Philosophia moralis sive ethica, methodo scientifica pertractata. Pars prima quinta ... Autore Christiano L.B. de Wolfe .. Pars tertia, in qua agitur de virtutibus, quibus praxis officiorum erga Deum et omnis religio naturalis continetur

발행: 1751년

분량: 795페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

441쪽

426 . pars III. cap. IV. De

dem experiri studeamus. Poteramus hic & in eeteris, quae de amore in Deum demonaeavimus & inculcavimus, pr vocare ad exemplum Davidi s , siquidem nobis propositum esset consensum rationis cum scriptura demonstiare, quemo admodum fecimus in Theologia naturali. Etenim in Palamis larga manu dantur, quae a nobis tradita confirmant. Cumque magna vis sit exemplorum in praxi morali f. Ω6O. 26s. 269. pari. Eia Phil. Pris. Mmυ. ; ut Davidis examplo discamus, quantum valeat amor in Deum, pluri mum conducit, etiamsi ultra limites rationis non progrediamur, intra quos philosophia moralis continetur. Ηabent autem exempla autoritatem tanto majorem, ut ea sequi velimus, quae sunt hominum in fortuna regia constitui rum. Neque sine ratione malumus ad exempla, quam ad dein monstiationes recurrere, cum Illa sint ad captum omnium composita, hae autem e longinquo petendae ad paucissimo. rum sint palatum. Quemadmodum vero qui convincenodus est, eam afferre debet ad demoninationem atterati

nem, ut agnoscat nullum sumi principium, quod nori sit certum, nec a forma demonstiandi aberret s. 998. Lor ;ita etiam qui exemplo aliorum discere vult. quid valeat amor in Deum , ea, quae loquuntur experti , exemplum ipsorum imitando ut in se ipso experiatur opus est. Quodsi quis tantum operae sumere nolit, is imputet sibi, quod veritatem non perspiciar. Nemo finem consequi potest. nisi qui utatur mediis ad eum dueeotibus. Nemo medebitur morbo, nisi qui remediis uti volueriti

Puomodo Quoniam amor in Deum quoque sopitur, si rerum caveatur,veaIiarum cura mentem totam in se trahit, ut de Deo c nimia rerum gitandi spatium nullum nobis supersit c g. a 63. ; per se adorm cura patet, impedimentum hoc amoris in Deum tolli non pos-

442쪽

Amore Dei.

se, nIsi curam istam temperet. Quamobrem ne nimia re- Deum deleat.

ram aliarum cura ab amore in Deum nos avocet, non modo cem'

tam tempus destinandum es agnitioni Dei, qua amor Dei sicuti concitatur β. a I 8 , ita etiam conservatur, quoniam a Deo conditi sumus, ut eum agnoscamus . 73o; verum etiam, cum Deum in omnibus actionibus colere debeamus g. II ad . pari. I. Dr. vat. , eas determinando per motiva ab attributis divinis desumta g. Iaas. pari. I. Jur. nat.), a suescere debemus, ut, quicquid tandem agamus, Dei semper memores sim I. Nemini tanta negotiorum moles incumbit, ut nullum prorsus supersi temporis spatium , quo de Deo cogitare possit, modo sibi in cura rerum agendarum temperare Umlic Sane si mane surgit & vespere cubitum it, Dei mentunisse cum potest, tum debet. Praeterea nos septimum quemque celebramus diem, ut dies festos alios taceam, quo sepositis aliis negotiis cultui divino, cujus pars estagnitio Dei I. ra 34. Pan. r. Jur. nat. , unice vacare debemus. Sed de hisce plura dicentur infra suo loco. Quoniam vero quicquid aisgimus, eum sensu ossicii Deo debiti agere debemus, quemaadmodum patet Per ea , quae de pietate atque obedientia Deo debita in anterioribus demonstrata sunt; ideo fieri potest ae debet, ut perpetuo Dei smus memores. Quodsi .

ergo nimia rerum aliarum cura ab amore in Deum nos avocet, id eulpa nostra fit, quatenus vel nulla necessitate nimia neacitiorum mole nos obruimus, vel curas nostra culis Pa accumulamus & in annum venientem extendimus, vel ad eas nimis intenti sumus. In easibus particularibus eircumstantiae insinuant argumenta particularia, quibus eura. rum vel nimietas, vel inanitas, vel absurditas Meetur, ut tanto minus excusetur, qui propter eas agnitionem Dei ad

eum amandum & diligendum requisitam negligit. Quando

443쪽

Pars III. Cap. IV. De

de fiducia in Deo & aequiescentia in providentia sumus acturi, de nonnullis hue spectantibus disertius dicturi su.

β. 267. De Deo in- Si quis Deum inde inenter amare atque diligere velit; opor-desnenter tet, at omnia, qua in hoc universo nobis obvia sunt ta que se- amando. ri obserυamus , ad Deum referre adsuescamus. Etenim qui omnia,

quae in hoc universo sibi obvia sunt & quae fieri observat, ad Deum refert; is in memoriam constanter sibi revo-- cat perfectiones divinas & quaecunque de Deo agnovit,

atque in veritate eorundem continuo confirmatur. Quamobrem cum ex cognitione Dei viva nascatur amor

223. , ac ab eodem dependens dilectio . a 43); fieti

quoque non potest, ut Deum amare ac diligere desinamus. Quod sit ergo Deum indesinenter amare ac diligere velimus, oportet ut omnia, quae in hoc universo nobis obvia sunt & quae in hoc mundo contingere observamus ad Deum reseramus.

Continuus mentis a creaturis & eventibus in hoc mundo in Deum ascensus amorem conservat & auget, dilectio nem non modo constantem ac Perpetuam , verum etiam ardentiorem efficit. Propterea in scriptura Sacra ad Deum tanquam causam primam omnia referuntur, qua in mun. , do existunt & eveniunt. Quodsi contingant nonnuIIa. quorum rationem reperire non possumus; id admirationem in nobis excitabit g. 294. pari. r. Phil. praes. un v. & ad incomprehensibilitatem ae inscrutabilitatem decretorum divin rum agnoscendam nos adducet et quae ipsa cognitio amorem

Dei alet atque firmabit. Neque vero existiniandum est, la- . borem hune esse nimis molestum & dissicultatibus obsep. tum, quas non iacile superare valeamus. Quodsi enim eidem. Diuili od by Cooste

444쪽

eidem per aliquod temporis spatium adsueseamus; ad eonspectum cujuscunque objecti de Deo eogitatio sua veluti

sponte subibit animum nostrum. Ut vero adsuescamus, in. citamento sunt ea, quibus ad Deum amandum & diligendum commovemur, per antea δε-nstrata. Et ne ad eum continuandum segnes evadamus, duleedo amoris divini, quam degustavimus , & utilitas dilectionis. quam experti sumus, praecavebit. Immo eadem de causa augebitur eum continuandi alacritas. Tenendum in genere est, quamvis multa, quae de praxi morali demon strantur, admodum diss-eilia videantur , si in se considerentur extra nexum, quo invicem cohaerent; non tamen ideo praxin moralem adeo disseilem esse, quantum videbatur, s veniamus in rem praesentem, cum multa , quae a se invicem dependent, sua veluti sponte irrepant in animum, utut de iis nondum cogitaveramus. Multa demonstratu dissicilia sunt, eum ex remotis admodum prineipiis tandem dedueantur, ideoque multum negotii facessunt ei, qui vi demonstrationis conuinei vult, & scientiam rerum moralium aequirere studet,

id quod philosophi est; non tamen propterea tantum diss- euitatis deprehenditur in praxi. Sane hoe non saltem obtinet in Philosophia morali, sed in disciplinis quoque aliis, immo in ipsa Mathesi. g. 268. Qui Deum diligit, gloriam ejus promovere studet. Qui Studium pr enim Deum diligit, eidem placere studet q. a 41. , con- movendi gis sequenter operam dat, ut Deo sese obedientem praebeatriam Dei j. a 37. , ideoque facit, quae vult ut faciat c . t i 64. cum dilecti part r. Jur. nat.). Quamobrem cum Deus velit, ut homo ne ipsius co gloriam ipsius promoveat . 3148. pari. r. Jur. nat. , ac junctum. ideo condidit eundem, ut promoveat β. II 3. 3 qui De

um diligit, gloriam ejus promovere studet. Hhh a Nemo

445쪽

Pars III. cap. IV. De

Nemo non agnoscit, nos Deo maxime plaeere, si saeuamus id, ob quod nos condidit, ideoque nos existere voluit; ex adverso autem ipsi displicere, si facere id nolimus. cujus gratia nos condidit, ut utrumque sine probatione ad mittat , si tantummodo ex se judicium serat de Deo. Ponamus enim, nos alicui larga stipendia solvere, ut dilatis plinam quandam excolat. Quodsi is omnem operam in

eadem excolenda collocet ac omne tempus consumat; eco

quis dubitabit, quod hoc nobis placeat' Quodsi vero quaecunque alia malit agere; nonne quilibet confitebitur, quod id nobis displiceat Convenit naturae entis rationalis, ut

ipsi placeat . si quis faciat, quod ut faciat vult cI. Is 6. pari. a. Et L G 3. s a. I bcb. ostr. . . a 69.

Item cum a- Quoniam amor & dilectio Dei indivulso nexu co- more in De. haerent q. a 43.), qui Vero Deum diligit, gloriam ejusum. promovere studet 3. 363. it qui Deum amat, gloriam ejus promovere studet.

Amans amato placere studet in omnibus actionibus suis. Exemplo sunt liberi, qui parentes suos impense amant. Quamobrem cum liberi Parentes suos amare debeant- I. 739. parr. 7. Jur. nat. , hoc quoque Ossicium iptorum eris ga parentes ex amore deduximus, quod in omnibus actioni. bus suis studere debeant, ut placeant parentibus, ae sollieite sibi cavere, ne quid faciant, quod voluntati illorum adversum f. 74s. Pan. 7. Jur. not. , Per omnem vitam β. 8os. Port. p. fur. nat. . Placemus autem alteri in actioonibus nostris, si faciamus, quae Vult, aut quae quando facimus ab ipso approbantur. Quod Deus maxime vult, omnino hoe est ut ψoriam ipsius promoveamus, cum hoc fine condiis derit hoe universum & hominem in eo. Quamobrem Deo maxime placet, ut gloriam ejuε Promoveamus , cuminque Diuiliaco by Cooste

446쪽

Amore Dei.

que ad studium placendi Deo nos dueat amor Dei . a 34. ; studium promovendi gloriam Dei ab amore in Deum separari nequit. Supponimus nimirum homini cognitum esse, ob quem finem a Deo fuerit conditus totusque mundus adspectabilis & quid ideo fieri. velit ab homine. Pertinet hoc utique ad agnitionem Dei, ex qua nascitur amor sta 3. . Quoniam Deum ex totis viribus diligere debemus Ira. para. t Furi nat. O . a 44. A); nihil. quoque in agnitione ipsius praetermittendum, quod a nobis

cognosci potest. q. 27o. Amor Dei naturae humane maxime convenit. Quando' '

enim Deum amamus, ex persectionibus divinis voluptatem O Rm csto Percipimus β. IIII. pari. r. Jur. ηat . Enimvero homi-vessientiani naturale est, ut, quando sibi constius est persectionis Vm voto a cujusdam, voluptate persundatur . III. Uy h. empir. . 4 μ μμ Quamobrem cum Deus summa persectione gaudeat s . 387. pari. I. Theot. ηα.), & voluptas major sit, quo ma- or fuerit perfectio I. st 6. Ocb. empiri ir amor Dei natum hutnanae maxime convenit. Considerandum inprimis est, quod appetitus hominis tendat in infinitum, ita ut nihil detur quod ipsum satiare possit praeter Deum, cujus absolute summa persectio est, qua majorem concipi repugnat, seque ipsa natura homi.

nem trahat in amorem erga Deum. Non vero est quod m, reris, in tam paucis residere amorem erga Deum, ac mul. to pauciores esse, qui Deum amant ex totis viribus & suis Per omnia: nequo enim amor menti humanae instus, sed appetitus saltem naturaliter inclinatus in amorem erga Deum recto facultatum usu concitandum. Per facultates antismae possibilis est amor in Deum , 3c appetitus insatiabili. tas naturalis stimulus est ad iaciendum usum saevitatum.

447쪽

Pan III. cap. IV. De

quo is in actum dedueitur. Ast quia homines suarum

saeuitatum usum non faciunt, quem facere debebant, cum quia nolunt, tum quia non possunt ob neglectum persi. ciendi facultates, quemadmodum in parte prima & secunda Ethicae docuimus, neque ad naturalem istum stimulum attendunt, ut inquirant in objectum , quod appetitum ex asse satiare possit ; omnis sane eessat admiratio, si videmus id, quod naturae humanae maxime eonvenit . in homine desiderari. Nihil hie asseritur, quod non satis obvium sit. 3c a quolibet observari possit, modo nolit attentionem suo am desiderari. Insatiabilitas appetitus dudum agnita, nee ignota res est. Et satis constat, eam suisse usurpatam tamquam motivum agnoscendi Deum, ut eodem delectemur.

Immo non desuerunt. qui hinc existentiam Dei probare voluerint, quamvis non satis felici successu . quemadmodum deprehendet, qui artis demonstrandi peritus hine eo, ligere voluerit, dari necessario ens quoddam summe per sectum, quod appetitum nostrum satiare possit. f. 27 .

Avior incitat Amor erga Deum stadium pietatis incitat. Qui enim De-

stadium pie-um amat, gloriam ejus promovere studet β. a 69 ). Asttatis. qui gloriam Dei promovet, pius est I. m. . Amor igitur erga Deum studium pietatis incitat.

Apparet itaque nexus pietatis cum amore in Deum.

Agnitione Dei concitatur amor s. aa 3. , qui parit dilectionem Dei F. 243. & , ut Deum diligamus, ad pietartis studium deducimur. Nexus officiorum erga Deum uteognoscatur, plurimum interest. Inde nimirum pater, undest incipiendum, ut cetera veluti sponte sua consequantur,& quomodo continuo si progrediendum, ne praxis red datur disseilis atque moles α. Huc etiam respiciendum,s ratio reddenda est eorum, quae quoad praxin ossiciorum erga Deum tam in nobis, quam in aliis observamus. f. aza. iuiligeo by Cooste

448쪽

. a Ta. Charisas previtaris virtus est. Deum enim amare .da charitar I G2. pari. I. Dr nat. , consequenter quoniam cum a- sit virtus p

more in Deum dilectio necessario vinculo cohaeret S caltarisa a P, diligere debemus. Quoniam itaque charitas est habitus diligendi Deum β. a 4 i. , Omnis vero habitus actiones suas juxta legem naturae dcterminandi virtus est

ga a. paria r. Hulrad. Miucharitas virtus est.' Quia

erat unum.

Enimvero consistit dractio in voluntate faciendi ea quae Deo placent g. a 4 ita, consequenter Deo sese obedientem praebendi, ut ipsi placeamus . a 37. . Quoniam itaque animus placendi Deo charitatem ab obedientia distinguit; charitas peculiaris virtus est. Puod erat a

terum.

Superius jam satis explicavimus, quomodo charitas ab obedientia distingvatur f. 24 I. , quam Peculiarem es.se virtutem ostendimus g. I92. . Quemadmodum vero generalis quaedam virtus est obedientia r. q. I93. , quae ad omnem virtutem reliquam accedere potest ae debet S, est. ; ita quoque charitas generalis virtus est , ex qua viris tutes cetera: Omnes, ipsa quoque obedientia , fluunt, &quae ideo ad virtutem omnem accedere potest ae deber. Equidem virtuti locus esse potest absque charitate, quateis nus illa nititur solis motivis ab intrinseca bonitate atque malitia actionum desumtis. Sed tum virtus adhuc imperis secta est. Quodsi vero ex charitate 'huat, novam quanis dam formam induit: virtutis enim forma dijudicanda est ex animo virtutem colentis. Accedit, non omnem saeulistatum omnium usum in culturam virtutis impendi, s desie

charitas.

449쪽

Pars III cap. IV De

An amor Dei Quoniam charitas virtus est fg. ara . , & in habitupra assecius diligendi Deum consistit a 4 i , cum dilectione autem

vistus Fia Dei arctissimo vinculo cohaeret amor erga ipsum β. a 43. .

amor erga Deum in charitate continetur, di quamvis lege naturali praecipiatur ἔ. III a. pari. r. Jur. ηat. , non tamen propterea virtus peculiaris a charitate distincta est. Amor Dei ad appetitum senstivum, Mectici vero ad rautionalem seu voluntatem pertinet. In charitate igitur. quae amorem atque dilectionem simul continet, appetitus sensitivus cum rationali ad eonsensum reducitur. Cum I ge naturali obligemur operam dare, ut appetitus rationalis cum sensitivo & aversatio rationalis cum senstiva tonsenotiat g. 267. para. LI.. nat. , virtus vero consistat in habitu actiones suas legi naturae consormandi . 3II. Part. l. Phi . praci. -υ. consensus appetitus senstivi eum rationali ad omnem virtutem requiritur, nisi laborare debeat adi qua imperfectione. Constat autem, si appetitus sensitivus& aversatio sensitiva eum rationali consentit, assectus quoque eum voluntate atque noluntate consentire t . a s. Part. r. Iuri nas., Amor igitur erga Deum equidem viristus peculiaris non est; ad charitatem tamen Dei persectam,

quae virtus est g. ara . , requiritur. Actus appetitus senositivi & rationalis mirifice permiscentur in actionibus h manis, prouti perceptiones distinctae suseitant consulas vi imaginationis dc inde rursus ortum trahunt distinctae intes. Iectus actu per confusas determinato, quemadmodum in seipso experiri potest, qui principiorum Psychologicorum

gnarus in latebras & recessus in animo suo sollicite inquirit. Per se autem patet . quod pollere debui vi mentis ad hane disquisitionem sussiciente, qua pollere nequit, nis satis perfecerit intellectum. quemadmodum in parte prima Ethicae

450쪽

Amore Dei. 43

obiectum. petitus sensitivi esse nequeat; hoc tamen mi is nime obstat, quo minus amor tanquam assectus erga Deum concitetur, & sc quoque appetitus sensitivus in eum feratur. Scriptura sacra Deum iligi jubet ex roto corde& ex tota anima. Per cor intelligit voluntatem, seu appetitum rationalem, Per animam vero appetitum sensitivum, quae hic synedochice sumitur, cum alias per animam significetur complexus omnium facultatum inferiorum, seu Pars animae humanae inferior. aT4

Averso a Deo vitium est, quo homo voluptati ex per' Avero a sectionibus divinis percipiendae praesert voluptatem ex re- Deo quidbus aliis percipiendam. Quoniam Deum super omniast.

amare 13T a. pari. I. Jur. nat. , consequenter ex nulla rinalia voluptatem majorem percipere debemus, quam' ex persectionibus divinis I. Ir Tr. pari. r. Jur. nat. ς averso a Deo legi naturae contraria, , per consequens omnino vitium est j. 3aa. pari. I. Phil. prast. univ. . Patet

etiam aversonem a Deo comisere neglectum amoris Dei g. Ir II. pari. r. Jur. ηat. N f. 7 so. pari. I. Phil. prast. uniυ. . Aversio a Deo charitati opponitur tanquam vitium, quod . quatenus privative consideratur, consstit in neglectu amo. is erga Deum, quatenus vero positive spectatur, in praeis, postero felicitatis studio I. 636. Poeh. empiri . Qui De. um super omnia amat, quemadmodum debet Ir a. parι. δ. Jur. nat. . delectari non vult nisi Deo, nee rebus aliis nisi propter Deum s9. ass. . Sed de his diseristius dicemus, quando ostensuri sumus, quumodo nos ipsos& homines alios, itemque res alias diligamus propter Deum. Sussiciant interea, quae superius ea de re diximus not. f. ass. .' Appetitus hominis natura iter determinatus ad felicitatem I. 3a . Part. a. Phil. Proct. uniν. ἱ Per nam I i i a turam Doliam by Corale

SEARCH

MENU NAVIGATION