostolus . Cum nondum boni alia quid egissent aut mali. dictum es . Maior seruiet minori . sicut scriptum ea . Iacob dilexi, Esau autem odio habui . Ad ista,&ad alia id genus obiecta, non multum forsan difficile erit respondere. Ad primum. In actibus Apostolicis cap. s. non Pauli praedestinationem, sed conuersionem legimus: conuersio autem quoniam motus aliquis est; omnis autem motus, quod in primis libris physicarum auscultationum docuit Aristoteles, de contrario in contrarium est a suo priuatiue opposito, hoc est ab aversione, ut a termino a quo, incipit esse: & tunc ad Christum conuerti incoepit paulus, cum in terminoe regione extremo,&priuatiue opposito costitutus, maximeque auersus, maxime fureret aduersus Christum. Vt hac ratione, Pauli conuersionem miraculosam ad multorum patrum, & in primis D. Thomae sententiam existimare debeamus. Addi ratio altera potest, cur miraculosa. Quia in eius uidelicet con- uersione, omnia ferme sensibiliter tunc operata est diuina pietas, & aperte; quae in peccantium caeterorum conuersione occulte, & insensibiliter quotidie operatur: quod alibi a nobis fuse satis & exacte ost siam est. Ut merito siub conuersione Pauli. omnium peccatorum conuersionem laetanter celebret mater Κ a Eccle-
87쪽
s Da PRAE EI T. Ecclesia, atque pro ca exultet. Est enim in coelis gaudium Luc. capite x s. super uno peccatore poenitentiam agente. Quanto magis de tot conuersione in terris erit a nobis gaudium suseipiendum, & dies festus celebrandus Θ Quo praeclare intelligeremus . quanta benefica misericordia peccatores uniuersos, quamuis scelestissimus, etiam dum peccatores sunt, non tame qua peccatores prosequatur Deus,& quatum eorum salutem eXoptet.
1 Sanctificatos in utero matris ex tempore ut ad obiectum alterum ueniamus praedestinatos autem in coelis ab aeterno, speciali praerogatiua diuina potutos esse dicimus. Addere etiam possumus, egisse iam eos secundum illud, quod in ipsis erat, pro toto tempore uitae eorum; non in tempore, sed in ipsa aeternitate. Quae quidem aeternitas, temporum Omnium curricula circumamplectitur. Quod non aliter cognoscat Deus lacienda, quam facta; nec aliter uocet ea, quae non sunt, quam ea quae sunt. In quo quidem uniuerso tempore uitae suae, quia diuinae beneficentis obicem aliquem non erant apposituri, nec diuinam semper paratam gratiam ullo modo erantauersuri, aut oppugnaturi; illis, propterea in uitae
ipsorum principio data est iustificans gratia; per qua sanctificati sunt; nec solum gratia; sed illud etiam tunc datum est, quod alijs in fine uitae prassentis e hibere Deus solet; confirmatio uidelicet quaedam in ipsa diuina gratia; ex qua in bonis & meritorijs operibus, in finem usque perseuerantia emanauit; periquam, & naturaliter, & meritorie simul, ad eorum .gloriae amplificationem, brne operarentur illi , dum
88쪽
Hoc ipsum de Iacob, & Esau quod est obiectum
tertium) dictum esse putamus. Praenouitienim cutalia multa, quae ad obiectum dici possent, quae alibi a nobis dicta sunt, nunc praetermittamus in aeternitate Deus, antequam boni aliquid egissent, aut mali, quid facturi illi erant in tempore ;& quo siue perbonas, siue per malas operationeS unusquisque processurus erat ; & pro ratione atque praesensione operum , unum misericorditer amauit, alterum iuste odio habitus fuit. Tantum igitur ut ad illud, unde discesserat oratio, redeamus) per diuinam misericordiam, a quocunque etiam icelestissimo peccatore, ex parte uidelicet ipsius peccatoris, ad salutem suam Deus requirit , ut a peccato quiescat; ut poenitentiam sicut potest agat; ut peccato deficiat; & ut in omnibus denique bene tantum, ac recte agat;quantum secundum illud, quod in ipso est, agere potest; hoc est quod rectae naturali rationi, quae in ipso est, apprime conueniat, in eiusmodique actione perseueret. Hoc est quod legitur ps 39. Declina a malo, ct fac bonum. Fac inquit, bonum,ad studium intelligas non ad meritum, nisi adsit diuina gratia . Nisi enim bonum aliquod ageres, sed otiareris, a malo non declinares; quod ipsa otiositas mala omnino sit. Plus nanque ab homine sibi derelicto, idest absque supernaturali praesidio diuino, Deus non exposcit:alioquin non mi-bericors Dominus foret: quod uel cogitare nefas est.
Oniam plus, etiam si uellet homo facere, & pro summis
89쪽
ν8 DE PRAED E aY.summis uiribus suis adniteretur, agere ille ex se omnino non posset. Alia, quae ad eius salutem necessaria sunt multa, ut uocationem. inspirationem,c thechesim, quae uno nomine praeparantem gratiam dicere possumus; sed in primis praeuenientem gratiam atque iustificationem, &in bono opere pers uerantiam,& exhibitae gratiae amplificationem illo modo operanti adhibebit singula Deus, sua largit te, &misericordi clementia; quando pro captus illius, qui operatur, ratione, infinita sapientia sua, esse illa adhibenda cognoscet Deus ; atque eo modo adhibebit, quo, ut proficiant, adhibenda esse praesens rit.cu quibus diuinis muneribus,&beneficijs,&operis sui fidissimis ducibus , quidquid boni homo op ratus fuerit, ad gratiae ampIificationem, ad boni op ris perseueratiam, & demum ad aeternam uitam proinficiet; & ad eam denique misericorditer subvehetur, exaltabitur, transmittetur. Talis nanque, ac tanta erga hominem diuina misericordia est, & bonitas , atque beneficentia; ut in sua quemque potestate, s lutem suam habere modo uerbum pie siuscipiatur dicere cum omni submissione audeamus .iQuod diuinus Vates psal. ii 8. ut mihi uidetur non retucuit, cum dixit . Anima mea in manibus meis semper.
90쪽
, Inise , qua didia sunt, dubitatio. Cap. 3 -
onnullos inquit Isidorus) ita a Deo deiaspici legitur; ut peccata sua deplorare illi
non possint. Hoc autem ijs, quae prius dicta sunt, minime consentit. Adde. Quod ex D. August. lib. de Vita Christi . na cap. 3. Et lib. de Quantitate animae cap. rq.& 2 . quin etiam ex sacris scripturis, ut ex lib. Gen. cap. IS. ubi legitur. Necdum impleta sunt peccata Amomorum. Et ex domino uineae, Luc. cap. 23. qui, cum tres annos sterilem ficulneam passus esset, succidi illam iusserat; precibus autem cultoris u in ear, ea lege, per annum dimittitur; ut si fructum non feceritio m- nino succcidatur. Ex ijs inquam) & aliis sacrae Scripturae, atque sanctorum patrum auctoritatibus, certum peccatoribus a Deo ad psnitentiam tempus e hiberi conuincitur, ultra quod salutis spes illis nulla relinqui uidetur. Quae omnia,ijs, quae a nobis paullo ante dicta fuerunt, aduersari prorsus uidentur. IVerum enimuero sicubi eiusmodi nobis occurrat lectio; quae ab omni emendationis,& resipiscentiae spe , peccatorem eijcere uideatur, atque salutis; sciamus scripturam eiusmodi, aut praecedentium peccatoris malarum operationum malum meritum, aut dissicultatem peccatori bene operandi eximiam, non autem impossibilitatem nobis indicare, signim careque uoluisse. Quam dissicultatem non ex parte
Dei, cui quam parcere facilius; quam misereri gratius; quam iustificare optatius; quam beare promptiua