장음표시 사용
281쪽
etidium per-tem constituit ηοt. l. a 48. pari. 2. Theol. nati , acquiescen-petuandum. auLem in se ipso itimulus est ad studium bene ac te- cte agendi perpetuandum 3. 338. pari. a. Em ; idem ase . lectus stimulus est pietatis cultori ad fladium pietatis perpetv
Naturale homini est, ut felicitatem appetat g. 324. paria a. Phil. prax I. unis. . ' Quodsi ergo quis in se ipso ex Ipertus fuerit, quantum selicitatis praesidium sit in pietate cum experientia propria in veritate eorum confirmemur, quae in Philosophia practica demonstrata cognoscimus ν. apa. Part.a. PHLpraa. sintva Pietatis studio nulla ratione se. dimoveri patietur, quod potius vehementius in dies ineltabitur a pertinacius evadet. Neque hoe eidem singulare est, stade quocunque studio valet, quod eodem assectu inflamin, matur c ι. , 338. Pan. a. Bb. .
. I. M . . , ,, , Si pietatis cultor sbi repraesentat judicium aliorum pietatis in. dii cultorum de pietate recte sentientiam, inprimis vero initis Deios est, ebu- ur glaria concitatur. Etenim si pietatis cultor pietatem. ista,) quam colit, resert ad judicium cultorum pietatis aliorum. quos de ea recte sentire novit, fieri non potest, quin pro certo habeat, quod iidem actiones tuas sint approbaturi, consequenter benignum de iisdem judicium laturi . r6s P ch. empir. Cumque non minus pro certo habeat, Deum ab aeterno praescivisse omnes nostras cogitationes β. sa 4. pari. r. Theol. nat.), consequenter ab aeterno animum suum ipsi intime perspectum esse, & e dem velle, ut pii simus β. Da 8. pari. r. Jun nati); nec dubitare potest, quin Deus actiones suas approbet. Quamobrem
cum gloria concitetur, si persuasi simus, quod alii de n his
282쪽
his & factis nostris benigne judicent, vel iudicaturi sint
3. 366. pari. a. Eib. ; si pietatis cultor sibi repraesentat judicium aliorum pietatis cultorum & de pietate recte sentientium, inprimis vero ipsius Dei, affectus gloriae concutatur. μNemo de pietate rectius iudieare potest, quam qui ipsemet eandem colit I. 264. Parr. a. PM .Pro. unira. . Ne cesse vero est, ut pietatem veram colat, non vero superostitionem pro ea amplectatur, & ut sit sincerus pietatis Cultor, non simulator. Quamobrem affectus gloriae non concitatur in pietatis cultore, nisi reserendo actiones suas ad judicium siti similium. Nemo autem in histe judex magis competens est, quam ipse Deus, qui non modo oomnium optime novit, quomodo pietatem a nobis exerceri velit, verum etiam de pietare nostra omnium optime iudieare potest, ut ideo homini pio sussiciat Deum nosse quinamst, quamvis hominibus omnibus non videatur qui est, aut ab ipsis prorsus damnetur. Pius itaque gloriam Dei magis diligit, quam hominum, ideoque etiam ad assectum glo. riae concitandum magis facit Dei judicium, quam homi
Quoniam assectus glaria in pietatis cultore concita. Quomodo tur, si sibi repraesentat judicium alioru platatis cultorum studium pi de pietate recte sentientium, inprimis vero ipsius Dei I. tatis aere I 4s. ,.quando vero judicium aliorum de eo, quod bene, esciatiar. vel recte secimus, fuerit verum, selicitatis nostrae magna pars est β. 369. pari. a. Eth. . atque tendit ad conservandam felicitatem di studium bene ac recte faciendi acre essicit j. 37 r. pari. a. Et A); idem affectus sudui m pietatis acre escit. vides
283쪽
Vide, quae de tendentia gloriae in genere annotavimus not. g. 37s. parι. a. Eibad culturam pietatis facile a placanda: Me non monente apparet, stimulum ad studium pietatis essici acriorem, si ad aequiescentiam in se ipso aeredat gloria c*. 144. . - β. 347. Sincerus pietatis cultor in omnibus actionibus suis tanquam
De intentio-Iuem ultimum intendit aptitudinem sui S aliorum ad perfectionemne nceri pi- Dei summam reprontandam , seu ut gloria Dei per se N alios elatis culto- manifestetur. Etenim sincerus pietatis cultor omnes actio-rii. nes suas led naturae consormare studet vi motivorum ab attributis divinis desumtorum 339. pari. 1. Phil. 'auh- uulua consequenter per determinationem actionum liberarum gloriam Dei manifestare studet f. 939. pari. r. neυL
naid. Quamobrem cum finis ultimus actionum humana-
rum consistat in aptitudine persectionem Dei lummam repraesentandi, seu gloriam Dei manifestandi 3 a 9. pari. a. Phil. prast. univ. , finis autem ab agente intendatur g. 6iet. pari. r. Phil. prast. univ. ; sincerus Dei cultor in omnibus actionibus suis tanquam finem ultimum intendit aptitudi- nem sui & aliorum ad repi aetentandam perscctioncm Dei sumimam, seu ut gloria Dei per se & alios manifestetur.
Ostendimus iam alias, quod homo teneatur directe intendere in ossinibus suis actionibus, ut essiciatur aptus aP-tique avadant alii ad persectionem Dei summam repraeseri. tandam, seu ut gloria ipsus per se per alios minifestetur cf. 31. Para. a. Phil. prodi. univ. , atque id requiri ad vitam persectam I. ap. Para. a. Phil. pracr. -ιυ. . Quamobrem patet, sine pietate ad vitam persectam neminem adspirare posse. Necesse autem est, ut pietas sit sincera, minime surata. Sincera autem ut sit, a fine potissimum dependet, qui intenditur, tumque pietas appetitur Propter se directa intentione. Quodssi enim Diuili so by Cooste
284쪽
4 enim quis pietatem assectet Propter fines alios, quos tano quam ultimum intendit, pietas labe inficitur, ut eam potius smulare, quam colere dicendus sit c s. 7I6. pari. a. I bit.
pract. amiv. , actionibus nimirum externis cum internis mi nime consentientibus, cum ad internas utique etiam requiratur intentionis rectitudo.
Quoniam sincerus pietatis cultor in omnibus actioni- ω quem Mbus suis tanquam finem ultimum intendit gloriae diuinae nem agat manifestationem c . et 47. , homo vero a Deo conditus cerus piet est ut gloriam suam promoveat β. i Is V; sncerus pieta- tis cestorini cultor agit propere Mem , ob quem a Deo conditas est. Ostendimus jam superiua creaturas omnes agere propter finem, ob quem a Deo conditae sunt, nee hominem sibi in eo deesse, si similiter una cum ipsis propter eundem sinem agat ως. g. II 6. . Quamobrem Pro Rionem princedentem etiam hoc modo demonstrare possumus. Qui pietatem colit, finem eosequi studet, ob quem ereatus es s . II 6. , consequenter eundem intendit 6r6. pari. r. Phil. pract. univ., Ast homo a Deo conditus est, ut gloriam suam promoveat I. 11 I. . Quodsi ergo pietatem colit, gloriam Dei promovere intendit, consequenter aptitudinem sui & aliorum ad persectiqnem Dei summam repraesentanodam s. 61 o. par . r. Theia. nai, Quoniam homines per ipsam e
sentiam & naturam suam obligantur ad persectionem suam conis junctis viribus promovendam 3.aa I. Part. . Philyract.uniti. 8c tunusquisque ad persectionem alterius conferre obligatur, quantum potest I. aza. N. r. PHLPract. --.xdum aptitudinem sui ad perfectionem Dei summam tanquam finem ultimum intendit, perfectionem nempe humanam 6. 3II pari. x.
285쪽
τε I. naid, ab hac intentione romoveri nequit aptitudo aliorum ad persectionem Dei summam repraesentandam. con sequenter pius non minus intendit , ut Per alios, quam ut per se Dei gloria promoveatur.
, β. 9. Quod pieta- Similiter quia sinceras pietatis cultor in omnibus suis actitis cultor onibus tanquam finem ultimum intendit, ut gloria Dei Deo, uons- per se & per alios manifestetur j. a 47. , Deo , non μυμ hi vivat. vii Upro virili studet, ut etiam alii non sibi, sed Deo vivant.
Atqueita intelligitur, quo sensu homo dieatur sectus propter
Deum propter quem res quoque ceterae omnes fame sunt, nimis rum s actiones tam hominum , quam creaturarum ceterarum referantur ad fineml ultimum. Ob quem Deus hunc mundum com didit 3. 6a9 pari. r. Theo . nat. 3. Probe autem notandum
est, quando agitur de fine a sincero pietatis cultore intento, finem intelligendum esse ultimum, qui non exeludit fines particulare, , sed saltem exigit ut idem ipsi subordinentur, quemadmodum fieri debere ostendimus, s ad vitam persemctam adspiremus j. 38. Pan. 2. I hil. Pract. unis. . I. 3 C.
Quod hum Quoniam hypocrita pietatem simulat q. ri 6 I. pari.
crita non I. Jur. vat. 9, consequenter actiones ejus externae ab inter- agat propter nis dissentiunt II 6. pari. 1.PHI. prast. vvlvsincerus au- 'mem, ob tem pietatis cultor in omnibus sui actionibus tanquam fi- quem a Deo nem ultimum intendit aptitudinem sui & aliorum ad perse- conditus, , ctionem Dei summam repraesentandam, seu ut gloria Dei quando facia per se & alios manifestetur I47. & agit propter filis in hπο- nem, ob quem a Deo conditus est I48. , 'pocrita
286쪽
redinem sui M alioram ad perfectionem Dei su metam representandam , seu ut gloria Dei per se ta alios manifestetur, nec agit propter sum . ob quem a Deo conditus est, consequcnter patet qliam a facilis jit prolapso in hποcrhis, s qu ipietatem colere debet, in xa snem , propter quem conditus est 9. I is.) V veram hominis perfectionem g. 9 T. pari. r. rami. nat. , me pietate non a quirendam I. I30.
Qui pietatem simulat, pius videri vult , eum non sit. Quamobrem animus ejus diversus esse debet ab animo pietatis sinceri cultoris. Voluntas igitur utriusque tendere nequit ad eundem finem. Quamobrem necesse est, ut finem , quem tanquam ultimum intendere debet pietatis snc: us cultor, perspectum habeat, qui pietatem colere debet. Mias nimis rum faeile contingit, ut inclinationes ipsius sive naturales, sue aquisitae animum dirigant in sinem pietati adversum. . cumque animus ad pietatem colendam nondum fit dispositus , quemadmodum esse debebat , ipse ea dem non appetat, nisi tanquam medium finem sbi propos tum consequendi: ad quem consequendum cum lassiis elat pietatis simulatio, in hypocrisin prolabitur II 6 r. pars. j. yur. nsit. . ι/- q. 1s I. Quia h3poerita non agit propter finem, ob quem a Deo piis 1 ab conditus est iso.),nimirum ut gloria Dei per se manifestetur poesita s i et . . consequenter propter fines alius, quos inclinationes traii. in cupidine delectationum sensualium, lucri & honoris atque laudis consistentes f. I 8 a. pari. a. Eth.), & Voluntatem coris rumpentes g. I 83. pari. a. Eib.2, insinuant 3 8 I. pari. r. Eth.) i pietatem ymulat, ut seipso delinetur, dum se meliorem aliis existimat, vel ut ab aliis laudetur, vel utilitatis cujusdam
287쪽
Ad delectationes sensitates refertur etiam voluptas, qua percipitur ex rebus aliis, quam sensibilibus proprie sie dictis.
quatenus spectantur tanquam rea, quae voluptatem pariunt. quatenus sensum assiciunt . quemadmodum alias jam demonstravimus 3c uberius explicavimus de honore ae laude
qua tali spectatis sq. t 76. parι. a. Bh. . Quamobrem quando quis se ipso delectatur. quatenus se intuens se me. liorem existimat aliis; voluptas ab ipso percepta ad dele. ἰctationes sensuales . refertur. Quodsi ergo quis pietatem assectat, ut se meliorem existimare possit aliis, ideoque sibimet ipsi placere; eum utique intendit finem , quem cupido delectationum sensualium ipsi commendat. Qui vero pietatem assectat, ut se ipso delectetur, parum curat, quid de se judirent alii, modo ipse sibi plaeeat, & aliorum de se judicia contemnit. Prodit autem hane sui placentiam, vultu inprimis, gestu atque incessu. Sed de eo rectius dicendum, quando de fastu acturi sumus: hypocrita enim hune finem intendens fit fastolus fg. 333. par . l.Dr. Nar. J. Qui tueri eupidus est . utilitate bonum metitur, ideoquueupido lucri ipsi insinuat. finem. propter quem pietatem simulati Nec obstat quod subinde necessitas compellat nonnullos ad smutandam pietatem propter lucrum. Suhiis imus enim in praesenti in
rationibus proximis. Non desunt exempla eorum, qui alimen. torum causa pietatem fimulant. Et in eundem censum rein
ferenda est hypocrisis patrocinium eorum ambientium, qui nonnis pios eodem dignos judicant. Unde etiam eonti git, ut pietatem ex opinione illorum aestiment, & ea fa- ciant, unde pietatem colligere solent, parum solliciti, quid revera sit pietas. Qui honoris atque laudis eupidus est, ei cupido haec insnuat finem, propter quem pietatem smulat, nimirum ut ab aliis Iaudetur & pii nomen consequa tur. His igitur sumeit, ut pii videantur aliis, parum solliciti, num sint qui videntur. Atque etiam hi pietatem
aestimant ex opinione aliorum, a quihus aestimari δc laudari volunt. In omni itaque casu hypocrita veram pietatis, Diuiligod by Coos e
288쪽
tatis notionem minime habet, nec curat, ut ideo quoque actus externos non ad veritatem, sed ad opinionem sua suam, sive aliorum componat, prouti vel sibi, vel aliis plaeere studet. Haec opinionum diversitas in causa est, ut hypocrifis varias induat formas, quamvis in eas quoque influant inclinationes Ac mores pro diversitate subjectorum variantes, prouti ferunt latebrae & recessus in animis hypocritarum δc caeca suadet aliorum imitatio.
g. 3sa. . Pietas pomposa dicitur, quae proditur actibus externis ethid fit pie-
aliorum oculos tenentibus. Qua inobrem cum constet, talpomposa. quae singularia, non vero communia sunt, ea aliorum oculos tenere I pietatis pomnis cultores in assitus externis pngularitatem quandam assebant, ad quos cum etiam referantur vultus, gestus, positus corporis, incessus, vox atque sermo s. r. 8. S seqq. pari. a. Phil prost. unis. S g. 367.
pari. I. Theoti nat. , eandem quoque assectant in vultu , gestu,nsis corporis, lacessi, voce atque semone, non tamen semper e dem modo, prouti inprimis certa quaedam vitia tacite in animum irrepentia, vel certa etiam virtutes in eorum determinationem influunt, aut de iis, qua ad pietatem requiruntur, diveris foventur opiniones, cum determinata eadem esse nequeant, ns determinantia fuerint eadem I. I93. 393. intolJ. Equidem ad pietatem requiritur omnium saeuitatum usus& plenus usus omnium consensus g. Il6 a. parr. ι. Jur.
nat. , nec ab ejus cultura abhorrent cerem niae, quas ve
stitas diximus, s3. 69o. para. a. Phic nam uniri, exemplum quoque pietatis aliis praebere tenemur 93 o. partia. Jur. nu. , immo aliis competit jus postulandi ut prae-
289쪽
beamus . 9 3. para. t. Iur. not. ; non tamen Meo re δquiritur singularitatis assectatio, qua pietas in pompam ver-' titur & ad hypocrisn via sternitur. Contingit sane ut pietas pompota rectius sentientibus offendiculo sit , eum omnis assectatio displiceat iis, qui prosjudiciis minime occaecatam mentem Possident, ceteris autem, qui animum a pietate alienum habent, pietas deridenda propinetur, seque exemplum, cui alii se addere debebant ij. 93 I. pari. r. Aur. nat. , contrarium sortiatur effectum. Quod vero si gularitas, quam pietatis pompota cultores in vultu, gestu. Positu corporis, incessu, voce atque sermone assectant, non eadem si omnibus,' & experientia docet, & ratio a prioriri. in casu dato haud dissiculter redditur, modo scientia moini rati satis fuerimus instructi. Ita videas alios componere vultum severum ae tristem & in humum dejectum, quasi hilaris pietati adversetur, alios vero fingere erectiorem de altum, oculis alternatim nunc in se. nunc in alios spartis, proutistitieet quis vel aliis videri vult pius, vel sibimet ipsi videtur, aut humilitatis opinio in pietatem influit . aut tacita suis perbia serpit, aut aliud absconditur in recessibus animi atque . latebris. Similiter videas alios instar statuae stantes, aut lem' to gradu progredientes, manu sinistra ad pectus applicata, dextera vero vel demissa, vel fulcro cuidam praesenti, qua te offert occasio, imposita, alios vero trementes manus arotollere & quasi ad orandum componere. Gestant alii caput erectum cum vultu severo , qui sibi videntur pietatis
heroes 3c contemtum omnium rerum terrenarum spirant, nec ocu os attollunt nisi in caelum: alii vero eaput in Iaistus alterutrum inclinant & oculis immotis in humum prospiciunt quas pudore indignitatis suae sussus. Alii voce flebili utuntur & syllabis quam longissime productis voca
hula pronunciant; alii utuntur voce truci & pronuntiati nem verborum aceelerant, ut Zelum, quo delectantur, proindant. Neque etiam in sermone abest singularitatis asiacta.
290쪽
sso. Fingunt loquendi formulas inusitatas, imaginationis haud raro non satis felicis scelus, aut rectius abortus, quasi prosunda mysteria continentes, eum sermo non si nisi de rebus intellectu facilibus, si communi more loquerentur. Ita memini me aliquando audivisse ex ore cultoris cujusdam pietatis pompo sae, quod cor nostrum corde eum Chri . ni colliquefieri debeat , ut non amplius sint corda duo, sed ut fiat cor unum, quando dicere debebat, nobis eun dem animum esse debere, qui suit Christo. Sed infinitum foret si omnia illa pantomimica ornamenta pietatis recensere vellemus, quibus pietas in pompam verti solet. Habent
omnia ista, de quibus jam dixi, & alias his gemina suum usum. s recte 8c in loco adhibeantur, non vero Praepostere . quemadmodum iaciunt pietatis pompOsae cultores, ad assectationem spietatis singularis tranaseramur. g. II 3. .
Quoniam pietas pomposia amat actus externos alio-De pietaterum oculos tenentes, quasi sine iis pietas consistere neque- pomposa iaat f. is α.), facilius autem est actus istos imitari, quam huber inpietatem sinccro animo colere, quod nemo facile in du- degenerante. hium vocaverit, ut absque probatione tanquam a posteriori satis notum & per ipsam pietatis notionem in anterioribus satis explicatam manifestum sumatur; pietas pomposa inhvucri in facile abit ad eandem homines ducit, qui a pietate animum alienum, vel genuinam ejus notioηem misime habeat . II 6 . pari. r. Jur nat. , immo cum pietatis pompota cultores ex actibus istis externis aiios ii similes judicent, in dies contingit, ut bapocritae pietatis pom se dotioribus imp nant , S at pietatis sncera cultores si non pro impiis , saltem non pro piis babeantur. .