장음표시 사용
251쪽
huc usque in genere demonstravimus, qualis esse debeat pietas, ut testi naturae conformis si et verum etiam . quando suo loco ad ceteras virtutes explicandis accedemus, in sp eie ostensuri sumus . quomodo pietas in earum exercitiiam
influere debeat. Quoniam itaque ex libris methodo deis monstrativa conscriptis scientia haurienda , nec aliunde hauriri potest f. 4o9. pari. r. Esb. ; si Ethicae nostrae studi iam ad pietatem veram adspirantibus commendamus. non facio mus nis quod veritas imperat, cum nec alio fine in pietate explicanda tantum studii collocemus, quam ut alios ad Pi
tatem rite exercendam adducamus.
De erroneis Errores de Deo impedimento sunt quo minas pietas recte in Theolosia eolatur, quemadmodum debebat. Etenim qui errores de Deo naturali G, fovet, vel novit pietatem coli , si attributa divina in-mnibus pie- fluant per modum motivorum in determinationem acti talis cultu- num committendarum , & omittendarum , vel sibi persua-ram impedi- det, pietatem consistere in animo faciendi ea, quae Deus entibus. vult. In casu priori comminiscitur actus tanquam ad exercitium pietatis requisitos , quos erroribus istis convenire judicat, consequenter pietatem in superstitionem c . rass. pari. i. Theol. nat. , Vel etiam idololatriam vertit g. ias a. pari. r. i GL nat.). In casu posteriori cum pietas cum voluntate bona confundatur 1 a I. pari. a. FQ. , non modo se exponit periculo committendi actiones malas, non committendi bonas, cui obnoxia est voluntas bona l. I 3t . parti a. Eib. ἰ Verum eriam quia nonnisi volun- . late divina utitur tanqua in motivo in determinandis actio nibus suis, insuper habitis attributis divinis ceteris, pie. talem intra arctiores limites coercet, quam fieri debe bat 339. pari. r. nil, prast. sintv.), dc voluntati divinae
252쪽
eonformes iudicans actiones,quae ab eadem abhorrent,quippe de quibus judicat non ex veritate,sed erroneis opinionibus perinde ac in casu priori in actus superstitiosos et idololatricos incidit, pro errorum, quos de Deo fovet, diversitate. Quamobrem patet errores de Deo impedimento esse, quo minus pietas recte colatur, quemadmodum debebat.
Pietas supponit veram Dei agnitionem , ut sit recta Lxo 3. . Qui erroneas de Deo fovet opiniones, Deum non agnoscit, qualis revera est. Vera igitur agnitione Dei si quia destitutus, pietas recta esse nequit. Erroneae de Deo opiniones non minus nocent pietati, quam ignorantia Dei. Quodsi quis prorsus ignoret, dari Deum; pietas tollitur. Si quis ignoret quaedam attibula divina, cum ea influere nequeant in determinationem voluntatis; pietas tollitur ex parte, ideoque minus perfecta evadit. Si quis vero erroneas de Deo opiniones fovet, tum eaedem in determinationem volunt tu influunt, pietatem labe inficiunt atque pervertunt. Pero versa pietas quantum damnum det verae, experientia abis unde docet, & quantum illud sit, omnium optime perspicit, qui pietatem veram & ab omni labe immunem quois ad omnem extensionem suam cognitam atque perspectam habent.
Quoniam errores de De impedimento sunt, quo Quomodo ει ininus pietas recte colatur, que admodum debebat g. mresisti est.
Ia 3.); Qui pietatem colare vult, ab enoneis de Deo opinioni- tentaribus Jibi cavere debet, consequenter omni animi contentione in id eniti, at certam de Deo cognitionem consequatur, consequenter cum certa sint, quae dernonstrantur j. 368. Log. , in Theologia naturali nihil admittendam tanquam veram, ni)i quod fuerit demonstratum.
253쪽
Non alio fine methodo demonstrativa eondidimus systema Theologiae naturalis, quam ut certam Dei cognitio.
nem consecuti in pietatis cultura a vero tramite non ab
erremus & ossicia ipsi debita recte cognosceremus: neque enim Theologia naturalis curiostatis saltem gratia addiscis tur, quemadmodum iaciunt, qui contenti sunt, ut de Deo pulchre disserere 3c in arduis de Deo dispurationibus viis res ingenii sui ostentare valeant. Quid iuvat profunda Dei cognitio de ardua de eodem disputario. nisi cognitio influat in actiones tuas, ut iisdem gloriam Dei promoveas ipsique placere studeas ' Hoe enim nisi fiat, Dei notitia vitiorum
mes erit, quae incitamen um ad pietatem & virtutem e se debebat. Ast nihil in se tam bonum ae utile est, quod per abusum ad malum trahi nequeat. Facile hinc videre licet, quantum pietati adversentur, qui cum pietatem promovere volunt, doctranam solidam & profundam in The logia naturali damnant, immo s possunt vexas iis creant, qui quae de Deo cognoscuntur ad certitudinem via demori. strationis perducere student, & agnitionem Dei ultra limites promovere, quos arrogantia ipsorum eidem statuit. Cum in vulgus notum sit, quantum erroneae de Deo opiniones pietati nocuerint, & quomodo eandem in monstra absurda dc horrenda transformaverint; absonum quoque est , urgere pietatem dc Iocum facere impedimento pietatis , sublato fundamento certitudinis, a qua s recedamus nobis satis ca- Vere non valemus, ne ' errores incidamus. Ad Theol
giam revelatam cum in philosophia non digrediamur; Theologis relinquimus, quae hic δc in alia ex illius principiis de dum dici poterant, etsi nobis non difficile foret omnia
ex scriptura lacra demonstrare, quemadmodum in The logia naturali consensum eum seriptura evicimus. Notan . . da tamen hic sunt, quae de erroribus tolerabilibus supra demonstravimus 3c annotavimus f. 99. . Quinam vero
errores snt tolerabiles, nemo dijudicare potest, nisi qui ve
254쪽
ritatem aguovit, nee ignorat. quomodo ea in determinaationem actionum humanarum influat. g. Ias.
Atheus pietatem pro Igmento habet, qua ad vulgi imperiti Sententia eupiditates restellandar laveata , hominem vero supra vulgus sm aetheorum depi.atem dedecet. Atheus negat dari Deum s. 4 II. pari. a. pietate. TheoL nat.), ideoque notionem Dei a Politicis plebis indomitae coercendae causa confictam esse contendit. Qua misobrem cum pietas tota pendeat ab hypothesi quod detur Deus & quod ipsi conveniant ea attributa , quae elisdem tribuuntur sβ. 339 pari. r. Phil. Hall. univsi ponatur atheismus, sequitur omnino, ut pietas nulla sit& nonnisi a Politicis conficta plebis indomitae coercendae causa, ubi poenae civiles eidem coercendae non susticiunt. Atheus igitur pietatem pro figmento habet, quae ad vulgi imperiti cupiditates , metu PCenarum civilium non repriis
mendas. refrenandum inventum. Quod erat anum.
Enimvero cum praejudicia, quibus a primis incunabulis imbutus est animus, dedeceant hominem, qui supra vulgus imperitum sapit ad ista praejudicia vero referenda quoinque sit ex hypothefi athei opinio de Deo, cui tota innititutpietas, atheus aliter opinari nequit, quam quod pietas dedeceat hominem stipra vulgus sapientem. Quod erat alterum. Equidem dantur athei, qui pietatem eum omni religione
aducunt; quod tamen atheorum sit traducere pietatem Aein contemtum addueere noluimus dicere et neque enim deo
monstrari potest, nisi quod ex hypothesi necessario sequiis tui. Quodsi enim fuerint pietatis irrisores, id non atheismo, , quem profitentur, sed vitiis aliis. quibus laborant, tribuonis dum , veluti si fastu turgidi aliis aeutiores videri volunt.
255쪽
Quoniam vero Deum dari negant, pietatem quoque eum
Deo in eundem censum referre tenentur. Quamobrem cum
Dei notionem a Politicis confictam esse contendant plebis indomitae coercendae eausa ; pietatem quoque pro simili commento habere tenentur. Atheismus itaque pietatem tollit, ideoque eidem e diametro adversatur, 3c recte inter impedimenta pietatis resertur. Cum athei falsum esse existiment, quod detur Deus s opinionem de Deo, & per consequens' . de pietate, non possunt non accensere praejudiciis a prima infantia ingenitis 6. Io II. Log. . Nemo non satetur, turpe esse viro. qui ubi intellectu rectius uti diis dicit , quam vulgo imperito concessum , praejudicia in pueritia hausta non deponit. Atheus igitur vi hypotheseos suae aliter sentire nequit, quam quod pietas dedeceat eos , qui supra vulgus imperitum sapiunt in aliis, nisi forsan ere esse j dieet, ut pietatem simulet: id quod ad rem praesentem minime facit. Patet itaque , nos atheis non imputare , nisi quod ex hypothesi eorum necessario sequitur , & quod ultro confiteri debent, si se atheos profitentur. I. 126.
Quomodo Quoniam athei pietatem pro figmento Politicorum ha- pedum, bent, quae ad vulgi imperiti cupiditates refrenandum inventatam istudio, sit, hominem vero supra vulgus sapientem dedeceat β. ias. ;
latur. . stante autem hac opinione corruit pietas Omnis; tit pietas alvetur, ex animo evellenda est opinio, quali notio Dei saltem confictast a Politicis refrenandi cupiditates plebis indomitae causa, qua metu poenarum civilium compesci nequeunt β. g. 436. pari. i. eol. nati , s. 9 o. h. Qiae de pietate demonstamus, quod vera esse debeant, si
quis pro certo habet dari Deum & ea ipsi convenire attributa , quae in Theologia naturali eidem vindicavimus, in dubium vocare nequit atheus, cum ex iis, quae de Deo
256쪽
ex Theologia naturali sumuntur , necessaria consequentia deducantur. Admittere igitur tenetur pietatis in determina. tionem actionum influxum, quo virtutis studium facilitatur & firmatur, & dignitatem hominis. quam ipsi concioliat pietas virtuti juncta. Quamobrem s urget, opinionem de Deo in mundum introduxisse superstionem multorum marorum genetricem, immo hominibus persuasisse actiones prorsus nefandas , aut saltem maxime absurdas, provocans ad exempla apud Gentes passim R olim , & hodienum obis via ; ostendendum est, id tribuendum esse erroneis de Deo opinionibus , non vero agnitioni veri Dei, unde nos deduximus, quae de pietate docuimus. & quod ipsim et ultro confiteamur , errores de Deo impedimento esse, quo minus Pietas recte colatur , quemadmodum debebat g. ra V. Neque enim pietas vera, quae ex agnitione Dei veri fluit, quem nos confitemur, rejicienda est, pro pterea quod homines errone. as foventes opiniones pietatis quandam speciem sbi finxerint, quae a ratione aliena est &hominem sanae mentis dedecet, a ut saltem desectum judicii areuit. Sicuti absurdae de Deo opiniones non consistunt cum iis, quae nos de Deo demonstravi. mus in Theologia naturali g. 98. ; ita quoque pietas Vera, quam ex iisdem derivavimus , non seri pietatem superstitio. iam , qualiscunque tandem fuerit, ex fonte putido profluentem , quae pietatis nomen minime meretur. Qui contendit pietatem dedecere eum, qui supra Vulgus sapit, aut sapere debet, ostendere tenetur, quod dedeceat pro vero habere
ea, quae in Theologia naturali de Deo demonstravimus, de . ex iis de pietate deduximus. Quodsi hoc satere audeat, tum usui erunt ea, quae de absurditate atheismi supra inculcavi. mus I. 84. seqq. . Pertinet etiam huc, quod supra demonstravimus, hominem nihil magis decere, quam agnitio
257쪽
f. I a T. De ignoran- ηοrantia Dei S atheismus pietatem tollant: quodν accedaetia Dei ει erronea de indisserentismo morali , obligatione naturali nonns a atheimo pi- U0luntate Dei deducenda opinio , atheismus ad impietatem viametatis impe- sternit. Qui enim ignorat dari Deum, ei nulla Dei otio di bato , est, saltem is nihil de Deo distincte cognoscit 4α8pare. quando hie r. Theol. nat ideoque nulla ipsi perspecta sunt attributa
ad impleti divivina. Quamobrem fieri nequit, ut vi motivorum ab tem ducat. us desumtorum actiones suas legi naturae conformare studeat. si vel maxime eidem convenienter easdem dirigat, quatenus agnoscit posita hominis rerumque essentia poni legem naturae r 36. pari. 1. Phil. prast. univ. , & ejus obligationem rationem sufficientem in ipsa hominis rerumque euentia atque natura habere I.l 143. pari. r. Phil. prassivam. . Quoniam itaque pius non est, qui actiones suas vi motivorum ab attributis divinis & providentia diis vina desumtorum conformare non studet 4. 339. pari. I. Hi prassi univ. ; ignorantia Dci pietatem tollit. Quod erat primam. Atheus negat dari Deum . 4 Ir. pari. r. Theol. nat. . . Quamobrem nec concedere potest, hominem obligati adactiones suas vi motivorum ab attributis divinis desumtorum. legi naturae conformandas. Quoniam itaque pietas consistit in habitu actiones suas vi motivorum ab attributis divinis desumtorum legi naturae conformandi β. 339. pari. r. Phil. nam unis. I. atheismus pietatem omnem tollit. Quod
Enim vero lex naturae subsistit etiam in hypothesi athei g. a 4 . pari. a. Hic prast. univ. , atque differentia inter acti-
258쪽
ones malas & bonas a 47. pari. 2. Phil.praci. iv. , nec atheus necessario delectatur actionibus malis & bonas averis satur so . pari. a. Theotnat. , ut ideo nolit actiones Q.
as legi naturae, & per consequens voluntati Dei, quem non agnoscit, etiam inscius convenienter determinare, ac per consequens non necessario impius est g. a I 49. pariar. Jur. nat.). Enimvero si atheismo admiscet errorem de
indifferentismo morali & obligatione naturali nonnisi a voluntate Dei deducenda, licentiam vivendi sibi fingit, &legem naturae nullam esse contendi Quoniam itaque putat sibi natura competere jus sine ulla restrictione faciendi, quod vult . aso. pari. r. Jur. nat. , nulla habita ratione legis naturae; eidem quoque actiones suas consor- mare non vult, consequenter non ad Dei voluntatem g. 278 parto. Phil. pract. Emv. I sed ad suam, prouti nempe sibi visum fuerit, easdem componere vult. Quamobrem cum impiussit, qui actiones suas ad voluntatem Dei componere non vult j. II 49 pari. I. r. nat. ; si ad athei sinum accedat erronea de
indifferentisino morali & de obligatione naturali a sola voluntate Dei deducenda opinio, athei simus ad impietatem ducit.
Quod erat tertium. Impium non esse, qui legi naturae actiones suas consormat sejuncta pietate, alias jam monuimus tuor. I. Us Para. l. Dr. nat. . Et quis dixerit Coninucium, virtutis infucatae eulistorem maxime sincerum, hominem impium, propterea quod,
cum Deum ignoraret, pietatem cum virtutis cultura non
conjunxerit 8 virtute is multos antecellit , qui pulchre de Deo disserere dc alios ad agnitionem veri Dei perducereae de voluntate ipsius instruere didicerunt. Fatentur Missi ι narii , in prooemiali Deelaratione scientiae Sinensi sub tit Io Confum Sinarum Philosiophi Parisi editae praemissa, philosophiam moralem Consum optime consentire cum doctrina morali
259쪽
morali Christi. Constat vero Consuetum omni animi contenotione id egisse, ut doctrinam, quam tradebat discipulis.
exemplo suo confirmaret, ac omnium maxime ursisse actionis externae cum interna consensum & ab omni hypocrisi & laudis assectatione maxime alienum fuisse. quod
vero nec atheis annumerandus si, non minus liquet 427. Part. a. raria. nat. . Quamvis itaque ignorantia Dei pietatem tollat, propterea tamen ad impietatem minime duincit , modo non accedat erronea de lege naturae opinio, quasisne Deo nulla concipi possit. Quod vero ab hac opinione venit, id ab ignorantia Dei derivati nequit. Immo
idem valet de atheismo, cum dudum Ostenderimus, quod atheu, admittere teneatur disserentiam inter actiones malas& bonas j. Io o. pari. a. TheoL nat. , & supra demon-verimus perperam sumi, quod nullo modo probari potest. fi non detur Deus, non dari legem naturae & hanc legem esse jugum homini impositum, felicitati eius adversum
9 i. . Non obstante atheismo agnoscitur, s ne custodia i gis naturalis neminem felicem esse posse, cum id indepe denter ab existentia Dei demonstretur 3. 399. Part. r. PHLpracI. timv.). Tantum igitur abest, ut dumonstrari possit, atheismum parere licentiam vivendi. g. 138.
Cur athris Quoniam atheisimus ad impietatem viam sternit, si ad I pleroi eum accedat erronea de indifferentisino morali & obligatio-Fe ad im ne naturali nonnisi a voluntate Dei, seu, quod perinde pietatem θ' a metu Dei tanquam mali vindicis xj. 3o I. ducat. pari. r. Phil. praTvniv. , unice derivanda opinio ra T. , haec autem opinio plerorumque animos obsedit, cum bonitatem & malitiam intrinsecam actionum & originem obligationis naturalis ex essentia atque natura humana minime capiant
260쪽
capiant, et contraria opinio in praxi communi a prima pueritia hominum animis saltem tacite insinuetur, atque
in adultis deinceps foveatur; ex accidente sit, ut atheismus plerumque ad impietatem viam stemat, eumque amplectantur, qaibus vivendi licentia arridet.
Contingit hine, ut, qui de rebus ex earum notionibus statuere adsueti non sunt, cum videant atheismum ob viis vendi licentiam assectare eos, qui eum nulla ratione pra. habili defendere, nec contra existentiam Dei dubium quoddam, quod vel minimam speciem veri habs , proserre valent, sibi persuadeant, atheismum licentiam vivendi parere, ac per consequens ad impietatem viam sternere. Atque hoe sibi tanto firmius persuadent, s in se ipsis experiantur, animadoria dissicultate refrenandi cupiditates suas sese malle, ut non sit, quam ut sit Deus. aut se ad actiones leginaturae, seu voluntati divinae repugnantes omittendum non nisi metu Dei eas committentem punientia compelli. Aeinde est, ut atheismus simpliciter hypothesis impia dicatur, eis impietatis labem eidem adspergat opinio de indisseremtismo morali & obligatione servandi legem naturae metur cenarum a Deo introducta s. 327. : quae appellatio tanquam terminus retineri potest, cum in denominatione non attendatur veritas, multo minus si ratio denominandi saltem
Quoniam ignorantia Dei &.atheismus pietatem tol- De negligenis lunt ἔ. iar. ; si quis ob ignorantiam Dei pietatem negligit, ita pietatis ad agnitionam Dei perducendus , sive vi demonstrationis, ope δε- ob ignoranstematis Theologia naturalis . 9. , De consideratione hujus uni- tiam Dei Sue i f. ai. S seqq. , aut atroque modo g. a II. pari. a. Phil. atheimum. pract. univ. . Sed ne a heur pietatem negligat, cum opini