장음표시 사용
381쪽
mum, ut Deum colere velis in omnibus actionibus tui, II 27. Part. r. Jur. nu Lin. Quodsi hoc modo amorem Dei concitare in te studueris, in eodem indies proficies, nee
seri poterit, ut rem quandam vel personam n. agis ame quam Deum. Supponitur quoque amorem nostrum non 'esse illicitum, & voluntatem nostram esse bonam, non m lam, ne malis delectemur. Quod si contingat rationem a. moris non eadere in Deum , inde intelligimus , amorem esse illicitum, ideoque deponendum. Non inutilem ope ram sumeret, qui argumentum hoc ex professo tractarer, ut in rationes omnes particulares amoris inquireret atque. ostenderet, quomodo ob easdem Deus magis sit amandus quam persona, vel res, quae nobis in amore atque deliciis
est. In Ethica subsistendum est in generalibus, ne in immensum erescat tractatio, quemadmodum jam me monuis.
se memini; tractatio specialis in gratiam eorum, qui generalia per se ad casus particulares applicate nequeunt, alia. ' orum industriae relinquendum. Atque horum potissimum est ad eaptum vulgi ea reducere, quae in disciplinis demonstrantur. Usui hic erunt , quae in superioribus de Deo consideratione hujus universi agnoscendo tradidimus.. ' f. aag.
malis eois Min Dei oritur ex cognitione viva perfectionum divinaramgnitio adsm amor super omnia ex cognitione viva sura statu perfectionum scitandum a-divinarum, ac tu casu particulari excellentia Dei quoad id , ob morem Dei quod personam, vel rem aliquam amamus. Etenim si Deum
requiratur. amare Velimus, certi esse debemus, perfectiones istas, quae ipsi tribuuntur, eidem competere g. a I 8. . Enimveroti vera esse agnoscimus, quae cognoscimus, cognitio viva est, mortua vero, si de veritate eorum adhuc dubit M I, 34, pari. a. Phil. Fad.uviv. . Amor igitur Dei oritur ' Distiirdo by Coos b
382쪽
oritur ex eognitione viva persectionum divinarum. Quod
Quodsi Deum super omnia velimus amare, necesse est ut summitatem persectionum divinarum agnoscamus
β. aeti.). Enimvero amor Dei oritur ex cognitione viva perfectionum divinarum per demonstrata n. r. Ergo a mor quoque super Omnia ex cognitione viva suae nutatis perfectionum divinarum oritur. Uuod erat secundum.
Denique si nobis cavere velimus, ne personam quandam, laut rem aliam ullam magis amemus, quam Deum consequenter Deum super omne id, quod amamus; agnoscere debemus, Deum quoad id, ob quod personam, vel rem quandam ymamus, eandem plurimum antecellere I. et aa G. Quoniam itaque amor Dei oritur ex cognitione viva perfectionum divinarum, per demonstrata n. r. amor Dei supra omne id, quod in casu quocunque particulari amamus, oritur ex cognitione viva excellentiae
Dei quoad id, ob quod in dato cala particulari quidpi
Omnia ossicia erga Deum supponunt cognitionem vi. Vam, ut ea exequamur. . Immo cum cognitio viva non sit, nisi quae fit motivum voluntatis, vel noluntatis . ain Part. a. Mil. pracr. -m. , omnis Praxis moralis cognitionem vivam requirit. Certitudo cognitionem vivam emeit π.246. Parι a. Nu. pra I. univ. . Quamobrem quia Deum agnoscere debemus, ut eum tanquam Deum colamus g. II 29. Part. ι. Iur. nat. , quia alias agnitio Dei animum curiositatis eupidum saltem satiaret 34. para. I. Eth. , nec ulla daretur ratio, cur ad eum agnoscendum oblistare mur; ipsa quoque lege naturali obligamur operam dare, ut certa sit, quam habemus . cognitio Dei 3. II 4o. Part. λ
383쪽
sin. nai. . Animus enim eoIendi Deum a eognitione vi is dependet. Quod igitur hie de amore Dei demonstra.
mus , id etiam mtelligendum est de virtutibus ceteris , qui bus praxis ossiciorum erga Deum continetur, nec idem insequentibus repetemus. quod semeI momuisse sumet t. m. ctis vero adstipulatur experientia, quae unumquemque do mi cogitando de perfectionibus divinis nullum in se comestari amorem Dei, quando non convictus, aut ad verit tem persuasus fuerit, Deci revera compere persectiones ista j de quibus. cogitat. Tanta vero cum sit cognitionis vivae necessitas, non Ium si Deum amare velimus, sed etiam ut cetera ossicia erga ipsum lubenter exequamur ς quae dσcognitione viva acquirenda 3c promovenda demonstravrmus
atque uberrime explicavimus l. 249. seqq. partia. Hic pract. πων. . Probe perpendenda 3e ad agnitionem Dei, quam exigit praxis ossiciorum erga ipsum, applicanda, Ne que enim alio sine in Philosophia practica universali is genere demonstravimus, quae ad praxin moralem pertinen nisi ut ne multoties eadem fini repetenda , aut is specin prolixe demonstranda.
Grataram, Quoniam amor Dei oritur ex cognitione viva προ ris Dei aD- sectionum divinarum β, ax3.3, vivam vero essicit certit de pendeatis do a46. parta 2. Phil. Rad. cnm. , Sc voluptas, quae Deum amans ex perfiectionibus ipsius percipit c . ar Tr. porr. I. Dr. nat. , tanto major est, quanto certius est no
bis iudicium de persectione Dei, aut sestem videtur j. SI
PDcθ. empla.ὰς amor Dei tanto major est, quanto cerrius nobis
es , aut saltem viderar jussi am de perfectione Dei. Et quam- vis voluptas, quae ra re percipitur, tanto major est, quam in major est opinione nostra persectio ejus creatrix g. 336. UM. empero, quoniam tamen voIurati locus monest,
384쪽
est niς quatenus nobis sumus conscii persectionis sive v rae, sive apparentis g. sit. PDcb. empir.J , inoque aut
certi sumus, aut saltem certi nobis videmur . eam rei perfectionem inesse, quam eidem tribuimus r ipsia tamen qu que magnitudo persectionis voIuptatem non auget, nisi
gradui certitudinis convenienter, consequenter amor Dei auto quoque major est, quanto major est certitudo jadicii nostri de magnitudine perfectionis divinae
Uidemus itaque de gradu amoris, quo Deum Prosequν mur, judicium serri non posse ex sola persectionum ma gnitudine, quatenus cognita supponitur; sed in eo aestis mando potissimum rationem habendam esse eertitudinis, qua quis eam cognoscere sibi videtur. Deus propter Per lectionem, quae gaudet, amabilis est. & quatenus peris ctio ejus absolute summa est. nihil aeque amabile est sicuti
Deus. Sed amabilitas non confundenda cum umore, quo Deum prosequitur homo ipsimi amans. Illa nititur veri tale haec opinione amantis de eertitudine cognitionis Pe sectionumo Quamobrem cum non semper tanta sit certi ludo, quanram cognoscens sibi habere videtur; fieri tameuhoe non obstante potest, ut intensor si amor Dei, quam quem in alio eorrcitat certitudo revera major. Atque idotares dissicile est judietum de gradu amoris Dei in easa
singulari dato, eum non eonstet, unde quia aestimet magnitudinem persectionum diuinatum, qui non didicit ex notionibusulistinctis de rebus iudieare, & quanta ipsi videatur ea. eum qua persectionem divinam comparar, nec his exforarum est, quam firmiter persuasus fr, persectionem istam Deo eo etere. Non jam attendere lubet ad ea, quae certitudinem infirmare possunt, ne tantus ἀ- - amm, quantus oriri poterat, impedimentis remotis,
385쪽
' f. 33s uuid Deien- Cum amor Dei tanto major sit, quanto eertius nodum ut gra- bis est, aut saltem videtur judicium de persectione Dei,
dum amoris atque magnitudine persectionis sa 4. , major autem maximum certitudo nequeat obtineri, quam si & a priori, & a po- obtenta πω steriori convincimur veritatis eorum, quae de Deo cognobis possibilem sciantur, quia alius Deum agnolcendi modus praeter hosce
acquiramus. non datur; ut eum amoris Dei gradum acquiramus, cujus eapaeti sumus. Et via demonstrationis, ta coliderati e univers Ue-Rm agnoscere debemur. Quamvis jam saepius inculcaverimus, nos in Ethica nonagete nisi de iis, quae de recto usu facultatum animae in
cultura virtutum ex principiis rationis demonstrari possunt, ideoque nec de amore Dei tradendum a nobis esse constet. nisi quae usum facultatum nostrarum non excedunt; id tamen denuo repetendum esse duximus, ne in perversum trahantar, quae a nobis docentur, quasi naturae tribuamus, quod gratiae Theologi tribuunt. Quando igitur assirmimus, majorem eertitudinem eorum, quae de persectionibus divinis cognoscimus, obtineri non posse, quam si veritatis eum a priori vi demonstrationum in systemate datarum, tum a posteriori consideratione universi eonvincamur, c chine inferimus, utroque modo Deum esse agnoscendum, ut amor Dei acquirat in nobis eum gradum, cujus Capa ees sumus; nobis non sermo est nisi de gradu amoris, qui recto neuitatum nostrarum usu aequiri potet . Absit etiam ut existimes, nos hic definire velle gradum amoris, quem homo naturae viribus acquirere valeati Ostendimus, quid Deum amaturus facere debeat. ut lumin&rationis ad amorem Dei adducatur. Quantum valeant vires, tentam dum. Quid enim valeant, non disputando decidendum, sed experientia tentantem docebit. Quanqu/m vero nos
386쪽
non immiscearmis alienis nogotiis, sed Theologis In totum relinquimus, quod ipsorum est; assirmare tamen nulli duis hiramus, quod ea, quae nos non tantum hic de amore Dei, sed etiam in universa philosophia morali tradimus, Theologo apprime utilia 'sint in Theologia non solum m
tali, sed etiam dogmattea, nec dubito fore etiam nonnullos, si non praesenti, talem futuro tempore, qui illis in Theologia utentur , quemadmodum quid assi usi iunt hisce, quae in Theologia naturali a nobis tradita sunt. Ob ternoto, quando dico, vi demonstrationis in systemate D uma priori agnosci, consideratione autem hujus universi a posteriori ; nos ad disserentiam utriusque cognitionis respicere, quam in Psychologia terminis istis indieaximus f. 434. PBM. em n); quando vero in titulo partis primae Theoloeiae naturalis dixi, existentiam & attributa Dei a posteriori demonstrari, in titulo autem partis secundae, ea demonstrari a priori, respexi ad principium , ex quo
deducta est in utraque parte demonstratio, secutus comomunem loquendi usum, a quo mihi tanto minus recede
dum esse duxi, quia ex titulo libri intelligi debet, quid. nam in eo tractetur. Dici nimirum solet demonstratio existentiae Dei a priori, qua ex definitione Dei deducitur existentia ipsus : a postiriori vero, si ea deducitur aliunde, ae ipsa Dei definitio ex' aliunde dem Gratis conditur. Observandum quoque est . agnitionem Dei a posteriori plurimum variare pro diversitate subjectorum, sive principia spectes, ex quibus deducuntur. quae Deo tribuuntur, sive modum, quo haec ex illis inseruntur. Rudioribus sussciunt
observationes communes ac inde petita argumenta suasoria ipsorum captui accommodata; acutiores vero sumtis Obser. vationibus tam communibus, quam multo studio ac labore
aequistis, inde legitima demonstratione eolligere debent Deo tribuenda. ut plena si convictio, quae omni dubitationi vi. am praeeludit. Quoniam enim is, cui ainplior est faculta. tum & vitium usus, ad plura praestanda obligatur, quam
387쪽
. De amore ardentiori radiorum.
alius, eui non coneessus est idem g. I r. para. r. Imrinat.); quilibet quoque Deum colere debet suo modo, etsi ossicia. in quibus cultus consistit, eadem maneam. Amant rudiores Deum, amat 'Deum philosophus: facultatum tamen usus non prorsus idem est,. quo in rudiori 3c in aeutiori amor Dei determinatur. Falluntur qui nescio quam fmo 'plieitatem singunt, ad cultum divinum requisitam, quae ruaditati vulgi convenit, & quam omnibus promiscue communem esse debere eontendunt, cum quae rudioribus f seiunt ut persuadeantur, minime lassiciant acutioribus, ut
convincantur. Ex adverso autem a veritatis tramite quo. que aberrant, qui ad Verum cultum divinum scientiam exo asciatam requirunt, quae in omnes cadere nequit, dc aringumenta suasoria ad opinionem in gnendam saltem apta de ex distiplinis vel eliminanda , vel ac ratius evolvenda prorsus reiiciunt. Quod enim in acutioribus scientia, idem in rudioribus opinio Meil. 8c se eandem utrique ad ces eum Numinis lege naturali praescriptum ducuntur. Probe haec notanda sunt, tum ut vitentur temeraria iudicia, tum ut removeantur impedimenta cultus divini. Neque vero existimandum est . quasi profundior Dei agnitio non peculiarem habeat effectum. Acutiores enim, cum hinc sbi conscii snt perfectionis suae, quae in usii facultatum consis stit. voluptate perfunduntur I. II. P Teh. empiri , quae non modo attentionem ad agnitionem Dei asserendam cono servat, sed hane ipsam quoque iisdem commendat, 3c mois testiam arcet ex rudi ori modo Deum agnoscendi oriundam. laeuitatum usui, cui adsueti sunt, minime conveniente, nec scientiam, quam amant, Pariente. q. a 26.
Quoniam amor Dei tanto maior est, quanto certiis .
in amanti videtur judicium de persectione Dei atque magnitudine ejusdem cf. aa 4. , fieri autem posse indies e peri
388쪽
perimur, ut qui opinione saltem persuasus est multo ma
jorem certitudinem sibi habere videatur, quam quem nonnisi scientia satiare valet; ideo contingere potest, ut radiore1 quibus opinione saltem persuasa sunt perfe&οηes ditiise , qui
eas modulo suo metiuatar, ardenti 1 ament Deum, quam acuti res ad scientiam perfectionum opinarum adspirante3. Constat experientia, quantum valeant opiniones. quibus animi tenelli a primis unguiculis imbuti, ut, si vel maxime absurdae snt, dissicillime tamen eradicari possint. Quamvis itaque opiniones istae non nitantur nisi autorkate eorum. a quibus eaedem ingenitae sunt ἔ tanta tamen earum certio ludo videtur, quantam de iis habemus, quae de nobis ipsis experimur, aut praesentia sensu Percipimus. Quamobrem si qui in aetate tenella docti fuerunt attributa divina , nulla prorsus ratione persuasa, horum notitia quasi innata ipsis videtur, ut non sine quadam repugnantia in dubitationem ad duei possint. Opinio iraque sua, quamvis sola autoriinate nitatur, omni alia ratione destituta, tam certa ipsis viis detur, quam ceriam agnoscit Geometra veritatem theoreismatum melidis, quorum scientiam via demonstrationis eonis secutus. Hinc contingit, ut assensus sui prorsus immoti sibi eonseii, cum alios ex se judicare consueverrit, Dei quandam notitiam omni homini innatam esse putent, ut ejus existentiam negantes vim naturae suae inserant, nee serio de eadem dubitare queant. Unde porro manavit opi.
nio, quod impossibile sit, ut dentur athei theoretici, Ac inde inseratur, nullam dari gentem. quae nullum Dei senissum habeat. Inserunt vero inde alii . praestare ut simus rudes, quam ut intellectum perficiamus. & pet ionem tutellectus esse impedimentum pietatis. Et propterea porro sibi persuadent. quasi studium Matheseos ad atheismum duiscat. aut saltem cultores suos ad pietatis studium ineptos reddat. Sed quantum a vero absint praecipitata istiusmodi
389쪽
iuilicia, satis constat ex iis, quae in anterioribus demon. strata 3c annotata fuerunt, nec fugit eum, cui non inc gnita sunt, quae passim annotavimus,m parte prima Ethicae s. a 37.
vid doctri- Doctrina profunda S solida de Deo amorem in Deum au- πβProoη- get redditque constantem , omnimode rectum. Qui enim an da S solida mum doctrina profunda & solida excoluit, notiones per- conferat ad sectionum divinarum adaequatas habet sq. a 93. pari. I. Eth-urm Dei. de quod Deo competant, sussicienter demoniirare potest g. 448. PDcb. -mpii . . Quamobrem cum pei sectiones
divinas clarissime intelligat, ut nihil in iisdem supersit, obscuritatis 3 9s. LM. , & plene convictus l. 99 I. Log certus sit, eas Deo competeret, ut uti dubitationi relinquatur locus l. 98a. 364. LM. ; ex persectionibus diis vinis eam percipit voluptatem, quae perceptu possibilis I. FI 6. st T. PDch. empiri . Quoniam itaque in hac delectatione atror Dei consistit ra II. pari. r. Jur. ηatJ ; doctrina solida & prolanda de Deo amorem in Deum a
Enimvero quoniam qui doctrina profunda & solida
de Deo animum excoluit, persectiones divinas penitus intelligit, quantum nimirum usus facultatum humanarum sussicienter persectarum permittit, & adversus omnes dubitationes munitum habet animum, per demonstrata v. r. cumque amor in Deum totus dependeat a certitudine cogniti nis perfectionum divinarum atque magnitudinis earundem et a 4 , nec fieri potest ut voluntas ab amore in D
um ullo modo avertatur, consequenter is constantem habeat voluntatem amandi Deum Ioba. pari. I. Theol. nat. .
390쪽
Amore Dei. 3 IDoctrina igitur profunda & solida de Deo amorem in
Deum constantem facit. Quod erat secvxtam.
Denique cum doctrina profunda & solida de Deo ornatus perfectiones divinas Imitus intelligat & quod Deo
competant plenissine convictus sit per demonstrata v. i. in agnitione perfectionum divinarum & magnitudinis earum clem ex parte nullius facultatis ad cognitionem concurrentis quidpiam desiderari potest, consequenter cum ex agnitione Dei viva oriatur amor in Deum β. aa 3.), nec quicquam in amore in Deum desiderari potest. Quamobrem cum omnis actio humana recta sit, in qua nihil desideratur ex parte ullius facultatis I9. pari. r. Hi prast. unis.); doctrina profunda & solida de Deo amorem in Deum reddit omnimode rectum. Quod erat tertiam, Amor in Deum nascitur ex cognitione viWa persectio. num divinarum & magnitudinis earundem aa 3. . Quamobrem nec major esse potest, quam quantus ex cCgnitione viva aequisitu possibili oriri potest, & rectitudo ejus depere. det a rectitudine cognitionis vivae, seu omnibus suis Num ris absolutae. Cognitio viva acquiritur recto facultatum misgnoscendi uia. Cum enim ea in se iam spectetur, noti attenditur influxus appetitus in determinationem ulus faculis ratum cognoscendi. Quodsi hic rectus esse debet,cum homini na. turalisnon sit,sed a quirendus intellectus non minus quam faculistates ceterae persciendae sunt, quemadmodum in parte prima E. thleae docuimus. & si cognitio viva recta esse debet, necesse est. ut omnes facultates cognoscendi ad eandem concurrant, nee
in usu cujuslibet earum quicquam desideretur. Nisit hie asseritur, quod non cognitum atque perspectum sit ei, qui in operibus nostris anterioribus diligenter versatus est , ut superfluum existimemus in hisce stabiliendis esse prolixio- rea. Quamobrem patet, si rectitudinem amoris in Deum