장음표시 사용
341쪽
quam maxime nocuum traduci not. q. 993. para. r. TMOLrat. . Si adeo parum rationis habent, ut veritatem hanc cedro dignam perspicere nequeant; ipsos tamen eandem docere poterat scriptura facta, cuius se interpretes glorian. rur, vi eorum, quae modo de Psalmis Davidis monuimus. Sed facile apparet, quam parum mentem scripturae capiant qui saltem verba tenent & opiniones suas, quibus mens imbuta est, iisdem aptant more quidem pervu ato, ast mi nime laudando.
g. 19 I. Au obedienis Obedientia Deo debita virtus est. Cum enim in proinii trinas. ptitudine agendi consistat 3364. pari. r. Jan nat. , hambitus est c, 4 α 3. Pnch. empir. . Et quoniam lex naturae nobis injungit obedientiam j. D6s. pari. r. Jur. nato e&ipsam observantiam sui inculcat sub forma obedientiae Deo praestandae s l. II 63. parr. r. Jur. stat. si qui Deo obedit, actiones suas Iegi natura It conformiter dirigit. Quamobrem cum habitus actiones suas legi naturali conformiter dirigendi virtus sit 3. 3as. pari. i. Phil. praui. Maiυ. ἔobedientia Deo debita virtus est.
Quoniam in Ethtea demonstrandum, quomodo virtutem. Iere debeamus; hinc patet ratio, cur de obedientia Deo praestanda in eadem ex instituto sit agendum. Nec minus inde manifestum est, virtutis cultorem etiam obedientiae Deo dehitae omni animi contentione assiduam operam da- re debere. Pertinet huc, quod supra demonstravimus, obedientiam Deo praestandam exigere, ut omnes nostra actiones spectemus tanquam offitium Deo debitum cI. i 73. . Atque hinc sequitur, obedientiam erga Deum a cultura virtutis non separandam esse: quod ne faciamus, ipsa lege naturali obligamur cI. II 67. Parra. . r. nat. . Insunt huic
342쪽
regi etiam quae ad praxin conducunt, modo eam attente meditemur. . I9 a.
Quoniam obedientia Deo debita virtus est r9I. , An fit virtus
quatenus vero actiones legi naturae conformari possunt, et- preoliaris Njam si non edautur ea intentione, ut Deo te obedientem tam ad o- praestes obligationi saltem naturali satisfacturus, quod etsi mamr a priori satis manifestum a posteriori sumere licet, virtu quam re a tum ceterarum exercitium ab Obedientia separari potest, utar.
l. 3a I. pari. r. Hic prati. Miv. ; Obedientia Deo praesauda peculiaris virtus est: quatenus tamen legem naturae servare debemus animo obediendi Deo l. 3I67. pari. r. Iannat.J, ad quamlibet Virtutem accedere debet, consequenter viris tutes eetera absque obedientia Deo debita deseda quodam laborra
Exemplum virtutum absque obedientia Deo debita in Sinis habemus, qui virtutum exercitium urgent, quatenus sunt habitus actiones suas legi naturae convenienter dirigendi, absque obedientia Deo debita, quemadmodum ex libris eorum elassicis videmus, in quibus nullibi fit mentio hujus inobedientiae. Cum enim Dei notitiam distinctam non habuerint ullam, nec fieri potuit, ut animo Deo obediendi eaderent actiones, quarum bonitatem intrinsecam agnoste bant. Immo qui ea cognovit, quae tam in Ethica, quam in Philosophia practica universali passim demonstravimus; et non ignotum esse potest , voluntatem determinari posse ad actiones legi naturae consormandum ipsa bonitate atque malitia intrinseca actionum dc felicitate legis naturae custodia consequendae, quamvis singulae non spectentur tan
quam ossietum Deo debitum, sicut obedientia Deo debita exigit F. II 3.1 Dubitandum itaque non est, quin haee
343쪽
in virtutem in retis ef eacia.
obedientia si virtus peculiaris, utut ad virtutem reliquam mnem accedere debeat, siquidem legi naturae satisfacere u limus ex asse, quae non minus urget, ut Omnia faciamus animo obediendi Deo , quam ut hoc faciamus , aut non faciamus. Quamobrem si agendo quid omittitur. quod vilegis naturae adesse debebat; virtus. ad quam actio haec referenda, desectu quodam adhuc laborat. Necesse autem est . ut agnoscamus obedientiam peculiarem esse virtutem. Inde nimirum discimus, eam peculiari opera comparandam
esse. Neque alio fine hie de obedientia Deo debita seo
Quoniam obedientia Deo praestanda virtuti omni reliquae potest accedere β. xyro, si vero accedit, mO
. tivum agendi est l. 887. Psych. empiri), motiva autem plura conjunctim fortius movent appetitum & aversati nem, seu voluntatem & noluntatem . 343. pari. r. Phil. prast. anm. I p obedientia Deo debita eum virtutibus ceteris co iungatur, appetitus S mersatio redditar sortior, seu quod perinde est voluntas S uoluntas scitur e stantior l. 9ι I. Psyph. empirι S f. Io 6 a. pari. r. Theot irat. , & per consequens
studium virtatum teterarum facilitatur, seu virtuter cetera facit M acquiruntur , conservantur. Demonstratio, qua evieimus, appetitum & aversationem fieri sortiorem, si motiva ab attributis divinis desumta eum motivis ab intrinseca actionum atque malitia peritis eo iungantur s=. 343. para. l. Phil. radi. -ιν. , latius patet, ut extendatur ad propositionem hanc Reneralem t motiva plura, quorum Mum quo ua Per se si rit ad determ nanis dum voluntatem, Des noluntatem. conjunctim tortivi mravem appetitum, Iaversationem, qua lagia paratim. Supra oste dimu sDi iliaco by Corale
344쪽
dimus obedientiam Deo debitam indi vulta nexu cum pietare e haerere f. Ips , quatenus nimirum supponimus, pietatem nullo defectu laborare debere: id quod fieri nequit, nis ad eandem accedat obedientia. Subtilius tamen distingvenis dum est motivum a voluntate Dei desumtum a motivo, quod praebet obedientia Deo debita. Etenim si ideo acti. onem quandam committimus , vel omittimus , quia Deus vult, ut committamus vel omittamus ἱ motivum agenodi, vel non agendi desumitur a voluntate Dei, seque hic pietatis essectus est 3. 339. Part. l. Phil. praci. uniν. . Enimvero quoniam Deo tum demum homo revera obedire dicendus est, si agnoscit Deci competere jus imperandi j. II 64. Pan. l. Iuri nati , seu de actionibus suis disponendi, prouti visum ipsi fuerit g. I p. , ut agens quod ipse vult, quia vult, ipso facto confiteatur, Deum esse domitanum suum, &se servum ipsus ij. I 84. ; motivum tum demum ab obedientia Deo praestanda desumitur, si agnitione dominii divini animus fuerit dispositus ad agendum, quod Deus vult, ut homo se justum praebeat Deo, non injustum, jure suo ipsi tributo, non violato I 8. . Nimurum Pietas virtus quaedam generalis est, quae plures sub se comprehendit species pro diverstate attributorum divinorum , a quibus desumuntur motiva. Quamobrem cum bedientia, quae Deo debetur, a dominio ac inde porro fluente iure de actionibus nostris pro lubitu disponendi deriverur, quemadmodum virtutes aliae, quibus praxis offeiorum erga Deum obtinetur, ab aliis attributis deducuntur; ea quoque a pietate tanquam species a genere distinguenda. Poteramus termino apud Seholasticos reeepto virturas theologieas appellare, quibus praxis ossiciorum erga Deum eontinetur, nis ab hae appellatione abstinere maluissemus, quia ultra principia rationis non progredimur. nec cum iis, quae a nobis demonstrantur, miseemus ad Theologiam revelatam spectantia, quae ex scriptura saera haurienda. Tum vero PDιar dici poterat virtus theologica generalis,
345쪽
euius species sunt eeterae , quibus ossiciorum erga Deum specialium praxis continetur, & quarum prima est obedienotia Deo debita, quae cum pietate hoe eommune habet, ut ad quamlibet virtutem non modo theologicam specialem, verum etiam aliam quamcunque aceedere possit & debeat. Nobis, qui systema morale condimus in usum scientiae, susis sicit . ut singula accurate demonstremus, unumquodque su loco, quemadmodum systematis ratio requirit, dc Omnem disserentiam suo loco explicemus, ubi in aprico collocari potest. Si vero deinceps in usum memoriae scholarum more libuerit ordinare singula, prouti species sub generihus suis continentur, hoc faciat, qui volet, dc eo fine commendavimus in horis. subseelvis Marburgensibus Tabulas mn monicas, in praejudicium systematum non condendas. s. 94.
statim Ob, Quia Deo debita obedientia virtus est . 101.
Gatu gau- virtuosius autem actiones leSi naturae conformes cum gaudiam obedia dio committit fg. 348. pari. r. Phil. p 2. m. ς Qui Deo endi Deo. se praebet obedient , cum gaudio hoc facit. Qui Deo se praebet obedientem, agnosest Deum esse dominum summe bonum fg. 997. Part. ι. N M. nat.) δc praeis repta de prohibitiones a bonitate ipsus proficisci g. 99 a part. ι. Trioa nat.), eidemque lubenter obedit F. t 36. . Et dum Deum legislatorem ideo sibi repraesentat instar patris saluti suae consulentis, lege divina delectatur eandem. que earam habet f. I9o. . Gaudet igitur se talem habeo te dominum f. ass. Parr. a. S.. , dc a delectatione, quam parit lex, gauὸium hoc incrementum capit. Omnia in Moralibus mitisice concordant & ob concordiam in ap. petitum inruunt smul, atque ab hoc influxu pendet conis stantia & perpetuitas voluntatis ad virtutem requisita f. 3a8. para. t. nil. Pro I. univ. . Quamvi3 vero in genois
346쪽
re editum si, virtuosum actiones legi naturae eonformes eum gaudio committere q. 348. pari. 1. Phil. pract. unim , non tamen propterea negligendae sunt rationes speciales hujus gaudii cuilibet virtuti propriae. Insunt virtuti unicuique ad gaudium concitandum apta, quod in ea su speciali tanto majus erit, si appetitus jam in genere fuerit dispositus ad gaudium concipiendum ex virtute in genere spectata. Et propterea in Moralibus non inprobandum, si, quae ex principiis generalibus veluti sponte sua fluunt, ex principiis quoque specialibus, a dissetentia nimirum speciofica derivandis, demonstrentur, praesertim cum principia
specialia a sensbus minus remota appetitum fortius m vent quam generalia, quae magis ab iis temota sunt. Habent tamen utraque suum usum. Nimitum illa faciunt ad generalem appetitus determinationem ut emietatur bonur, haec vero propius attingunt appetitus persectionem, & utraque coniunctim inssunt in constantiam & perpetuitatem v luntatis. Talia, quae occasone se ferente inculcamus, probe tenenda sunt, siquidem virtutis culturam curae cordique
hibeamus. Quodsi omnia, quae ad eandem spectrant, dein
monstrare vellemus rigide, syllema in molem nimiam excresceret. Sufficit itaque, quae passim annotantur & inculcantur, ex ceteris, quae demonstrantur, susscienter intelligi, earumque veritatem perspiei. Et si quis lictione assi. dua operum nostrorum demonstrandi habitum sibi eom. Paravit . ea quoque demonstrare non dissicile ipsi erit, si. quidem demonstrationis rigorem requisiverit.
Servire dicuntur servi, si heri sui imperium exequis. VM tyr
tur. Ac ideo Deo servire dicitur, qui Dei tanquam do v ς ς mini sui imperium bene ac sedulo exequitur. Quoniam itaque hoc facit, qui obedit Deo β. a 364. pari. a. Dianain; qui obedit Deo, is Deo servit, , qai Deo servit, eidem obessieηtem se praestat. Quando
347쪽
Quando de servo dieitur, quod hero sis domino suo
serviat, ad moralitatem non attenditur animus, sed actus saltem phy sice spectatur, qui consistit in executione imp tii. Ast quando in Ethica quaeritur, quid sit servire Deo.' set vitium sine moralitate spectari nequit, quoniam hic comsideratur tanquam ossicium Deo debitum. Ita igitur definiendum est, quemadmodum id urget lex naturae. Haec ratio est, cur in definitione servitii Deo praestandi addamus. quod imperium Dei bene ac sedulo exequi debeamus. Sese vitium vero hoc consistere in obedientia palam est. ει- enim qui obedientem Deo se praebet, promte facit, quod
Deus vult ut faciat cf. II 64. pari. e. Dr. nat. , cons quenter cum Deus velit, ut actiones suas componat ad I gem naturae I. 276. part r. PDL pract. xων. , sollicite sbi cavet, ne quid in qualibet actione omittatur, quod ad ea
dem vi legis naturalis requiritur. Atque ideo bene, seu recte, atque sedulo scit, quod Deus imperat. ε96.
M inobedi- I Obiendia vitio est. Quoniam enim inobedientia erga retia 6itiam Deum lege naturali prohibita cst β. I 369. pari. r. Jur. yt, nat. , Deo inobediens est, quia actiones sua dirigit legi naturae
contrariat ratione. Quamobrem cum habitus actiones suas contraria ratione dirigendi, quam lege naturali praescribitur, vitium sit 3aa. pari. r. Hil. practi. univ. ; inobedientia erga Deum vitium est.
Consistit inobedientia in denegatione obedientiae. Nam eum obediens faciat, quod Deus vult I. II 64. para ε Iur. nat. , inobediens Uero, quod Deus vult, faeere nolit 3. xx68. para. 3. D . nar. 2, qui Deo non vult obedire, obedientiam ipsi denegat, quam debet I6s. para. r. Iuri nar. . Obedientia igitur Ac inobedientia stii mutuo opponuntur tanquam virtus & vitium, nee inobedi
348쪽
entia in puda privatione obedientiae consistit, quemadmodum jam alias annotavimus κα. s. II 69. Part. t. Jur.
q. 397. DObediens nosse debet Deum velle ut hoc faciat, vel nolle, Oaeriam no- ut faciat, V se obligatum esse ad obediendum Deo. Ponamus titia suppo- enim te facere, quod Deus non vult ut facias, vel ex natur,atqvis
adverso lacere nolle, quod Deus vult ut facias, sed igno- sit isobedirerrare quod Deus nolit ut illud facias, vel velit ut hoc facias. Ρatet omnino dici non posse, te facere velle, quod Deus non vult ut facias, cum de voluntate Dei animum nulla subeat cogitatio. Quamobrem cum inobediens dici non possit, nisi qui facere non vult, quod ut faciat vult Deus, aut facere vult, quod ut faciat Deus non Vult β. a I 68. pari. r. Jur. naim, ut quis sit inobediens nosse debet, Deum velle ut hoc faciat, vel nolle ut fa
Ponamus porro, Deum quidem malle, ut hoc facias, vel non facias, minime tamen te obligare ad faciendum. vel non faciendum. Cum saltem consilium sit, sisgnificet alter, quid sibi videatur, ut fiat o. 983. pari. r. Theol. nat. . obligatio autem, quae necessitatem moralem agendi importat dii 8. parLa. Qu.praa. unim. , legem supponat g.I3 I. pari. r. Hupraff. unio. ; qui opinatur, se obligatum non esse ad aAiones suas voluntati divinae conformandas,nec agnoscit se obligatum esse ad obediendum Deo j. Ir64 pari. 3 Junnata ideoque arbitrio suo relictium putat, utrum obsequi Deo velit, an nolit.
Quamobrem cum inobediens non sit, nisi qui non facit quod facere debet, di ex adverso facit, quod facere non debet solsti Ettice Pari III T t l. 1168.
349쪽
f. II 6 8. pari. r. Jari nat.) ; inobediens utique nosse debet, se obligatum esse ad obediendum Deo. Qtiυd erat alterum.
Voluntas nostra non potest opponi voluntati divinae tamquam eidem repugna ns, nisi nobis constet de voluntate divina. Aliud nimiruta est objectum, aliud actus volum tis. Si homo actionem committere vult, quam Deus rictrivult committi, id quod homo vult repugnat ei, quod Deus vult, quodsi tamen ignoret nolle Deum ut haec actio patretur , dici minime potest, quod homo actiones suas voluntati divinae conformare nolit. Quis, quaeso, dice servum exequi nolle imperium heri sui , si ignoret, quid voluntati ejusdem conforme sit, seu quaenam sit ejus de eo, quod fieri debet, voluntasy Inobedientia igitur supinponit, voluntatem Dei perspectam esse. Ac propterea
Christus dicit, servum, qui novit voluntatem domini, nec sacere vult, quod vult dominus, duplicem poenam merer , ubi omnino diversitas actionis ab ea, quam vult dominus. a repugnantia inter voluntatem domini R voluntatem servi disceri tur, ut aliud sit velle, quod est contrarium ei, quod vult dominus, aliud vero nolle, quod vult dominus, utut utrumque sit vitiosum. Ponamus vero aliquem sibi persuadere, quod Deus parum curet actiones humanas, cons
quenter ipsi perinde sit, sive homo hoc faciat, sive non fa-εiar. Quamvis itaque agnoscar, iudicio Dei hoc potius faciendum esse, quam aliud; ubi tamen suum, quam Dei. de actione committenda sequi malit, haud quaquam dici potest, quod refractarium Deo se praebeat, sne quo ta
men inobedientia minime concipitur. Inter obedientiam& inobedientiam datur medium, sive actiones bonas, sive malas spectes. Quomodum enim obediens non est, qui actiones suas legi naturae convenienter dirigit, nis id faciat ideo. quia Deus vult, consequenter ut se Deo praebeat
obedientem; ita quoque inobediens non est, qui actiones suas, aliter dirigit, quam lege naturae praescribitur, nisi a-
350쪽
gnoseat Deum velle, ut eas eidem convenienter dirigat, &hoc tamen non obstante eidem convenienter dirigere nolita Non est quod existimes, nos inobedientiae patrocinari. Quamvis enim agentem ab inobedientia absolvamus, non tamen propterea defendimus, eum non peccare, cum actio peccatum sit, quatenus Iegi naturae contraria g. 44o. Pariar. Phil. prac . univ. , qua etiam de causa inobedientia in se
spectata peccatum est I. II 69. Part. Jur. not. ., β. I98. Quoniam inobediens nosse debet, Deum velle, ut Non omnis
hoc faciat, vel nolle ut faciat, & se obligatum esse ad transgressio obediendum Deo g. 97. ; quamvis legem transgredi legis inobs
atur, qui actiones contraria ratione determinat, quam juxta te. dientias. gem determinari debebat f. 39. pari. r. Phil. prau. vntv.', consequenter aut facit, quod Deus fieri non vult, aut non facit, quod fieri vult . a 78. pari. r. Phil. prati. uniυ.), omnis tamen transgressio legis natura inobedientia erga Deum non est.
Quodsi omnem transgressionem legis naturae inobedienistiam erga Deum appellare velis, vix concipi poterit actio humana, quae non hae labe inficeretur. Lex enim naturae omnimodam urget rectitudinem sq. I 89. Part. r. Phin pratit. tiniv. : quantum vero ad eandem requiratur, ex iis intelliis gitur, quae de omnibus ossiciis hominum erga Deum, erga seipis 'sum & alios demonstrata sunt, itidemque de unanimi omnium facultatum consensu in qualibet actione. Quamvis itaque actionem legi naturae conformare studeres animo obediendi Deo, ipsi tamen te inobedientem esse dicendum erat. Si. cuti desectus obedientiae nondum inobedientia est not. g. II 69. para. l. Dr. nat. I ita multo minus imperfecta obe.
dientia,quae aliqua ex parte deficit ad inobedientiam reseri potest. Appaei autem ex iis, quae ad Propositionem praecedentem. Tt a anno Dissiligoo by Gorale